صف هاى طولانى جايگاه هاى گاز طولانى تر شد. با افزوده شدن بر تعداد ماشين هاى گازسوز توقف ها براى سوختگيرى مدام در حال افزايش است. سهميه بندى بنزين صاحبان خودروها را به دوگانه سوز كردن ماشين هايشان ترغيب كرده است اما جايگاه هاى گاز به اندازه كافى موجودنيست. اتومبيل هاى شخصى و تاكسى همه ساعت ها در انتظار سوختگيرى هستند. يك راننده اتومبيل پرايد كه خود را مسافركش معرفى مى كند در صف طولانى جايگاه گاز بزرگراه حكيم مى گويد كه براى هر بار سوختگيرى بيش از ۴۰ دقيقه در ترافيك جايگاه ها انتظار مى كشد.
وى عنوان كرد كه به دليل نوع شغلش روزانه ۳ بار در اين جايگاه يا ساير جايگاه هاى سطح شهر حاضر مى شود تا سوخت گاز دريافت كند.
البته او به اين نكته هم تأكيد مى كند كه در برخى ديگر از جايگاه هاى سطح شهر تهران هم حضور يافته و به همين اندازه و حتى بيشتر از يك ساعت در صف انتظار مانده است.
يك راننده تاكسى هم در اين باره افزود: مخازن گاز ماشين ها فقط ۱۵ متر مكعب ظرفيت دارد كه اين ميزان براى ۱۲۰ كيلومتر كافى است. او هم روزانه
3 بار در جايگاه ها حاضر مى شود و از اين كه بيش از ۲ ساعت از وقت روزانه خود را در صف بزرگ جايگاه هاى گاز از دست مى دهد گلايه دارد.
اين دارنده تاكسى از مشكل فنى بزرگ ديگرى خبر مى دهد. به گفته وى فشار گاز در جايگاه هاى سطح شهر بسيار پائين است و مخازن ۱۵ متر مكعبى گاز خودروها تنها با حداكثر ۱۲ متر مكعب پر مى شود.
براى بررسى بيشتر اين موضوع به سراغ برخى كارمندان جايگاه ها رفتيم، صاحبان جايگاه ها هم اين موضوع را تأييد مى كنند.
آنها عنوان كردند كه از زمان آغاز به كار جايگاه سوختگيرى هيچ گاه گاز ارسالى به جايگاه ها قطع نشده است مگر آنكه مشكلاتى فنى از قبيل قطعى برق و يا نشتى احتمالى عرضه گاز براى ساعت هاى محدود متوقف شود.
البته اگر به مشكلات موجود صف هاى طول و دراز گاز قطعى گاز هم اضافه شود معلوم نيست خودروهايى كه سهميه بنزينى در اختيار ندارند چگونه بايد تردد كنند.
يك دارنده تاكسى خطى هم در اعتراض به برنامه وزارت نفت با ما به گلايه پرداخت و گفت: در سال هاى گذشته به دليل استفاده از سوخت LPG هيچ يك از مشكلات فعلى گريبانگير صاحبان خودروها نبود.
او اشاره كرد كه هر مخزن پر شده LPG براى مسافتى بيش از ۵۰۰ كيلومتر كافى بوده است كه همين خصوصيت از مراجعه مكرر به جايگاه ها در طول روز جلوگيرى مى كرد.
اكنون هر متر مكعب گاز فشرده طبيعى CNG در جايگاه هاى سوختگيرى ۲۰ تومان عرضه مى شود كه در مقايسه با قيمت ۱۰۰ تومانى بنزين بسيار مقرون به صرفه است جالب تر اين كه ارزش حرارتى هر متر مكعب گاز حدوداً معادل يك ليتر بنزين است به عبارتى هر متر مكعب گاز معادل ۱/۱۷۷ ليتر بنزين برآورد مى شود و در صورتى كه مشكلات اجرايى ناشى از عرضه گاز و نيز ظرفيت مخازن نصب شده در خودروها براى كاهش مراجعه به جايگاه ها كاسته شود گاز با دارا بودن شاخصه هاى زيست محيطى به عنوان يك سوخت پاك بسيار مؤثر تر و اقتصادى تر از بنزين و فرآورده هاى نفتى خواهد بود.
استدلال هاى شركت گاز
شركت گاز در خصوص تأمين خوراك و دلايل پائين بودن فشار گاز در جايگاه ها به ما پاسخ داد.
رمضانى، مدير گاز رسانى شركت ملى گاز ايران در اين باره اظهار داشت: تمام جايگاه ها در ايران براساس فشار موجود در شبكه شهرى، گاز دريافت مى كنند و از اين جهت است كه جايگاه هاى داخل شهر از فشار ضعيف تغذيه مى شوند.
اين مدير وزارت نفت در پاسخ به اين كه چه راهكارى براى بهبود اين وضع در نظر گرفته شده است، توضيح داد كه شركت گاز مجاز نيست خطوط فشار قوى را در محدوده شهرى نصب كند و لذا هيچ كارى براى افزايش فشار موجود گاز نمى توان كرد.
البته رمضانى گفت: كم بودن فشار مربوط به تمام جايگاه هاى سطح شهر نيست و مثلاً در تهران بسته به اين كه جايگاه سوختگيرى در كدام نقطه جغرافيايى واقع است داراى فشار متفاوتى است به طورى كه برخى از جايگاه هاى تهران داراى فشار مناسب و مطلوب هستند.
