آرش فرهادى‎/ مدير روابط عمومى شركت بورس

حجم معاملات بورس اوراق بهادار تهران تا پايان هفته اى كه گذشت نسبت به دوره مشابه سال ،۸۵ بيش از ۳۰ درصد افزايش داشته است. ارزش معاملات هم به ۳ هزار و ۶۰۰ ميليارد تومان (با احتساب بلوك مس) رسيده، درحالى كه ارزش معاملات سال ،۸۵ ۵ هزار و ۵۰۰ ميليارد تومان بوده است.
در كنار رشد جمعى شاخص ها، شاخص عملكرد كلى بورس يا همان شاخص قيمت و سود نقدى، به يك ركورد تازه دست يافته و تقاضاى خريد به ويژه براى سهام شركت هايى كه چشم انداز سود مناسبى دارند و شركت هايى كه در قالب واگذارى هاى مشمول اصل ۴۴ عرضه شده اند، افزايش چشمگيرى داشته است.همه اينها و مطالب ديگرى كه هر روز از بورس مى شنويم، بيانگر «رونق» در بازارى است كه با توجه به شرايط موجود، شايد چنين انتظارى از آن وجود نداشت.
اما نكات ظريفى در اينجا وجود دارد:نخست اين كه متوليان بازار، اين رونق را با كدام «متر» و «معيار» مى سنجند و اين توفيق را به نام كه ثبت مى كنند. دوم اين كه در اين نقطه عطف و در برابر «فرصتى» كه پيش روى ماست، چه وظايف و تكاليفى به عهده داريم؟
اينها مقدمه اى بود براى ورود به موضوعى كه ارزش آن فراتر از ارقام و اعداد ظاهرى است. توسعه به ابزار و لوازمى نياز دارد كه مهمترين واصلى ترين آن، «سرمايه» است و اگر مثلثى براى نمايش آن تصور شود، سرمايه هاى انسانى و سرمايه هاى اقتصادى ۲ ركن را تشكيل مى دهند و ركن سوم همان موضوع ارزشمندى است كه به طور جدى به آن توجه نمى شود و جايگاه آن به خوبى تبيين نشده است.
اين ركن «سرمايه اجتماعى» يا Social Capital است. ركنى كه بدون آن سرمايه گذارى هاى اقتصادى نتيجه قابل توجهى نخواهد داشت. سرمايه اجتماعى شرط لازم اما نه كافى براى نتيجه بخشى سرمايه گذارى ها و سياست هاى اقتصادى است.
صاحب نظرانى چون پير بورديو و جيمز كلمن تعاريف متفاوتى از سرمايه اجتماعى ارائه كرده اند كه نشانگر چند بعدى بودن آن است ولى مى توان آن را در يك كلمه پر معنا خلاصه كرد:«اعتماد».جوامعى هستند كه بدون سرمايه هاى اقتصادى و با اتكا به سرمايه اجتماعى رشدهاى قابل توجه و درخشانى داشته اند و به همين علت، اعتماد عمومى از مؤثرترين عوامل افزايش بهره ورى و بالندگى به شمار مى رود و البته هر چه هدف بزرگتر باشد، بايداين سرمايه سنگين تر و وسيع تر باشد.
اعتماد مردم سرمايه اى است بى بديل و بى نظير كه بايد از آن مراقبت و محافظت كرد و براى حفظ آن، از هزينه كردن و استفاده از راهكارهاى جديد نترسيد و اينجاست كه محور دوم بحث مطرح مى شود كه در برابر اين «فرصت» چه بايد كرد و متوليان امر چه وظايف و تكاليفى دارند؟
در اين مجال به طور خلاصه به تفكر و سياست هاى بورس اوراق بهادار تهران در پاسخ به اعتماد مردم مى پردازم:
۱- بورس تهران، توجه به اين سرمايه را به عنوان يك «اصل»، نصب العين خود قرار داده است. بدين معنا كه همه برنامه ها، برنامه ريزى ها و فعاليت ها بايد در راستاى رضايت و رعايت سهامداران و سرمايه گذاران باشد. اصلى كه رفتارها و گفتارهاى مسئولان بورس نيز بر پايه آن استوار و مؤيد آن?است. در واقع مشترى مدارى و احترام به اين اعتماد، شعار اصلى بورس اوراق بهادار تهران است.
