محمد رضا متولى الموتى

جشنواره فيلم سينمايى رشد به عنوان قديمى ترين جشنواره سينمايى ايران آبان ماه امسال در همدان برگزار مى شود.
اين جشنواره كه رسالت بزرگى را به دوش مى كشد، بعد از گذر از شهرهاى گرگان ، مشهد و تهران قرار است به ايستگاه همدان برسد و در آبان ماه برپا شود.
جشنواره رشد به شهرى مى آيد كه آزمونش را در جشنواره كودك به شايستگى پس داده و از عهده اش به خوبى بر آمده است و از ديدگاه منتقدان نمره قبولى گرفته و كارنامه درخشانى دارد. همدان به همگان ثابت كرده كه دست كمى از پايتخت نداشته و مى تواند محلى بكر براى اين گونه رخدادها باشد.قطع يقين همدان در آبان ماه آنقدر زيبا خواهد بود كه توجه همگان را به خود جلب كند.
استان همدان با سابقه درخشان در پيشينه فرهنگ اين مرز و بوم از دانش آموزان و نوجوانانى برخوردار است كه داراى استعداد بزرگ و از ذهنى خلاق سود مى برند.
و حال همه آسوده خاطريم كه اين جشنواره در مكانى درست قرار گرفته و منتظر نشسته ايم تا شاهد برپايى باشكوه آن باشيم.جشنواره هايى قديمى و پر سابقه همچون جشنواره رشد جشنواره اى كه در گذشته نه چندان دور نشان داده مى توان از آن به عنوان يارى دهنده آموزش و پرورش استفاده كرد فرصتى مناسب براى تعامل ميان آموزش و پرورش و سينما .
اين جشنواره به عنوان قديمى ترين و پر مخاطب ترين رويداد سينمايى كشور هر ساله ميزبان دانش آموزان دوره هاى مختلف تحصيلى است.
دانش آموزانى كه شديداً از اين جشنواره استقبال كرده و با كمال اشتياق در آن شركت مى كنند. آنان يك سال تمام منتظر اين جشنواره نشسته اند تا در زمان برپايى آن از فيلم هاى ويژه اى كه مخصوصشان ساخته شده است استفاده كنند و بار توشه فرهنگى يك سال خود را در كنار گذراندن اوقاتى خوش و مفرح برداشته و با ذهنى روشن و خلاق چشم به راه آينده باشند. جشنواره اى كه موجب بهتر شدن سينماى كودك از لحاظ كيفى مى شود و سينمايى كه شديداً نياز به توجه دارد و ارتقا آن در گرو آشتى سينماى ملى و حوزه آموزش است كه از آن به عنوان سينماى آموزشى ياد مى شود.
و در اين جاست كه بايد توجه ها به سينماى آموزشى جلب شود. چرا كه سينمايى است پر محتوا و سازنده براى دانش آموزان، كه هم نقش پر كردن اوقات فراغت را داراست و هم از منظر آموزش مى تواند تعليم دهنده اى مناسب باشد البته اين را هم بايد گفت سينماى آموزشى ما سينمايى است كه زير سايه اكران آسيب ديده، آسيبى كه نياز به ترميم جدى دارد.
اما به هر حال ما مى توانيم با بهره گيرى از فيلم هاى آموزشى و تربيتى براى كودكان و نوجوانان در تفهيم مطالب به آنان كمك شايانى كنيم و اين امر موجب شده كه مخاطب كودك و نوجوان از طريق اين گونه فيلم ها، مباحث آموزشى را عميق تر درك كند و با جان و دل و از سر اشتياق بپذيرد.
اما عنوان چند نكته لازم به نظر مى رسد؛اول اين كه شنيده مى شود ۵۷ كشور در آن متقاضى شركت هستند و اينجاست كه رسالت جشنواره و مسئولان مهم تر مى شود و بايد به اين نكته توجه كرد كه اين ۵۷ كشور در واقع ۵۷ سفير فرهنگى هنرى هستند كه به شهر ما مى آيند و ما بايد از اين فرصت كمال استفاده را ببريم. بار ديگر فرهنگ و هنر خود را به رخ جهانيان بكشانيم و به آنان يادآور اين مطلب باشيم كه بدون ترديد همدان گهواره تمدن جهان است و كودكان و مردم همدان بزرگ شده در اين گهواره، پرچم دار فرهنگ و هنراند.
