قانون توسعه صنعت ايرانگردى و جهانگردى در سال ۱۳۷۰ به تصويب مجلس شوراى اسلامى رسيده است و اين قانون بايد با توجه به شرايط روز مورد بازنگرى قرار گيرد.
«كيانوش تكلو» سرپرست امور حقوقى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان تهران گفت: هنگام تصويب اين قانون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى متولى ايرانگردى و جهانگردى بود. اما اكنون با توجه به ادغام متولى گردشگرى در چند سازمان قوانين مربوط به ايرانگردى و جهانگردى نياز به بازنگرى دارد. وى تأكيد كرد: به نظر مى رسد با توجه به رشد سريع گردشگرى در دنيا و همچنين توجه دولت به اين حوزه، قوانين آن نيز بايد متناسب با اهداف گردشگرى تدوين شود.
وى گفت: بر اساس ماده ۷ اين قانون مرجع صدور پروانه فعاليت دفاتر خدمات مسافرتى وزارت راه و ترابرى است، در حالى كه اين وزارتخانه از مدت ها پيش هيچ وظيفه اى در مورد اعطاى بند «ب» ندارد.

اعظم السادات حاجى ميرزايى‎/على جلالى

استان يزد با وسعتى حدود ۱۳۱هزار و ۵۵۱كيلومتر مربع در مركز ايران و در كناره كوير نمك آب و هواى اقليمى ـ گرم و خشك بيابانى ـ دارد اما شرايط محلى، پاره اى دگرگونى هاى محدود در آن پديد آورده است. ويژگى هاى متنوع طبيعت در استان يزد اغلب براى جهانگردان و مردم غير بومى جالب و پر كشش است به طورى كه طبيعت چند گونه و كاملاً متفاوت استان يزد، يكى از پرجاذبه ترين ديدنى هاى اين شهر به شمار مى رود. از يك سو پهنه هاى بيابان و تپه هاى ريگ روان و از ديگر سو و به فاصله نزديك ارتفاعات زيباى شيركوه و ييلاقات سرسبز، دره ها و دامنه هاى آن و گوناگونى آب و هوا از جلوه هاى جذاب براى تفريح و بهره مندى از طبيعت است.
در استان يزد چندين روستاى تاريخى، با قدمتى بيشتر از بسيارى از شهرهاى پررونق امروزى وجود دارد كه اين روستاها از هزاران سال پيش تاكنون بافت خود را حفظ كرده اند از آن جمله مى توان به روستاى هرفته، بندرآباد، توران پشت، هفتادر، بيداخويد و ندوشن اشاره كرد.
* روستاى توران پشت
روستاى تاريخى توران پشت در فاصله۶۰ كيلومترى جنوب شرق شهرستان تفت در ادامه سلسله جبال شيركوه واقع است . پشت روستا متصل به كوه و مقابل روستا باز و منتهى به دشت وسيع است؛ تاريخ، بناى اين روستا را به توران دخت ساسانى نسبت داده است . روستاى توران پشت تفت از روستاهاى تاريخى، ديدنى و از مناطق اكوتوريسم استان يزد محسوب مى شود. شيخ جنيد، پيرمراد، بقعه سيد گل سرخ، قدمگاه منسوب به على بن موسى الرضا(ع)، چهل دختران، بقاياى آسياب آبى و قلعه بزرگ از جمله آثار و اماكن تاريخى اين روستاست.
قبرستان چند هزار ساله با سنگ نبشته هاى قديمى، چشمه آب گاز دار، قلعه جن، محل سكونت ميراب ۱۲۰ساله و غارهاى تاريخى از ديگر آثار تاريخى اين روستا به شمار مى رود . با اين وجود اين روستا هنوز بر هيچ نقشه اى ترسيم نگشته و مورد سوء استفاده و غارت دزدان و سارقان اشياى باستانى قرار گرفته است.