۲- از سوى ديگر براى احترام به اين اعتماد، سياست هاى اجرايى نيز تصويب شده است. افزايش ارزش و حجم معاملات خرد كه متوسط روزانه آن از ۴ ميليارد تومان به ۱۵ تا ۲۰ ميليارد تومان رسيده است، نشان دهنده ورود نقدينگى جديد به بازار است و حال اگر به سيل تقاضاهاى موجود پاسخ مناسب داده نشود، نتيجه اى جز ايجاد حباب و متضرر شدن همگانى حاصل نخواهد شد. بنابراين پذيرش و عرضه سهام شركت هاى جديد يكى از دغدغه هاى اصلى بورس اوراق بهادار است.
۳- در پاسخ به اعتماد مردم به بازار سرمايه، بورس اوراق بهادار تهران خود را موظف بداند كه در پذيرش شركت ها، نكته بين و نكته سنج باشد و تمام توان خود را براى ملاحظه همه جوانب به كاربندد تا شركت هايى كه در شأن و كلاس يك بورس كارآمد باشند، پذيرش شوند و در نتيجه سرمايه گذاران با خيالى آسوده براى خريد آنها اقدام كنند.
۴- و سرانجام تأكيد بر شفافيت اطلاعات، برنامه اى ديگر در پاسخ به اين سرمايه است كه در نتيجه آن اطلاع رسانى بهنگام و دقيق در سرلوحه كارها قرار دارد و شركت ها نيز موظف به رعايت قوانين و به كار بستن همه تلاش خود در اين مسير هستند.
به اين ترتيب مى توان به «اعتماد» كه گروهى آن را «عنصر ششم» توليد نيز ناميده اند و به سير صعودى توجه مردم به بورس اميدوار بود. اميدى كه نتيجه اى جز استمرار ورود نقدينگى هاى جديد، رشد شاخص ها، افزايش بازدهى و چشم اندازى مثبت براى بازار و اهالى آن نخواهد داشت.

بازگشايى ۸ نماد معاملاتى
ديروز نماد معاملاتى ۸ شركت فعال در بورس بازگشايى شد. براساس اين گزارش، نماد معاملاتى حق تقدم داروسازى ابوريحان، حق تقدم كاشى حافظ، پس از اعلام مهلت پذيره نويسى وحق تقدم استفاده نشده دارويى لقمان وحق تقدم استفاده نشده باما و نماد معاملاتى معدنى و صنعتى چادرملو،سيمان خزر پس از اعلام پيش بينى درآمد هر سهم و نماد معاملاتى بانك اقتصاد نوين و ايران مرينوس پس از برگزارى مجمع عمومى عادى سالانه مبنى بر تقسيم سود نقدى بازگشايى و آماده انجام معامله شد.

مشاور وزير صنايع: مس را گران نفروختيم
مشاور وزير صنايع در رابطه با انتقادات مطرح شده در خصوص قيمت عرضه بلوك اول ملى مس تأكيد كرد:مس را گران نفروختيم. به گزارش فارس، ايرج اكبريه، مشاور وزير صنايع گفت: كسانى كه مى گويند بلوك ۲۰ درصدى سهام ملى مس گران فروخته شده بايد به شرايط اين معامله توجه كنند. وى توضيح داد: با توجه به اقساط ۸۰ درصدى معامله با نرخ سود ۱۲ درصدى و ۵ ساله قيمت تمام شده هر سهم بلوك ۲۰ درصدى ۷۵۰ تومان خواهد بود كه اين مبلغ قيمت گرانى براى بلوك ملى مس نيست.
