ساير محمدى

هفته اى كه گذشت، چندين كتاب در حوزه خاطره نويسى اعم از خاطره نويسى ادبيات دفاع مقدس تا زندگينامه نويسى با صبغه تاريخى منتشر شد كه هر يك خوانندگان خاص خود را دارند.
در زمينه فرهنگنامه ها نيز فرهنگ معاصر عربى - فارسى و فرهنگ اساطير و داستان واره ها از مؤسسه نشر فرهنگ معاصر به بازار آمد. شعر، داستان، رمان، نقد و بررسى آثار ادبى در هر يك از اين حوزه ها چندين كتاب تازه پشت پيشخوان كتابفروشى ها نگاه مخاطبان را به سمت خود جلب مى كند. گشت و گذارى در بازار كتاب ما را بيشتر با جزئيات اين امر آشنا مى كند.


* شعر
«ديوان خواجه حافظ شيرازى» به اهتمام سيدابوالقاسم انجوى شيرازى كه نخستين بار در سال ۱۳۴۶ منتشر شده و آخرين چاپ آن هم مربوط به ۱۲ -۱۰ سال قبل است، هفته گذشته توسط انتشارات بدرقه جاويدان به بازار آمد. ديوان حافظ با تصحيح انجوى شامل سه مقدمه يكى به قلم دشتى و دو ديگر به قلم خود انجوى و سومى به قلم محمد گلندام است. حواشى، تكلمه، كشف الابيات و كشف اللغات از ديگر مزيت هاى اين ديوان است.
قصيده آهوى وحشى، ساقى نامه، مغنى نامه، رباعيات و چند غزل منسوب به حافظ نيز در اين ديوان آمده است. مؤسسه انتشارات نگاه در چاپ سلسله كتاب هايى از شاعران معاصر تحت عنوان گزيده اشعار، هفته گذشته گزيده اشعار نادر نادرپور را منتشر كرده است. اين اشعار با نظارت پوپك دختر شاعر از ۱۰ كتاب شعرش انتخاب شده و در ۶ ماهه اول سال ۸۶ دو بار چاپ شده است. «نازك پرى» يا قصه شهر تاريك و بازگشت اهالى شاهنامه منظومه اى است سروده هيوا مسيح كه مؤسسه انتشارات نگاه منتشر كرده است. اين منظومه به پيروى از منظومه پريا، در همان وزن و به زبان محاوره يا گفتارى سروده شده است. همين ناشر كتاب ديگر هيوا مسيح را تحت عنوان «شطح نو» به دست چاپ سپرده است. هيوا مسيح كه اين اشعار را مطابق الگوى شطحيات عرفاى ايرانى سروده است، بر روى جلد كتاب مى نويسد: «سخنان شماس خراسانى عارف قرن هجدهم»، هيوا مسيح اين شطحيات را با رويكردى امروزى و به زبان روز نوشته است.
«زمينه اجتماعى شعر فارسى» عنوان كتابى تأليف دكتر محمدرضا شفيعى كدكنى است كه نشر اختران منتشر كرده است. اين كتاب در چند بخش، هر يك جداگانه به جنبه ها و مسائلى از ميراث گرانقدر شعر هزار ساله فارسى مى پردازد: شعر كلاسيك فارسى، صور خيال در شعر فارسى، شعر بزرگانى چون سنايى و انورى و حافظ، نقد كلاسيك شعر فارسى، بررسى برخى از متون كلاسيك شعر و نثر فارسى و شعر امروز فارسى، بررسى تطبيقى شعر فارسى و عربى. «برگ هايى در آغوش باد» كتابى دو جلدى به قلم دكتر غلامحسين يوسفى است كه نشر علم چاپ چهارم آن را منتشر كرده است. اين كتاب مجموعه اى از مقاله ها، پژوهش ها، نقدها و يادداشت هاى دكتر يوسفى است كه به مسائل و مباحث و موضوعات شاهنامه فردوسى، آثار ناصرخسرو، جهان مطلوب سعدى، رنگ در شعر حافظ، اشعار صوفيانه و... مى پردازد.
