|
گفت وگوى «ايران» با دكترنسيم الخورى مدير مسئول المستقبل
صف آرايى مقابل كاخ رياست جمهورى لبنان
|
|
|
موسى علوى
از زمانى كه گرهى سخت بر كار سياست در سرزمين لبنان افتاد و جناح حاكم بر اين كشور باب همكارى و تفاهم با جناح ها و طوايف اين كشور را بست، بسيارى از اصحاب فكر و انديشه در اين كشور وقت خويش را صرف حل اين معضل بزرگ ساخته اند. ادامه بن بست سياسى براى اين دست از رجال لبنان در حقيقت مفهومى جز توقف آهنگ حركت جامعه ندارد. از جمله اين افراد سليم الحص نخست وزير پيشين و چهره خوشنام بيروت است كه براى برقرارى تفاهم ميان دو جناح درگير ۱۴ مارس و ۸ مارس حتى رنج سفرى طولانى به پايتخت كشورهاى منطقه از جمله ايران ، سوريه و عربستان را به جان خريد. سليم الحص و يارانش هنوز كه نزديك يك سال از كشمكش بزرگ بيروت مى گذرد، آرام نگرفته اند. سليم الحص را در پيگيرى انديشه ميانجيگرانه اش چهره اى شاخص از اصحاب رسانه هاى لبنان همراهى مى كند. دكتر «نسيم الخورى» مدير مسئول مجله «المستقبل» كه در عين حال ازمتحدان «سليم الحص» است. نسيم الخورى تحصيل كرده رشته زبان شناسى از دانشگاه سوربون فرانسه است. وى سال ها در اين دانشگاه تدريس مى كرد و تا قبل از پايان جنگ هاى داخلى لبنان در فرانسه به سر مى برد. پس از پايان جنگ هاى داخلى لبنان در اوايل دهه ۹۰به لبنان باز مى گردد و استاد دانشگاه بيروت مى شود وبه دنبال آن مدتى وارد عرصه سياسى شده و با راه اندازى مجله المستقبل رسماً فعاليت هاى سياسى خود را آغاز مى كند. دكتر نسيم الخورى از منتقدان سرسخت سياست هاى «فؤاد سنيوره» نخست وزير لبنان است. چالش جديد جناح هاى قدرت بيروت برسر موضوع انتخابات رياست جمهورى لبنان بهانه اى بود تا با اين صاحبنظر در باره فضاى سياسى لبنان به گفت و گوبنشينيم
* آقاى دكتر خورى فرايند رقابت برسر انتخاب رياست جمهورى جديد لبنان چگونه پيش مى رود؟
بسيار بد و متحير كننده. تاكنون بر سر هيچ كس توافق نشده. ممكن است در زمان معين نتوانند رئيس جمهورى را انتخاب كنند و اين يعنى پيچيده تر شدن اوضاع و نابسامانى سياسى لبنان. همه نگرانند كه نمايندگان مجلس نتوانند بر سر رئيس جمهورى به توافق برسند و كشور به جايى كه نبايد برود، سوق داده شود. آقاى «نبيه برى» رئيس مجلس قول مساعد داده كه رئيس جمهور در موعد مقرر انتخاب شود. اميدواريم وى بتواند كشور را از اين موقعيت بسيار حساس با موفقيت عبور دهد.
* چه كسانى براى رياست جمهورى نامزد هستند؟
«ميشل عون» و «نسيب لحود» بيشترين شانس براى رسيدن به پست رياست جمهورى دارند. دو روز پيش رهبران سياسى لبنان ديدارى با رهبر مارونى ها داشتند كه تا حدودى اميدوار كننده بود. تاكنون اعلام نشده كه بر سر چه كسى توافق كرده اند. اما از آنجا كه شب قبلش ميشل عون با رهبر مارونى ها يعنى پتريك صفير ملاقات داشته به نظر مى رسد تا حدودى نگاه ها به سمت اوست. اما با اين حال هيچ چيز نمى توان گفت. زيرا ميشل عون تاكنون نتوانسته رضايت طيف اكثريت يعنى المستقبل و طرفداران سعد الحريرى را جلب كند. آنها به دنبال به قدرت رساندن سمير جعجع يا حتى نسيب لحود هستند. گر چه شانس نسيب لحود نسبت به جعجع افزايش يافته. چون برخى از احزاب مخالف سنيوره حداقل حاضرند بر سر وى گفت و گو كنند. اما جعجع اين شانس را ندارد.