اكبريه تصريح كرد: از طرف ديگر بايد به اين نكته اشاره كرد كه خريداران بلوك ۲۰ درصدى ملى مس از محل دريافت سود سالانه، اقساط اين معامله را خواهند پرداخت. اكبريه با بيان اين مطلب كه واگذارى بلوك دوم ملى مس به صورت سهام عدالت مشكلى را ايجاد نمى كند،خاطرنشان كرد: تصور مى كنم درصدى از بلوك دوم به سهام عدالت واگذار شود، اما هنوز مصوبه اى بابت واگذارى بلوك دوم ملى مس به سهام عدالت ابلاغ نشده است.

دومين شركت تأمين سرمايه مجوز گرفت
شوراى عالى بورس و اوراق بهادار در آخرين جلسه خود، مجوز تأسيس دومين شركت تأمين سرمايه را تحت عنوان «شركت تأمين سرمايه نوين» صادر كرد.
به گزارش روابط عمومى سازمان شوراى عالى بورس و اوراق بهادار مجوز تأسيس دومين شركت تأمين سرمايه را با سرمايه ۱۰۰ ميليارد تومان صادر كرده است.

داد و ستد هاى ديروز بازار سهام رشد تمام شاخص ها را به همراه داشت.
به گزارش «ايران»، در اين روز چادر ملو و فولاد مباركه به ترتيب با ۶۱ و ۱۸ درصد تأثير مثبت، شاخص را بالا كشيدند.
اين گزارش حاكى است، شاخص قيمت ۵۸ واحد افزايش يافت و به عدد ۱۰ هزار و ۷۶ واحد رسيد. شاخص سود نقدى و قيمت نيز ۲۵۵ واحد بالا رفت و روى عدد ۳۵ هزار و ۴۷۴ ايستاد.
همچنين شاخص تابلوى اصلى با ۶۵ واحد افزايش و شاخص تابلوى فرعى با ۴۳ واحد رشد به ترتيب روى قيمت هاى ۸ هزار و ۶۰۸ واحد و ۱۱ هزار و ۶۴۲ واحد ثابت شدند.
اين گزارش حاكى است، ديروز در مجموع ۴۱ ميليون و ۴۵۷ هزار و ۷۵۰ سهم با ارزش ۲۶۶ ميلياردو ۴۰۸ ميليون ريال داد و ستد شدن در ميان سهام مبادله شده، سهام ايران مرينوس با ۸۲ درصد رشد قيمت لقب خوش شانس ترين را به سهامداران خود داد. بعد از آن نيز سهام چادر ملو با ۱۸ واحد رشد قيمت بيشترين بازدهى روزانه را نسيب سهامداران خود كرد. در مقابل سهام بانك اقتصاد نوين با ۱۶ واحد كاهش قيمت، بيشترين كاهش قيمت ميان ديگر شركت هاى فعال در بورس را دارا بود.

بخش دوم و پايانى
محمد ابراهيمى‎/ امير آشتيانى

ديروز در بخش نخست گفت وگوى روزنامه ايران با على صالح آبادى رئيس سازمان بورس و اوراق بهادار، به هدف گذارى هاى اساسى سازمان تا پايان سال و مباحثى چون نرم افزار معاملاتى، وضعيت فعلى بورس و شركت CDS اشاره شد، امروز بخش پايانى اين گفت وگو را با محوريت حجم مبنا، وضعيت عرضه سهام شركت هاى جديد و درس هاى بازار سرمايه از ركودهاى قبلى را با هم مى خوانيم.
در همه جاى دنيا بانك ها براى كمك به بورس ها تسهيلات مى دهند، به نظر شما نبايد سهمى هم از تسهيلات ۶۰ هزار ميليارد تومانى كه ارائه مى شود به بورس اختصاص يابد.
شركت بورس براى دريافت تسهيلات براى خريد سهام در بورس، يك آئين نامه پيشنهادى را تهيه كرد كه به بانك مركزى و وزارت اقتصاد ارائه شد. به احتمال زياد بايد در شوراى پول و اعتبار مطرح شود و در آن تصميم گيرى شود كه براى بازار سرمايه به خصوص در خريدهاى بلوكى لازم است.
