مهسا جزينى

هنگامى كه در سال يك هزار هجرى، اصفهان به پايتختى انتخاب شد بازسازى و توسعه اصفهان به عنوان الگوى شهرى از طرف شاه عباس مورد توجه قرار گرفت . با توسعه اصفهان در آن زمان يكى از مهم ترين وقايع دوران ۲۵۰ ساله خاندان صفوى به وقوع پيوست، كوچ بزرگ ارامنه از شهر جلفا كنار رود ارس و اسكان آنها در اصفهان و ساخت جلفاى نو. جمعيت جلفا همراه با ساخت و سازهاى كليساها و خانه هاى زيبا رو به فزونى گرفت تا اين كه جلفا به عنوان يكى از محلات تاريخى و با ارزش شهر اصفهان درآمد هم اكنون محله جلفاى اصفهان در جنوب زاينده رود با شاخص ترين عنصر خود يعنى كليساى وانك براى گردشگران ايرانى و غيرايرانى شناخته شده است، اما وانك تنها جاذبه گردشگرى جلفا نيست . بخش هاى دست نخورده بافت، خانه ها، كليساها، مادى ها و تك بناهاى باقى مانده، كوچه هاى سنگفرش شده، بازارچه و ميدان جلفا كه به سبك قديم بازسازى شده، گذر تاريخى شايج و نايج و.... از جمله عناصر شاخص محله جلفاست كه مى تواند ساعت ها از وقت يك گردشگر را به خود اختصاص دهد.
روزگارى شاردن، بازرگان و سياح فرانسوى، جلفا را بزرگ ترين محله اصفهان برشمرده و هر يك از طول و عرض آن را يك فرسنگ نوشته است. بر اساس نوشته هاى اين جهانگرد اروپايى، جلفا از ۲قسمت يكى جلفاى قديم و ديگرى جلفاى نو تشكيل مى شده كه جلفاى نو به دليل كوچه هاى بزرگ تر و مشجر از نظر زيبايى به محله قديم آن برترى داشته است. شاردن از ۵ كوچه بزرگ، ۲ كاروانسرا يك ميدان، يازده كليسا و تعدادى حمام در جلفا ياد مى كند كه بايد يادآور شد اين توصيف مربوط به چند قرن پيش است و چهره امروزى جلفا به كلى با اين توصيف تفاوت دارد. با اين حال آثار باستانى موجود در جلفا هنوز باقى هستند و از جاذبه هاى آن به شمار ميروند.
پترودولاو اله، جهانگرد ايتاليايى هم از ۳ محله در اصفهان نام مى برد مى نويسد كه با پيوستن محلات جديد به اصفهان از روم و قسطنطنيه آن زمان هم بزرگتر بوده است. پيترودولاواله ۳ محله بزرگ اصفهان را چنين ميشناساند. يكى از آنها تبريز نو نام دارد كه سكنه اش را آن عدهاى از اهالى تبريز كه به اصفهان كوچ كرده اند تشكيل مى دهند محله ديگر به نام جلفاست كه سكنه آن را مهاجرين جلفا تشكيل داده اند و همه آنها ارمنى، مسيحى و پروتمند هستند و در سومين محله زرتشتيان ساكنند.
محور تاريخى فرهنگى گردشگرى جلفا از خيابان توحيد و كوچه نمازخانه مريم شروع شده و از طريق ميدان جلفا و كوچه كليساى وانك به خيابان حكيم نظامى و خاقانى مى رسد و پس از عبور از خيابان خاقانى از طريق كوچه چهارسوق و محور مادى شايج و نايج به كوچه سنگتراش ها و محله تبريزى ها مى رسد. اين محور از يك سو به علت دربرداشتن ۲۵ خانه تاريخى و ۱۳ كليساى ارزشمند قديمى كه از جمله شاخص ترين آنها مى توان به كليساى مريم، بيت اللحم و وانك اشاره كرد و از سويى ديگر به علت سازگارى و قرابت فرهنگى با گردشگران خارجى ويژگى هاى مطلوبى را براى جذب گردشگر نيز فراهم نساخته است .
