اصفهان - خبرنگار«ايران»: بخش تحقيق و توسعه يكى از واحدهاى فناورى و مستقر در مركز رشد شهرك علمى - تحقيقاتى اصفهان، براى نخستين بار موفق به توليد نرم افزار مديريت دانش فردى و سازمانى (دانش افزار) شد. اين نرم افزار كه «وستا»، نام دارد، بزودى وارد بازارهاى داخلى و جهانى مى شود.
خشايار جهانيان، مديرعامل اين شركت كه در شهرك علمى - تحقيقاتى اصفهان مستقر است، گفت: اين دانش افزار كه قابل رقابت با نمونه هاى خارجى است به يك سازمان، اين توانمندى را مى دهد كه در حوزه هاى مختلف بتواند دانش موجود در مستندات، ذهن كاركنان يا فرآيندهاى كارى خود را به صورت يكپارچه مديريت كند. جهانيان گفت: به لحاظ دانش فنى، امكانات و قابليت ها، انعطاف پذيرى و همچنين نگرش اساسى نرم افزار توليد شده با نام «وستا»، از مشابه هاى خارجى آن به مراتب كاربردى تر و برتر است.
وى افزود: نسخه فردى اين نرم افزار در ۳ رده خانگى، حرفه اى و تجارى در كنار انواع محتواهاى هوشمند اين شركت ارائه مى شود. به گفته وى، اين نرم افزار، مزايايى مانند بهبود يادآورى، بهبود يادگيرى، دستيابى سريع به اطلاعات و تجربيات، يكپارچگى و تبادل با ديگر نرم افزارها و لذت غيرقابل تصور در كار كردن با اطلاعات را به كاربر خود هديه مى دهد. وى به طور نمونه به تفاوت نگرش در خواندن كتاب با اين دانش افزار اشاره كرد و افزود: با استفاده از تكنولوژى محتوايى هوشمند، فرد روى مفاهيم، شخصيت ها و وقايع كتاب متمركز مى شود و از طريق هر يك از موجوديت ها، كتاب را مطالعه مى كند. وى يكى ديگر از قابليت هاى اين نرم افزار را ارائه اطلاعات به مشتريان، استفاده در كنفرانس ها، نمايشگاه ها و همايش ها و كيوسك هاى اطلاعات دانست.
كاربران فردى اين نرم افزار را دانش آموزان، محققان، نويسندگان، پژوهشگران، برنامه نويسان، مهندسان، مشاوران و حتى افراد خانه دار شامل مى شوند.

بيرجند - خبرنگار «ايران»: موزه مفاخر و مشاهير ملى بيرجند با اعتبارى بالغ بر ۶۵ ميليون ريال از محل اعتبارات ملى سال ۸۵ مرمت شد.
مجتبى جعفرى، معاونت فرهنگى و ارتباطات سازمان ميراث فرهنگى خراسان جنوبى از جمله اقدامات مرمتى در اين بناى تاريخى را كف سازى با سنگ گندمك، كف سازى زيرزمين و بازسازى سقف آن عنوان كرد و افزود: اين بناى تاريخى كه به خانه پردلى معروف است در اواسط دوره قاجارو با رعايت اصل درونگرايى معمارى اسلامى و در ۲ طبقه ساخته شده است. وى گفت: از جمله عناصر معمارى به كار رفته در ساخت آن مى توان به سردر ورودى، هشتى، راهرو، حياط مركزى، اتاق هاى منفرد، اتاق پنج درى و پيش ايوان سراسرى ضلع شمالى كه داراى ستون هاى تزيينى و كميته هايى با مضامين قرآنى است، اشاره كرد.
در اين موزه مجموعه اى از زندگى نامه ها، اسناد، نسخ خطى، تأليفات، نشان ها (ملى، عملى، ادبى)، لوح ها، عكس ها و لوازم شخصى بزرگان علمى و فرهنگى اين خطه از ايران زمين به نمايش گذاشته شده اند كه جايگاه و موقعيت اين بزرگان را در عرصه مجامع علمى و فرهنگى ايران و بعضاً جهان تعيين كرده است. وى همچنين گفت: آثار اين موزه براساس دوره تاريخى از قرن هفتم تا دوران معاصر در ۲ بخش كلى و در ۲ طبقه به معرض نمايش گذاشته شده است.
از جمله آثار اين موزه اسناد و املاك ممهور به مهر عبدالعلى بيرجندى، رساله الاجتهاد ملاعلى اصغر بيرجندى، نسخه خطى منحصر به فرد نصاب صبوحى، اشعار عبدالكريم اشراق بيرجندى و رساله ملاعلى اكبر خوسفى است. همچنين از نمونه هاى جالب توجه در اين بخش، اوراقى از نگاره ها و مينياتورهايى است كه براساس ديوان خاوران نامه در شرح دلاورى هاى حضرت على عليه السلام از سوى فرهاد نقاش در قرن نهم هجرى مصور شده است.
جعفرى نيز از ديگر آثار به نمايش گذارده شده در اين موزه را تأليفات استاد احمد احمدى بيرجندى، دكتر محمدحسن گنجى، استاد سيدغلامرضا سعيدى، دكتر محمد اسماعيل رضوانى، دكتر سيد محمد مشكوه، علامه سيد محمد فرزان و عبدالحسين فرزين كه از مفاخر بلندآوازه عصر حاضر هستند، عنوان كرد.