*رمان، داستان
«آواى وحش» اثر معروف جك لندن با ترجمه بهار اشراق از سوى انتشارات قديانى چاپ و منتشر شده است. جك لندن كه در سن ۱۹سالگى براى يافتن طلا در رودخانه هاى شمال كانادا راهى سفر شد دست خالى برگشت، اما اين سفر براى او موضوع و زمينه اى فراهم آورد كه در سال ۱۹۰۳ ميلادى كتاب بسيار پرفروش «آواى وحش» را بنويسد. آواى وحش يك بار در دهه پنجاه در ايران ترجمه و منتشر شده بود. حالا بهار اشراق اين كتاب را بار ديگر ترجمه و منتشر كرد. ضمن اين كه «سپيددندان» اثر ديگر جك لندن را هم توسط انتشارات قديانى در دست چاپ دارد. «حفره اى در آينه» نام مجموعه اى از داستان هاى كوتاه لادن نيكنام نويسنده و روزنامه نگار نسل امروز است كه انتشارات ققنوس منتشر كرده است. داستان هاى نيكنام به زندگى انسان هاى شهرى و حوادث و رويدادهاى جامعه امروز مى پردازد. زبان دراين داستان ها ساده و صميمى است. «آواز جان مريم» مجموعه هفت داستان كوتاه نوشته على حسينى است كه انتشارات ققنوس منتشر كرده است. نخستين داستان اين مجموعه زندگى خانواده مهاجرى است كه در غربت دچار اختلاف و دو دستگى شده اند. اين داستان يكى از قشنگ ترين داستان هاى اين مجموعه است. حسينى حالا بعداز چند كتاب كه منتشر كرده زبان داستان هايش پخته تر و حساب شده تر شده و ابهام و ايهام و موجز نويسى در آثارش مشهود است. «كافكا در ساحل » رمانى از هاروكى موراكامى نويسنده ژاپنى است كه در سال ۲۰۰۲ به بازار آمد. در سال ۲۰۰۵ به انگليسى ترجمه شد و سال بعد برنده جايزه معتبر فرانتس كافكا شد. اين رمان تحت تأثير تراژدى هاى يونانى ، بخصوص نوشته هاى سوفوكل و سرنوشت اوديپوس نوشته شده است. اوديپوس مردى دانا و از تبار نفرين شده كادموس است كه به دستور آپولون شهر تباى را ساخت و به فرمان يكى از خدايان فرزند خدايى ديگر را كشت و كفاره مرگبارش را پرداخت. «كافكا در ساحل» را آسيه و پروانه عزيزى به صورت مشترك ترجمه كرده اند و انتشارات بازتاب نگار آن را هفته گذشته منتشر كرده است. «كوروش ، خورشيد ايران زمين » رمانى تاريخى به قلم گاراشه نويسنده فرانسوى است كه محمد مجلسى آن را به فارسى برگردانده و فصل گذشته توسط نشر دنياى نو به بازار آمده بود. اين رمان كمتر از ۳ ماه به چاپ دوم رسيده است. نويسنده در مقدمه رمان نوشته است : بخشى از وقايع داستان را از هرودوت گرفته ام كه به زمان كوروش نزديك تر بوده و به اكباتان و شوش هم سفر كرده است، بخش ديگرى از داستان را از گزنفون كه در پايان قرن پنجم پيش از ميلاد مى زيسته است. گاراشه براى هرچه مستندتركردن داستان خود از هركتاب و نوشته اى در باره كوروش و اوضاع و احوال آن روزگار نكته يا اشاره اى داشته ، بهره برده است. «زندگى و زمانه مايكل ك » اثر جى.ام.كوتيسا برنده جايزه نوبل سال ۲۰۰۳ ميلادى، نويسنده اهل آفريقاى جنوبى است كه با برگردان مينو مشيرى و ويراستارى محمدرضا جعفرى از سوى مؤسسه فرهنگ نشر نو در سال ۸۳ منتشر شده بود و درسال ۸۵ به چاپ دوم رسيد. هفته گذشته چاپ سوم اين رمان به بازار آمد. كوتسيا علاوه بر جايزه نوبل تاكنون ۱۱ جايزه معتبر ديگر را نيز صاحب شده است. جايزه اول ادبى آفريقاى جنوبى، جايزه بوكر، جايزه فمينا و يك جايزه بين المللى و جايزه بهترين نويسنده در ميان نويسندگان كشورهاى مشترك المنافع . «مرشد و مارگريتا» برجسته ترين رمان دردوران حاكميت استالينست ها در روسيه و