بحث مسأله تسهيلات بانكى كه قرار بود براى خريد سهام شركت سرمايه گذارى اميد ارائه شود به كجا كشيد؟
يكى از دلايل تأخير در عرضه سهام اين شركت تدوين چارچوب هاى ارائه تسهيلات است و روى آن بحث وجود دارد. پيشنهاد كردم از آنجايى كه بازار ما كشش دارد و مشكل فروش نداريم مى توانند سهم را عرضه كنند، قيمت بخورد و براى عرضه هاى بعدى اين تسهيلات پيگيرى و ارائه شود.
آقاى صالح آبادى، بورس هم اكنون در يك رونق نسبى قرار دارد، اما با توجه به داشتن تجربه ركودهاى دهه ۷۰ و ۸۰ چه تدابيرى را بايد اتخاذ كنيم كه آن تجربه هاى تلخ دوباره در بورس تكرار نشود؟
خطر ركود پيوسته بورس ما را تهديد مى كند، مطالعات نشان مى دهد اكثر بورس هاى بزرگ دنيا مانند انگليس و آمريكا از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲ در ركود بسر مى بردند حتى بورس چين ۵ سال در ركود پيوسته بوده است. مقايسه اى كه بين عملكرد بورس تهران و ساير بور س ها انجام شد نشان داد كه دوره نوسانات بورس تهران در مقايسه با ركود ساير بورس ها كوتاه تر بوده است. معتقدم اگر مى خواهيم اين تجربه هاى تلخ تكرار نشود بايد به اين موارد بيشتر دقت كنيم.
۱-بحث شفافيت است؛ هرچه اطلاعات شركت ها شفاف و صادقانه باشد احتمال برخورد با اين مشكلات را كمتر مى كند كه در حال حاضر اين روند آغاز شده است.
۲- اطلاعات صحيح بيشتر در بازار منتشر شود كه اين مورد هم اجرا شده است.
۳- نهادهاى تخصصى را در بازار سرمايه فعال كنيم مانند همين شركت هاى تأمين سرمايه و صندوق هاى سرمايه گذارى كه در حال فعال شدن است.
بالاخره برخى از ريسك ها طبيعى است و از ساير مسائل نشأت مى گيرد و روى شركت تأثير مى گذارد. حالا چه مثبت و چه منفى.اگر قيمت آن كاهش يافت نمى توان گفت حباب بوده چرا كه حباب زمانى تشكيل مى شود كه به دليل اطلاعات نادرست و قيمت شركت افزايش پيدا كند. چرا كه شرايط زمان تأثير گذاشته است و در قالب ريسك هاى سيستماتيك مى گنجد. وظيفه بورس جلوگيرى از آن ساختارسازى و تقويت آن است و كار ديگرى از دست بورس برنمى آيد.
البته درصد نوسان و حجم مبنا كه در بورس وجود دارد بى تأثير نيست. اگر زمانى قيمت ها باز شود، امكان رشد صددرصدى يك سهم وجود دارد اما امكان دارد تمام اين بالا رفتن ناشى از هيجانات كاذب باشد كه ايجاد حباب قيمتى كند.
لذا با اين سياست ۲درصدى و حجم مبنا در زمان ركود آرام پائين آمديم و زمان رونق هم آرام بالا مى رويم و تا حدى توانستيم بازار را كنترل كنيم.
برنامه اى براى تغيير درصد نوسان نداريد؟
خير، برنامه نداريم.
تا چه زمانى؟
فعلاً برنامه اى نداريم اما در حجم مبنا اصلاحاتى اعمال شد.