بوشهر - خبرنگار«ايران»: تمام مصوبات هيأت دولت در بخش مخابرات استان بوشهر اجرا شد.
مهندس عبدالعظيم قنبريان، مديرعامل شركت مخابرات استان بوشهر با بيان اين مطلب، طرح هاى ياد شده را شامل ارتباط رسانى به ۵۱ روستا، به روزرسانى ۵مركز تلفن، ارائه تلفن خانگى به ۲۰ روستا، نصب و راه اندازى ۲۰ آنتن تلفن همراه موسوم به BTS، تكميل پوشش جاده هاى اصلى، اتصال ۵ شهر استان بوشهر به شبكه داده ها و طرح اتصال شهرهاى دلوار و جم و ريز به فيبرنورى عنوان كرد.
وى اظهار داشت: براى اجراى اين مصوبات ۹ ميليارد و ۹۲۰ ميليون تومان هزينه شده است. قنبريان يادآور شد: هم اينك استان بوشهر در زمينه ارتقاى ضريب نفوذ تلفن همراه با ضريب نفوذ ۳۱‎/۲ رتبه دوم كشور را پس از استان تهران به خود اختصاص داده است. اين مقام مسئول، تصريح كرد: نصب و راه اندازى ۴۶ سايت BTS، واگذارى ۷۳ هزار و ۵۴۷ شماره تلفن همراه و ثبت نام بيش از ۴۱ هزار نفر متقاضى از اقدام هاى انجام شده براى توسعه اين وسيله ارتباطى در استان بوشهر است.
مديرعامل شركت مخابرات استان بوشهر، گفت: در نيمه نخست امسال ۱۱ هزار و ۱۸۴ تلفن ثابت در استان بوشهر نصب شده به طورى كه واگذارى تلفن ثابت در تمام مراكز استان به روز انجام مى شود و توسعه مركز MSC استان بوشهر نيز از ۳۰۰ هزار شماره به ۴۰۰ هزار شماره تلفن افزايش يافته است. وى افزود: هم اكنون از مجموع ۶۶۴ روستاى استان بوشهر، ۵۸۱ روستا داراى تلفن خانگى است و از ابتداى امسال تاكنون نيز ۱۷۶ طرح مخابراتى با اعتبار ۱۳ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان در اين استان به بهره بردارى رسيده است. قنبريان، يادآور شد: نصب ۴۰۰ دستگاه تلفن همگانى در سطح استان، از برنامه هاى امسال اين شركت است كه تاكنون ۱۵۵ دستگاه آن نصب شده است.

رشت ـ خبرنگار «ايران»: در راستاى اجراى طرح توسعه جنگل، بيش از ۷۰۰ هكتار از جنگل هاى استان گيلان توسعه و ۸۰۰ هكتار ديگر نيز احيا و غنى سازى شد كه اين ميزان در مجموع ۱۵۰۰ هكتار را از سطح جنگل هاى شمال را شامل مى شود.
مهندس رحمت الله رحمانى، معاون فنى اداره كل منابع طبيعى استان گيلان با اعلام اين خبر گفت: به دنبال اجراى اين طرح، امسال نيز ۶۰۰ هكتار ديگر از جنگل هاى گيلان توسعه و ۹۵۰ هكتار هم احيا و غنى سازى خواهد شد.
وى ارائه تسهيلات از جمله دادن نهال را از جمله موارد موجود براى توسعه اين طرح عنوان كرد و افزود: فوايد طرح توسعه جنگل، جلوگيرى از فرسايش خاك، جلوگيرى از سيل و حوادث طبيعى، افزايش سطح جنگل، تلطيف آب و هوا و همچنين سپرى براى جلوگيرى از نابودى بقيه جنگل است.
وى طرح صيانت از جنگل را در راستاى توسعه آن ذكر كرد و گفت: چراى دام، سوخت و قاچاق چوب و استفاده جنگل نشينان از سرچشمه ها براى تعليف دام از جمله عوامل تخريب جنگل است.
وى با بيان اين كه از سال ۸۱ تا ،۸۵ ۳۰ هزار و ۲۹۲ هكتار طرح صيانت جنگل كارى را اجرا كرديم، تصريح كرد: جنگل كارى در ۲ بخش دولتى و مصرفى انجام مى گيرد، مقدار جنگل كارى از سال ۸۱ تا ۸۵ در بخش دولتى ۱۲ هزار و ۷۴۹ هكتار در رودبار، رضوانشهر، تالش، آستارا، املش، رودسر، سياهكل، فومن و شفت بوده و در بخش خصوصى كه از سوى مجريان طرح ها و مردم صورت گرفته ۱۷ هزار و ۵۴۳ هكتار جنگل كارى انجام شده است.
رحمانى خاطر نشان كرد: اداره كل منابع طبيعى استان گيلان با برنامه ريزى هاى انجام يافته در نظر دارد امسال و در ادامه جنگل كارى مناطق ياد شده با انجام طرح هاى توسعه در كردسر و عجمله در منطقه رستم آباد و مناطق اشليب ميله زان و حوزه بيل ماسوله مجموعاً ۲ هزار هكتار به حجم جنگل هاى استان بيفزايد.
مهندس رحمانى، برنامه هاى كارى اداره كل منابع طبيعى استان گيلان در بخش جنگل كارى براى امسال را شامل ۲ قسمت توسعه و احيا و غنى سازى، عنوان كرد كه به گفته وى بخش توسعه از اهميت ويژه اى برخوردار است.
وى اظهار داشت: توسعه را معمولاً در مناطق بالادست و در مناطقى كه قبلاً جنگل بوده و بيشتر در بين مرتع و جنگل قرار گرفته انجام مى دهيم كه در اين بخش ۱۰۰ درصد جنگل كارى ها را انجام خواهيم داد اما در داخل جنگل و در مناطقى كه تخريب صورت گرفته و جنگل نياز به كمك دارد احيا و غنى سازى را انجام مى دهيم، زيرا احيا به تجديد حيات كمك مى كند.
وى ادامه داد: به دليل اهميت توسعه براى جنگ، مناطقى را كه در آن تخريب ۱۰۰ درصد صورت گرفته بود در اولويت كار خود قرار داديم.
معاون فنى اداره كل منابع طبيعى گيلان افزود: ۲ منطقه بسيار حساس از شهرستان هاى فومن و ماسوله امسال به عنوان طرح هاى الگويى مشمول طرح توسعه و جنگل مطرح هستند كه ادامه اين طرح ها نيز به توسعه و گسترش هر چه بيشتر جنگل هاى استان كمك خواهد كرد.
رحمانى فعاليت هاى انجام شده در حوزه ماسوله را منحصر به فرد خواند و گفت: انجام طرح هاى جنگل كارى در منطقه دولى چال از توابع ماسوله در حوزه شهرستان فومن به مساحت ۴۳۰ هكتار وهمچنين منطقه دل براندهى از توابع رستم آباد در حوزه شهرستان رودبار به مساحت ۳۴۱ هكتار موجب پيشگيرى از تخريب تدريجى و تبديل عرصه هاى جنگلى به مرتعى و اراضى باير شده است كه اين امر از سوى كارشناسان اين اداره كل و با همكارى بخش خصوصى در حد طرح ملى به صورت بسيار شايسته اى تحقق يافته است.