در عصر هخامنشيان و ساسانيان ، براى جلوگيرى از هجوم اقوام چادرنشين به يزد، ناگزير اقدام به ساخت دژها ، راهدارخانه ها و چاپار خانه هاى متعدد كردند كه علاوه بر عملكرد نظامى و تجارى از آن ها به عنوان رباط و بارانداز كاروان ها نيز استفاده مى شد. از معروف ترين دژهاى اين دوره يزد مى توان به توران پشت ، اشكذر ، بهاباد ، انارك و اردان اشاره كرد .
* قلعه توران پشت
قلعه توران پشت بر روى صفه اى در دامنه كوه روبه سوى دشت با وسعت زياد كفه طاقستان را تحت تسلط خود دارد و كيفيتى اساطيرى را به ذهن متبادر مى سازد. اين ويژگى باعث شده كه بتواند خطر هجوم غارتگران و متجاوزان را كه بيشتر از سمت كفه و منطقه فارس، روستا را تهديد مى كرده خنثى و بدين وسيله دورى فاصله از مركز و شهرهاى بزرگ را جبران كند.
اين قلعه از نظر كاربرد سنگ در بناى آن منحصر به فرد است. در اين قلعه تعداد زيادى حجره وجود دارد و هر خانواده روستا حجره اى در اختيار داشته اند و موادغذايى مانند حبوبات، خشكبار، آرد و... را به گونه اى طبقه بندى شده، در محل هاى مخصوصى كه به اين منظور در حجره ها در نظر گرفته شده اند انبار مى كردند و از اين رو يك قلعه حفاظتى ـ زيستى بشمار مى آمده است . ويژگى ديگر اين قلعه در سنگى قلعه كه در اندازه ۱‎/۷ *۱ متر از نوع سنگهاى رسوبى همان تپه است مى باشد. اين در تا چندى پيش به زيبايى بر لولاى يك تكه سنگى خود مى چرخيد و باعث حفاظت قلعه از ورود بيگانگان مى شد، متأسفانه اين در زيبا و خاص كه به جرأت مى توان ادعا كرد در نوع خود بى نظير مى باشد به دليل عدم شناخت و بى توجهى مسئولان و عدم محافظت از آن شكسته شده است و اين نه نخستين كه چندمين خسران از اين دست است كه به مردم اين بوم وارد مى شود ؛ چنان كه قبلاً دو كتيبه سنگى را از گورستان تاريخى روستا ربوده بودند.
هرچند كتيبه هاى سنگى به همت مسئولان به اين روستا باز گردانده شده است ولى عدم حفاظت صحيح از گنجينه هاى با ارزش اين سرزمين راه را براى وقايع مشابه باز مى گذارد و اين ميسر نخواهد بود مگر با آگاهى بيشتر مردم كه خود حافظ آنچه دارند باشند و توجه خاص مسئولان كه در جهت مرمت و نگهدارى اين آثار ارزشمند گامى بردارند . جمع جاذبه هاى طبيعى و تاريخى در اين روستاى زيبا آن را در شمار روستاهاى خاص در آورده كه سازمان ميراث فرهنگى استان يزد خود نيز با اذعان به اين امر تورهاى ويژه يكروزه اى جهت بازديد از اين روستا در نظر گرفته است . با توجه به اين كه هر روز شاهد تخريب بيشتر اين آثار توسط عوامل طبيعى و غارتگران ميراث فرهنگى هستيم ، سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى براى حفظ، مرمت، احيا و پاسدارى از اين ارزش ها بايد تلاش بسيارى انجام دهد.
نبايد دست روى دست گذاشت و شاهد زوال اين سراى كهن سنگى زيبا و منحصر به فرد باشيم كه پيشينيان ما سنگ ، سنگ آن را با اميد و عشق بنانهاده اند و تاريخ آن را چون گوهرى كمياب و گرانبها به امانت به ما سپرده است.
بى توجهى به حفظ اين آثار ارزشمند فرهنگى به قيمت از دست رفتن هويتى خواهد بود كه به ما ارث رسيده است. بايد براى اين ريشه ها كارى كرد. همتى مى خواهد آهنين و پشتوانه محكمى از علم و عمل كه به يارى خداوند و اراده مسئولان گامى در راه اين مهم برداشته شود.