شاهكار ميخائيل بولگاكف نويسنده منزوى و گوشه گير در مقابل نويسندگان ادبيات فرمايشى است كه عباس ميلانى آن را ترجمه و در سال ۶۲ به جامعه ايران معرفى كرد. از سال ۶۲ تا امروز اين رمان به چاپ هفتم رسيده است و در چاپ جديد ۵۵۰۰ نسخه تيراژ دارد. هرچه زمان مى گذرد علاقه مندان رمان شناخت بيشترى نسبت به اين رمان پيدا مى كنند، طورى كه فاصله چاپ اول تا دوم ۷ سال يا فاصله چاپ دوم و سوم نيز در همين حدود بود. اما از سال ۸۴ به اين سو هر سال اين رمان تجديدچاپ و استقبال از آن بيشتر مى شود. «به رنگ شب » رمانى به قلم اعظم طيارى است كه نشر شادان منتشر كرده است. «به رنگ شب » داستان دختر جوانى است كه در خانواده از سر خيرخواهى با محدوديت فراوان و تنگناهاى شديد مواجه است. تضاد نسل ها و فاصله سنى فرزند با والدين نوعى تقابل را ايجاد مى كند كه اگر حساب شده و با تأمل و دورانديشى به حل اين مشكل پرداخته نشود، خانواده اى را با چالش جدى و عميق مواجه مى كند. اعظم طيارى در نخستين تجربه نويسندگى مضمونى چالش برانگيز را دستمايه نوشتن خود قرار داده است. غير اين رمان «سايه معشوق» نوشته سهيلا باقرى (فاخته) داستان دخترى است كه پس از سال ها تجربه غربت به وطن بازگشته و به مرور آنچه بر اوگذشته مى پردازد. مهناز دخترى است كه پزشكى خوانده و با جوانى محجوب و متين به اسم امير تحصيلكرده فرانسه ازدواج مى كند و ... اين داستان از زبان مهناز به شيوه اول شخص روايت مى شود. ناشر اين رمان نيز نشر شادان است. «زيرزمين» مجموعه ۳ نمايشنامه نوشته آرش عباسى است كه انتشارات دستان منتشر كرده است.
«شهر زيبا» دومين كتاب از مجموعه «سينماى ما» توسط نشر نى چاپ و منتشر شده است. نشر نى در اين مجموعه سعى دارد فيلمنامه هاى شاخص سينماى ايران را منتشر كند. هر فيلمنامه همراه با مطالبى چون زندگينامه فيلمنامه نويس، نقدها و مصاحبه هايى است كه در نشريات در نقد و تحليل نقاط قوت و ضعف فيلم نوشته شده است. مطالعه و تحليل فيلمنامه هاى برتر ايرانى همراه با بررسى تطبيقى فيلمنامه هاى شاخص جهان و شاهكارهاى سينمايى به منظور ارتقاى سطح كيفى فيلمنامه در ايران امرى ضرورى است. اصغر فرهادى نويسنده و كارگردان «فيلم سينمايى شهر زيبا» بود كه در اين كتاب كارش مورد ارزيابى قرار مى گيرد.
«ضرغام السلطنه بختيارى» فاتح اصفهان و قهرمان مشروطه تأليف خسرو شاكرى بروجنى از سوى انتشارات آزاد مهر چاپ و منتشر شده است. شاكرى در اين كتاب در سال هاى تحقيق و جست وجو و حضور در ميان ايل بختيارى نقش ضرغام السلطنه بختيارى را در جريان به توپ بستن مجلس و سپس قيام بختيارى ها و زد و خورد با نيروهاى دولتى و تسلط به شهر اصفهان روشن مى كند و جعليات تاريخ را در حكومت پهلوى ها افشا مى كند. اين كتاب گوشه هاى ديگرى از تاريخ معاصر ايران را كه تاكنون از ديده پنهان مانده بود، روشن مى سازد. «پرسه» به قلم سيد على كاشفى خوانسارى عنوان كتابى است شامل ۴۰ يادداشت فرهنگى در مكه و مدينه كه نويسنده در جريان تشرف به حج ابراهيمى آن را نوشته است. نويسنده به عنوان نويسنده اى هوشيار با نگاهى تيزبين مسائل و حوادثى را در مسوده خود ثبت و ضبط مى كند كه عموماً از نگاه يك فرد عادى به دور است و يا از ديد شخص ديگر مغفول مى ماند. به هر حال خوانسارى با نگاه جزيى نگر و كنجكاو سفرنامه اى خواندنى عرضه كرده است و فضايى تازه را پيش چشم مخاطب رقم مى زند.