گرگان ـ خبرنگار «ايران»: با پايان يافتن كاوش هاى باستان شناسى در ديوار گرگان ابعاد دو قلعه بزرگ به وسيله عمليات ژئوفيزيك در درون زمين مشخص شد.
حميد عمرانى ركاوندى، سرپرست هيأت پژوهشى ديوار گرگان با بيان اين مطلب افزود: اين دو قلعه با مساحت ۵‎/۲ و ۲‎/۵ هكتار در محدوده شهر گنبدكاووس قرار دارد و عمليات ژئوفيزيك نشان داد ساختار معمارى قلعه ها به صورت قرينه و روبه روى هم است.
عمرانى افزود: سطح بالاى اغلب قلعه ها به مرور زمان تخريب شده و بر روى آن كشاورزى مى شود؛ اما فرم قلعه ها، خندق، برج هاى نگهبانى پيرامون قلعه به صورت پشته هاى كم ارتفاع پيداست كه در سطح مى توان قطعات آجر و سفال را نيز مشاهده كرد.
وى در ادامه گفت: نخستين فصل كاوش هاى باستان شناسى زير آب در خليج گرگان و سومين فصل پژوهش مشترك هيأت ايران و بريتانيا بر روى ديوار گرگان پس از ۴۵ روز به پايان رسيده است و فصل دوم كاوش هاى باستان شناسى زير آب در خليج گرگان با امكانات بيشتر در سال ۸۷ انجام خواهد شد.
عمرانى تصريح كرد: كشف ۳۰ محوطه ساسانى، يك مسجد يا كاخ اوايل دوره اسلامى، كشف امتداد ديوار تميشه در خليج گرگان و شناسايى ۵۰ كيلومتر خندق از جمله كشفيات انجام شده در كاوش هاى اخير ديوار گرگان است.
وى درباره كشفيات خليج گرگان گفت: سازه اى آجرى در امتداد ديوار تميشه در خليج گرگان به ابعاد ۲۰۰ متر طول و ۱۴۰ متر عرض شناسايى شد كه سفال هاى قرمز و نقش دار دوره ساسانى از سطح آن به دست آمده است.
عمرانى با اشاره به اين كه اطلاعات بيشترى نياز است، گفت: به دليل گل آلود بودن آب خليج و غيرقابل رؤيت بودن محوطه زير آب، كار شناسايى توسط غواصان به سختى انجام گرفت و به دليل رسوبات و گل و لاى زيادى كه بر روى سازه وجود دارد تشخيص آن به آسانى ميسر نيست.
سرپرست هيأت پژوهش مشترك ايران و بريتانيا در ادامه از شناسايى ۳۰ محوطه ساسانى در امتداد ديوار در ضلع شمالى و جنوبى آن خبر داد و گفت: بيشتر محوطه هاى دوره ساسانى در ضلع شمالى روى محوطه هايى از دوره اشكانى و عصر آهن شكل گرفته ولى بيشتر محوطه ها در ضلع جنوبى مربوط به دوره ساسانى است.
عمرانى همچنين از شناسايى ۵۰ كيلومتر كانال باستانى هدايت آب از سمت گرگان رود به سمت ديوار خبر داد و گفت: اين خندق ها با عرض حداكثر ۳۵ و حداقل ۱۵ متر و با عمق حدود ۴ متر به منظور ساخت خشت و آجر، مصارف نظامى و فعاليت هاى كشاورزى شناسايى شده است.
هفتمين فصل كاوش هاى باستان شناسى ديوار بزرگ دفاعى گرگان با همكارى هيأتى متشكل از ۲۰ نفر پژوهشگر و باستان شناس انجام شد. ديوار بزرگ گرگان از كرانه هاى شرقى درياى خزر شروع و تا دامنه هاى بيلى كوه در محدوده پارك ملى گلستان امتداد دارد و عظيم ترين شاهكار معمارى نظامى ايرانى باستان در قرن چهارم تا اواسط قرن پنجم ميلادى است كه از سوى ساسانيان ساخته شده است.