* جلفا و كليساهايش
در بين كليساهاى جلفا كليساى بدخهم (بيت اللحم) كه در دوره شاه عباس اول در سال ۱۰۳۷ هجرى بنا شده است و كليساى وانك، از همه مشهورتر است . خليفه گرى جلفا با همه تأسيسات خود از سوى شوراى خليفه گرى ارامنه ايران و هندوستان اداره مى شود كه خليفه مقيم جلفا رياست آن را به عهده دارد. كتابخانه كليساى وانك حدود ۱۰ هزار جلد كتاب دارد، در برخى از كليساها و ديرهاى جلفا شمارى از شهداى ارمنى در حمله افغان مدفون هستند و همچنين در قبرستان قديمى ارامنه در دامنه كوه « صفه» شمارى از شخصيت هـــاى ارمنى و اروپـــايى دفن شده اند اما به غير از اين ۲كليسا، كليساى ديگرى به نام مريم (يا خواجه عابد) كه در ميدان جلفا واقع شده و در سال ۱۰۲۱ هجرى بنا شده شهرت دارد. اين كليسا در همان محلى ساخته شده است كه نخستين كليساى جلفا يعنى كليساى هاكوپ (كليساى يعقوب مقدس) در سال (۱۰۱۶ هجرى قمرى مطابق با ۱۰۶۷ ميلادى) در محل آن بنا شده بوده است.در جنب كليساى وانك يا «آمنا پركيج»، موزه جالب كوچكى بر اهميت كليساى مزبور افزوده است. اين موزه قديمى ترين كتابى را كه در اصفهان به چاپ رسيده است در اختيار دارد و فرامين سلاطين ايران مجموعه جالبى است كه در موزه ديده مى شود. به غـير از ۴ كلـيساى مشهـور، در جلفا ۹ كليساى ديگر نيز وجود دارد مانند: كلـيساى گورك يا كلـيساى غريب، استپانوس ، يوحنا، كاتارينه يا دير كاترينا، نيكو غايـوس، گريگور، ميناس، سركيس، و كليساى نرسس غير از اين كليساها، ارامنه كاتوليك و پروتستان هم در محله سنگتراش ها و محله هاكوپ جان كه براى خود كليساى مخصوص دارند.
* خانه مارتا پيترز
در جلفا منازل قديمى عهد صفوى نيز وجود دارد.يكى از معروف ترين اين خانه ها خانه قديمى مارتاپيترز معروف به خانه جايى از بناهاى تاريخى و با ارزش دوره صفويه است كه با توجه به مدارك موجود و بررسى هاى انجام شده در آن روزگار وسعت زمين و ساختمان هاى آن بيش از مساحت فعلى بوده است. اين خانه كه در تقاطع خيابان حكيم نظامى و كوچه كليساى وانك قرار دارد متشكل از بخش هاى مختلفى است كه شامل چند ساختمان جدا از يكديگر در جبهه هاى مختلف است. ساختمان اصلى خانه را بخش تابستانى جنوبى آن تشكيل مى دهد. ساختمان زمستانى شمالى آن كه بخش بسيارى از آن در تعريض كوچه كليسا منهدم شده از بقاياى اصلى خانه به شمار مى رفته است. خانه مارتاپيترز كه در زمان صفويه به محل سكونت و زندگى جانى كشيش يكى از روحانيان كليساهاى اصفهان بوده است در حال حاضر، در اختيار دانشگاه فارابى است و به دليل استقرار بر سر راه كليساى وانك و قرار گرفتن در مركز شهر مورد بازديد گردشگران خارجى قرار مى گيرد.
خانه مايل ست نيز كه بر روى مادى ساخته شده يكى ديگر از خانه هاى تاريخى محور جلفاست كه هم اكنون مأمن و مسكن خانواده هايى از قشرهاى كم درآمد ارمنى است در شرايطى كه نياز به مرمت و نگهدارى دارد. مدرسه فرانسوى ها، كاتارينيان و كودكستان جلفا نيز از ديگر بناهاى ارزشمند جلفاست . دراين ميان مدرسه فرانسوى ها با وجود اين كه جزو طرح هاى مطالعاتى و اجرايى سازمان نوسازى و بهسازى شهردارى اصفهان قرار دارد وبا وجود ويژگى هاى ارزشمند معمارى و وسعت زياد آن هنوز مرمت آن كامل نشده و كاربرى خاصى پيدا نكرده است .

يزد - خبرنگار «ايران»: منبر مسجد جامع سفلى ندوشن قديمى ترين سند منبر در جهان اسلام است.
بابايى، كارشناس ثبت آثار تاريخى سازمان ميراث فرهنگى يزد، گفت: در سند تاريخى، مسجد جامع منبرى از چوب گردو ساخته شده و داراى كتيبه اى است كه نشاندهنده قديمى ترين سند منبر در جهان اسلام مربوط به ۴۵۷ هجرى است.
وى اظهار داشت: بخشى از منبردر زمان پهلوى به موزه متروپولينن آمريكا فرستاده شده كه هم اكنون هم نگهدارى مى شود.