نكته دوم اين است كه با وجود اندك بودن توليدات بومى سينماگران جوان همدانى، آن هم به خاطر فعال نبودن كامل دفاتر توليد، سپردن يك سرى از مسئوليت ها به فيلم سازان جوان اهميت بيشترى يافته و از مسئولان انتظار اين مى رود كه موجب سهيم شدن اين فيلم سازان جوان در اين رخداد بزرگ شوند و دستشان را به گرمى بفشارند.
و اما نكته بعدى نحوه پوشش خبرى است. در جشنواره كودك با وجود شايسته برگزار شدن جا داشت كه خبرنگاران و فعالان مطبوعات از جايگاه مناسب ترى برخوردار باشند و اميدواريم كه در جشنواره رشد اين جايگاه تقويت شود.

اصفهان، خبرنگار «ايران»: شهرك هاى صنايع دستى استان اصفهان جاذبه گردشگرى مى شوند.
راه اندازى چندين خوشه و شهرك صنايع دستى در استان اصفهان در حالى از سوى سازمان ميراث فرهنگى و شركت شهرك هاى صنعتى استان دنبال مى شود كه قرار است اين شهرك ها به يكى از جاذبه هاى گردشگرى استان بدل شود.
احمد اديب، معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى، گردشگرى استان اصفهان، مى گويد: طراحى اين شهرك ها الهام گرفته از معمارى سنتى با پيش بينى فضاهايى است كه يك مجموعه صنعتى، فرهنگى و هنرى نيازمند است كه شامل فضاهاى نمايشگاهى، بارانداز، بانك، خدمات رفاهى، سفره خانه، چايخانه و رستوران و... مى شود معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى اصفهان با تأكيد بر اين كه طراحى اين شهرك ها با پيش بينى حضور گردشگر انجام مى گيرد، مى گويد: در حال حاضر با همكارى دانشگاه ها فضاهاى مورد نياز براى هر صنعت دستى مانند فضاى كارگاهى و نمايشگاهى بر طبق استانداردهاى موجود انجام شده است.
اديب درباره اين كه با راه اندازى چنين شهرك هايى آيا قرار است تمام صنايع دستى استان به اين مكان هاى جديد منتقل شوند مى گويد: قرار نيست كه همه وارد اين شهرك ها شوند بلكه آن دسته كه توانمندى توليد و فروش با حجم بالا و صادرات گسترده دارند وارد اين شهرك ها مى شوند. وظيفه ما اين است كه در اين شهرك ها شرايطى را فراهم كنيم كه در شكل سنتى مهيا نيست. به گفته اديب آن بخش از توليدكنندگان صنايع دستى كه تمايل به گسترش و توسعه فعاليت خود دارند با حضور در اين مجموعه ها از تسهيلات بانكى و زيرساخت هاى مهيا شده براى اشتغال در اين شهرك ها برخوردار مى شوند.
در حال حاضر در تفاهمنامه اى كه با شركت شهرك هاى صنعتى استان اصفهان منعقد شده قرار است يك شهرك يا خوشه صنايع دستى در شهر اصفهان و چند خوشه ديگر در شهرستان هاى ديگر ايجاد شود. كه در اين ميان شهرك سفال و گليم سپهر آباد شهرضا قطعى شده و زيرساخت هاى آن در حال آماده سازى است.
اديب، در حالى از ايجاد شهرك جى در منطقه صنعتى جى براى خوشه خاتم، شهركى در كاشان براى صنعت شعر بافى و نساجى سنتى، ايجاد شهركى مخصوص صنعت عبابافى در نايين، قلمكار در دليجان ودولت آباد و صنايع چوب در خوانسار و گلپايگان و شهرك ساخت طلا و جواهر در حوالى پايگاه هشتم شكارى در شرق اصفهان نام مى برد كه بهناز يزدى، مدير توسعه شركت شهرك هاى صنعتى اصفهان، مى گويد: ايجاد اين شهرك ها هنوز در مرحله امكان سنجى است و به جز شهرك ۱۰ هكتارى سفال سپهرآباد شهرضا كه آسفالت و آماده سازى شده جانمايى هاى انجام شده براى بقيه صنايع دستى در دست مطالعه است و هنوز نتيجه قطعى نداده است.