گروه شهرستانها ـ دارندگان سفركارت ملى از ۲۰ تا ۴۵ درصد تخفيف بهره مند مى شوند.
محمدرحيم رنجبران معاون ميراث فرهنگى همدان افزود: افزون بر كارمندان دولت، ديگر افراد نيز مى توانند به صورت فردى اقدام به خريد سفركارت كرده و از خدمات ويژه اين طرح بهره مند شوند.
وى افزود: اين افراد براى رزرو هتل و ساير اماكن اقامتى در استان هاى مختلف كشور نيز در اولويت قرار داشته و از طريق اينترنت و تلفن نيز خدمات دريافت مى كنند.
وى بيان كرد: همچنين اداره ها، سازمان ها و شركت هاى دولتى براى كارمندان خود سالانه مبلغى را در نظر گرفته و در كارت اعتبارى آنها ذخيره مى شود. وى همچنين گفت: كمترين ميزان اعتبار سفر كارت هاى ملى براى هر نفر يك ميليون ريال است.
رنجبران نداشتن رديف اعتبار مشخص را دليل ركود ارائه سفركارت ملى به كاركنان دولت عنوان و ابراز اميدوارى كرد: مشكل تعيين رديف اعتبار براى تهيه سفركارت ملى كارمندان دولت در سال آينده برطرف شود.
معاون ميراث فرهنگى، گردشگرى و صنايع دستى همدان همچنين گفت: اجراى اين طرح براى تشويق مردم به گردشگرى با ايجاد شرايط مناسب انجام شده است. رنجبران اضافه كرد: اقشار كم درآمد نيز با اجراى طرح سفركارت ملى حمايت شده و براى سفر و ايرانگردى ترغيب مى شوند.

سارى ـ خبرنگار «ايران»: سرمايه گذاران در شهرك هاى صنعتى اى كه در مناطق كمتر توسعه يافته ايجاد شده است به مدت ۱۰ سال از زمان اخذ پروانه بهره بردارى از پرداخت ماليات معاف هستند.
مهندس حسينعلى گلى، مديرعامل شهرك هاى صنعتى استان مازندران با بيان مطلب فوق افزود: سرمايه گذاران در اين مناطق اگر طى ۱۰ ماه به بهره بردارى برسند و مدت ۲۰ ماه از پرداخت اقساط آنها مانده باشد در صورت دادن تعهد در جهت ادامه كار از پرداخت باقيمانده اقساط (۲۰ ماه) معاف خواهند شد.
وى افزود: ۲۳ شهرك صنعتى و ۱۱ ناحيه صنعتى با وسعت ۱۶۰۰ هكتار در استان در حال فعاليت هستند كه ۵۸۵ واحد صنعتى با اشتغالزايى حدود ۱۴ هزار نفر در شهرك ها و نواحى صنعتى به بهره بردارى رسيده است و ۶۲۳ واحد صنعتى با ظرفيت اشتغال ۱۷ هزار نفر نيمه تمام و در حال ساخت و ساز يا نصب ماشين آلات است كه حداكثر تا ۲ سال ديگر بايد به بهره بردارى برسد.
مهندس گلى تصريح كرد: براى توسعه شهرك ها و نواحى صنعتى استان تصميم داريم ۴۶۰ هكتار زمين را با همكارى محيط زيست، منابع طبيعى، استاندارى و... در اختيار شهرك هاى صنعتى قرار دهيم.
وى با اشاره به مصوبه دولت درخصوص شهرك صنعتى گفت: بنا به مصوبه دولت، شهرك صنعتى زير يك صد هكتار ايجاد نخواهيم كرد و نواحى صنعتى موجود را تصميم داريم ساماندهى كنيم و همچنين در شهرك ها امكان سنجى و نيازسنجى انجام خواهد شد و هر واحد صنعتى كه تسهيلات دريافت مى كند موظف است براى واحد مورد نظر هزينه كند و تسهيلات در ۳ تا ۴ مرحله و در حين اجراى مرحله اى كار داده خواهد شد.
مهندس گلى اظهار داشت: از پارسال به دليل امكانات موجود و برداشتن موانع با استقبال سرمايه گذاران در استان مواجه هستيم به طورى كه پارسال اجازه واگذارى يك صد هزار هكتار را داشته ايم كه با استقبال صورت گرفته ۱۴۰ هزار هكتار واگذار شده امسال نيز ۱۵۰ هزار هكتار بوده كه تا كنون در ۵ ماهه اول ۷۵ هكتار واگذار شده است. وى يادآور شد كه ۶۰ درصد سرمايه گذاران بومى و ۴۰ درصد غيربومى هستند.

