مرتضى قديرى

آب و هوا در بخش هاى مختلف كشور اثرات متفاوتى بر خاك دارد؛ چنانكه خاك استان هاى حاشيه درياى خزر در معرض فرسايش ناشى از تأثيرات آب است و در نواحى بيابانى و كويرى، باد عامل اصلى فرسايش خاك شناخته مى شود.
خاك يكى از منابع طبيعى و محدود زمين است و پس از آب و هوا، مهمترين جزء محيط زيست شناخته مى شود.
خاك به عنوان يك اكوسيستم اكولوژيك در واقع جامعه زيستى متنوعى در بستر حجمى از مواد غير زنده معدنى و آلى است و اين اجزا، با انتشار گسترده و روابط پيچيده بسيار و گوناگون، چنان به هم در آميخته اند كه مى توان اين مجموعه را يك سيستم زنده واحد دانست.
كارشناسان عواملى را كه سبب تخريب زمين و نابودى خاك مى شود، «مؤلفه هاى فشار» مى نامند و اين مؤلفه ها را به دو گونه مستقيم و غير مستقيم تقسيم كرده اند، آنها درباره نقش مؤلفه هاى غير مستقيم، از جمله آب و هوا، رشد جمعيت و عوامل اقتصادى در تخريب زمين مى گويند: آب و هوا در بخش هاى مختلف كشور اثرات متفاوتى بر خاك دارد؛ چنانكه خاك استان هاى حاشيه درياى خزر در معرض فرسايش ناشى از تأثير آب است، حال آنكه در نواحى بيابانى و كويرى، باد عامل اصلى فرسايش خاك دانسته مى شود.
* جمعيت چگونه خاك را پايمال مى كند
پيامد بارز و به ظاهر اجتناب ناپذير ازدياد جمعيت نيز همانا بهره بردارى بيش از ظرفيت از خاك است. يافته هاى پژوهشگران در دومين گزارش وضع محيط زيست ايران حاكى است در چهل سال گذشته، جمعيت بيش از ۳ برابر شده، در حالى كه وسعت اراضى مفيد كاهش يافته است.
همچنين عوامل اقتصادى سبب ساز بهره گيرى پياپى از زمين است و اين روند پيوسته نيز كيفيت خاك را پايين مى آورد. افزون بر اين، افزايش قيمت زمين و خريد و فروش زمين هاى كشاورزى، انگيزه هاى پر كشش براى تغيير كاربرى زمين هاى كشاورزى است.
كشاورزى يكى از مؤلفه هاى مستقيم تأثيرگذار بر كيفيت زمين است. به گفته محققان، زراعت و كشت نادرست در اراضى كشاورزى، شيوه سنتى آبيارى، استفاده از سموم و آفت كش ها، شخم زدن نامناسب، عدم استفاده از وسائل مدرن كشاورزى، كشاورزى غير اصولى در اراضى شيبدار، استفاده بيش از اندازه از اراضى كشاورزى، آيش نكردن مرتب زمين، كاشت چند باره در يك سال و كاشت فشرده از عوامل تخريب زمين بر اثر فعاليت هاى كشاورزى است.
* فقر زمين، پيامد تأثير كود شيميايى
دسترسى به منابع آب بيشتر به سبب ساخت سدها و بهره بردارى از چاه هاى آب، فشار افزايش جمعيت و نيز افزايش توليد در واحد سطح، در نيم قرن گذشته مهمترين چالش در امنيت غذايى كشور بوده است.
بى توجهى به كاربرد درست و متناسب كودهاى شيميايى، در زمين هاى آبى و نيز در ديمزارها و فشار براى افزايش توليد در زمين هايى كه مديريت و تغذيه مناسب نداشتند، سبب افزايش فقر كشاورزان از يك سو و فقر زمين هاى كشاورزى از سوى ديگر شده بود تا اين كه به تدريج اهميت و لزوم تقويت بنيه غذايى خاك و تغذيه متوازن خاك و گياه، به عنوان مناسب ترين راه براى خروج از اين چرخه فقر شناخته شد و مورد توجه قرار گرفت. گزارش وضع محيط زيست ايران حاكى است، كودهاى شيميايى بر اراضى كشاورزى تأثير مستقيم دارند. به طور كلى، خاك هاى ايران از لحاظ داشتن مواد نيتروژنى فقير هستند و همچنين در بيشتر زمين ها، مقدار فسفر كم است. بنابراين، مصرف كودهاى شيميايى در كشور رشد روز افزون داشته است، به گونه اى كه محققان افزايش مصرف كودهاى شيميايى را در سال ۱۳۸۲ در مقايسه با سال ۸۱ حدود ۲۱‎/۵ درصد برآورد كرده اند.
استفاده بى رويه از كودهاى شيميايى هرچند در كوتاه مدت مواد مغذى مورد نياز اراضى كشاورزى را تأمين مى كند و سبب بهره بردارى بيش از حد مى شود، در درازمدت پيامد مخرب دارد كه همانا از دست رفتن كيفيت خاك، افت حاصلخيزى و در نتيجه فرسايش خاك است.