وى با استناد به سنديت خاطرنشان كرد: منبر در زمان آل كاكوئيه ساخته شده و بناى فعلى مسجد شامل دو بخش است كه يكى بخش قديمى مربوط به دوره ايلخانى و بخش ديگر مربوط به دوره زنديه و قاجاريه است.
بابايى افزود: با فاصله زمانى ميان منبر و بناى مسجد جامع به اين نتيجه مى رسيم كه مسجد جامع يا از همان ابتدا در همين محل ساخته شده يا اينكه جاى ديگرى بوده و تخريب شده و دوباره در اين مكان ساخته شده كه در هر صورت تاريخچه مسجد و منبر مسجد جامع نسبت به اصل مسجد جديد به حساب مى آيد.
وى همچنين يادآور شد: حوضى در حياط مسجد بوده كه در سال هاى اخير براى استفاده از همه فضا پر شده است و متأسفانه سازه هاى فلزى نصب كرده اند كه نماى حياط و بخش ورودى و ايوان تابستانه را از بين برده است.
كارشناس ثبت آثار تاريخى اظهار داشت: منارى در مسجد وجود دارد كه بر اساس معمارى كه مناره ساخته شده لرزش هاى خفيفى در آن به چشم مى خورد كه عمدتاً منارهايى كه ساخته مى شدند همين ويژگى را داشته اند.
وى ادامه داد: احتمالاً منارجنبان اصفهان هم از اين معمارى متأثر شده است چون اين منار قدمت بيشترى دارد ولى در حال حاضر ورود به منار ممنوع است زيرا تكان هاى داده شده موجب تخريب آن مى شود.
بابايى اظهار داشت: بخش شرقى ايوان تابستانى مسجد سفلى ندوشن قسمت گرمخانه مسجد بوده كه متأثر از معمارى زنديه و قاجاريه است.
وى در خصوص ساخت مسجد گفت: مقرر شده بود كل مجموعه را بر چهار ستون بنا كنند كه با فوت معمار اوليه مسجد، معمار جديد ستون ها را به صورت قرينه نصب مى كند به طوريكه دو ستون دو طرف محراب و بقيه ستون ها در اطراف قرينه آن كه به اين روش بنا به صورت طاق دار ايجاد مى شود.

عليرضا سنچولى

دهانه غلامان، شهرى هخامنشى در سيستان است كه با وجود اهميت و جايگاه ويژه اش تاكنون كمتر از آن سخن به ميان آمده است.
جاى جاى منطقه سيستان با توجه به تمدن كهن و ديرينه اش در نوع خود براى باستان شناسان از اهميت قابل توجهى برخوردار است.
وجود ده ها و صدها اثر و محوطه تاريخى مهم از جمله شهرسوخته، كوه خواجه، زاهدان كهنه و دهانه غلامان با يادمان دوره هخامنشى به عنوان تنها شهر شناخته شده به معناى متعارف امروزى با انديشه هاى منظم و سيستماتيك مذهبى گوياى تمدن ديرينه در اين گوشه از ايران است.
شهر دهانه غلامان در عهد هخامنشى و زمانى كه در بستر هيرمند آب جريان داشت از اهميت و عظمتى شگرف برخوردار بوده است.
محوطه باستانى دهانه غلامان تنها شهر هخامنشى محسوب مى شود كه در ۲ كيلومترى روستاى قلعه نو از توابع شهرستان زهك روى تراسى به طول تقريبى ۴ تا ۵ كيلومتر واقع شده است.
در اين محوطه آثار و خرابه هاى بسيار زيادى از دوره هاى مختلف تاريخى ديده مى شود كه نشانگر وجود دوره هاى شكوفايى تمدن و فرهنگ در آن محل بوده است.
يك گروه ايتاليايى نخستين افرادى بودند كه در ۱۳۴۴ تحقيقات و فعاليت باستان شناسى را در اين محوطه آغاز كردند.
اين گروه با كشف آثار و بقاياى شهر و تحقيقات به اين نتيجه رسيد كه اين شهر مربوط به دوره هخامنشى است.
اين شهر هخامنشى داراى بخش هاى مختلف شامل صنعتى، مسكونى، عمومى، مذهبى و بخش حاكم نشين است كه از لحاظ مطالعات باستان شناختى، تاريخى و زمينه هاى گوناگون اهميت زيادى دارد.
كارشناسان معتقدند دهانه غلامان تنها شهر باستانى است كه ساختمان هاى آن بر اساس نقشه بنا شده و كل شهر با برنامه ريزى جامع و نقشه قبلى و نيز هدف خاص طراحى شده است.
بى گمان مى توان گفت كه دهانه غلامان تنها شهرى از دوران هخامنشى است كه در آن به روشنى مى توان انواع خانه هاى شخصى مردم را دركنار ساختمان هاى دولتى، اجتماعى و مذهبى مشاهده كرد.