محمدكريم ويسى

استان ايلام به دليل داشتن طبيعتى زيبا به عروس زاگرس معروف و شهرت دارد.
استان ايلام با داشتن ۶۰۰ هزار هكتار اراضى جنگلى معادل يك سوم جنگل هاى غرب كشور، ۱۵ رودخانه دائمى، ۲۰ سراب، ۳ اثر ملى ثبت شده، پديده ها و چشمه هاى آب گرم متعدد، هزار گونه گياهى ۳ منطقه حفاظت شده، ۵ ذخيره گاه جنگلى و حدود ۸۰ زيستگاه حيات وحش از نظر تنوع زيستى و محيط زيست طبيعى از جايگاه ممتازى در كشور برخوردار است.
وجود حدود ۱۱ درصد از ذخاير گاز و ۴ درصد ذخاير نفت كشور در قلمرو استان ايلام و به تبع آن طرح هاى متعدد اكتشاف و استخراج پالايش نفت و گاز در استان و داشتن حدود ۴۲۵ كيلومتر مرز با كشور عراق و توسعه مبادلات تجارى و خدماتى استان با كشور عراق از نظر مديريت محيط زيست انسانى نيز از حساسيت ويژه برخوردار خواهد بود.
استان ايلام فروزان از تمدن ديرپاى سرزمين عيلام باستانى است كه حدود ۳ هزار سال قبل از ميلاد پديد آمده و تا سال ۶۴۰ قبل از ميلاد به حيات اجتماعى خود ادامه ودر عصر طلايى خود از شكوه و اقتدار برخوردار بوده است. در كتيبه هاى بابلى، عيلام را (آلام) يا (آلامتو) خوانده اند كه به قولى به معناى كوهستانى يا كشور طلوع خورشيد است. عيلامى ها سرزمين خود را (حتمى) يا
( هتامتى) به معنى سرزمين خدا مى خوانند ولى سومريان و آكدى ها اين سرزمين را عيلام يعنى سرزمين بلند و مرتفع مى گفتند.
۲ ديدگاه در رابطه تاريخ ايلام قابل توجه و مطرح است: نخست اين كه استان ايلام به ميان ۲ رود (بين النهرين) كه مركز تمدن هاى كهنى چون بابل، آكد، سومر و آشور است، همسايه بوده و آثار به دست آمده نيز بيانگر اين نكته است. ديگر اين كه ايلام جزيى از تمدن عيلام قديم است كه اين كشور شامل خوزستان، لرستان، پشتكوه، (ايلام امروزى) در كوه هاى بختيارى بوده و تاريخى حدود ۲ هزار ساله دارد. در هر حال ايلام با تاريخ و فرهنگ كهن و باستانى و مقاومت و پايدارى در ۸ سال دفاع مقدس نقش انكارناپذيرى در پايدارى و تثبيت تمدن ايرانى و اسلامى داشته است.
استان ايلام به دليل داشتن تنوع شكل زمين، اقليم و موقعيت جغرافيايى از تنوع بالاى پوشش گياهى و جانورى و از ويژگى هاى ۲ منطقه رويشگاهى ايران ـ تورانى و خليج- عمانى بهره مند است. حدود هزار گونه گياهى نزديك به ۳۰ درصد آنها داراى ارزش دارويى و خوراكى است. در استان ايلام شناسايى و حدود ۶۰۰ هزار هكتار اراضى جنگلى معادل يك سوم سطح جنگل هاى غرب كشور (زاگرس) با گونه غالب بلوط ايرانى و گونه هاى شاخص نظير بادام كوهى، زالزالك، ارژن، ارغوان وحشى، داغداغان در استان وجود دارد، اين اراضى جنگلى همراه با اكوسيستم هاى آبى و خشكى متنوع ديگر، مانند ۱۵ رودخانه دائمى، آب بند هاى طبيعى و انسان ساخت و دشت هاى وسيع آورده است. تا كنون ۳۲ گونه پستانداران و ۱۸۳ گونه پرنده در استان ايلام شناسايى و گزارش شده است.
ايلام در تمام اين كره بزرگ خاكى نخستين سرزمينى است كه بشر در آن گندم وحشى را از كوهستان به دشت آورد و اهلى كرد. همان جايى است كه در شمار سرزمين هاى اصلى تمدن چند هزار ساله عيلام قرار مى گرفت. همان دروازه اى كه در دوره ساسانى رو به بين النهرين رخ مى گشود و هنوز آثار قلعه ها و استحكامات سترگ بر ستيغ كوه هايش هويداست.
از نظر طبيعى نيز يك ميليون و ۵۰۰ هزار هكتار از مساحت استان را بكرترين مراتع و جنگل هاى كشور در برگرفته كه هم براى شكوفايى دامدارى و هم براى رشد صنايع وابسته به جنگل نظير استحصال سقز و تهيه خوراك دام از بلوط و هم براى رونق گردشگرى امكان بزرگى است. كوه هاى بلند در استان و پيرامونش حوضه آبريز مناسبى را به و جود آورده اند كه اغلب آب هايش به خارج از مرز مى رود كه اگر با ذخيره و سدسازى مهار شود مى توان دشت هاى وسيع و حاصل خيز را به زير كشت برد و در رودخانه ها و چشمه سارهاى استان به پرورش انواع ماهى هاى رودخانه اى همت گمارد.
ايلام از حيث منابع معدنى نيز سرزمين ثروتمندى است. منابع عظيم گچ، آهك، بيتومين، (قير طبيعى) گوگرد، سنگ پيريت(سولفور)، كلسيت، زغال سنگ، آهن و از همه مهمتر نفت و گاز در جاى جاى استان كشف شده اند و صرف بهره بردارى از آنها براى تضمين رفع محروميت ايلام كافى است.
در كنار اين همه، ايلام چه از حيث طبيعى،چه از نظر وجود آثار تاريخى شگفت آور و چه به سبب تداوم شيوه هاى سنتى معيشت بويژه عشايرى و كوچ روى در زمره بكرترين و جالب توجه ترين مناطق گردشگرى كشور است. كسانى كه به اين استان سفر كرده اند و مناطقى چون شيروان چرداول، ايوان غرب، دهلران، دره شهر، آبدانان، مهران و ساير بخش ها و روستاهاى استان را ديده اند به خوبى مى دانند كه چگونه زيبايى جنگل هاى شمال ايران در برابر مناظر حيرت آور اين مناطق رنگ مى بازد.