يزدى، با اشاره به اين كه ايجاد چنين شهرك هايى در كشور سابقه قبلى ندارد و به همين علت يك كار جديد محسوب مى شود كه نياز به مطالعه و بررسى هاى بيشترى دارد مى گويد: اگر قرار بود يك شهرك صنعتى ايجاد شود به واسطه سابقه اى كه از ساخت اين شهرك ها موجود است كار بسيار راحت تر بود؛ اما در حال حاضر ما هيچ تجربه اى از راه اندازى شهرك هاى صنايع دستى نداريم و به طور نمونه نمى دانيم كه نيازهاى اين شهرك ها و مساحت مورد نياز براى هر كاربرى آن چه ميزان است، بر همين اساس از سازمان ميراث فرهنگى درخواست كرده ايم كه اطلاعات كاملى درباره تعداد و نوع صنايعى كه قرار است در هر شهرك ايجاد شود با ميزان فضاى موردنظر، در اختيار ما قرار دهد كه اين تا حدى مسأله را براى ما روشن مى كند.
يزدى، درباره جانمايى براى ايجاد اين شهرك ها نيز مى گويد: در حال حاضر يكسرى پيشنهادهايى مطرح شده است كه قطعى نيست چون به طور مثال درباره شهرك صنعتى جى يا دو منطقه كه در بافت قديم ديده شده با مسأله آزادسازى و تملك زمين روبه رو هستيم.
او درباره سنگ هاى قيمتى و فلزات گرانبها نيز مى گويد: با ايجاد خوشه صنعتى طلا و جواهر در زمينه حل مشكلات داخلى اين صنعت هنرى و با ايجاد يك بازار مناسب قرار است اين صنايع ساماندهى شوند. مدير توسعه شركت شهرك هاى صنعتى با اشاره به اين كه ايجاد شهرك طلا و جواهر به طور جدى در دست پيگيرى است مى گويد: ۴ مكان براى استقرار اين شهرك پيشنهاد شده كه به محض مشخص شدن مكان و تملك قطعى شهرك مستقر خواهد شد. او پيش بينى مى كند كه ايجاد اين شهرك موقعيت استان را در حوزه توليد و صادرات طلا و جواهر و سنگ هاى گرانبها بيش از زمان حاضر ارتقا دهد.

سارى - خبرنگار ايران: با وقوع بيش از ۵۱ مورد حادثه غيرمترقبه در امسال در استان مازندران، تاكنون بيش از ۲۴ ميليارد تومان خسارت به بخش هاى مختلف مسكونى، تجارى، تأسيسات زيربنايى و معيشتى مردم وارد شده است.
مهندس بهزاد پورمحمد مديركل بازسازى و حوادث غيرمترقبه استان مازندران بيشترين حوادث را مربوط به سيل، رانش زمين، ريزش كوه، آتش سوزى جنگلى، پيشروى آب دريا، بهمن، صاعقه و بادهاى فصلى عنوان كرد و افزود: متأسفانه در اين وقايع در حادثه سقوط بهمن ۴ نفر در محور آمل كشته شده اند كه كل تلفات حوادث غيرمترقبه استان را تشكيل داده است. وى سياست كارى اين اداره كل در سال جارى را آمادگى مقابله و اجراى طرح هاى پيشگيرانه عنوان كرد و گفت: اميدواريم با تأمين اعتبار كافى از سوى ستاد حوادث كشور نسبت به گذشته بتوانيم دراجراى برنامه ها موفق باشيم.
وى يادآور شد: تاكنون در سال جارى هيچ اعتبارى به استان دراين زمينه ابلاغ نشده است.