على زنگنه

ديوار بزرگ چين يا ديوار افسانه اى چين با طول تقريبى حدود۷ هزار و۳۰۰ كيلومتر است . اين ديوار مجموعه اى از استحكامات ، حصار ها و برجهاى ديده بانى اى است كه از قرن چهاردهم تا قرن هفدهم ميلادى در چين ساخته شد.
بخش عمده اين ديوار به دستور امپراتوران سلسله مينگ و براى حفاظت از چين در برابر اقوام ترك و مغول ساخته شد. اين ديوار در محل ديوارهاى كوچكترى ساخته شد كه در قرن سوم پيش از ميلاد در برابر هجوم اقوام بيابان گرد مغولستان و منچورى امروزى توسط امپراتوران سلسله كين بنا شد و به وسيله امپراتوريهاى هان(۲۰۶ قبل از ميلاد تا۲۴ بعد از ميلاد)، وى(۵۴۳-۳۸۶ بعد از ميلاد)، كو(۵۷۷-۵۵۰ بعد از ميلاد)، سوى(۶۱۸-۵۸۱ بعد از ميلاد)، ليائو(۱۱۲۵-۹۱۶ بعد از ميلاد)، جين(۱۲۳۴-۱۱۱۵ بعد از ميلاد) تكميل، تقويت و گسترش يافت . يونسكو در سال ۱۹۸۷ اين ديوار بزرگ افسانه اى را به خاطر اهميت فراوانش از نظر معمارى و تاريخى در فهرست ميراث جهانى ثبت كرد.
در يك نظر سنجى غير رسمى از طريق اينترنت حدود ۱۰۰ ميليون رأى دهنده ديوار چين را جزو عجايب هفتگانه جهان در معمارى برشمرده اند.
برخلاف استحكامات اوليه در سلسله كين، بناى ساخته شده در سلسله مينگ به علت استفاده از انواع آجر ها و سنگ به جاى خاك مقاومتربود.
به علت هجوم هاى متوالى مغول ها سلسله مينگ مبالغ قابل توجهى را به تعمير و مقاومتر كردن ديوار اختصاص مى داد. بخشهاى نزديك بيجينگ پايتخت سلسله مينگ مخصوصاً مقاومتر بود. ميزان مصالح بكارگرفته شده در ديوار چين بقدرى است كه مى توان با چيدن آنها كنار يكديگر۵ بار كره زمين را دور زد. ساخت اين ديوار از (شانهايگوان) شروع شد و پس از عبور از ده ها كوه، دشت، رودخانه و دره هاى مختلف از۵ ايالت و۲ منطقه حكومتى مستقل عبور كرده و در گانسو پايان يافت. متوسط عرض ديوار چين۶ متر وارتفاع آن۱۰ متر است و در برخى مكانها، پهنايش تا اندازه اى است كه۱۰ سرباز مى توانند در كنار يكديگر از آن عبور كنند. بخش هاى اشاره شده در زير از قسمت هاى بازسازى شده ديوار چين هستند كه غالباً توسط توريست هاى امروزى بازديد مى شوند:
- گذرگاه شمالى در گذرگاه جويونگ گوان كه به بدلينگ معروف است. هنگامى كه چينى ها از اين ديوار براى دفاع از سرزمينشان استفاده مى كردند سربازان زيادى براى محافظت از پايتختشان دراين گذرگاه مى گماشتند. گذرگاه شمالى از سنگ و آجرهاى ساخته شده از خاك تپه هاى اطراف ساخته شده بود. اين قسمت از ديوار داراى ۷‎/۸ متر ارتفاع و۵ متر پهناست.
