•عبدالله بن حمد العطيه : نفت هنوز به قيمت واقعى خود نرسيده است چرا كه اين قيمت ها جوابگوى افزايش نرخ تورم و كاهش ارزش دلار نيست
•اعلام موضع قطر يك تعبير داشت؛ مصرف كنندگان به ادامه توليد خوشبين نباشند؛ ادامه توليد و عرضه در گرو افزايش قيمت ها به نسبت كاهش ارزش دلار خواهد بود
•يك كارشناس ارشد انرژى: قيمت جهانى نفت سال آينده به بيش از ۹۰ دلار در هر بشكه خواهد رسيد
•افزايش رشد اقتصادى چين و هند، رشد جمعيت و افزايش مصرف جهانى، مهمترين علل افزايش قيمت نفت در سال ۲۰۰۸ ميلادى به شمار مى رود
•با محدوديت هاى موجود براى افزايش توليد جهانى نفت، قيمت نفت تا سال ۲۰۳۰ ميلادى به روند صعودى خود ادامه خواهد داد و تنها در صورتى كاهش مى يابد كه اقتصاد جهانى وارد ركود شديدشود
•اقتصادهاى بزرگ با استراتژى جديدكشورهاى نفت خيز،خودرابراى قيمت هاى بالاى۱۰۰دلارآماده مى كنند
كيوان سرافرازى
يك بار ديگر تحولى در سياست هاى اوپك؛ تنها ۲۰ سال كافى بود تا راهبردهاى سنگين وزن برخى بازيگران اصلى اوپك در عصر قيمت ها كاملاً دگرگون شود.
عبدالله بن حمد العطيه، وزير نفت قطر ديروز در حاشيه يك اجلاس رسمى، خبرنگاران و كارشناسان بازار نفت را در حيرتى ويژه فرو برد.
وزير نفت يك كشور عضو اوپك گفت: قيمت هاى جهانى نفت بايد تا سطح ۱۲۵ دلار افزايش يابد.
العطيه در اين باره استدلالى محكم ارائه كرد: «نفت هنوز به قيمت واقعى خود نرسيده است چرا كه اين قيمت ها هنوز جوابگوى افزايش نرخ تورم و كاهش ارزش دلار نيست.»
اميرنشين ۲ ميليون بشكه اى نفت در ساحل خليج فارس اين بار نه از موضع حمايت از مصرف كنندگان، كه مستقيم در دفاع از توليدكنندگان به پا خاسته است؛ كشورى كه در حال تبديل شدن به بزرگترين صادركننده ال ان جى است، اكنون در دفاع از افزايش قيمت هاى نفت هم كوتاه نمى آيد.
قطر، عضو فعال اوپك همواره از سياست تعيين «محدوده قيمت» يا قيمت هاى از پيش تعيين شده براى نفت خام هاى سبد اوپك حمايت كرده است؛ به اذعان بسيارى از شيوخ نفتى، ادامه روند قيمت هاى بالاى نفت به نفع اقتصاد جهانى نيست و ممكن است در سياست مصرف كشورهاى بزرگ مصرف كننده تغييراتى ايجاد كند.
اما پس از دو دهه اتفاق ديگرى افتاد. العطيه ديروز به خوشبينى هاى مصرف كنندگان عمده نفت پايان داد و اعلام كرد: بهاى عادلانه هر بشكه نفت اكنون ۱۲۵ دلار است.
گرچه برخى توليدكنندگان با اكوكردن اين كه ظرفيت هاى مازاد نفت دارند به خريداران بزرگ اطمينان داده اند، اما اعلام موضع اين بار قطر يك تعبير داشت: مصرف كنندگان به ادامه توليد خوشبين نباشند؛ ادامه توليد و عرضه در گرو افزايش قيمت ها به نسبت كاهش ارزش دلار خواهد بود.
اين را صاحبنظران مى گويند: ارزش ذاتى نفت هنوز هم در قيمت ها لحاظ نشده است. حال اين كه ارزش ذاتى نفت چقدر است، معلوم نيست اما گو اين كه از ۸۰ دلار هم بيشتر است.