مديركل بازسازى و حوادث غيرمترقبه استان نيز رانش هاى زمين در استان را يكى ديگر از معضلات و بحران استانى در بخش حوادث غيرمترقبه در سال جارى اعلام كرد وافزود: رانش زمين در بسيارى از مناطق روستايى و شهرى به اماكن مسكونى، دامى و تجارى خسارت وارد كرده به طورى كه در ۲ سال اخير بيش از ۵۰ روستا در سطح استان دچار خسارات ناشى از رانش زمين شده اند، همچنين در تمامى شهرستان هاى كوهپايه اى استان شاهد رانش زمين و راه هاى ارتباطى هستيم كه گاهى موجب مسدود شدن راه هاى ارتباطى روستايى شده اما با اقدامات به موقع دستگاه هاى اجرايى بازگشايى شده است ولى به تأسيسات زيربنايى از جمله شبكه مخابرات، برق، گاز و ... خسارت وارد و در بعضى از مناطق در محور راه آهن شمال تهديدى براى راه هن بوده است. وى ادامه داد: در عرصه هاى جنگلى نيز به راه هاى دسترسى خسارت زده و موجب تخريب بسيار وسيعى در عرصه هاى جنگلى و از بين رفتن پوشش هاى جنگلى و محيط زيست شده كه فقط از سال ۸۳ تا ۸۶ بيش از ۲ هزار واحد مسكونى شهرى و روستايى دچار خسارت صددرصدى شده اند و بيش از ۲۰ كيلومتر از راه هاى ارتباطى فرعى روستايى در مقاطع مختلف و در مناطق گوناگون نيز آسيب ديده اند كه خسارت هاى وارده بيشتر در بخش اماكن مسكونى با بيش از ۲۰ ميليارد تومان برآورد شده و در بخش تأسيسات زيربنايى، كشاورزى و دامى بيش از ۳۰ ميليارد تومان بوده است.
به گفته وى، براى حل مشكل رانش حدود ۱۰ مشاور انتخاب شد كه در مناطق روستايى، راه هاى روستايى براى تهيه الگوى پيشگيرى تحقيقات داشته باشند كه در حال حاضر نياز به جابجايى روستاها براساس مطالعات و كار كارشناسى صورت مى گيرد.
مطالعات انجام شده در اكثر مناطق نياز به انجام عمليات تثبيت رانش را ضرورى كرده و در بعضى مناطق جابجايى آسيب ديدگان پيشنهاد شده است.
وى خاطرنشان كرد: در رابطه با سفر هيأت دولت به استان، گزارشى از سوى ستاد به وزارت كشور ارائه شد كه بلافاصله در دستور كار دولت قرارگرفت و در آن پيشنهاد و درخواست اعتبار براى بازسازى اماكن مردمى و جبران خسارات، بازسازى تأسيسات زيربنايى و اجراى طرح هاى پيشگيرانه انجام شد. اميدواريم با تأمين منابع ملكى و مالى كافى از سوى ستاد حوادث كشور ودولت اقدامات مؤثرى براى پيشگيرى از رانش هاى زمين و بازسازى صورت گيرد.
وى در ادامه به كاهش ميزان آتش سوزى در مناطق جنگلى استان نسبت به مدت مشابه پارسال كه قابل قياس نيست، اشاره كرد و افزود: در ۵ ماهه اول سال ۸۵ حدود ۲۰۰ هكتار از عرصه هاى جنگلى استان دچار آتش سوزى شد كه اين ميزان امسال به حداقل رسيد.
وى يادآور شد كه اغلب آتش سوزى ها در فصل گردشگرى عموماً در سطح استان به علت عدم رعايت نكات ايمنى از سوى مسافران و گردشگران بومى و غيربومى اتفاق مى افتد.
وى دلايل كاهش آتش سوزى را، بارندگى زياد در فصل تابستان، فرهنگ سازى انجام گرفته و تعامل مردم، حضور به موقع نيروهاى امدادى درمناطق حريق و... اعلام كرد كه موجب كاهش ميزان خسارات ناشى از آتش سوزى شده است.

گروه شهرستانها ـ امسال در۲ مرحله به مستمرى بگيران استان قزوين مبلغى به عنوان كمك تأمين معيشت پرداخت مى شود.
رضا امينى، مديركل تأمين اجتماعى قزوين، افزود: ميزان كمك تأمين معيشت مستمرى بگيران در سال جارى براى يك سال تمام مبلغ يك ميليون و ۵۰۰ هزار ريال است كه در ۲ مرحله مساوى پرداخت مى شود.وى ادامه داد: مرحله نخست كمك مذكور، در اواخر شهريور و مرحله دوم نيز در ۶ ماهه دوم امسال به صورت نقدى به مستمرى بگيران پرداخت مى شود.