- يكى از جذاب ترين بخش هاى ديوار بزرگ چين جايى است كه ديوار از دامنه هاى بسيار پرشيب بالا مى رود. نام اين منطقه جينشانلينگ است كه حدود ۱۱كيلومتر مى باشد و ارتفاع آن در نواحى مختلف از ۵متر تا ۸متر مى رسد. وانگچينگلو يكى از ۶۷ برج ديده بانى جينشانلينگ مى باشد كه ارتفاع آن ۹۸۰ متر بالاتر از سطح درياست.
- ديوار بزرگ موتيانيو در جنوب شرقى جينشانلينگ در حدود ۲‎/۲۵ كيلومتر از جنوب شرقى تا شمال غربى در ميان كوه هاى پر شيب و سربه فلك كشيده پيچ خورده است. اين ديوار از غرب به گذرگاه جويونگ گوان و از شرق به گوبيكو متصل است.
- بخش جالب ديگر در انتهاى شرقى ديوار جايى كه نخستين گذرگاه ديوار بزرگ در شانهايگوان (نخستين كوهى كه ديوار از آن بالا مى رود) ساخته شده است قرار دارد. ديوار بزرگ شانهايگوان به عنوان «موزه بناى ديوار بزرگ» ناميده مى شود چون كه معبد «منگ جيانگ نو» در آنجا قرار دارد. اين معبد در دوره سلسله سانگ ساخته شد.
ديوار بزرگ چين داراى تعداد زيادى برج ديده بانى در فواصل يكسان است كه به عنوان خانه اى براى زن ها و سربازان و همچنين براى فرستادن علامت دودى از آنها استفاده مى شد. سربازخانه ها و مراكز اجرايى در فواصل بالاتر قرار داشتند.
ارتباط بين واحدهاى نظامى در طول ديوار براى فراخواندن نيروهاى كمكى اعلام حركتهاى هشداردهنده دشمن از اهميت زيادى برخوردار بود. برجهاى مخصوص علامت در نوك تپه ها يا ديگر نقاط مرتفع ساخته مى شدند.
با اين كه بعضى بخش هاى شمال بيجينگ و مركزهاى توريستى نزديك محافطت مى شوند و حتى بعضى قسمت ها بازسازى شده اند ولى مكانهاى بسيارى از ديوار در حال نابودى هستند. آن بخش ها ممكن است به عنوان زمين بازى روستائيان مورد استفاده قرار گيرند و يا از سنگ آنها به عنوان منبعى براى بازسازى خانه ها و جاده ها استفاده شوند.
بر اساس تحقيقى كه در سال ۲۰۰۲ انجام شد تنها ۳۰ درصد طول ديوار چين وضعيت حفاظتى مناسب دارد و بقيه بخش هاى آن محتاج توجه و محافظت بيشتر است.
اين كه ديوار چين از فضا قابل رؤيت است يا نه سال ها محل مناقشه بوده است. كسى كه نخستين بار ادعاى ديده شدن ديوار چين از فضا را مطرح كرد ريچارد هالبيرتن بود كه در سال ۱۹۳۸ در كتاب مشهورش به نام«كتاب دوم عجايب» اين مطلب را بيان كرد. اين افسانه تا سال ها مورد قبول همگان بود و حتى به كتابهاى درسى هم راه پيدا كرد. اما حقيقت آن است كه ديوار چين از ماه قابل رؤيت نيست و حتى امكان تشخيص اين ديوار از مدار زمين هم محل مناقشه است.
عظمت اين ديوار نه تنها به واسطه بزرگى آن بلكه نيروى عظيم انسانى بكار گرفته شده در ساخت آن است. ميليون ها نفر براى ساخت اين ديوار در دوران مختلف بكار گرفته شدند. اين افراد شامل سربازان، زندانيان، اسراى جنگى، كارگران، كشاورزان و مردم عادى بودند. براى مثال در زمان امپراتورى كوين، ژنرال مينگ تيان از۳۰۰ هزار سرباز به مدت۱۰ سال براى ساخت بنا استفاده كرد. در زمان امپراتورى «كو» علاوه بر تعداد سربازان از۸‎/۱ ميليون نفر به صورت نيروى كار اجبارى در ساخت۴۵۰ كيلومتر از ديوار استفاده شد. ميليون ها نفر در اثر شرايط سخت كارى، فقر، گرسنگى، بيمارى و حوادث گوناگون جان خود را از دست دادند، همچنين براى ساخت اين ديوار بسيارى از خانواده ها از ديدن عزيزان خود براى تمام عمر محروم شدند.