* آيا ممكن است جناح هاى لبنان درباره رياست جمهورى نسيب لحود با وجود انتقادهاى جدى كه نسبت به آمدن او به صحنه رقابت مطرح شده به توافق برسند؟
بعيد نيست. جناح اكثريت با نسيب لحود نزديك ترند تا با ميشل عون. گرچه هيچ چيز مشخص نيست. ممكن است ناگهان همه چيز عوض شود و كسى انتخاب شود كه تاكنون كسى نام او را نشنيده باشد. مثلاً ممكن است الياس المر كه تاكنون از كمترين شانس برخوردار بوده، به اين سمت برسد. هيچ چيز مشخص نيست.
* ميشل عون كه از متحدان جنبش حزب الله است چه مقدار شانس رسيدن به رياست جمهورى لبنان را دارد؟
تاحدى. خصوصاً وى فردى همانند سليمان فرنجيه وزير سابق را به همراه خود دارد كه از قدرت رايزنى خوبى برخوردار است. شانس ميشل عون از همه بالاتر است. مشكل او اين است كه نتوانسته اعتماد طيف المستقبل را جلب كند. آنها مى گويند، ميشل عون يك فرد نظامى است كه در صورت به قدرت رسيدن همه ما را تخريب مى كند. ازطرفى در لبنان كسى چندان به سمير جعجع خوشبين نيست. سمير جعجع سابقه بسيار تيره اى دارد. همه از قدرت گرفتن وى نگرانند. وى از هم اكنون گروه هاى فالانژ خود را آماده كرده و قصد دارد در صورت به قدرت رسيدن، آنها را فعال كند. اين بسيار خطرناك است. ممكن است او با اين كارهايش كشور ما را نابود كند. در دوران بعد از جنگ ما با اسرائيل بويژه زمان اعتصاب ها همه از آمدن نيروهاى فالانژ به رهبرى سميرجعجع به خيابان هاى بيروت نگران بودند.
* بسيارى معتقدند كه حزب الله در تصميم گيرى براى بحث رياست جمهورى يك وزنه تعيين كننده است. شما چه ارزيابى از مشى اين جنبش در انتخابات اخير داريد؟
به اعتقاد من تاكنون بهترين موضع را حزب الله اتخاذ كرده است. حزب الله اعلام كرده تا زمانى كه بر سر نامزد رياست جمهورى به توافق نرسيده اند، نماينده هاى خود را به پارلمان نخواهد فرستاد. حق با حزب الله است. ما در حقيقت چوب چالش موجود در قانون اساسى مان را مى خوريم. چالشى كه غربى ها در قانون اساسى ما كاشتند تا هميشه اختلاف هاى لاينحل در لبنان باقى بماند و آنها از قبال آن به نياتشان برسند. حزب الله مى دانست اگر در جلسه نخست حاضر مى شد و نماينده ها بر سر نامزد احتمالى به توافق نمى رسيدند كه نرسيدند آن موقع وى را متهم به اختلال مى كردند. حالا هم حاضر نشده تا براى همه ثابت شود كه اختلاف در درون بدنه سياسى لبنان وجود دارد و ربطى به حزب الله ندارد. حزب الله به دنبال آرامش لبنان است. البته اين را بايد بدانيد كه وجود چنين اختلاف هايى لازمه دموكراسى است. لبنان يك كشور دموكراتيك است و طيف هاى مختلف با نگاه هاى مختلف خود آزادانه به تحولات كشور مى نگرند. به هر حال طبيعى است كه حزب الله از ميشل عون حمايت كند زيرا ميشل عون نيز از طرفداران پر و پا قرص حزب الله بوده و تاكنون در اعتصاب ها و اعتراض ها شانه به شانه حزب الله حركت كرده است. بنابراين بديهى است كه از ميشل عون حمايت كند.
* دكتر خورى، افق سياسى لبنان را با چالش هاى اخير در حال حاضر چگونه ارزيابى مى كنيد؟
بسيار بد. كشور در يك التهاب مزمن مى سوزد. التهابى كه از زمان ترور مرحوم رفيق حريرى تاكنون باقى مانده و هنوز درمان نشده است. علاوه بر آن بى كفايتى دولت در حل معضلات اقتصادى و اجتماعى و دخالت كشورهاى خارجى بويژه آمريكا هم بر دردهاى كشور افزوده است. فعاليت هاى اقتصادى كشور رسماً به حالت تعطيل در آمده و كسب و كار مردم كاملاً كساد است. بحران سياسى تا كوچه پس كوچه هاى دورترين شهرهاى لبنان نيز نفوذ كرده. در اين ميان تهديدهاى اسرائيل و احتمال جنگ مجدد رژيم صهيونيستى با ما خاطر مردم را مى آزارد. مردم از وضع اقتصادى كشور به شدت رنجيده اند. گرانى بى داد مى كند. حتماً شنيده ايد كه بازار لباس هاى دست دوم به شكل بى سابقه اى رونق گرفته است. دولت هم عملاً فلج است. تاكنون هيچ كارى براى حل بحران هاى كشور نكرده، برنامه اى هم براى اين كار ندارد. سنيوره فقط به فكر اين است كه سقوط نكند. همين.