مدير كل تأمين اجتماعى قزوين، اضافه كرد: تمام مستمرى بگيران بازنشسته، از كارافتاده كلى و بازمانده مستمرى بگير كه تا پايان سال ۸۵ استحقاق دريافت مستمرى را داشتند، امسال كمك تأمين معيشت را دريافت خواهند كرد.
وى تصريح كرد: مستمرى بگيرانى كه مستمرى آنان در طول سال ۸۶ برقرار يا مختومه شود، به نسبت دريافت مستمرى از كمك مذكور بهره مند مى شوند.امينى در پايان گفت: چنانچه مستمرى بگير بازنشسته يا از كار افتاده كلى، پس از تاريخ اول فروردين ماه ۸۶ فوت كرده و در زمان پرداخت كمك، پرونده مختومه و در زمره مستمرى بگيران بازمانده قرار داشته باشد، كمك مزبور به وى تعلق مى گيرد.

يزد- خبرنگار «ايران»: بيسوادى در سطح ۱۴۶ روستاى مناطق مختلف استان يزد با جمعيت ۵۳ هزار و ۶۵۰ نفر در سالجارى به طور كامل از بين مى رود.
محمدعلى ابراهيمى، معاون اجرايى و ترويج نهضت سوادآموزى استان يزد افزود: در اين روستاها بيش از ۹۷ درصد جمعيت گروه سنى ۱۰ تا ۴۹ سال موفق به فراگيرى خواندن و نوشتن شده اند.
وى همچنين تعداد بيسوادان اين استان را ۱۰۶ هزار و ۵۷۹ نفر اعلام كرد و گفت: ۶۰ درصد اين افرد را بانوان تشكيل مى دهند.
ابراهيمى نرخ بيسوادى استان يزد را ۱۱‎/۹۳ درصد ذكر و اضافه كرد: از جمعيت بيسوادان استان ۷۰ هزار نفر در مناطق شهرى و بقيه در روستاها زندگى مى كنند.وى خاطر نشان ساخت: بالاترين جمعيت سنى بيسواد استان گروه ۵۰ ساله ها و بالاتر با ۴۹‎/۴ درصد و كمترين آن گروه سنى شش تا نه ساله ها با ۸‎/۶ درصد است.

ندا بنى اسدى

پته شهرتى جهانى ندارد و هيچ گردشگر داخلى و خارجى بدون خريد قطعه اى از اين هنر دستى كرمان را ترك نمى كند. كرمان اين خطه گرم و خشك، اما كهنسال و پهناور كه در طول تاريخ دراز و پرحادثه خود از حمله مغول ها و تيموريان گرفته تا تهاجم آغامحمدخان قاجار لطماتى سنگين ديده، يكى از قديمى ترين كانون هاى مدنيت به شمار مى آيد. مردم سخت كوش كرمان از هزاران سال پيش و به موازات ساير فعاليت هاى اقتصادى و اجتماعى به تهيه و توليد انواع فرآورده هاى صنايع دستى نيز اشتغال داشته اند كه پته دوزى يكى از انواع آن به شمار مى رود.
پته هاى كرمانى كه دستان هنرمند زنان و دختران نقش سرو شكسته (بوته جقه) را برآن مى زند از قرن ها پيش تاكنون نمايشگر هنرمندى آنهاست و ارزش هاى هنرى و كاربردى متعددى دارد كه به آسانى نمى توان از آن گذشت.
متأسفانه به دليل آسيب پذيرى منسوجات در برابر عوامل محيطى، در موزه هاى داخلى و خارجى نمونه هايى تاريخى از پته كه بتواند راهگشاى كشف سابقه اين هنر - صنعت باشد، وجود نـــدارد و قديمى ترين قطعه پته اى كه هم اكنون يافت مى شود روپوش مقبره شاه نعمت ا.. ولى در ماهان كرمان است كه ۳۵۵ سانتى متر طول و ۲۱۰ سانتى متر عرض دارد و در سال ۱۲۸۵ قمرى با ۲ سال كار مداوم ۱۶ زن پته دوز كرمانى دوخته شده است. پته دوزى كه مشابه آن در هيچ يك از مناطق ديگر كشور به چشم نمى خورد نوعى از رودوزى هاى ايرانى است كه در آن تمام سطح پارچه به وسيله بخيه هاى نخى رنگين پوشيده مى شود و در شهرهاى كرمان، سيرجان و رفسنجان و گوشه و كنارهاى ديگر استان كرمان دوخته مى شود كه شهرت آن كمتر از قالى است.