آيا با عرضه ۵ درصدى شركت ها در بورس به نتايجى كه از خصوصى سازى دنبال مى كنيم در راستاى افزايش ثروت عمومى مى رسيم؟
همين كه شركت دولتى وارد بورس مى شود تابع قانون تجارت مى شود و ساختار و نوع تصميم گيرى آن تغيير مى كند و به طور قطع اثرگذار خواهد بود. شركتى كه حتى ۵ درصد سهام آن در بورس عرضه مى شود با شركتى كه در بورس نيست خيلى متفاوت است. در آن زمان انتشار صورت هاى مالى شركت مختص به مجمع آن كه به افراد كمى محدود مى شود، بود اما وقتى وارد بورس مى شود ميليون ها نفر صورت هاى مالى آن را مى بينند و عملكرد آن در معرض ارزيابى عمومى قرار مى گيرد و در اين مواقع رفتارش تغيير مى كند. برخى از آثارى كه از خصوصى سازى انتظار داريم محدود به همين مسائل مى شود.
با اين كه مطالبات عمومى از آن افزايش مى يابد در حالت دولتى بايد رضايت يك يا چند نفر را به دست آورد در حالى كه اينجا بايد چند هزار نفر را راضى كند و به سؤالات آنها پاسخ دهد.
يك بحث ديگر بحث تأمين سرمايه اين شركت هاست و مى تواند از ابزارهاى مالى براى تأمين منابع مالى مانند اوراق مشاركت استفاده كند. اما مسأله اساسى كه بحث خصوصى سازى را روشن مى كند بحث عرضه هاى بلوكى اين سهام است كه چه كسانى مديريت شركت ها را در دست مى گيرند.
سهامدار جز هرگز با هدف اداره يك سهم را نمى خرد بلكه به اميد كسب سود سرمايه گذارى مى كند و به دنبال اداره شركت نيست. البته همين جا تأكيد مى كنم كه سهامدار جز براى بورس لازم است چرا كه سبب جهت دادن نقدينگى هاى سرگردان جامعه به جاى اين كه به سمت كالاهاى اساسى برود به سمت بورس حركت مى كند و جلوى تورم را مى گيرد.
وقتى حجم معاملات در بورس بالا باشد، شركتى كه قصد افزايش سرمايه دارد به راحتى مى تواند آن را جذب و به توليد از طريق ابزارهاى موجود منتقل كند.
اما بحث عرضه هاى بلوكى است كه اداره شركت ها را به دست مى گيرند كه بايد به افراد با صلاحيت سپرده شود تا از بروز احتمالى جلوگيرى شود.
آيا سازمان بورس درعرضه هاى بلوكى بر خريداران نظارتى هم دارد؟
خير، اما پيشنهاد ما اين است كه صلاحيت فنى افراد حقيقى يا حقوقى كه مى خواهند در خريد عرضه هاى بلوكى حضور يابند، مورد بررسى و تأييد قرار گيرد. چون بورس فقط رقابت بر سر قيمت است. اين سازوكار را مى توان در سازمان خصوصى سازى تعبيه كرد.
اصلاح آئين نامه سرمايه گذارى خارجى كه ۸۶‎/۲‎/۲۲ وعده اش را داديد، در چه مرحله اى قرار دارد؟
در حال حاضر آماده است و در دستور كار شوراى بورس قرار دارد و چندين جلسه با سازمان سرمايه گذارى خارجى گذاشته شد و نظرات آنها هم گرفته شده است. اما تراكم كار شورا بالاست.
سؤال آخر، چرا شما در بحرانى ترين شرايط كه كسى حاضر به پذيرش دبير كلى بورس نبود اين مسئوليت را قبول كرديد؟
نمى دانم. واقعاً نمى دانم.