دهانه غلامان از نادرترين محوطه هاى باستانى فلات ايران بشمار مى رود كه اطلاعات مفيدى درباره آئين هاى پرستش را در خود جاى داده است.
معمارى رسمى هخامنشى و همچنين چگونگى تأثيرپذيرى از معمارى محلى و تأثير از وضع آب و هوايى در تركيب ساختمانى شهر در آن جمع شده است.
به اعتقاد كارشناسان، شهر دهانه غلامان عمر كوتاهى بين ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال در سده هاى ششم و پنجم پيش از ميلاد داشته و با توجه به اين كه نسبت به طراحى آن اهدافى خاص در نظر بوده از ديگر محوطه هاى باستانى متمايز است.
گرچه نام اصلى اين شهر به طور قطع مشخص نشده اما پژوهش هاى كارشناسان و محققان نشان مى دهد كه دهانه غلامان براى مدت كوتاهى مركز سياسى، ادارى و اجتماعى در اين منطقه محسوب مى شده است.
همچنين با توجه به فقدان هرگونه شىء قابل توجه و تميز و خالى بودن محوطه هاى حفارى شده در دهانه غلامان از بقاياى سكونت مى توان نتيجه گرفت كه تخليه شهر با نظم و ترتيب بوده و عامل خارجى در آن نقش نداشته است.
باستان شناسان تاكنون ۷ فصل در دهانه غلامان سيستان كاوش كرده اند كه نتايج خوبى نيز از آن حاصل شده است.
كاوش در پادگان، شناسايى ساختمان هاى متعدد، معمارى و تعيين حريم شهر بخشى از اين فعاليت ها است.
كشف بزرگترين نقاشى ديوارى متعلق به دوران هخامنشى روى يكى از ديواره هاى شهر دهانه غلامان اثرى منحصربه فرد است كه شاخص بودن اين شهر تاريخى را نشان مى دهد.
اين نقاشى شخصى را نشان مى داد كه سوار بر ارابه در حال شكار گراز است.
هفتمين فصل كاوش در دهانه غلامان سيستان چندى قبل از سوى باستان شناسان كشور به سرپرستى دكتر سيدمنصور سيدسجادى در اين محل انجام شد.

رشت ـ خبرنگار«ايران»: ادامه كار ساخت جاده كنار گذر انزلى در حكمى از سوى دادستان عمومى و انقلاب انزلى به دليل لطمه به اين تالاب بين المللى متوقف شد.
كامران زلفى نژاد، مديركل حفاظت محيط زيست گيلان گفت: گرچه نياز به وجود اين جاده در منطقه احساس مى شود ولى ساخت جاده بايد بدون صدمه به تالاب انزلى باشد. وى اظهار داشت: تالاب انزلى زيستگاه ۲۳۱ گونه گياهى و ۱۳۸ گونه جانورى و عامل اصلى مهار سيلاب هاى ۱۱رودخانه بالا دست به شمار مى رود.
زلفى نژاد خاطرنشان كرد: تالاب انزلى منبع درآمد مهمى براى مردم بومى از محل شكار، صيد ماهى، صنايع دستى و همچنين محل بازديد حدود يك ميليون گردشگرى خارجى و داخلى در سال است.
اين مسئول يادآور شد: با فعاليت هاى شبانه روزى كارشناسان در سال ۸۳ با استفاده از تصاوير ماهواره اى و مشاوره با كارشناسان يونسكو مسير مناسب كه حداقل خسارت را به تالاب وارد كند به عنوان تنها گزينه مورد قبول سازمان حفاظت محيط اعلام شد.
به گفته وى اين در حالى است كه تأكيدهاى غيرموجه برخى افراد مبنى بر ادامه جاده سازى از مسير اوليه تبديل به بحران زيست محيطى ديگرى در منطقه شد و انتقادهاى وسيع كارشناسان و مديران محيط زيست را برانگيخت.
مديركل حفاظت محيط زيست گيلان متذكر شد: سرانجام مددجويى اين سازمان از مديران ارشد كشور مبنى بر اعمال اصلاحات ازكيلومتر ۸ تا ۱۱ جاده كنارگذر انزلى به نتيجه رسيد و تا اطلاع ثانوى از ساخت اين كنارگذر جلوگيرى به عمل آمد.
زلفى نژاد تصريح كرد: ساخت كنارگذر با تأكيد بر مسير اوليه علاوه بر عبور از محدوده حفاظتى و گردشگرى، بروز خطر جدى را براى تالاب به همراه خواهد داشت.