* آفت كش ها تعادل اكوسيستم را بر هم مى زند
آفت كش ها، سمومى هستند كه براى از بين بردن حشرات، علف هاى هرز، جوندگان و ديگر آفت هاى كشاورزى به كار مى روند، اما اين موارد بسيارى از موجودات غير هدف را هم از بين مى برند و تعادل اكوسيستم منطقه را بر هم مى زنند؛ همچنين با افزودن تركيب شيميايى غير قابل تجزيه به خاك، آن را آلوده مى كنند.
* تغيير كاربرى اراضى، رهاورد شهرنشينى
مهاجرت روستاييان به شهرها، افزايش جمعيت در شهرها و روستاها، تبديل روستاها به شهرها و ساخت جاده ها و راه هاى ارتباطى از جمله عوامل مؤثر در تخريب زمين و خاك هستند. بر اثر اين عوامل، مواردى چون ساخت و ساز در حاشيه شهرها و استقرار صنايع توليد مصالح ساختمانى پديد مى آيد. فشردگى و متراكم شدن خاك بر اثر توسعه ساخت و سازها و پوشيده شدن خاك از آسفالت، سنگ و ساختمان و ... فعاليت بيولوژيكى خاك را در شهرها، بويژه در حاشيه آنها مختل مى كند. افزون بر اين، كاربرى اراضى براى ساخت واحدهاى مسكونى و تجارى تغيير مى يابد.
به عنوان نكته اى بس مهم و قابل توجه كه شرح آن بى گمان گزارشى مستقل و مفصل است، كارشناسان به تأثير ازدياد زباله هاى شهرى بر تخريب و فرسايش زمين اشاره مى كنند. به گفته آنها، رشد شهرنشينى ازدياد زباله هاى شهرى جامد را در پى دارد و تجزيه ناپذير بودن بعضى از اين مواد، از جمله پلاستيك ها سبب آلودگى خاك مى شود.
* جنگل، پناهگاه اصلى خاك
كارشناسان محيط زيست جنگل را مهمترين ثروت طبيعى هر كشور و همچنين يكى از مهمترين سامانه هاى حيات وحش مى دانند. به گفته آنها، قطع درختان و نابودى جنگل ها موجب از دست رفتن قدرت نگهدارى آب از سوى گياهان مى شود و در نتيجه، امكان ذخيره شدن آب در خاك از بين مى رود و به دنبال آن فرسايش آغاز مى شود.
عوامل متعدد بسيار، از جمله بى توجهى به تنوع زيستى و ارزش هاى زيست محيطى، نابسامانى مراكز جمعيتى و مشاغل در درون و نيز در حاشيه جنگل ها، بهره بردارى بى رويه، غير اصولى و كم بازده، بهره بردارى غير مجاز و قاچاق، ناهماهنگى و نبود نظارت كافى، بهره بردارى هاى غير استاندارد از معادن داخل جنگل ها، جاده سازى، تغيير كاربرى و ... بر تخريب گسترده اين منابع پر ارزش، تأثير جبران ناپذير دارد.
دومين گزارش وضع محيط زيست ايران حاكى است: در چند دهه گذشته وسعت جنگل هاى كشور از حدود ۱۸ ميليون هكتار به ۱۲‎/۴ ميليون هكتار و وسعت جنگل هاى شمال از ۳‎/۴ ميليون هكتار به ۱‎/۸ ميليون هكتار كاهش يافته است.
در بررسى علت هاى اين پديده بايد گفت: استفاده از چوب در مصارف صنعتى (توليد كاغذ، ساخت مبلمان و...) عمده ترين علت قطع درختان بوده است. پژوهش ها نشان مى دهد كه توليد چوب هاى الوارى و تراورس از جنگل ها شمال كشور در سال هاى اخير رو به كاهش داشته، اما در سال ۱۳۸۲ در مقايسه با سال قبل از آن ۱۹‎/۷ درصد افزايش يافته و به ۷۹ هزار متر مكعب در سال رسيده است. همچنين مقدار توليد گرده بينه، الوارى و تراورس، تيرى تونلى كاتين و لارده و هيزم در سال ۱۳۸۲ در مقايسه با سال ۱۳۷۸ به ترتيب ،۰‎/۸ ۴‎/۵ ، ۱‎/۴ ، ۶‎/۷ درصد كاهش داشته است.
از سوى ديگر، در سال هاى اخير، به رغم گسترش سطح كاشت درختان مختلف، شيوه غلط بهره بردارى از اراضى و جنگل ها، بخش وسيعى از پوشش گياهى را منهدم كرده است.