اين صنعت دستى بيشتر از سوى خانم هاى كرمانى توليد مى شود كه معتقدند اين هنر به صورت موروثى به آنها رسيده است . مادربزرگ به دختر و مادر به فرزندانش آموخته كه چگونه سمبل خاص ايرانى مانند بته جقه، سرو و ديگر نقوش را با نخ هاى پشمى يا ابريشمى روى زمينه پارچه پشمى ضخيمى به نام «عريض» بنشانند . دوخت كامل يك پته براى خانمى كه روزى ۲ ساعت از وقتش را به اين كار اختصاص مى دهد شايد بيشتر از ۲ سال طول بكشد، از زمانى كه با نخ هاى رنگارنگ نخستين گره را مى زند و با ساق دوزى، متن دوزى و برگ دوزى مــــــــــراحل كار را جلو برده تا وقتى كه با سايه زدن و پتك دوزى كار را به اتمام مى رساند.
پارچه پته كه عــــريض نام دارد و در گذشته از آن براى دوخت دامن، كت و پالتو استفاده مى شد پارچه اى دستباف است كه پيش از اين به وسيله دستگاه هاى بافندگى چوبى به رنگ هاى قرمز، سفيد، زرد و سبز در كارگاه هاى خانگى توليد مى شد و در سال هاى اخير دستگاه هاى چوبى جاى خود را به دستگاه هاى تك فاز برقى داده است. نخ مصرفى زنان كرمانى براى پته دوزى ريس نام دارد كه از جنس پشم دست ريس است. اين نوع نخ از سوى خود زنان دوزنده تهيه و معمولاً به وسيله خود آنان با استفاده از مواد رنگدار طبيعى، رنگرزى مى شود.
زنان پته دوز براى تهيه يك قطعه پته پس از بريدن عريض در ابعاد لازم براى محصولى كه قصد دوختنش را دارند ابتدا طرح مورد نظر خود را كه بيشتر ذهنى و شامل برداشت هاى مينياتورى از طبيعت بويژه درخت سرو و انواع گل هاى نمادين است بر روى كاغذ كالك ترسيم كرده و سپس در مرحله بعد كه به گرته زنى شهرت دارد خطوط طرح را به طور متناسب با سوزن سوراخ مى كنند. آنگاه آن را بر روى عريض قرار داده و به نسبت رنگ عريضى كه براى دوخت انتخاب شده و اخيراً رنگ هاى كرم، سبز و سرمه اى را نيز شامل مى شود روى كالك، پودريچه، گچ نرم يا خاكه زغال مى ريزند. در پايان نقاط مشخص شده را با قلم و مركب چين روى پارچه مشخص مى كنند. مرحله بعدى انتخاب نخ در رنگ ها و ضخامت هاى مختلف است. در سال هاى گذشته رنگ غالب نقش ها در پته هاى كرمان سياه، سبزتيره، آبى تيره، لاكى و سبز ميشى تشكيل مى داد. ولى در سال هاى اخير با توجه به راه يافتن پته به بازارهاى خارج از كشور و به تناسب سليقه خريداران خارجى كه بيشتر متقاضى پته به رنگ هاى ملايم هستند استفاده از رنگ هاى عنابى، سبز روشن، زرد، نارنجى و صورتى نيز به پته دوزى راه يافته است. با اين وجود پته هايى كه براى عرضه در داخل كشور يا بازارهاى منطقه دوخته مى شود همچنان رنگ هاى تند و تيره دارندزيرا زنان پته دوزكرمانى معتقدند به دليل آن كه طرح هاى پته نه شلوغ است و نه هندسى، رنگ هاى روشن چندان جاذبه اى به محـــصول نمى دهند و تيره بودن رنگ ها ارتباط نقوش با همديگر را منطقى تر و قابل قبول تر مى كند.