وى تجاوز به حريم شمالى تالاب، ايجاد زمينه دسترسى متخلفان به نواحى حفاظتى، ايجاد و گسترش بى رويه صنايع بين جاده كنار گذر و مسير اصلى، تأسيس غيرمجاز مراكز خدماتى، گسترش آلودگى هاى صوتى، شيميايى، زيستى، تخريب منابع آب زيرزمينى، ايجاد زهكش هاى غيرطبيعى، افزايش رسوبات و اختلال هاى زمين شناختى و كاهش زيبايى شمال تالاب را تنها بخش كوچكى از اثرات منفى ساخت كنارگذر به روال مردود از نظر سازمان محيط زيست دانست.
اين مسئول خاطر نشان كرد: تنها اگر به پيشنهاد سازمان محيط زيست درباره تغيير ۲۸۵ متر از مسير ۱۶ كيلومترى جاده كنار گذر انزلى جامه عمل پوشانده شود هيچ يك از اين مشكلات با شدت عنوان شده اتفاق نخواهد افتاد.
زلفى نژاد در ادامه ياداور شد: مصوبه هيأت دولت در هنگام سفر رئيس جمهور به گيلان نيز تأكيد بر مصوبه اوليه دارد كه همانا مسير مورد تأييد سازمان محيط زيست مبنى بر تغيير مسير جاده كنار گذر از كيلومتر ۸ تا ۱۱ است.
مديركل حفاظت محيط زيست گيلان متذكر شد: با توجه به عضويت كشور ايران در كنوانسيون حمايت از تالاب ها (كنوانسيون رامسر) اقدام به تخريب تالاب بين المللى انزلى نقض صريح تعهدات كشور در اين كنوانسيون بين المللى است. طبق برآوردهاى بين المللى، خدمات زيست بومى تالاب انزلى از تصفيه آلودگى ها گرفته تا مكان زمستان گذرانى پرندگان و زادآورى آبزيان و غيره سالانه به ازاى هر هكتار ۱۴ هزار دلار برآورد شده و اين خود نشان دهنده اهميت ويژه تالاب انزلى است.
تالاب بين المللى انزلى ۲۰ هزار كيلومتر مربع وسعت دارد و از ارزش بى نظير زيست محيطى، اقتصادى برخوردار است. ساخت جاده كنارگذر انزلى از سال ۱۳۷۷ آغاز شد ولى از آن زمان تاكنون به دليل مشكلات زيست محيطى با وقفه هاى متعدد روبه رو شده است.

مسجد سليمان، خبرنگار«ايران»: با سردشدن هوا در استان هاى اصفهان و چهارمحال و بختيارى كوچ بيش از ۲۶ هزار خانوار عشايرى (۱۷۵ هزار نفر) آغاز شد.
اين عشاير با ترك كردن مناطق كوهرنگ، شيخ على خان، بازفت، فريدن و... با طى كردن بيش از ۷۰۰ كيلومتر و پشت سرگذاشتن مسيرهاى صعب العبور زردكوه، تاراز، كى نو، منار و... خود را به سرحدات استان خوزستان رساندند تا ۹ ماه ديگر از سال را در شهرهاى مسجدسليمان، لالى، انديكا، ايذه، باغملك، هفتگل، شوشتر، دزفول، اهواز، هويزه و... سپرى كنند.
مهندس كريم حاجى پور مديركل سازمان امور عشاير استان خوزستان با اعلام اين مطلب كه كوچ پاييزه عشاير بختيارى از ۱۰ روز قبل به سمت استان خوزستان آغاز شده، گفت: اين سازمان با اعزام گروه هاى خدمات رسانى عشايرى از طريق شركت هاى تعاونى امور عشاير تمام آذوقه و مايحتاج ۲۶ هزار خانوار عشايرى را تأمين كرده و با هماهنگى با دانشگاه علوم پزشكى جندى شاپور و مراكز بهداشتى و درمانى شهرى و روستايى، نيروهاى انتظامى در طول مسير به عشاير خدمات درمانى رايگان ارائه مى دهند. وى در پايان مشكل اصلى عشاير را كمبود سهميه آرد اعلام كرد و گفت: سرانه آرد عشاير بسيار كم است و مسئولان مربوطه بايد نسبت به حل اين مسأله اقدام كنند.

زاهدان ـ خبرنگار«ايران»: توسعه سيستان و بلوچستان با رويكرد عدالت محورى و مهرورزى دولت، شتابى وصف ناپذير به خود گرفته است.
دكتر احمدى نژاد در نشست هيأت دولت در زاهدان، سيستان و بلوچستان را به لحاظ موقعيت جغرافيايى و استعدادهاى سرشار طبيعى و انسانى به عنوان استانى كم نظير ياد كرده بود.