جنگل نشينان، روستائيان و عشاير نيز به لحاظ شيوه معيشتى خود به منابع جنگلى وابسته است و بسيارى از جمله سوخت مورد نياز خود را از اين منابع تأمين مى كنند. با توجه به اين موضوع، كارشناسان بر اين باورند كه مقدار برداشت هاى غير مجاز چوب و زغال بسيار بيش از آن است كه مأموران شناسايى و توقيف مى كنند. مطالعات در اين زمينه نشان مى دهد كه از جنگل هاى شمال هر سال حدود ۳ ميليون مترمكعب و از جنگل ها و مراتع مناطق ديگر هر سال ۱۰‎/۷ ميليون متر مكعب چوب و ۳۵ هزار تن بوته براى سوزاندن و تأمين انرژى، به صورت غير مجاز، برداشت مى شود.
* درخت افكندن و غله كاشتن
ديدن درختان تك افتاده در جنگل هاى تنك، چون نيك بنگرى و نيك بينديشى، همانا نظاره كردن دوران احتضار جنگلى رو به موت است و اين گونه است كه جهل آدمى نيز چون تير خلاص، آخرين رمق و شايستگى حيات را از جنگل مى گيرد و نابودش مى كند تا خاك آن نيز كه منبع و سرچشمه پر فيض و بركت تمام نعمات زمين است، بفرسايد و فرو ريزد و از كف برود؛ تا قابليت و توان خاك براى نگهدارى و ذخيره آب نيز تباه شود. اين به راستى بارزترين مصداق تيشه زدن بر ريشه خويشتن است.
آرى، كارشناسان نيز به استناد تجربه هاى عينى و عملى بسيار استفاده از جنگل هاى تنك براى كاشت غله را كه با هدف گسترش اراضى كشاورزى و برداشتن موانع ادوات كشاورزى صورت مى گيرد، از نمونه هاى بارز تخريب خاك مى دانند و هشدار مى دهند كه قطع درختان پوشش گياهى را نابود مى كند.
اصلى ترين عامل سوزاندن جنگل انسان است كه با اين كار كه معمولاً از سر غفلت و بى توجهى است، از يك سو وسعت جنگل كاهش مى يابد و از سوى چرخه حيات كرم ها و جمعيت هاى ميكروبى درون خاك را نيز مختل يا نابود مى كند، حال آن كه ميكرو ارگانيسم ها در احياى خاك و بارورى دوباره آن نقش جايگزين ناپذير دارند. برآورده شده است كه فقط در سال ۱۳۸۲ بيش از ۵۰۰ آتش سوزى در جنگل ها رخ داده و افزون بر ۵ هزار هكتار از جنگل، به اين سبب نابود شده است.
مراتع بخش مهمى از پوشش گياهى هستند و از بين بردن آنها به فرسايش خاك مى انجامد. در واقع، بين پوشش گياهى و محيط زيست تعادل بسيار حساسى برقرار است. به گفته كارشناسان محيط زيست بر هم زدن اين تعادل دو دهه گذشته به پوشش گياهى آسيب زده است.
مرتع در واقع پوشش حفاظتى خاك است و چراى مفرط و بى رويه دام از مقاومت خاك در برابر فرسايش به شدت مى كاهد؛ زيرا، با چراى بى موقع و زود هنگام، فرصت ذخيره شدن گياهان مرتعى از كف مى رود.
بى تناسبى شمار دام ها و وسعت مراتع نيز مى تواند مزيد بر علت شود؛ حال آن كه جمعيت كل دام كشور در دهه ۷۲ تا ۸۲ با ۳ درصد افزايش به ۶۳ ميليون واحد دامى رسيده است.
چراى بى رويه علاوه بر از بين بردن بسيارى از گونه هاى گياهى با ارزش منجر به از بين رفتن پوشش گياهى مى شود. پيامد اين مسأله نيز به راه افتادن روان آب هاى سطحى و افزايش تبخير آب از سطح خاك است كه به سهم خود مقدار نمك را در لايه هاى بالاى خاك افزايش مى دهد. و اما سوزاندن بقاياى محصولات كشاورزى نيز به سبب ناآگاهى كشاورزان رو به گسترش است و ممكن است در آينده نزديك رويه اى فراگير شود.
حال آن كه بقاياى محصولات كشاورزى مخازن پرارزش توليد ماده آلى خاك هستند. دانه هاى ذرت، برنج، گندم و ديگر محصولات غذايى انسان و دام را تشكيل مى دهند. به طور متوسط به ازاى هر كيلو گرم ساقه، برگ، ريشه و آنچه در اصطلاح بقاياى گياهى است، پديد مى آيد كه غذاى نامناسبى براى ريز جانداران خاكى است و سرانجام ماده آلى خاك را پديد مى آورند.
افزايش ماده آلى خاك فرآيند هاى زيستى خاك را تشديد مى كند و به خاك زندگى مى بخشد. كشاورزان اين بقاياى بسيار مهم را مى سوزانند كه با سوزاندن بقاياى گياهى، بخش عمده كربن (۵۰ تا ۷۰ درصد ماده آلى) به O2 تبديل مى شود و هدر مى رود.