كتاب «پرسه» را نشر حوا چاپ و منتشر كرده است. «آخرين شليك» نام كتابى است كه سيدقاسم ياحسينى آن را براساس خاطرات كاظم فرامرزى يكى از رزمندگان سپاه پاسداران تحرير و تدوين كرده و انتشارات سوره مهر آن را چاپ و منتشر كرده است. «چراغستان خاموش و مسجد بى محراب» خاطره ها و برداشت هايى از سفر حجاز كتابى به قلم حسن رضا رفيعى است كه انتشارات سوره مهر به بازار فرستاده است. در اين كتاب علاوه بر خاطره هاى سفر حجاز، برداشت هاى نويسنده از روح اعمال، باطن اماكن متبركه و وضعيت فكرى ـ عقيدتى حاكم بر اين سرزمين نيز روايت مى شود و خواننده را با فضاهاى تازه اى آشنا مى كند. «سوگ مادر» يادداشت هاى شاهرخ مسكوب شاهنامه پژوه و محقق فرهنگ و ادبيات كلاسيك فارسى است كه در وصف مادر خود نگاشته است. اين يادداشت ها كه محبت قلبى او را نسبت به مادر نشان مى دهد بعد از درگذشت مسكوب به اهتمام حسن كامشاد به زيور طبع آراسته شد. ناشر كتاب نشر نى است. «پند و حكمت فردوسى در داستان هاى شاهنامه» كتابى به قلم نعمت الله ناظرى است كه انتشارات جاودان خرد چاپ اول آن را در سال ۶۹ و چاپ دوم آن را به تازگى منتشر كرده است. كتاب حاضر شامل تمام ادبيات پندآميز و حكمت آموز فردوسى است و هم متن منشور و فشرده تمام داستان هاى شاهنامه را در بردارد تا مخاطب نه به شكل تجريدى بلكه به صورت عملى از مضامين و اندرزهاى فردوسى درك بهتر و درست ترى پيدا كند.
*سياست و تاريخ، فرهنگ و هنر
«آفرينش و تاريخ» اثر شاخص مطهر بن طاهر مقدسى است كه در سال ۳۵۵ هجرى به عربى تأليف شده و دكتر محمدرضا شفيعى كدكنى اقدام به ترجمه آن كرده است. اين كتاب توسط نشر آگه همراه با مقدمه و تعليقات دكتر شفيعى در ۲جلد راهى كتابفروشى ها شد. در مقدمه كتاب آمده: اين اثر يادگارى است از درخشان ترين ادوار تاريخ تمدن ايران عصر اسلامى، دوره خردگرايى و اومانيسم، عصر فارابى و رازى و اخوان الصفا. كتاب آفرينش و تاريخ، تقريباً حالتى منحصر به فرد دارد. دايره المعارفى است از فلسفه، تاريخ و اسطوره شناسى تطبيقى، دين شناسى، جهان شناسى، جغرافيا و رستاخيز شناسى.
در جريان نقل مطالب، نويسنده تصويرى جامع از تلقى مردمان باستان و ۳قرن اول اسلامى نسبت به جهان از آغاز آفرينش تا پايان آن. چاپ اول اين كتاب در سال ۷۴ منتشر شده بود. سال ۸۱ چاپ دوم و هفته گذشته چاپ سوم آن به بازار عرضه شد. «وحدت سياسى و تعامل فرهنگى در شاهنشاهى هخامنشى» عنوان كتابى نوشته پى ير بريان محقق و متخصص تاريخ و تمدن هخامنشى و امپراتورى اسكندر و استاد كرسى تاريخ در دانشگاه كولژ دوفرانس است كه با برگردان ناهيد فروغان از سوى نشر اختران چاپ و منتشر شده است. تاريخ هخامنشيان و تاريخ اسكندر روى هم رفته مهمترين دغدغه تمام كسانى بوده است كه زير پرچم گسترده شرق شناسى علمى كار كرده اند.