گازرسانى از عسلويه، تكميل راه ترانزيتى چابهار، ايرانشهر به ميلك زابل، پيوستن چابهار به شبكه ريلى كشور، مطالعه و اجراى ده ها سد مخزنى، راه اندازى مجتمع آب شيرين كن چابهار، طرح تكميل راه آهن كرمان - زاهدان و كنارك و ساماندهى مرز از مهم ترين مصوبه هاى سفر رئيس جمهورى و هيأت دولت به سيستان و بلوچستان است.
دهمرده استاندار سيستان و بلوچستان در اين باره گفت: با تصويت اجراى طرح گاز رسانى به سيستان و بلوچستان بارقه اميدى در دل مردم اين استان كه سال هاى متمادى با مشكل تأمين گاز مواجه بودند ايجاد شد.
به گفته وى تأمين گاز شبكه خانگى مردم استان تنها بخشى از اين طرح عظيم را شامل مى شود. طرح گازرسانى به سيستان و بلوچستان قرار است با اعتبار ۲ هزار و ۵۰۰ميليارد ريال در مدت ۳۰ماه اجرايى شود.
تأمين نيروگاه ها، صنايع پتروشيمى و مصارف خانگى استان هاى سيستان و بلوچستان، هرمزگان و جنوب كرمان در اين طرح تعريف شده است. وى خاطرنشان ساخت: به عقيده كارشناسان، توسعه راه آهن زاهدان موجب بالا رفتن سطح اقتصاد و ايجاد تحرك به منظور افزايش ميزان توليدات و عمران و آبادانى و بهبود وضع اجتماعى مردم منطقه و كشور خواهد شد.
مصوبه تكميل راه ترانزيتى چابهار به ميلك زابل و سپس افغانستان نيز گامى ديگر براى توسعه سيستان و بلوچستان است كه تاكنون پيشرفت هاى قابل توجهى داشته است.
اين طرح با بيش از ۶۰۰كيلومتر طول، توسعه بخش هاى مختلف و به خصوص اقتصادى اين استان پهناور را به همراه دارد.
هم مرز بودن استان با افغانستان سبب شده تا برخى ولايت ها از جمله «نيمروز»، «فراه» و همچنين «هلمند» نيازمند كالاهاى صادر شده از كشورمان باشند.
تبديل دانشكده علوم پزشكى زابل به دانشگاه و نيز تأسيس دانشكده پرستارى و مامايى در ايرانشهر نيز توجه ويژه دولت به بخش بهداشت و درمان و توسعه آموزش عالى در اين زمينه را نشان مى دهد. وى در ادامه يادآور شد: ايجاد دانشكده داروسازى نيز در كنار مراكز متعدد آموزش عالى در سيستان اين سامان را به يكى از قطب هاى مهم دانشگاهى كشور تبديل كرده است.
چاه نيمه چهارم، زيردان، پيشين، ماشكيد لاديز و خيرآباد از جمله ده ها سدى است كه اجراى كامل آنها در نشست هيأت دولت در زاهدان به تصويب رسيده است.
البته نبايد از نقش مهم و سازنده چاه نيمه چهارم سيستان و بلوچستان غافل بود؛ چرا كه اين سد با حجم بيش از ۸۲۰ميليون متر مكعبى از اهميت بسزايى براى تأمين آب كشاورزى برخوردار است. اين طرح اكنون ۷۰درصد پيشرفت فيزيكى دارد و به گفته مسئولان تا پايان امسال آماده آبگيرى خواهد شد.
استاندار سيستان و بلوچستان با بيان اين كه پيگيرى حق آبه سيستان از رودخانه هيرمند كه از افغانستان سرچشمه مى گيرد يكى از خواسته هاى به حق و مهم مردم اين سرزمين بوده كه در سال هاى گذشته به دليل قطع آن مشكلات زيادى براى مردمان اين ديار ايجاد شده است، مى افزايد: اما در شرايط حاضر با پيگيرى مسئولان و توجه ويژه دولت، گام هاى مؤثرى براى پيگيرى حق آبه ايران از رودخانه مرزى هيرمند برداشته شده است.
حبيب الله دهمرده تصريح كرد: احياى دوباره درياچه هامون سيستان كه با گستره بيش از ۴ هزار كيلومتر مربعى، يكى از ۷ تالاب بين المللى ايران محسوب مى شود و نيز رونق بخش كشاورزى سيستان، اين روزها بيش از پيش به چشم مى خورد. به گفته وى برآوردها نشان مى دهد كه قبل از پيروزى انقلاب اسلامى مجموع اعتبارهاى هزينه شده در زير ساخت هاى استان سيستان و بلوچستان ۱۵۰ميليارد تومان بوده است.
