نفت بازارهاى روانى را در نورديد؛ توفان هاى سيل آساى نفتى به سرعت در حال پيشروى است. دريايى از امواج با ركوردى از قيمت ها. ديگر از بشكه هاى ۲۰ دلارى نفت خبرى نيست. هر بشكه نفت خام سبك آمريكا - نفتى كه بيشترين بنزين از آن توليد مى شود- به قيمت بى سابقه ۸۲ دلار رسيد. تنها ۶۳ سنت ديگر تا ثبت عدد ۸۳ دلار براى يك بشكه نفت ۹۵۱ ليترى باقى است.
امروز توليدكنندگان نفت در انبوهى از غنايم غوطه ورند، دلارهاى نفتى با سرعت هاى توفانى به سمت كشورهاى نفت خيز سرازير شده است. اما نفت به كجا در حال حركت است؟صعود به سمت ۱۰۰ دلار يا كمتر؟ سال ۲۰۰۷ در كارنامه رويدادهاى تاريخى جهان به ثبت رسيد. سالى با رشد قيمت هاى نفت تا بيش از ۱۰ دلار. تكاپوى مصرف كنندگان براى خريد آغاز شد، زمستان در راه است ولى از افزايش توليد خبرى نيست، گرچه كمبود چندانى هم در بازار گزارش نشده است.
قيمت ها اما به شدت افزايش مى يابد. جالب اينجاست كه مقصر اين افزايش هم معلوم نيست. مصرف كنندگان صاحبان ذخاير نفت به ويژه اوپك را به كاهش عرضه در بازار متهم مى كنند و در مقابل توليدكنندگان، كشورهاى توسعه يافته راعامل تعلل درسرمايه گذارى هاى بخش بالادستى نفت مى دانند ، سرمايه گذارى هايى كه مى توانست در افزايش توليد و ثبات قيمت ها مؤثر باشد.
اما اين پايان راه نيست، زمستان سرد اروپا در پيش است فصلى كه تقاضاى جهانى را دگرگون خواهد كرد. گواينكه بازار در آستانه فصل سرما تا اكتبر به پيشواز قيمت هاى ۱۰۰ دلارى هم گام برداشته است.
اوپك مقصر نيست
نماينده ايران در سازمان كشورهاى صادركننده نفت، ثبت ارقام جديد در تابلوى قيمت هاى جهانى نفت را بى سابقه مى داند اما در عين حال تأكيد كرد كه عرضه نفت متناسب با ميزان تقاضا در فصل جارى كماكان ادامه دارد و هيچ كمبودى در بازار نفت مشاهده نمى شود.
حسين كاظم پوراردبيلى برداشت از ذخاير تجارى و استراتژيك را به عنوان يكى از دلايل رشد بهاى نفت مؤثر مى داند اما در عين حال تأكيد دارد كه اگرچه اين برنامه به افزايش قيمت نفت منجر شده است اما اين به معناى كاهش عرضه نيست و هر تقاضايى از سوى اوپك به سرعت پاسخ داده شده است.در اين حال به طور واضح مشخص نيست كه چرا با وجود كافى بودن عرضه، برداشت از ذخاير (در سال ۲۰۰۷) با چه استدلالى صورت مى گيرد. اما او به اين سؤال هم پاسخ داد. به اعتقاد وى با وجود بنيان هاى بازار (برابرى نسبت عرضه به ارقام تقاضا)، خروج از توليد برخى پالايشگاه ها و مشكلات شبكه هاى توزيع و انتقال در عمده ترين مراكز مصرف به ادامه بى ثباتى هاى بازار نفت دامن زده است. رئيس هيأت عامل اوپك تغييرات فصلى نوع فرآورده ها به ويژه در زمستان كه حجم زيادى از سوخت حرارتى تقاضا مى شود را عامل مهمى دانست كه با توجه به كاهش بيش از ۵ درصدى ظرفيت پالايشگاه ها دگرگونى در قيمت هاى نفت را موجب شده است.
|
|
|
كاظم پور با اشاره به افزايش ۵۰۰ هزار بشكه اى توليد نفت كشورهاى عضو اوپك گفت: چنانچه اوپك توليد خود را افزايش نمى داد برداشت از ذخاير در سال ۲۰۰۷ به روزانه ۷۰۰ هزار بشكه مى رسيد. وى افزود: اين ميزان افزايش توليد به همراه تخلفات اعضا نسبت به عدم رعايت سهميه ها در دوره كاهش توليد اوپك مى تواند عامل بازدارنده برداشت از ذخاير باشد اما كمبود ظرفيت هاى پالايشى، بحران هاى آب و هوايى، ركود بازارهاى سهام و كاهش نرخ بهره در آمريكا موجبات روند صعودى قيمت ها را به دنبال داشته است.
كاظم پور عنوان كرد: گرچه پيش بينى ها حكايت از كاهش ذخاير در سال ۲۰۰۷ نسبت به سال ۲۰۰۶ دارد اما اين مقدار به ميزان ۷۰۰ هزار بشكه نيست و اين حجم بايد در ماه دسامبر مورد بررسى قرار گيرد. به گفته وى روند ذخيره سازى ها در ۴ سال گذشته به شدت بالا رفته است.
نماينده ايران در هيأت عامل اوپك نسبت به پيش بينى روند قيمت ها گفت: قيمت نفت مقوله اى يك بعدى نيست و هيچ كس نمى تواند پيش بينى كند كه اين پايدارى به سمت بالا سير خواهد كرد يا پائين. كاظم پور تصريح كرد: اوپك، عوامل بنيادين را به سمت ثبات بازار حفظ خواهد كرد ولى ساير عوامل از جمله ادامه بحران هاى سياسى در كشورهاى عمده توليدكننده خارج از كنترل اوپك است. وى گفت: با توجه به نگرانى هاى زيست محيطى كشورهاى مصرف كننده درخصوص كاركرد پالايشگاه ها، ادامه سرمايه گذارى ها براى بهبود فرايندهاى پالايشى در شرايطى كه تنگناهاى توليدى ادامه دارد، لازم و ضرورى است.
يك گام تا نفت ۱۰۰ دلارى
«سامح فهمى»، وزير نفت مصر
پيش بينى كرد كه قيمت جهانى نفت بزودى به مرز يكصد دلار در هر بشكه برسد.به گزارش ايرنا، فهمى در سخنانى در قاهره اظهار داشت: تصميم كشورهاى صادركننده نفت (اوپك) مبنى بر افزايش توليد به ميزان ۵۰۰ هزار بشكه در روز، تأثيرى بر روند صعودى قيمت نفت نخواهد گذاشت. وى تأكيد كرد كه افزايش قيمت نفت، پيامدهاى منفى بر تمامى كشورهاى جهان خواهد گذاشت. يك مركز تحقيقات انرژى در لندن نيز اخيراً پيش بينى كرد كه بهاى جهانى هر بشكه نفت در يك سال آينده به يكصد دلار برسد، چرا كه اعلام افزايش توليد نفت اوپك، اقدامى ديرهنگام بود و نمى تواند مانع افزايش بهاى نفت خام در فصل زمستان و قبل از ميانه يا پايان سال آينده ميلادى شود.