«فرهنگ اساطير و داستان واره ها در ادبيات فارسى» به قلم دكتر محمدجعفر ياحقى عنوان فرهنگنامه اى است كه مؤسسه نشر فرهنگ معاصر ناشر تخصصى دايرة المعارف ها در ايران، منتشر كرده است.
دكتر ياحقى اين كتاب را در سال ۵۹ به عنوان رساله دكترا نوشته و ارائه داد و نخستين بار در سال ۶۸ به صورت كتاب چاپ و منتشر شد. در اواسط دهه هفتاد چاپ دوم آن هم منتشر شد.
طى اين دو دهه دكتر ياحقى اين اثر را بازنويسى، تكميل و به روز كرده است و براساس مطالعاتى كه داشته و يافته هاى جديد اين فرهنگنامه ها از اساس دگرگون و در حجمى ۲برابر سابق چاپ و منتشر شده است.
«فرهنگ اساطير و داستان واره ها» در اين حوزه يگانه است و قابل استفاده داستان نويسان و دانشجويان رشته ادبيات مى تواند باشد. فرهنگنامه اى كامل كه نياز اوليه علاقه مندان اين حوزه را جواب مى دهد.
دكتر ياحقى در توضيح تأليف و تدوين فرهنگ مذكور مى نويسد: به شيوه دايرة المعارف هاى معتبر از آوردن پانوشت خوددارى شده و تمام مطالب توضيحى و منابع و مراجع لازم در متن مدخل ها آمده است. در تدوين مدخل ها در درجه اول براسناد كهن و معتبر تكيه كرده ام و بعد به تحقيقات اهل فن از معاصران. فرهنگ اساطير در ۹۵۰ صفحه با جلد گالينگور راهى كتابفروشى ها شد.
مؤسسه نشر فرهنگ معاصر اقدام به تجديد چاپ «فرهنگ معاصر عربى- فارسى» تأليف عبدالنبى قيم كرده است.
اين فرهنگ كه نخستين بار در سال ۸۴ منتشر شده بود طى دو سال به چاپ ششم رسيده است.
قيم در مورد تأليف اين فرهنگ مى نويسد: فرهنگ عربى - فارسى موجود ثمره بيش از ۱۴ سال مطالعه، تحقيق و بررسى فرهنگ هاى مختلف اعم از فرهنگ هاى عربى- عربى و عربى- فارسى، عربى- انگليسى، فارسى- فارسى و حتى عربى- فرانسه بوده است. رئوس كلى حاكم بر اين فرهنگ به كارگيرى جديدترين و علمى ترين شيوه هاى فرهنگ نويسى به منظور تسهيل استفاده از آن و هرچه فارسى تر كردن فرهنگ است. اين فرهنگ ضمن اين كه دربرگيرنده لغات قديمى عربى است فاقد لغات مهجور و متروك بوده و پيش از هرچيز در برگيرنده مدخل هاى جديد، معانى جديد و لغات و اصطلاحات علمى روز است: دليل استقبال جامعه از اين فرهنگ نيز شايد همين امتيازى باشد كه اين فرهنگ را از فرهنگ هاى مشابه يك سروگردن بالاتر مى نشاند. «زمينه روانشناسى صنعتى‎/ سازمانى» كتابى به قلم رونالد اى. ريجو است كه دكتر داوود حسين زاده، زهرا لبادى و پرويز صالحى آن را به فارسى برگردانده اند و انتشارات مازيار چاپ اول آن را در سال ۸۳ و چاپ دوم آن را هفته گذشته به بازار فرستاد. اين كتاب هم چون مقدمه اى جامع به رشته روانشناسى صنعتى‎/ سازمانى براى دانشجويان به نگارش درآمده و به پيوندهاى بين تئورى و عمل تأكيد دارد.
«اهميت نظريه» از پوليس تا پسامدرنيسم اثرى از ترى ايگلتون است كه امير احمدى آريان، نيما ملك محمدى و اميد نيكفر جام و شهريار وقفى پور مشتركاً آن را ترجمه كرده اند و نشر حرفه هنرمند آن را به بازار فرستاد.