* آتشكده سياهگل ايوان
آتشكده سياهگل در فاصله ۲۵ كيلومترى شهر ايوان در ساحل جنوبى رودخانه كنگير قرار دارد. آتشكده مزبور با شكلى مربعى شكل به ابعاد ۸ در ۸ متر مربع كه با مصالح و قلوه سنگ هاى رودخانه اى و از ملات و گچ ساخته شده است.

* امامزاده ابراهيم(ع)
در ۴۰ كيلومترى جاده مهران ـ دهلران منطقه اى به نام «نصريان» قرار دارد. در دامنه تپه ماهورهاى مرزى ايران وعراق بقعه اى ساخته شده است. امامزاده ابراهيم(ع)در نزديكى مرز عراق قرار دارد و هيچ روستايى در نزديكى آن واقع نشده است. اطراف بقعه را قبرستانى احاطه كرده است كه بيشترين قبرهايش به سادات منطقه اختصاص دارد.

* امامزاده سيد عبدالله(ع)
در ۶ كيلومترى جنوب شرقى شهر ايوان و در دامنه كوه هاى «شيره زول» بقعه اى به چشم مى خورد. اين بقعه سيدعبدالله نام دارد. در دامنه كوه و اطراف بقعه دره اى زيبا و چشمه پر آبى قرار گرفته است كه بر جذابيت بقعه افزوده است.

* امامزاده على صالح(ع)
در ۲۵ كيلومترى جاده ايلام - مهران و بر روى تپه اى ملايم بقعه اى نظر هر مسافرى را به خود جلب مى كند. اين بقعه خاص على، يا على صالح نام دارد. خادمان بقعه در گذشته از يك طايفه معين به نام باوه بوده اند اما به تدريج تعداد ساكنان آنجا زياد شده و اكنون شهرى به نام صالح آباد در اطراف زيارتگاه قرار دارد. بناى قديمى آن در زمان قاجار ساخته شده است.

* بقعه حاجى حاضر (ع )
بقعه «حاجى حاضر»(ع) در مسير جاده ايوان - كرمانشاه درضلع جنوبى روستاى حاجى حاضر و ۲ كيلومترى شهر ايوان واقع شده است.
به گفته خادم بقعه ساختمان جديد در سال ۱۳۷۵ ساخته شد كه با شكل ساده و سقف گنبدى و ضريح آهنى است. بسيارى از اهالى منطقه معتقدند كه حاجى حاضر نماينده امام رضا عليه السلام و از نوادگان امام موسى كاظم (ع) است كه در اين محل به شهادت رسيده. به گفته اهالى بومى منطقه شجره نامه حاجى حاضر(ع) در كشور عراق در شهر كاظمين وجود دارد. كرامت و معجزات آشكار حاجى حاضر(ع) در ميان اهالى منطقه داراى احترام خاص بوده و در بيشتر ايام سال بقعه پذيراى زائران زيادى است.
* پشت قلعه آبدانان
در ۵ كيلومترى جنوب شهرستان آبدانان در ميان روستاى پشت قلعه و بر بلندى تپه اى كه رودخانه دويرج از پاى آن مى گذرد، آثار دژى به چشم مى خورد كه قدمت آن با توجه به مصالح بكار رفته در آن «سنگ وگچ» به دوران ساسانى مى رسد. دژ بيشتر جنبه نظامى را داشته است.

* پل گاوميشان
پل زيباى گاوميشان بر روى رودخانه سيمره پس از تلاقى با رودخانه كشكان ساخته شده است. «سراورل استين» نام اوليه اين پل را گاماسا مى نويسد. گاماسا از ۲ كلمه گا به معنى گاو و ماس به معنى ماهى تشكيل شده است. گاوميش، يا گاو ميشو نام هاى ديگر اين پل هستند. بقاياى اين پل مربوط به دوران ساسانى است. قوس هاى جناقى آجرى و ساير تعميرات سنگى نماى فعلى پل، نشانگر مرمت آن در دوره هاى بعدى و بخصوص در دوره اتابكان لركوچك است. اين پل از ۵ چشمه بزرگ تشكيل شده بود كه اكنون فقط يك چشمه سالم از آن باقى مانده است. «سرهنرى راولينسون» در سفرنامه خود مى نويسد؛ پلى كه هم اكنون روى سيمره ( دره شهر فعلى) قرار دارد يكى از بهترين پل هاى ايران است و آن را حسين خان بزرگ والى معروف ايلام و لرستان به سال ۱۰۰۸ هـ . ق تعمير كرده و طول آن ۱۶۸ گام است. به اعتقاد مورخ ها اين پل در سال ۳۳۴هـ.ق بر اثر زلزله از بين رفته است. جدا شدن اين پل از هم و پراكندگى آن شايد دليلى بر وقوع زلزله باشد. اين پل با شماره ۲۲۲۲ از سوى ميراث فرهنگى استان ايلام به ثبت آثار ملى رسيده است.