با توجه به اين نكات كه مسئولان امر براى آگاهى عموم گفته اند و منتشر كرده اند، دولت در سال هاى اخير تدابير گسترده اى را براى احياى مراتع، جنگل كارى، آبخيزدارى و ... به كار برده است.

رشت، خبرنگار «ايران»: آلاينده ۱۳ تن نفتى كه چندى پيش ۷۰ كيلومتر از سواحل جنوبى درياى خزر در استان گيلان را فرا گرفته بود با تشكيل ۳ تيم مقابله با آلودگى نفتى جمع آورى شد.
كامران زلفى نژاد، مدير كل حفاظت محيط زيست استان گيلان در اين رابطه گفت: گزارش واصله مبنى بر انتشار اين لكه در سواحل سنگاچين موجب شد كه بلافاصله از محل مربوطه عكسبردارى و ابعاد انتشار اين آلودگى دقيقاً مشخص شود. وى افزود: در پيشنهاد اداره كل بنادر و كشتيرانى استان گيلان مقرر شد كه اين آلودگى ها كه به صورت توده هاى غوطه ور در آب وجود داشتند به طور مكانيكى جمع آورى و در محلى مناسب دپو شود.
مدير كل حفاظت محيط زيست گيلان گفت: اين عمليات از ساحل پره سر تا ساحل جفرود انجام پذيرفت و در اين حين حدود ۱۳ تن آلودگى و توده هاى شناور جمع آورى شد كه نشان از وسعت آلودگى داشته است. با هماهنگى اداره كل محيط زيست گيلان اين مجموعه جمع آورى شد و تماماً در اختيار يكى از شركت هاى آسفالت پزى استان قرار گرفت تا بطور كامل استفاده و از مدار پسماند هاى آلاينده خطرناك حذف شود.
وى افزود: بطور كلى در سال، ۶ ميليون تن مواد نفتى وارد درياها مى شود كه تنها ۵۰۰ هزار تن از آن مربوط به سوانح دريايى است، بنابراين آلودگى هاى نفتى به صورت متناوب و مزمن اكوسيستم هاى آبى را مبتلا ساخته و از بين مى برند.
از عوامل مهم آلودگى نفتى در درياى خزر مى توان از عمليات حفارى و استخراج نفت در نزديكى آب هاى ساحلى، ستون كش ها، پالايشگاه هاى ساحلى و كارخانجات پتروشيمى و ... نام برد. زلفى نژاد در پايان گفت: اين اداره كل از مردم گيلان تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه آلودگى در سطح درياى خزر از جمله آلودگى هاى نفتى و توده هاى ناشناس با رنگ سياه يا خرمايى مراتب را به ادارات محيط زيست شهرستان ها يا اداره كل محيط زيست گيلان و شماره تلفن هاى ۷ ـ ۸۸۲۴۶۲۶ ـ ۰۱۳۱ به صورت شبانه روزى اعلام كنند.

سارى ـ خبرنگار«ايران»:فرمانده يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگى، گردشگرى و صنايع دستى مازندران از كشف ۲۳ قلم شىء تاريخى در شهرستان سارى خبر داد.
سرهنگ پاسدار نعمت قاسمى گفت: يگان حفاظت اين مركز با همكارى مديريت قاچاق استان طى بازرسى از يك منزل مسكونى ۲۳ قطعه شىء تاريخى را كشف و ضبط كرده است.
وى افزود: ده قطعه كوزه در ابعاد مختلف يك قطعه جاگلدانى پايه دار، ۲ قطعه ظروف سفالى، ۶ قطعه پياله دسته دار و ۴ شىء ديگر به همراه سنگ قيمتى و انگشتر كشف و تحويل مقامات قضايى شد.
قاسمى تصريح كرد: از ابتداى امسال تاكنون با همكارى ستاد امر به معروف استان مازندران ۲۳ باند شامل ۹۶ نفر از حفاران غيرمجاز، خريداران و فروشندگان دستگير و همچنين اشياى تاريخى و تجهيزات براى عمليات حفارى نظير ۴ دستگاه فلزياب، يك دستگاه گنج ياب، ردياب ، لپ تاب، مجسمه انسان نما، آنتن و دسته فلزياب كشف شد.
فرمانده يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگى، گردشگرى و صنايع دستى مازندران خاطرنشان كرد: تاكنون از حفاران غير مجاز ۳۰۸ سكه اصلى، ۱۴۲ سكه تقلبى و ۵۵ قلم شىء تاريخى كشف و ضبط شده است.