ترى ايگلتون استاد ادبيات انگليسى و نظريه پرداز نقد ادبى دراين كتاب يك گفت وگو مقاله اى در باب اهميت نظريه و مطلبى تحت عنوان از پوليس تا پسامدرنيسم دارد.
«بدن تكه تكه شده» با عنوان فرعى قطعه به مثابه استعاره از مدرنيته عنوان كتابى نوشته ليندا ناكلين با ترجمه مجيد اخگر از سوى نشر حرفه هنرمند به بازار آمد.
ليندا ناكلين منتقد و مورخ برجسته هنر و پيشگام حوزه تاريخ هنر و استاد كرسى هنر مدرن دانشگاه نيويورك در اين كتاب با مشاهده و بررسى بازنمايى هاى تكه تكه، تب واره و مثله شده فيگور انسان در آثار نوكلاسيك ها و رمانتيك ها اين نوع تحولات را رديابى مى كند.
«جهان پيدا، حكمت پنهان» اثر امين اصلانى در ۱۰ فصل از كيهان شناسى هرمسى آغاز مى كند و به طريق نظرى در چشم انداز هرمسى گرى به جهان و انسان و اين همانى آن دو مى پردازد. سپس به قياس تفكر هرمسى با مابعدالطبيعه اسلامى مى پردازد.
در فصل ديگر به بحث در باب وجود خداوند و نسبت ديالكتيكى ظاهر و باطن در وجود او معطوف مى شود. در فصل سوم مقوله ممكن و موجود يعنى مسأله تجلى موجودات و ممكنات از اصل اعلى در فلسفه اسلامى مطرح مى شود. اين كتاب را نشر جيحون منتشر كرده است.
«اسامى و القاب عجيب» كتابى تحقيقى به قلم دكتر سيف الله وحيدنيا از سوى نشر پيكان چاپ و منتشر شده است.
در ادوار پيشين تاريخ ايران اعطاى القاب و عناوين به درباريان و دولتمردان و حكام متداول بوده است. از كودكان ۴-۳ ساله وابسته به دربار تا مردان و زنان سالمند صاحب لقبى مى شدند. اين القاب غالباً با دادن پيشكش به دست مى آمد و وسيله كسب مقام و تحصيل درآمد هم مى شد. تاكنون در اين زمينه تحقيقى مستقل صورت نگرفته بود. دكتر وحيدنيا پيرامون اين موضوع تحقيق مى كند و نتايج تحقيقات خود را در اين كتاب در اختيار علاقه مندان قرار مى دهد. ناشر اين كتاب نشر پيكان است.
«رستنى هاى دارويى در پزشكى معاصر» اثرى از دميروف و شكروف با ترجمه احمد شايا از سوى انتشارات گوتنبرگ منتشر شده است. اين كتاب در ۱۳ فصل به معرفى گياهانى مى پردازد كه خواص دارويى و درمانى دارند و در لابراتوارها و آزمايشگاههاى داروسازى موردآزمايش قرار گرفته اند و خواص آن ها در پزشكى روز به اثبات رسيده است و مورداستفاده قرارمى گيرد.
انتشارات گوتنبرگ كتاب ديگرى تحت عنوان «درمان اعتياد» منتشر كرده است كه درمان اعتياد به موادمخدر طبيعى و صنعتى را موردمطالعه و بازخوانى قرار مى دهد.
عبدالحسين شاكرى نويسنده كتاب، تاريخچه، انواع موادمخدر، عوارض، علل اعتياد و راهكارهاى درمان را توضيح مى دهد و چگونگى برون رفت از اين دام را تشريح مى كند. «كاهش طبيعى وزن در ۲هفته» كتابى نوشته جووانا هال با ترجمه معصومه پيروز بخت است كه نشر آزادمهر منتشر كرده است.
نويسنده در اين كتاب برنامه غذايى افراد را برحسب ميزان و وزن، ميزان سن تدوين كرده و در مدت ۱۵ روز خشكى جسمانى ناشى از كم تحركى و چربى زياد از بين مى رود.
يكى از مؤلفه هاى اصلى و مهم در سلامتى انسان تعيين رژيم غذايى مطلوب و در هرسن و سال و با هر مقدار وزن است كه اگر رعايت شود، سلامتى انسان تضمين مى شود.