پس از انتخاب و تهيه نخ، پته دوز ابتدا جاى خطوط اصلى را سوزن مى زند. اين مرحله به دليل آنكه نقوش به طور خطى دوخته مى شود به مرحله ساق دوزى معروف است سپس داخل نقوش و متن پارچه با اسلوب خاصى با بخيه هاى رنگين پر مى شود كه اين مرحله از كار به آب دوزى يا متن دوزى شهرت دارد. آخرين مرحله كار پته دوزى كه مهم ترين مرحله آن نيز محسوب مى شود مـــــرحله برگ دوزى و سايه زدن با نخ نازك پيرامون گل ها و نقش ها است كه معمولاً در اطراف حاشيه به صورت زيگزاگ انجام مى شود و آن را پتك دوزى يا جوانه دوزى مى نامند . پس از اتمام دوخت پته را شسته و با كمك دستگاه هاى مخصوص به نام نورد اتو زده و آماده عرضه به بازار مى كنند.
يكى از كارشناسان پته در ســـــــازمان ميراث فرهنگى و صنايع دستى كرمان در اين رابطه مى گويد: پته شهرتى جهانى دارد و به جرأت مى توان گفت هيچ گردشگر خارجى و داخلى بدون خريد قطعه اى از اين هنر دستى، كرمان را ترك نمى كند.
پروين عباس شيرازى، پته شاخ گوزنى، ترمه، قلمكار، لچك ترنج، نارنج، جقه دوقلو، بازوبندى و درختى را از مهم ترين طرح هاى مختلف پته عنوان كرده و مى افزايد: يكى از مزيت هاى مهم اين هنر بى نيازى به لوازم زياد است و تنها وسيله مورد نياز سوزن، انگشت دانه و قيچى مى باشد . پروين عباس شيرازى ادامه مى دهد: محسن خان نقاش، حسن پسر محسن خان، شيخ رمضان ميسرجانى، احمد على خان و كربلايى اكبر از طراحان بنام پته كرمان بوده اند. وى بــــا اشاره به قدمت چند صد ساله پته دوزى در كرمان مى گويد: در حال حاضر پته دوزى روى سجاده، جاقرآنى، پرده، رويه كوسن، زير ليوانى، پشتى، روميزى، روتختى، اشارپ، جلد جعبه دستمال كاغذى، بقچه سوزنى، رويه دمپايى، كيف، جلد عينك، قوطى سيگار، و بند دوربين انجام مى شود.
اين كارشناس از پائين آمدن كيفيت نخ و پارچه پته در سال هاى اخير گفت و خاطر نشان كرد: يكى از دلايل منزوى شدن پته، پائين آمدن كيفيت به كارگيرى نخ هاى آن و استفاده از رنگ هاى مصنوعى و دوخت هاى نامرغوب است و اين امر اغلب به دليل توجه بيش از حد به جنبه تجارى آن مى باشد كه نارضايتى فروشندگان و خريداران پته را نيز به دنبال داشته است.
وى از مسئولان سازمان ميراث فرهنگى و صنايع دستى استان مى خواهد تا با انجام تبليغات فرهنگى در اين عرصه همچنان موجبات رشد و توسعه اين صنعت قديمى را در كرمان فراهم كرده و با ايجاد يك بازارچه پته در بازار قديمى و سنتى كرمان مقدمات اشتغالزايى در اين حوزه را فراهم آورند.