شهريار - خبرنگار«ايران»: موفقيت هاى چشمگير مدارس نمونه دولتى بى گمان يكى از معيارهاى اساسى و قابل استناد براى ارزيابى فعاليت هاى گسترده آموزش و پرورش در سراسر كشور است. بر اين اساس، در اثبات سخن مى توان به موفقيت هاى ارزنده دبيرستان نمونه دولتى «عزيزالله پزشكى» شهريار استناد كرد، زيرا امسال همه دختران دانش آموز مقطع پيش دانشگاهى اين دبيرستان نمونه توانستند در آزمون مراكز آموزش عالى كشور قبول شوند و به دانشگاه راه يابند.
خانم خويد، رئيس دبيرستان نمونه دولتى عزيزالله پزشكى با اعلام اين خبر، گفت: اين دبيرستان خيرساز داراى ۲۴۰ دانش آموز دختر است كه ۶۲ نفر آنان در مقطع پيش دانشگاهى مشغول تحصيل بودند و با تلاش مستمر دانش آموزان و همت دبيران زحمتكش و فداكار، همه آنان توانستند آزمون سراسرى را با موفقيت پشت سربگذارند و به دانشگاه و مراكز آموزش عالى راه يابند.وى با اشاره به اين كه اكثر دانش آموزان اين دبيرستان از روستاها هستند، به تشريح ديگر فعاليت هاى آموزشى و پرورشى اين دبيرستان نمونه پرداخت و افزود: تشكيل هسته هاى علمى دانش آموزى، برگزارى آزمون هاى هماهنگ، تجهيز مدرسه به سايت IT، لابراتوار، آزمايشگاه، كتابخانه، اتاق ورزش و ايجاد خوابگاه براى دانش آموزان از جمله موفقيت هاى اين مدرسه است.
گفتنى است، كه دبيرستان دخترانه نمونه دولتى عزيزالله پزشكى شهريار عضور سازمان جهانى يونسكو است.

مرز پرويزخان در شهرستان قصر شيرين با كردستان عراق بازگشايى شد.
شهريار حيدرى، فرماندار شهرستان مرزى قصرشيرين، گفت: با بازگشايى اين مرز ، تجار و پيله وران با مراجعه به گمرك مرزى پرويزخان، فعاليت بازرگانى و تجارى خود را آغاز كردند.
وى اظهار داشت: با سفر يك هيأت بلند پايه از مسئولان كردستان عراق به تهران و بحث و بررسى در رابطه با مشكلات مرزها مقرر شد كه مسئولان عراقى توجه بيشترى درباره كنترل مرزها و جلوگيرى از ورود تروريست ها از داخل عراق به خاك ايران اتخاذ كنند و در راستاى اين توافقات مرز پرويزخان در قصرشيرين بازگشايى شد.
مرز پرويزخان و همه مرزهاى مشترك جمهورى اسلامى ايران با كردستان عراق از اول مهر ماه امسال به دنبال بروز برخى مشكلات از قبيل ناامنى، عدم تضمين امنيت جانى براى شهروندان، تجار و بازرگانان ايرانى در كردستان عراق، افزايش ۱۵۰ درصدى تعرفه گمركى كالاها و نوسانات بازار كردستان عراق براى كالاهاى ايرانى، از سوى مقام هاى امنيتى ايران بسته شد. شهرستان قصرشيرين با ۱۸۰ كيلومتر مرز مشترك با كشور عراق داراى بازارچه مرزى پرويزخان و گمرك خسروى است كه در بازارچه پرويزخان به صورت مستقيم و غيرمستقيم ۳ هزار نفر فعاليت مى كنند.

شيراز - خبرنگار «ايران»: همزمان با فرا رسيدن ۲۰ مهر ماه، روز حافظ، مراسم و ويژه برنامه هاى بزرگداشت شخصيت و مقام خواجه اهل راز، لسان الغيب در شيراز برگزار مى شود.
به گفته رئيس ستاد برگزارى مراسم يادروز حافظ، امسال ويژه برنامه هاى اين مراسم از شامگاه ۱۸ مهر ماه با حضور مقامات ملى و استانى و شخصيت هاى ادبى، فرهنگى و هنرى از سراسر كشور در جوار آرامگاه حافظ شيرازى گشايش مى يابد.
دكتر سعيد زاهد زاهدانى افزود: در مراسم افتتاحيه پس از سخنرانى آيت الله حائرى شيرازى، امام جمعه شيراز و نماينده ولى فقيه در استان فارس و دكتر احمد جلالى، رئيس كتابخانه مجلس شوراى اسلامى، برنامه كنسرت موسيقى با مضمون غزليات حافظ به اجرا در خواهد آمد.
وى خاطر نشان ساخت: روز ۱۹ مهر ماه به برپايى نشست هاى علمى اختصاص يافته كه با حضور استادان و بزرگان شعر و ادب كشور از ساعت ۸ و ۳۰ دقيقه تا ۱۳ در محل مجموعه فرهنگى هنرى حافظ برگزار مى شود و در همان روز پس از افطار، برنامه شبى با قرآن در حافظيه براى اداى دين به اين شاعر عارف كه خود از حافظان واقعى قرآن بود به اجرا در خواهد آمد.