در طول سالهاى ساخت ديوار بزرگ بسيارى از كارگرانى كه به دستور حكومت در ساخت ديوار شركت مى كردند در اثر هجوم راهزنان يا بيماريهاى ناشى از كار سخت جان خود را از دست دادند به همين دليل اين ديوار به طويل ترين گورستان زمين نيز شهرت دارد. البته اجساد كارگران در ديوار دفن نمى شد، چون اين كار باعث كاهش استحكام ديوار مى شد و به همين خاطر كارگران اغلب كنار ديوار به خاك سپرده مى شدند.
امروزه جهان تغيير كرده است و هيچ ديوارى نمى تواند به عنوان عامل بازدارنده بكار گرفته شود. ديوار بزرگ چين نيز از آن جمله است و ديگر نقش اوليه خود را از دست داده است. اين اژدهاى غول پيكر كه در مدت زمانى بيش از۲۵۰۰ سال به طول هزاران كيلومتر ساخته شده يكى از پربيننده ترين آثار باستانى جهان است و تمدن بزرگ كشور چين در كنار نام آن هميشه وجود دارد.

ساماندهى اماكن خصوصى و استيجارى كشور به بخش خصوصى واگذار شد.
رحمت عباس نژاد، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى مازندران با بيان اين مطلب گفت: طرح شناسايى و ساماندهى اماكن خصوصى و استيجارى در ۶ استان خراسان رضوى، مازندران، گيلان، گلستان، اردبيل و قم صورت مى گيرد. «عباس نژاد» افزود: از اين پس ويلا ها و اماكن خصوصى واستيجارى توسط اين شركت شناسايى و پس از بررسى امكانات موجود در آن براى اخذ مجوز به سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى معرفى خواهد شد.

گردشگر پزشكى معادل ۳ گردشگر عادى به كشور ارز وارد مى كند.
در همايش ملى گردشگرى سلامت كه در تبريز برگزار شد، «خداوردى كريمى نژاد» سرپرست سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى در سخنانى با اشاره به برنامه هاى سازمان براى جذب توريسم درمانى و پزشكى، از بررسى علمى راهكارهاى جذب توريست با اعلام اين خبر گفت: استان آذربايجان شرقى با دارا بودن پزشكان متخصص، طبيعت بكر، آب و هواى سالم و امكان استفاده از ساحل درياچه اروميه به منظور لجن درمانى، از پتانسيل بسيار بالايى براى جذب گردشگرى سلامت برخوردار است و نياز توجه بيشترى به اين حوزه احساس مى شود.

آژانس هاى برگزار كننده تورهاى ورودى استقبال مناسبى از بيمه گردشگران نكرده اند و همكارى لازم براى اجرايى شدن آن نداشته اند.
«على اكبر پيك آزادى» معاون مدير عامل بيمه سينا در بيمه هاى زندگى با اعلام اين خبر گفت: براساس توافقنامه اى كه با سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى در خصوص بيمه گردشگران منعقد شده است گردشگران به صورت فردى و گروهى بيمه مى شوند. وى افزود: اگر آژانس هاى تورگردان براى اجرايى شدن اين بيمه همكارى كنند براى خود آنان و گردشگرى كشور مزيت هاى فراوانى را به همراه خواهد داشت. معاون مدير عامل بيمه سينا در بيمه هاى زندگى گفت: آژانس هايى كه اقدام به صدور بيمه نامه كنند حق صدور بيمه نامه به خودشان تعلق مى گيرد.
«پيك آزادى» پيشنهاد كرد كه سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آژانس هاى تورگردان را ملزم به تهيه پوشش بيمه اى براى گردشگران كند.