نقض نظريه يمانى
موضع بسيارى از وزيران نفت اوپك جالب توجه است؛ آنها ادامه افزايش قيمت ها را به نفع خودشان مى دانند اما در بيش از يك سال اخير كه قيمت هاى نفت در سطوح بالنسبه بالايى قرار دارد در اظهارنظرهاى خود اعلام مى كنند كه ما نيز با قيمت هاى بالاى نفت موافق نيستيم و يا استمرار قيمت هاى بيش از حد زياد را به نفع كشور خود و به نفع سازمان اوپك نمى دانيم!
به دنبال شوك اول نفتى در سال ۱۹۷۳ كه به تغيير سياست هاى انرژى كشورهاى بزرگ مصرف كننده در جهت كاهش سهم انرژى منجر شد كاهش تقاضا براى نفت اوپك دامن گير همه اعضا شد. گرچه پس از آن، شوك دوم نفتى كه در اثر انقلاب ايران به وقوع پيوست اندكى به برابرى تقاضا و عرضه اوپك كمك كرد اما اين پايان راه نبود. اوپك اوايل دهه ۸۰ با بحران جدى روبه رو شد: «كاهش تقاضا». اعضا تصميم گرفتند، سياست كاهش توليد را با هدف جلوگيرى از سقوط قيمت ها اجرا كنند، اما اين زكى يمانى بود كه با اعلام نظريه «سهم بازار» عنوان كرد: ديگر حاضر به ادامه سياست كاهش توليد به نفع حفظ قيمت نيست.
يمانى تأكيد كرد: سياست دفاع از قيمت را به نفع سياست حفظ سهم بازار خود (عربستان) و اوپك رها خواهد كرد چرا كه استمرار حمايت از قيمت در ميان مدت و بلندمدت به ضرر اوپك خواهد بود.
طى اين سال ها هم وزيران نفت اوپك همواره براى رهايى از اتهام كاهش توليد و اهتمام به افزايش قيمت هاى جهانى نفت به تكرار استدلال هاى زكى يمانى دامن زده اند. رويكرد جديد و البته واقعى اوپك كه اين بار «قطر» با جسارت تمام عنوان كرد، چيزى جز نقض غرض سياست كاهش قيمت نيست.
گويا ديگر آموزه هاى يمانى رنگ باخته است و توليدكنندگان اوپك و به دنبال آن غيراوپك از استراتژى بالا بردن قيمت ها تا رسيدن به ارزش هاى ذاتى نفت تلاش خواهند كرد.
قيمت نفت سال آينده به بيش از ۹۰ دلار مى رسد
يك كارشناس ارشد انرژى پيش بينى كرد، قيمت جهانى نفت سال آينده به بيش از ۹۰ دلار در هر بشكه خواهد رسيد.
گلف نيوز ضمن اعلام اين خبر به نقل از محمد حبيب على، كارشناس انرژى بحرين افزود: افزايش رشد اقتصادى چين و هند، رشد جمعيت و افزايش مصرف جهانى، مهمترين علل افزايش قيمت نفت در سال ۲۰۰۸ ميلادى به شمار مى رود.
وى گفت: با توجه به محدوديت هاى موجود براى افزايش توليد جهانى نفت، قيمت نفت تا سال ۲۰۳۰ ميلادى به روند صعودى خود ادامه خواهد داد. تنها در صورتى قيمت نفت كاهش مى يابد كه اقتصاد جهانى وارد ركود شديدى شود.
براساس اين گزارش، مصرف انرژى در ۵ كشور بزرگ توليدكننده نفت يعنى عربستان، روسيه، مكزيك، نروژ و ايران در سال هاى ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ بيش از
۳/۷ درصد رشد داشته است كه اين مسأله موجب كاهش خالص صادرات نفت اين كشورها شده است.
ديگر، دوره تعيين محدوده هاى قيمت و قيمت هاى توافقى توليدكنندگان و مصرف كنندگان در حال كنار گذاشتن است و اقتصادهاى بزرگ با استراتژى جديد كشورهاى نفت خيز خود را براى بشكه هاى بالاى ۱۰۰ دلار آماده مى كنند.