زاهدانى، گلباران آرامگاه حافظ، بازديد رايگان عمومى از بناى حافظيه، برگزارى نمايشگاه هاى نقاشى، خطاطى، عكاسى و مسابقات شعر خوانى در كنار آرامگاه لسان الغيب را از جمله برنامه هاى ويژه روز ۲۰ مهر ماه در شيراز اعلام كرد.
وى يادآور شد: همزمان با روز عيد فطر كه احتمالاً روز ۲۰ يا ۲۱ مهر ماه خواهد بود مسابقه «نقشى از خيال» با موضوع حافظ و اشعار او در محل حافظيه برگزار مى شود و شمار زيادى از هنرمندان و هنرجويان آموزشگاه هاى نقاشى و خطاطى شيراز با خلق آثار هنرى به رقابت با يكديگر مى پردازند.
مدير علمى پژوهشى مركز حافظ شناسى نيز در معرفى برنامه هاى علمى يادروز حافظ در مهر ماه امسال گفت: برنامه هاى علمى يادروز حافظ هر سال با محوريت موضوعى ويژه برگزار مى شود و موضوع سخنرانى هاى علمى سال ۱۳۸۶ وام گيرى ها و تأثير پذيرى هاى حافظ از منابع گوناگون پيش از خود و يا معاصر خود است.
در سال هاى گذشته موضوعاتى همچون «ترجمه حافظ»، «تصحيح متن هاى ديوان»، «آرمان گرايى حافظ»، «حافظ و قرآن» و ... به عنوان موضوع محورى ارائه مقالات در يادروز حافظ، انتخاب و معرفى شده بود.
دكتر كاوس حسن لى افزود: نشست هاى علمى يادروز حافظ در روز ۱۹ مهر ماه با سخنرانى دكتر رشيد عيوضى با موضوع «حافظ برتر كدام است» با نگاهى به تصحيح استاد خانلرى آغاز مى شود و سپس دكتر محمد رضا خالصى پيرامون حافظ و تجربه امر قدسى و اكبر بهداروند با موضوع «از غزنه تا شيراز» سخنرانى خواهند كرد.
«سيرت صوفيان در شعر حافظ» عنوان مقاله اى است كه از سوى دكتر نصرالله امامى در اين نشست علمى ارائه خواهد شد و سخنرانى دكتر مهدى محبتى نيز پيرامون «تأثير حافظ از بلاغت عربى» خواهد بود.
در ادامه نشست هاى علمى يادروز حافظ، صادق همايونى به تشريح تأثير عقايد، رسوم و شرايط زمان در شعر حافظ پرداخته و دكتر محمدباقر صدرى نيا در زمينه معرفى ابعاد جمال شناختى تأثير پذيرى حافظ و دكتر صابر امامى پيرامون حافظ و هويت فرنگى به ايراد سخنرانى خواهند پرداخت.
حسن لى در ادامه از گراميداشت شادروان ناتل خانلرى، در حاشيه برنامه هاى علمى يادروز حافظ خبر داد و گفت: بنا به رسم سال هاى گذشته كه هر سال ياد يكى از مصححان ديوان حافظ به گونه اى ويژه گراميداشته مى شود امسال مراسم نكوداشت مرحوم خانلرى برگزار شده و ويژه نامه اى مربوط به اين استاد فقيد منتشر خواهد شد. در سال هاى گذشته، مراسم گراميداشت مصححان بزرگ ديوان حافظ همچون شادروان قدسى، شادروان انجوى، شادروان فرزاد و شادروان قزوينى در كنار برنامه هاى علمى يادروز حافظ در شيراز برگزار شده است.
وى در پايان خاطرنشان ساخت: امسال در مراسم علمى يادروز حافظ از دكتر رشيد عيوضى به پاس چندين سال تلاش در تصحيح ديوان حافظ و از داريوش نويد گويى، مدير انتشارات نويد به خاطر انتشار ۶ عنوان كتاب تأليفى چاپ اول در پيوند با حافظ در سال ۱۳۸۵ و كسب رتبه نخست در بين انتشاراتى هاى كشور در اين زمينه تجليل به عمل خواهد آمد.
۲۰ مهر ماه در تقويم ايرانيان با عنوان روز حافظ نامگذارى شده و همه ساله در شيراز و بسيارى از شهرهاى ايران و جهان ويژه برنامه هاى بزرگداشتى به همين منظور برگزار مى گردد.

كرمان - خبرنگار «ايران»: در حالى كه از افتخارات هر ايرانى است كه در كشورى زندگى مى كند كه جزو ۱۰ كشور برتر دنيا از نظر جاذبه هاى ديدنى و جزو ۵ كشور اول دنيا از نظر تنوع طبيعت محسوب مى شود؛ اين سؤال مطرح است كه با وجود اين همه برترى، كشور ما در صنعت گردشگرى در چه جايگاهى قرار دارد؟
شايد براى پاسخ دادن به همين سؤال بود كه همايش ساختارهاى گردشگرى استان كرمان در تالار عماد اين شهر برگزار شد و اساتيد، متخصصان و مسئولان شهر به بحث درباره موانع توسعه گردشگرى در استان و شهر كرمان پرداختند.