اما پس از پيروزى انقلاب تا ابتداى سال ۱۳۸۴اين هزينه ها ۲ هزار ميليارد تومان بوده كه رشد ۱۲برابرى را نشان مى دهد. البته اعتبارات در دولت ۳۳ برابر شده است.
اقدامات متعددى در زمينه پيگيرى مصوبات سفر هيأت دولت به سيستان و بلوچستان انجام گرفته كه خود نشانگر علاقه بيش از پيش مسئولان به توسعه و آبادانى اين خطه از كشور است. وى اظهار داشت: بر اساس آخرين ارزيابى دفتر معاونت اجرايى نهاد رياست جمهورى، سيستان و بلوچستان با اجرايى كردن ۹۸‎/۳درصد بيشترين تحقق مصوبات و توافقات سفر رئيس جمهورى و هيأت دولت را در ميان استان هاى كشور كسب كرده است.

سارى - خبرنگار «ايران»: سالانه ۱۵ هزار تن ماهيان خاويارى در ۲۰ كشور دنيا در استخرها پرورش داده مى شود كه سهم ايران در اين بخش ۳ دهم درصد است.
مهندس محمود اسدالهى، مدير امور ماهيان خاويارى استان مازندران با بيان اين مطلب گفت: براى عقب نماندن از كاروان توليد ماهيان خاويارى پرورشى بايد با هدايت و حمايت دولت و با همكارى بخش هاى غيردولتى موضوع پرورش در سواحل كشور و در استخرها در قالب طرح هاى پيشنهادى راه اندازى شود.
وى ميزان سرمايه گذارى لازم براى اجراى اين طرح در استان مازندران حدود ۴ تا ۵ ميليارد تومان و ضريب بازگشت سرمايه را ۲‎/۳ اعلام كرد و افزود: هرچند ميزان سرمايه گذارى قابل توجه است ولى به سرعت به دليل نرخ بالاى بازگشت سرمايه اين ميزان جايگزين خواهد شد كه مى توان به عنوان فعاليت اقتصادى مهم اين موضوع را مورد توجه قرار داد و سرمايه گذاران بخش خصوصى را به اين كار تشويق كرد.
وى در ادامه، ميزان صيد را در سال ۸۵ شامل ۴ تن و ۶۵۰ كيلوگرم خاويار و ۵۰۲ تن گوشت ماهيان خاويارى عنوان كرد و افزود: پارسال فقط توانستيم به ميزان مشخص به برنامه دست يابيم و نسبت به سال ۸۴ با ۲۵ درصد كاهش روبه رو بوديم.
مهندس اسدالهى ادامه داد: در صيد بهار امسال نيز بعد از ۳ تا ۴ سال به برنامه صيد رسيده ايم كه نسبت به سال ۸۵ ، ۳ درصد افزايش داشته ايم در صورتى كه ۳ تا ۴ سال قبل ۲۰ تا ۲۵ درصد كاهش را شاهد بوده ايم، به طور كلى در ۶ تا ۷ سال گذشته در كل درياى حوزه گيلان، مازندران و گلستان با روند ۲۰ تا ۲۵ درصد كاهش صيد روبه رو بوده ايم كه خوشبختانه با تعامل و همكارى انجام گرفته از سوى حفاظت منابع آبزيان و تلاش شبانه روزى همكاران تكثير و رهاسازى به تحقق برنامه صيد در امسال رسيده ايم و ۳ درصد نيز از سال ۸۵ جلو افتاده ايم.
وى ميزان مشاركت بخش هاى غيردولتى را در ۳ سال گذشته در صيد با رشد ۷۰ درصدى اعلام كرد و افزود: برنامه اداره كل شيلات اين است كه در يك تا ۲ سال آينده ۱۰۰ درصد فعاليت صيد ماهيان خاويارى همراه با نظارت شيلات از سوى تعاونى ها و شركت ها انجام گيرد.
مدير امور ماهيان خاويارى استان مازندران ميزان قاچاق ماهيان خاويارى را در درياى خزر در بخش روسيه و آذربايجان بين ۳ تا ۷ برابر صيد قانونى انجام شده دانست و در ايران نيز صيد غيرمجاز را برابر با صيد مجاز دانست كه اگر اين روند ادامه داشته باشد با توجه به هشدار مؤسسات تحقيقاتى تا سال ۱۴۰۰ در واقع صيد اقتصادى ماهيان خاويارى در حوزه ايران و درياى خزر به پايان خواهد رسيد و در اين صورت جايگاه و امتياز خود را در بخش اين گونه ماهيان در بازار جهانى از دست خواهيم داد و علاوه بر آن غريب به ۲ هزار نفر بيكار خواهند شد.