* گفتيد كشورهاى ديگر دخالت مى كنند، مشخصاً كدام كشور ها دخالت دارند؟
آمريكا و عربستان سعودى. بهتر است بگويم آمريكا و همه كشورهاى عربى. معركه نهرالبارد را چه كسى به راه انداخت و طولانى كرد. غير از عربستان سعودى، قطر و امارات؟ اين را همه مى دانند. آمريكايى ها هم از اين وضع سوء استفاده كرده اند. به اعتقاد آنها يكى از راه هاى خاورميانه بزرگ از لبنان مى گذرد. بايد بگويم براى خاورميانه بزرگ و ايجاد فضاى امن براى اسرائيل مردم لبنان بايد قربانى شوند تا خاورميانه بزرگ آمريكا به وجود آيد. كشورهاى عربى هم از اين موضوع حمايت مى كنند، زيرا وضعيت كنونى لبنان به هيچ وجه به نفع آنها نيست. آنها از حزب الله گريز دارند. چون يك تنه مقابل اسرائيل ايستاد و هيمنه آن را شكست. در حالى كه آنها هيچ گاه نتوانسته بودند در مقابل اسرائيل ايستادگى كنند. سيد حسن نصر الله از پناهگاه هاى زير زمينى خود در لبنان جنگ با اسرائيل را رهبرى مى كرد و خواب را بر آنها حرام كرده بود. در حالى كه از هيچ حمايت عربى و غربى برخوردار نبود. علاوه بر آن پيروزى حزب الله باعث تقويت جايگاه شيعيان شد. در همين لبنان چقدر از مسيحيان و سنى ها به رهبرى شيعه تمايل يافتندقدرت حزب الله را در مقابل اسرائيل ديدند. اعراب نمى توانند، قدرت گرفتن حزب الله را ببينند. آنها نگران تغيير معادله هاى سياسى در لبنان هستند. براى همين با آن مى جنگند.
* آيا آمريكايى ها در انتخابات رياست جمهورى لبنان هم دخالت مى كنند؟
بله. آنها همه تلاش خود را مى كنند كه فردى نزديك به حزب الله در لبنان بر سر كار نيايد. يكى از دلايل تأخير در توافق بر سر رياست جمهورى لبنان همين موضوع است. نه تنها آمريكا بلكه اروپا بويژه فرانسه هم در كنار آمريكا است. هر دو تلاش دارند، فردى نزديك به حزب الله بر سر كار نيايد.
* اما رئيس جمهورى آمريكا اعلام كرده است كه در امور داخلى لبنان دخالت نمى كند و نمى گويد از چه فردى حمايت مى كند؟
بله گفت. بوش شايد نگفته باشد كه طرفدار چه كسى است. يعنى نام كسى را نبرده باشد. اما مستقيماً گفته است كه نبايد چه طيفى قدرت بگيرد. وى رسماً گفته است كه نبايد حزب الله در لبنان به قدرت برسد. اين يعنى چه؟ يعنى اين كه فرد مورد اعتماد حزب الله نبايد به منصب رياست جمهورى برسد.
* فرانسه چطور؟
فرانسه اكنون رسماً از سياست هاى اسرائيل حمايت مى كند. برنار كوشنر وزير امور خارجه فرانسه رسماً از فعاليت هاى حزب الله انتقاد كرده و خواستار تضمين حزب الله مبنى بر تهديد نكردن امنيت اسرائيل شده است. آنها اكنون تندتر از آمريكايى ها عمل مى كنند. كوشنر رسماً با نامزدهاى انتخابات رياست جمهورى لبنان مذاكره كرده و تمايل خود براى رسيدن قدرت به نامزد مورد علاقه اش را به اطلاع مقام هاى لبنانى رسانده است.
* در ميان نامزدهاى كنونى رياست جمهورى ، فرانسه به چه كسى متمايل است؟
من نمى دانم. اما گمان نمى كنم چندان هم بر ميشل عون مصر باشد يا از او طرفدارى كند. با اين كه فرانسه سال ها ميزبان وى بود و ميشل عون با برخى مقام هاى عالى رتبه فرانسوى روابط دوستانه گرمى دارد. اما موضع امروز فرانسه بيشتر تثبيت موقعيت جناح سنيوره است
* از اين كه فرصتتان را در اختيار ما گذاشتيد، متشكرم.
من هم متشكرم.
|