* تنگ بهرام چوبينه
در دره تنگ چوبينه، در فاصله ۱۴ كيلومترى جنوب شرقى دره شهر، بقايايى از بناهاى قلوه سنگى و ملات گچ دوران ساسانى ديده مى شود كه با مصالح معمارى موجود در محل كاملاً مرتبط هستند؛ هنوز هم قسمت هايى از ديواركشى روى ارتفاعات شمالى و جانبى تنگه به تبع وضع طبيعى كوه هاى اطراف، با همان شيوه معمارى و مصالح انجام مى شود و بدين وسيله دهانه تنگه، كاملاً مسدود و مهار شده است. در سينه كش ارتفاعات شرقى و دقيقاً در دامنه فرو رفتگى كوه، چشمه آبى، درون صخره ها جريان دارد كه سطوح جانبى مسير آن در گذشته حجارى شده اند. آثار دست ساز درون اين صخره ها و سد موجود در دهانه آن، با منظره طبيعى تنگه، چشم اندازى دل انگيز و دلنشين ايجاد كرده است.

* چشمه قير
اين چشمه در فاصله ۷ كيلومترى شهرستان دهلران واقع شده ويكى از پديده هاى نادرطبيعى در استان ايلام است. اين پديده شامل ۳ چشمه اصلى بوده كه آب گرم همراه با قير در آن جارى است و پس از به هم آميختن به صورت حوضچه طبيعى سياه رنگى با دبى ۴-۲ ليتر در ثانيه متجلى شده و از طريق يك راه خروجى از حوضچه جدا شده و آب گوگرد دار با قير در آن جريان مى يابد.

*درياچه دوقلوى سياه گاوآبدانان(نادرترين پديده طبيعى كشور)
فراخ پاى كوه كهنسال و ديرزى كبيركوه، آنجا كه دشت وسيع مورمورى دامن مى گسترد، درياچه شگفت انگيز و ديدنى دوقلوى سياه گاو با عمرى هزاران ساله شكل گرفته است. رودخانه سياه گاو پس از عبور از ميان صخره و دره ارتفاع هاى كبيركوه در ۴۵ كيلومترى جنوب شرقى شهر آبدانان به ۲ درياچه تبديل مى شود كه درياچه نخست با اختلاف سطح اندك در بالا دست درياچه دوم قرار گرفته است. اين ۲ درياچه دايره وار، هر كدام با شعاع ۳۰ متر مربع، حدود ۳ متر ژرفا دارند و با يك جوى آب طبيعى به عرض يك و طول ۸ متر به هم متصل هستند. درياچه دوقلوى سياه گاو يكى از نادرترين پديده هاى طبيعى كشور است و جاده دسترسى به اين پديده به طول ۹ كيلومتر است.در صورت سرمايه گذارى روى اين اثر طبيعى، درياچه سياه گاو مى تواند يكى از جاذبه هاى گردشگرى استان باشد. درياچه دوقلوى سياه گاو در حدود ۱۵ كيلومترى شهر ۵۵ هزار نفرى آبدانان از توابع استان ايلام واقع شده است.

* سنگ نوشته قوچعلى
ابتداى تنگه قوچعلى در محله سبزى آباد به ابعاد ۱۲۰ در ۶۰ سانتى متر واقع شده است كه شامل ۸ سطر بوده و تاريخ ساختن قلعه حسين آباد و قلعه حسينيه و حفر نهر اميرآباد در سال ۱۳۰۵ در عهد دولت ناصرالدين شاه و به دستور حسين قلى خان والى است كه بر ديواره سنگى در بلندى۲۰ مترى مشاهده مى شود و قطعه سنگ نوشته ديگرى نيز در گودالى روبروى پارك آبشار با همين متن كه با خط نستعليق حك شده وجود دارد.

*امامزاده سيد حسن (ع) مهران
در جنوب شرقى شهر مهران و در كنار رودخانه بزرگ «گاوى» بقعه اى قرار دارد كه به امامزاده سيد حسن(ع) مشهور است. اطراف بقعه را دشت هاى هموار و زمين هاى حاصلخيز فرا گرفته است. روستاهاى قديمى كنار امامزاده «باوه» و «ملخطاوى» بودند كه اكنون از سكنه خالى و ويران شده اند.

* غار خفاش
اين غاردر دامنه ارتفاعات سياه كوه در شمال شرقى دهلران قرار گرفته است. طول آن حدود ۱۵۵ متر است كه جمعيتى از خفاش هاى حشره خوار به تعداد حدود ۲۰ هزار در آن زندگى مى كنند.