وى راه حل فورى و اساسى اين مشكل را بحث حفاظت و بازسازى مؤثر ذخاير ماهيان و پرورش تمام دوره اى ماهيان خاويارى در آب هاى ساحلى و مناطق ساحلى درياى خزر از طريق ساخت استخر در اراضى ساحلى مستعد در استان عنوان كرد كه موارد فوق به صورت كتابچه دراختيار شركت مادر تخصصى قرار گرفته است.
در حال حاضر تعداد ۲۲ صيدگاه در سواحل استان موجود است كه ۵۰ درصد اراضى اين صيدگاه ها استعداد ايجاد استخر را دارا هستند.
وى تصريح كرد: استان مازندران با توانايى هاى موجود در سواحل، ظرفيت توليد سالانه ۷۵۰ تن ماهيان خاويارى با پيش بينى توليد ۴۰ تن خاويار در استخرهاى پرورشى را تحت مديريت مركز امور ماهيان خاويارى استان خواهد داشت.
وى خاطرنشان ساخت: خاويار توليدى استان با بالاترين استانداردهاى جهانى و با سهم ۹۹ درصد صادرات خاويار استان، توليد و عرضه مى گردد و عرضه خاويار سالم و بهداشتى به هم استانى ها نيز كه در گذشته با محدويت روبه ور بوده امسال در مركز مديريت استان در شهرستان بابلسر فراهم شد و مردم توانستند اين محصول را با بالاترين استاندارد بهداشتى تهيه كنند.
مهندس اسدالهى به مردم هشدار داد خاويارى كه در بازار غير رسمى استان عرضه مى شود از سوى قاچاقچيان و صيادان غير مجاز به دليل وجود آلودگى و عدم رعايت موازين بهداشتى مصرف كنندگان را با خطر مواجه خواهد كرد بنابراين توصيه مى شود در صورت نياز خاويار را از مركز رسمى توليد بابلسر تهيه كنند كه تا سقف يك كيلوگرم براى هر مشترى قانونى است (در استان هاى گلستان و گيلان از مركز مديريت و در تهران از شركت مادر تخصصى تهيه شود.)

اراك ـ خبرنگار «ايران»: طرح جامع آلودگى هوا در اراك پس از ۱۲ سال وقفه، از سوى هيأت دولت به تصويب رسيد.
عبدالله سهرابى، استاندار استان مركزى، گفت: اراك به رغم قرار گرفتن در جمع هشت شهر آلوده كشور در دو برنامه گذشته از هر گونه اعتبار براى كاهش آلودگى محروم بوده است. وى افزود: وجود نقاط كور ترافيك شهرى، فرسودگى ناوگان حمل و نقل عمومى شهر، استقرار صنايع آلاينده در محدوده سكونتى و كمبود فضاى سبز از معضلاتى است كه آلودگى هواى اراك را به سوى بحران پيش برده است.
استاندار مركزى در اين جلسه تأكيد داشت: براساس اين طرح وزارتخانه هاى نفت، نيرو، مسكن و شهرسازى، راه و ترابرى، سازمان مسكن و شهرسازى و ديگر دستگاه هاى اجرايى موظف شدند، تا پايان امسال برنامه هاى راهبردى خود را براى اجراى اين طرح ارائه كنند.
وى ميزان اعتبار پيش بينى شده اين طرح را در اين مرحله ۲ هزار ميليارد ريال اعلام كرد و افزود: ممنوعيت استقرار صنايع تا شعاع ۳۰ كيلومترى محدوده شهرى، تكميل كنارگذر شمالى اراك و كمربند شمالى اين شهر، گسترش فضاى سبز به ميزان يك هزار هكتار و ساخت۶ پاركينگ طبقاتى،از جمله برنامه هاى ۵ ساله اين طرح هستند.
وى ادامه داد: همچنين كمك به بازگشايى خيابان ۵۵مترى اراك، اجراى پروژه هاى حمل ونقل ريلى درون شهرى حداقل به طول۵۰كيلومتر بر اساس مطالعه جانبى، احداث ۴ پارك سوار درون شهرى خارج كردن خودروهاى فرسوده با اولويت اتوبوس و مينى بوس از ديگر برنامه هاى اين طرح است. وى تأكيد كرد: تمامى دستگاه هايى كه مرتبط با اين طرح جامع هستند ظرف مدت ۵ سال بايد آن را به اتمام برسانند و با مديران و مسئولانى كه در اين زمينه كوتاهى كنند به شدت برخورد مى شود.