يك محقق و نويسنده كرمانى در اين همايش گفت: مواريث فرهنگى و آثار تاريخى كرمان ويژگى ها و مشخصه هايى دارند كه در مجموعه آثار باستانى ديگر استان ها وجود ندارد.
محمد گلاب زاده در اين مورد تصريح كرد: يك نكته اساسى درباره آثار تاريخى كرمان اين است كه آثار ياد شده در گستره بزرگى از تاريخ قابل احصا هستند؛ از روستاى سنگى ميمند و تپه هاى كنار صندل با قدمت ۱۰ هزار ساله گرفته تا موزه جنگ و شهدا كه تنها مربوط به چند دهه قبل است و كرمانى ها با همت خود مى توانند سلسله نيك گذشته را به آينده اى سرشار از رونق پيوند دهند.
رئيس خانه گردشگرى استان كرمان، ديگر سخنران اين همايش، صحبت خود را با چند سؤال مهم آغاز كرد كه در صنعت گردشگرى در چه جايگاهى ايستاده ايم و اصولاً برنامه ما براى رونق اين صنعت چيست و چرا متخصصان ما بايد در رشته گردشگرى به دنبال كار ديگرى جز حرفه خود بروند؟
سعيد شمسى به آمارى از سازمان گردشگرى جهانى اشاره كرد و گفت: براساس پيش بينى سازمان گردشگرى جهانى، در سال ۱۹۹۲ميلادى، ۱۳۰ ميليون نفر در جهان در صنعت گردشگرى فعاليت داشته اند؛ در حالى كه بر اساس پيش بينى همين سازمان در سال ۲۰۱۰ يك ميليارد و ۱۸ ميليون نفر در مقوله گردشگرى فعاليت خواهند كرد كه درآمدى بالغ بر ۱‎/۵ تريليون دلار خواهد داشت، با همه اين اوصاف در كشور ما هنوز استراتژى مشخصى در زمينه گردشگرى وجود ندارد و اين يك ضعف عمده به حساب مى آيد.
شهردار كرمان نيز گفت: شهر كرمان از لحاظ گردشگرى خصوصيات خاص خودش را دارد و يك مجموعه بافت قديم دارد كه اكثر گردشگران داخلى و خارجى براى ديدن اين مجموعه به كرمان سفر مى كنند اما متأسفانه بخشى از اين بافت كهن از بين رفته است و بخش ديگرى متروك رها شده است و البته بخشى نيز در دست احياست.
ابوالقاسم سيف الهى تصريح كرد: به دليل منابع مالى محدود، وضع شهر كرمان از بسيارى لحاظ در خور شهر تاريخى ما نبوده و نيست. شهردارى كرمان در سال ۸۵ تنها ۳۵ ميليارد تومان درآمد داشته است يعنى به ازاى هر شهروند تنها ۷۰ هزار تومان كه اين درآمد براى شهرى با وسعت و پراكندگى كرمان بسيار ناچيز محسوب مى شود.
وى تأكيد كرد: متأسفانه زير ساخت هاى شهر كرمان براى رشد گردشگرى مناسب نيست و براى رسيدن به يك رونق گردشگرى، ۳ ضلع شهردارى، مردم و دولت همزمان بايد تلاش كنند.
شهردار كرمان به بخشى از مشكلات شهر كرمان اشاره كرد و افزود: كرمان جزو معدود مراكز استان هايى است كه كنارگذر ندارد و كدام مركز استان است كه تريلر وارد آن شود و از چهارراه پرتردد آن بگذرد و شهردارى هزينه اين ترافيك را از دولت طلبكاراست.
جانشين فرمانده انتظامى استان كرمان نيز دراين ميزگرد به اهميت مقوله امنيت و احساس امنيت در رونق گردشگرى اشاره كرد و گفت: امنيت يك بستر عمومى براى همه فعاليت هاى اجتماعى و اقتصادى محسوب مى شود و در بحث گردشگرى نيز اهميت ويژه اى دارد اما متأسفانه اكثر گردشگران خارجى با يك ديدگاه خاص و اطلاعات غيرواقعى وارد كشور و به طور خاص وارد شهر كرمان مى شوند.
سرهنگ چناريان خاطرنشان كرد: استان كرمان پهناورترين استان كشور است و همسايگان ما در جنوب و جنوب شرق مشكلات خاص خودشان را دارند، اما استان كرمان از نظر وضع امنيتى شرايط مطلوبى دارد به طورى كه در ۶ ماهه نخست امسال حتى يك مورد راهزنى مسلحانه در استان نداشته ايم.