* غار زينه گان (غار بهشت)
غار شگفت انگيز زينه گان در ۵ كيلومترى جنوب شرقى صالح آباد و در فاصله ۵۲ كيلومترى شهر ايلام قرار دارد. اين غار روباز كه بيش از يك كيلومتر طول دارد داراى آب فراوان، دهليزهاى آب گير، قنديل هاى متعدد و آبچك هاى طبيعى و بسيار جالب است. اين غار يكى از جاذبه هاى مهم گردشگران استان ايلام است.

* غار طلسم
اين غار در ضلع شرقى دهستان سراب در ارتفاعات درون دريژ و در بالاى كوه مانشت، قرار دارد. اين غار از سوى هيأت كوهنوردى استان ايلام و با همكارى امور سياحتى فرهنگ و ارشاد اسلامى در سال ۱۳۶۹ به طور كامل شناسايى شد. به علت شرايط خاص منطقه و كوهستانى بودن آن و با توجه به وجود لاشه هاى متعدد حيوانات در داخل غار، اين محل زيستگاه مناسبى براى حيوانات درنده است.

* قلعه پوراشرف
در ۶ كيلومترى ضلع جنوب شرقى دره شهر در روستاى شيخ مكان قرار دارد و در سال ۱۳۳۰ ساخته شده است. قلعه، ۳ طبقه با زير زمين و ۵ برج ديدنى دارد. نماى بيرونى قلعه با ملاتى از گچ و خاك و نماى داخلى اتاق ها گچ اندود شده است. بيشتر مصالح به كار رفته در اسكلت بنا قلوه سنگ است و در مواردى از آجر جهت تزيين سردر و ورودى استفاده شده است.

* قلعه هزار در
اين قلعه در شرق شهرستان دره شهر به چشم مى خورد و قدمتش به دوران ساسانى مى رسد. نماى اصلى اين آثار تاق هاى هلالى شكل است و با توجه به ساختار معمارى آثار احتمالاً قلعه محل نظامى بوده است.

* قلعه والى
اين بنا در سال ۱۳۲۶ ه. ق به دستور غلامرضا خان والى «ابو قداره» روى تپه اى تاريخى به نام چقا ميرگ شكل گرفت. ساختمان قلعه مزبور در زمينى به مساحت ۶۴۸۷‎/۱۷ متر ساخت شده است. قلعه با نمايى تقريباً ذوزنقه اى ۱۴۶۶‎/۰۱ مترمربع زير بنا دارد. قلعه داراى ۶ زير زمين است. با توجه به وجود شومينه و معمارى خاص زير زمين ها احتمالاً از آن به عنوان محل استراحت در بهار و تابستان و گاه نيز به عنوان زندان و شكنجه گاه استفاده مى شده است. اتاق شاه نشين داراى پنجره بزرگ چوبى، گچبرى هاى منحصربه فرد با نقوش گل وگياه و نيز حوض سنگى كوچك است.

* كوه قلا قيران
كوه قلاقيران در ۳ كيلومترى شهر ايلام قرار گرفته و مناظر و طبيعت اطراف آن داراى زيبايى هاى كم نظير از جمله تفرجگاه هاى ششدار و منجل است كه اطراف كوه ها را احاطه كرده و داراى منظره زيبايى است؛ اين كوه به عنوان نماد شهر ايلام معروف است.

* شهرستان شيروان چرداول
آثار شهر سراب كلان (شهر تاريخى سيروان)، آثار قلعه تاريخى و آتشكده سام در ارتفاعات روستاى چم بور چرداول، تل توبره ريز، تعداد ۱۶۰ تپه و آثار تمدن باستانى در بخش هليلان و... از جمله مكان هاى ديدنى و تاريخى اين منطقه است.

* شهرستان مهران
سنگ نوشته واليان در منطقه تخت خان صالح آباد، سنگ نوشته دوران آشورى كه شامل خطوط ميخى و نقش سرباز آشورى با كلاهخود، ۴ طاقى آتشكده و كوشك قينفر مربوط به دوران ساسانى در ارتفاعات كوه پشمين ملكشاهى و قلعه زمستانى والى در كنار رودخانه كنجانچم، از جمله مكان هاى ديدنى اين شهرستان است.

* شهرستان ايوان
آثار باستانى آتشكده سه پا در زرنه ايوان،آثار طاق شيرين و فرهاد در زرنه ايوان، آثار تپه زرنه مربوط به دوران تاريخى، گردشگاه ييلاقى خوران و درختان كهنسال در كنار روستاى خوران، ازجمله جاذبه هاى گردشگرى شهرستان ايوان است.

* شهرستان دره شهر
آثار خرابه هاى شهر سمره نخستين شهر دوران ساسانى، آسياب آبى و قلعه شيخ ماخو در روستاى شيخ مكان، تنگ زيبا و تاريخى ـ طبيعى بهرام چوبينه درمسير دره شهر به پل دختر، تپه باستانى تيغن دركنار دره شهر، آثار قلاع تاريخى در منطقه ييلاقى كلم بدره و آثار پل تاريخى گاوميشان مربوط به دوران ساسانى از جمله مناطق گردشگرى اين شهرستان است.

* شهرستان آبدانان
درياچه دوگانه سياه گاو آبدانان، سراب باغ آبدانان، غار طبيعى مژاره، مناظر طبيعى سراب آبدانان، مناظر طبيعى كوه اناران و مناظر طبيعى كبير كوه از جمله جاذبه هاى گردشگرى و زيارتى اين شهرستان است.