وى افزود: فشار گاز جايگاه هاى واقع در اتوبان ها بسيار عالى است و مشكلى در اين خصوص گزارش نشده است.
قطعى هاى احتمالى گاز در زمستان
توليد گاز در ايران اكنون به حدود ۴۷۵ ميليون متر مكعب رسيده است اين در حالى است كه ميزان مصرف گاز هم در فصول سرد سال به همين ارقام مى رسد به عبارتى مى توان گفت ميزان توليد و مصرف گاز با توجه به نبود ذخيره سازى در نقطه سربه سرى قرار دارد.
حتى با احتساب رشد ۱۰ درصدى مصرف گاز كه شركت گاز به آن استناد مى كند، پيش بينى مى شود با
فرا رسيدن فصل سرما و حتى در صورتى كه يخبندان هاى گسترده اى در مناطق سردسير اتفاق نيفتد ميزان مصرف در خوش بينانه ترين حالت از توليد فعلى فراتر رود.
اين استدلال قابل بررسى است، رشد ۱۰ درصدى مصرف در بالاترين رقم سال گذشته (۴۷۵ ميليون متر مكعب) امسال به رقمى معادل ۴۷ ميليون و ۵۰۰ متر مكعب خواهد رسيد.
اين عدد معادل تقريبى توليد ۲ فاز ۲۵ ميليون متر مكعبى (استاندارد) پارس جنوبى است و در صورتى كه گاز شيرين فازهاى ،۶ ۷ و ۸ پارس جنوبى و توليد فاز ۹ اين ميدان تا قبل از زمستان به شبكه سراسرى تزريق نشود قطعى گاز در فصل سرما قطعى است!
البته كارفرماى فاز ۹ پارس جنوبى اخيراً اعلام كرده كه تا اواخر پائيز اين طرح را تحويل خواهند داد. ادعايى كه به گفته كارشناسان حتى در اواسط زمستان هم قابل اجرا نيست.
رمضانى مدير گازرسانى شركت گاز در اين مورد هم پاسخ داد كه اگر تعداد جايگاه ها افزايش نيابد با توجه به اولويت گازرسانى به متقاضيان خانگى مشكلى در خصوص تأمين گاز جايگاه ها نخواهد بود.
استدلال او از اين جهت است كه شركت گاز اكنون ۳۵۰ جايگاه را به گاز وصل كرده و در صورت كسرى گاز، سوخت گاز نيروگاه ها را براى مصارف خانگى قطع خواهند كرد.
البته بايد گفت شركت گاز هم چندان به آماده شدن توليد فاز ۹ خوشبين نيست و از اين جهت راه اندازى و بهره بردارى جايگاه هاى گاز را تا رقم ۵۰۰ واحد تا پايان شهريور نسبتاً دشوار مى داند.
محمود توجه، مدير امور مهندسى و فناورى شركت گاز و مسئول ستاد پيگيرى مسائل جايگاه هاى CNG گفت: تاكنون حدود ۳۶۰ جايگاه به سوخت گاز وصل شده اند و شركت گاز محدوديتى در قبال گازرسانى به جايگاه ها تعريف شده قابل بهره بردارى تا پايان شهريور ندارد.
وى افزود: شركت گاز تنها مسئول گازرسانى به ايستگاه هاى عرضه CNG است و اين كه آيا اين جايگاه ها در زمان لازم به بهره بردارى برسد برعهده سازمان بهينه سازى و شركت پخش فرآورده هاى نفتى است چرا كه تأمين برق و ساختمان برعهده اين دو نهاد دولتى است.
تهران در ترافيك گاز
ترافيك گاز به ترافيك خيابان ها اضافه شد.
انبوه خودروهاى حاضر در پايتخت ايران تنها اندكى بيش از ۴۰ جايگاه سوختگيرى دارند. برنامه كلان دولت بر اين نكته تأكيد دارد تا سال ۱۳۹۰ از تردد خودروهاى بنزين سوز ممانعت خواهد كرد اما اين كه متناسب با اين استراتژى چه اقداماتى در خصوص راه اندازى جايگاه هاى گاز صورت مى گيرد مشخص نيست. شركت گاز اعلام كرده كه تاكنون ۴۹ جايگاه در سطح تهران بزرگ را به گاز متصل كرده است.
تعداد جايگاه هاى CNG استان تهران هم ۲۸ ايستگاه از اين ميزان بيشتر است كه اين رقم با توجه به افزايش روندگازسوز شدن و گازسوز كردن خودروها در كارگاه ها و كارخانجات مشكلات ادامه دارى را پيش روى سوختگيرى اين دسته از اتومبيل ها قرار خواهد داد چرا كه حداقل در يكى، دو سال آينده معلوم نيست كه چگونه از ترافيك عرضه گاز در جايگاه ها كاسته خواهد شد.
وزارت نفت كه در دو برنامه توسعه تنها ۳۶۰ جايگاه را بهره بردارى كرده مشخص نيست چگونه در كمتر از ۱۲ روز آينده تعداد جايگاه ها را به ۵۵۰ جايگاه افزايش خواهد داد؟
دارندگان خودروها خواهان كوتاه تر شدن صف هاى طولانى گاز هستند.