وى با اشاره به اين نكته كه ۷۰ درصد پديده ناامنى به مسأله مواد مخدر و حواشى آن برمى گردد افزود: با وجود اين كه استان كرمان در مسير ترانزيت مواد مخدر قرار دارد اما با تلاش هاى صورت گرفته شاهد كاهش چشم گيرى در كاهش وقوع جرايم در استان در ۶ ماه اول سال۸۶ بوده ايم.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى گردشگرى و صنايع دستى استان كرمان در اين ميزگرد بحث خود را با بيان سبقت گرفتن صنعت گردشگرى از ۲ صنعت پررونق دنيا يعنى صنعت نفت و صنعت خودروسازى تا سال ۲۰۱۰ آغاز و تأكيد كرد در راه رونق صنعت گردشگرى در كشور و شهر كرمان به طور خاص موانع متعددى وجود دارد.
على كارنما تأكيد كرد: بزرگ ترين مانع در راه رونق گردشگرى اين است كه مؤلفه هاى تصميم گيرى در اين رابطه به طور كامل شكل نگرفته اند و به هماهنگى نرسيده اند. در واقع مسئولان ما چه در سطح كلان و چه در سطح محلى به اين باور نرسيده اند كه توسعه صنعت گردشگرى يعنى توسعه كشور و رسيدن به توسعه پايدار.
او خاطر نشان كرد: به عنوان مثال در حال حاضر هتل پارس بهترين هتل شهر ما و آبروى مراكز اقامتى كرمان شناخته مى شود اما ساخت پل روگذر درست در مقابل اين هتل آن هم به مدت طولانى ۲ سال قطعاً تعداد مراجعان و مسافران اين هتل را دچار افت مى كند و اين عدم هماهنگى هاست كه چالش ها را ايجاد مى كند.
كارنما، به مشكل ديگرى در شهر كرمان اشاره كرد و آن غير كاربردى بودن بناهاى تاريخى بود. او خاطرنشان كرد: كرمان كلكسيونى از آثار تاريخى است كه در نوع خودش بى نظير است اما تاكنون هيچ اقدامى در جهت كاربردى شدن اين بناها صورت نگرفته است. همان طور كه كاروانسراى وكيل سال هاى سال متروكه بود اما بزودى با همكارى سرمايه گذار ترك تبديل به يك هتل ۷ ستاره سنتى مى شود كه تكميل اين مجموعه مى تواند تحول بزرگى در بافت قديم شهر ايجاد مى كند.

گروه شهرستانها: روند رو به رشد تخريب و تغيير كاربرى اراضى ارتفاعات جنگلى بخش كجور نوشهر نگران كننده است.
على شمس ناترى، رئيس اداره حفاظت محيط زيست شهرستان هاى نوشهر و چالوس صدور غيرقانونى مجوز ساخت و ساز، قيمت كم زمين، آب و هواى مطلوب و نزديكى به آزادراه تهران - شمال را از عوامل تغيير كاربرى اراضى اين بخش كوهستانى اعلام كرد.
وى به ايرنا گفت: اكنون عده زيادى از افراد غيربومى اراضى كشاورزى مناطق جنگلى و دورافتاده، اراضى روستاهاى اين بخش را با قيمت پايين خريدارى و آن را براى فروش به قطعات كوچك تفكيك كرده اند.
وى تصريح كرد: اين معضل در روستاهاى كدير، لشكنار، كينج، كندلوس، نيرس، بسطام و عالى دره نسبت به ساير نقاط اين بخش بيشتر محسوس است. رئيس اداره حفاظت محيط زيست نوشهر و چالوس يادآورشد: متأسفانه صدور اين مجوزهاى ساخت و ساز بدون استعلام اين نهاد صورت مى گيرد كه جاى تأمل دارد.
شمس ناترى يادآور شد: در اين ارتباط برخى از اهالى اين بخش اقدام به پاك تراشى اراضى منابع طبيعى كرده و پس از فروش، خريداران نيز با ساخت جاده، براى فروش در سايت هاى اينترنتى تبليغات گسترده مى كنند.
وى علاوه بر اين، اجراى طرح هاى جنگلدارى در بهترين عرصه هاى جنگلى منطقه بويژه در حوزه آبخيزدارى ۴۵ ، ۴۶ و ۴۸ توسط برخى از شركت ها و نيز ساخت راه هاى متعدد جنگلى گسترده را از ديگر عوامل تهديده كننده محيط زيست برشمرد و افزود: اين وضع به گونه اى است كه عرصه بر حيات وحش نادر منطقه از قبيل شوكا و مرال تنگ و ورود شكارچيان به اين عرصه آسان تر شده است. وى اضافه كرد: با پيگيرى اين نهاد و همكارى برخى از ادارات تاحدودى اين روند رو به رشد مهار شده ولى همچنان به دليل همكارى نكردن نهادهاى صادركننده مجوز و اطاله رسيدگى به پرونده هاى زيست محيطى متأسفانه اين روند همچنان ادامه دارد.