آرزو گل كار

هر ايرانى انديشمند با فرهنگ كه شأن شايسته مشاهير فرهنگ و ادب و عرفان كشور خود را به درستى مى شناسد، مى داند كه گوينده اين سخنان دلنشين كيست: «هر كه در اين سرا در آيد، نانش دهيد و از ايمانش مپرسيد چه آن كس كه در نزد باريتعالى به جان ارزد، البته به خوان بوالحسن به نان ارزد.» آرى، گوينده اين سخن شيخ ابوالحسن خرقانى، عارف و بزرگمرد آزاده و شهير ايرانى است كه در سال ۳۵۱ هجرى قمرى در سرزمين ايران، استان سمنان، شهرستان شاهرود، روستاى قلعه نو خرقان از توابع بسطام متولد شد. محل دفن اين بزرگمرد ايرانى نيز به شواهد تاريخى و آنچه سينه به سينه و نسل به نسل به مردمان اين ديار منتقل شده، بر روى تپه اى در شمال روستاى خرقان در ۲۴ كيلومترى شهر شاهرود است؛ يعنى همان ديارى كه در آن پا به عرصه گيتى نهاده است؛ ديارى كه در فصول مختلف زيارتگاه خيل عاشقان و علاقه مندان است كه از گوشه و كنار كشور پهناورمان و همچنين از خارج مرزهاى اين سرزمين به ديدارش مى آيند. بناى آرامگاه در ۲۲ فروردين ماه ۱۳۴۶ يعنى ۴۰ سال پيش و به شماره ثبت ۶۴۵ در فهرست آثار ملى و به نام آرامگاه شيخ ابوالحسن خرقانى به ثبت رسيده است.شايد تأكيد بر روى ايرانى بودن و ارائه ادله در اثبات اين مدعا به عنوان ثروتى بالقوه براى عده اى كه هنوز به اقتصاد تك محصولى به عنوان در دسترس ترين و سريع ترين ثروت زود بازده نگاه مى كنند عجيب بنمايد، اما چنانچه روزنامه هاى مختلف را مطالعه كنيم يا گستره اينترنت را بنگريم، به سرعت در مى يابيم كه اقتصاد دنياى امروز به سمت و سويى در حركت است كه كشورها را به تلاش بيشتر براى بهره گيرى از منابع بيشتر با توسل به هر حيله و ترفند، ترغيب و تشويق مى كند؛ حتى اگر اين تلاش در راه سرقت منابع؛ هويت و حتى نام و ياد و خاطره يك ملت باشد. اين كه بنشينيم و اين برخوردها را فرهنگى يا غير فرهنگى بدانيم و با تأسف سر تكان دهيم، جز آنكه زمان بيشترى براى ثبت و اثبات غير ايرانى بودن تمامى مفاخر و مشاهير سرزمين مان به بيگانگان بدهيم، كارى نكرده ايم.
چندى پيش نام عارف نامدار ايرانى مولانا جلال الدين را در تركيه در زمره مشاهير و مفاخر خود ثبت كردند، حال آنكه همگان او را بلخى و پارسى زبان مى شناختند و ديوان اشعار، مثنوى و معنوى و كليات شمس تبريزى زينت بخش تاقچه خانه هايمان است.
همه با هم گفتيم: صاحب بشنو از نى چون حكايت مى كند
از جدايى ها شكايت مى كند
چگونه مى تواند به نام كشورى به ثبت برسد كه حتى چند بيت شعر از او به زبان تركى نه ديده ايم و نه شنيده ايم؟
اما دولت و نهادهاى فرهنگى و اجرايى تركيه با استعانت به مدفنى كه در قونيه و به نام اين عارف و شاعر ايرانى است، عزم را جزم كردند و گفتند كه مولانا به كشورى تعلق دارد كه قدر استفاده از نام اين مرد بزرگ را مى داند و با شناخت دنياى جديد و اقتصاد گردشگرى، از هيچ كوششى براى رونق بخشيدن به اقتصاد خود فرو گذار نمى كند.
به همين دليل، اين روزها وقتى خبر تلاش تركيه را در اثبات اين مدعا كه مدفن شيخ ابوالحسن خرقانى نه خرقان كه شهرى است به نام قارص، مى بينيم و مى شنويم، مى دانيم و مى فهميم كه اين رشته سر دراز دارد چرا كه اگر ديروز تنها به بهانه مدفنى و آرامگاهى خواستند مولانا را همچون ناى و نى از ايران جدا كنند، امروز گويا نه مدفن لازم است و نه آرامگاه، بلكه فقط اراده تحقق هدف مهم است و به همين دليل است كه مى بينيم از استادان دانشگاه گرفته تا شخصيت هاى حقيقى و حقوقى تركيه اين ادعاى بى اساس را مطرح مى كنند كه تربت خرقانى همين است كه در قارص تركيه است.
از نظر آنها، مهم نيست كه ايرانى ها مى گويند بر اساس روايت و داشته ها؛ شنيده ها و نوشته ها شيخ ابوالحسن خرقانى در تمام مدت زندگى خود تنها يك بار از روستاى خود خرقان پارافراتر نهاد و آن هم براى سفر به آمل بود. مهم اين است كه ما همه با هم بگوييم كه شيخ ابوالحسن در قارص تركيه دفن است و اين مسجد و اين آرامگاه نيز متعلق به اوست و تمام امكانات و توان خود را براى جذب گردشگران ايرانى و پارسى زبانان بسيج كنيم.
• كارشناس ميراث فرهنگى