شرايط فعاليت كارگزاران در بورس كالاى ايران به تصويب شوراى عالى بورس و اوراق بهادار رسيد.به گزارش روابط عمومى سازمان بورس، اين شورا در اجراى بندهاى ۱و ۲ ماده ۴ قانون بازار اوراق بهادار و در راستاى مصوبه هيأت وزيران در خصوص انتخاب كارگزاران غير ذى نفع در امر تجارت، شرايط فعاليت كارگزاران در بورس كالاى ايران را تعيين كرد.كارگزاران بورس كالاى ايران نبايستى در امر تجارت فولاد و ساير محصولات پذيرفته شده در بورس ذى نفع باشند.بنابراين مصوبه كارگزار ذى نفع محسوب مى شود كه كالاهاى پذيرفته شده را در بورس يا خارج از آن به نام يا براى خود معامله كند. همچنين بيش از ۱۰ درصد از سهام شركت كارگزارى به طور مستقيم يا غيرمستقيم (از طريق شركت ها، مؤسسات، انجمن ها، اتحاديه ها يا تعاونى هاى مرتبط) در اختيار اشخاص زير انفرادى يا اجتماعى قرار گيرد. همچنين در بند الف اين مصوبه آمده است. توليدكنندگان، مصرف كنندگان، واسطه ها و توزيع كنندگان كالاهاى پذيرفته شده در بورس ذى نفع محسوب مى شوند. همچنين اشخاص حقوقى كه بعضى از مديران آنها از سوى اشخاص مذكور تعيين مى شوند و مديران اشخاص مذكور در بند الف و افراد تحت تكفل آنها ذى نفع محسوب مى شوند.

به دليل كشش نداشتن بازار براى عرضه ۲۰ درصدى بلوك ملى مس، پيشنهاد عرضه ۲ بلوك ۵ درصدى اين سهام در نخستين جلسه هيأت واگذارى در هفته آينده مطرح خواهد شد.
به گزارش ايسنا سيدمهدى عقدايى، معاون وا گذارى سازمان خصوصى سازى درباره زمان واگذارى سهام بانك ها و بيمه ها توضيح داد: واگذارى سهام بانك ها و بيمه ها مستلزم پذيرش آنها در بورس است. يعنى در هر لحظه اى كه بانك ها و بيمه ها در بورس پذيرفته شوند، آمادگى لازم براى واگذارى سهام آنها وجود دارد. وى متذكر شد: پيش بينى مى شود در ۳ ماهه چهارم امسال يك بانك و يك بيمه واگذار شود و واگذارى مابقى آنها از سال آينده آغاز خواهد شد، البته اگر بانك و بيمه ديگرى در بورس پذيرش شود، آمادگى واگذارى آنها در۳ ماهه چهارم امسال وجود دارد، در عين حال پيش بينى مى شود فقط يكى از آنها آماده واگذارى شود.
عقدايى توضيح داد: واگذارى سهام شركت هاى مخابراتى در مهر ماه انجام خواهد شد، در اين ميان اقدامات مربوط به واگذارى آنها در حال انجام است.
وى از برگزارى مجمع عمومى اين شركت ها تا پايان شهريور ماه خبر داد و افزود: با برگزارى اين مجامع، اطلاعات مالى بايد به بورس ارائه شود تا واگذارى انجام گيرد.
معاون واگذارى سازمان خصوصى سازى خاطرنشان كرد: تاكنون هيچ يك از شركت هاى نفتى واگذار نشده اند و طبق مصوبه هيأت وزيران كه ۲۱ شركت نفتى و پتروشيمى بايد واگذار شوند، برنامه زمان بندى آن تهيه شده است. به گفته او نخستين شركت هاى نفتى كه در مهر ماه واگذار خواهند شد، پتروشيمى رازى و سپس پتروشيمى هاى فناوران، اميركبير و غدير خواهند بود. عقدايى درباره زمان واگذارى بلوك دوم مس گفت: قرار است مجوز واگذارى مس تغيير يابد و از ۲۰ درصدى به ۵ درصدى تبديل شود.
به گفته او در جلسه اول هيأت واگذارى سهام در هفته آينده اين پيشنهاد مطرح خواهد شد و با اخذ مجوز واگذارى ۵ درصد سهام در بلوك دوم و همزمان با كشش بازار، عرضه صورت خواهد گرفت و درخواست فروش ۲ بلوك ۵ درصدى به هيأت واگذارى ارائه خواهد شد.