روسيه گازخيز هم به گاز ايران وارد شد.
يك رويداد جديد، مدرن و البته چندجانبه.‎/‎/
سفر پوتين به تهران نه تنها براى تقسيم خزر كه دسترسى به پهنه آب هاى آزاد خليج فارس هم بود، روس ها اين بار با برنامه اى جديد به جنوب مى آيند. مديرعامل شركت نفت و گاز پارس از آغاز مذاكرات رسمى ديپلماتهاى نفتى ايران و روسيه خبر داد. وكيلى در نخستين كنفرانس مطبوعاتى خود با خبرنگاران در باشگاه نفت اعلام كرد كه گازپروم ـ شركت گاز دولتى روس ـ براى مشاركت در پارس جنوبى اعلام آمادگى كرده است. مديران ارشد گازپروم دومين شركت بزرگ گازى دنيا پوتين را در سفر به تهران همراهى كردند؛ سفرى كه با هدف جلب رضايت ايران براى واگذارى توسعه چند فاز گازى پارس جنوبى است.
همزمان با اجلاس سران خزر درتهران، مذاكرات گازپروم و نفت و گاز پارس آغاز شد. هنوز از دور بعدى گفت وگوها خبرى نيست؛ اما به گفته وكيلى، ايران با سرمايه گذارى روسيه در نفت و گاز موافقت كرده است. مشاركت گسترده ۲ غول بزرگ در راه است. روسيه با ۴۷‎/۶۶ و ايران با بيش از ۲۷‎/۸ تريليون مترمكعب گاز به ترتيب ۲۶‎/۳ و ۱۵‎/۵ درصد از ذخاير گاز جهان را در اختيار دارند.منابع آگاه در وزارت نفت معتقدند كه توسعه فازهاى پيش بينى شده براى صادرات گاز به هند و پاكستان در اختيار روس ها قرار مى گيرد.
نخستين تجربه بزرگ
تجربه حضور روسيه در نفت و گاز ايران به يك دهه هم نرسيده است؛ آن هم مشاركتى از نوع محدود.
نخستين بار، گاز پروم توسعه فازهاى ۲ و ۳ را برعهده گرفت؛ اما نه در مقام رهبرى، كه شريك كوچكى دركنار توتال بود.
گاز پروم و پتروناس مالزى كام شيرين حضور در پارس جنوبى را به سرپرستى فرانسوى هاى توتال تجربه كردند.
اما اين پايان كار نبود. هيدرو زاگرس نروژ هم در اكتشاف بلوك نفتى اناران، لوك اويل از روسيه را به همكارى طلبيد طرحى كه به اكتشاف تجارى بيش از ۵ ميليون بشكه نفت در نواحى غربى ايران انجاميد.
به گفته محدث مدير اكتشاف شركت ملى نفت، لوك اويل با ارزش قرارداد تقريبى ۵۰۰ ميليون دلارى علاوه بر اكتشاف در توسعه اين بلوك نفتى بزرگ نيز انتخاب شد.
بايد گفت ارزش قراردادهاى نفت و گاز ساحل نشينان شمالى خزر در ايران اكنون به بيش از يك ميليارد دلار رسيده است.
گاز پروم در رتبه بندى جهان
نگاهى به رنكينگ جهانى گاز پروم در فهرست شركت هاى برتر جهان جالب توجه است.
شركتى چندلايه در حوزه مالى و انرژى.
طبق آخرين اطلاعات دريافت شده ، ارزش بازارى شركت گاز پروم (Market Value ) در حال حاضر به عدد خيره كننده ۲۵۸ ميليارد دلار رسيده است. اين گروه بزرگ دومين شركت بزرگ دنيا پس از اگزان موبيل آمريكا است كه ۴۱۶ ميليارد دلار را در عدد دارايى هاى خود ثبت كرده است. گاز پروم از مطرح ترين شركت هاى فعال در بورس خارجى است و اكنون باتوجه به افزايش قيمت نفت به درآمدزايى بسيار بالايى دست يافته است. سهام اصلى اين شركت متعلق به دولت روسيه، اما بخش هايى از سهام آن متعلق به بخش خصوصى و سرمايه گذاران بين المللى است.
جالب تر اين كه روهر گاز (Roher Gas) آلمان يكى از فعال ترين شركت هاى گاز اروپا اقدام به خريد ۵ درصد از سهام گاز پروم نموده است. اصولاً اين شركت به گونه اى مجرى سياست هاى كلان شخص پوتين و دولت روسيه در حوزه اقتصاد انرژى در اروپا و ساير نقاط جهان به شمار مى رود.
به گفته صاحبنظران مسائل انرژى همكارى جديد اين شركت كه اين بار رهبرى (Operator) توسعه بيش از دو فاز گازى پارس جنوبى است بر مبناى رويكرد جديد پوتين در قبال همكارى با ايران به شمار مى رود.
حضور روسيه، فرصت يا تهديد
روسيه دارنده بالاترين ذخاير گازى جهان در دنياست. اين كشور بزرگترين تأمين كننده گاز اروپاست.
روسيه، تاجرى بى رقيب در اتحاديه اروپاست، از اين جهت حضور ايران در بازار آلپ و دانوب نه يك فرصت كه تهديدى جدى است.
يك كارشناس بين المللى مسائل انرژى در اين باره به ايران گفت: گاز پروم در هر طرحى كه منجر به صادرات گاز به اروپا شود نه تنها وارد نمى شود بلكه كارشكنى هم مى كند گواينكه روس ها مى دانند در چه طرحى مشاركت خواهند داشت. به گفته منابع آگاه آنها بيشتر خواهان مشاركت در طرح هايى هستند كه مى دانند به مصرف داخلى (Domestic Market) ايران يا به جايى غير از اروپا سرازير خواهد شد. براساس اطلاعات موجود قيمت گاز صادراتى روسيه به اروپا به حدود ۸ دلار مى رسد، كمااينكه در خوشبينانه ترين حالت قيمت گاز صادراتى ايران به مقصد پاكستان چيزى فراتر از ۴‎/۹۳ دلار نيست. بازار شيرين، پررونق و البته همكارى با مشتريانى با سهم بالاى تجارت و اقتصاد در اروپا بى دليل هم گاز پروم را به ايران نياورده است.
با آمريكايى ها هم همكارى مى كنيم
مدير عامل شركت نفت و گاز پارس در ادامه گفت وگو ى خود با خبرنگاران در ارتباط با احتمال حضور غيرمستقيم شركت هاى آمريكايى در پارس جنوبى تأكيد كرد كه ايران همكارى با تمام سرمايه گذاران مشتاق را در دستور كار خود دارد.
وكيلى با بيان اين كه هيچ محدوديتى در قبال همكارى با شركت هاى خارجى در بخش انرژى ايجاد نشده است افزود: تاكنون بسيارى از شركت هاى مطرح خارجى اسناد مناقصه توسعه ۶ فاز باقى مانده پارس جنوبى را خريدارى كرده اند.
او گفت: ايران تأمين منابع در طرح هاى نفت و گاز را از سوى پيمانكاران پيش بينى كرده است.
اولتيماتوم به شل و توتال
وكيلى جانشين تركان در اولين موضعگيرى خود در سمت مديريت نفت و گاز پارس هشدار داد كه به شركت هاى شل و توتال براى تصميم گيرى در فازهاى ،۱۱ ۱۳ و ۱۴ پارس جنوبى، تا بيش از ژوئن ۲۰۰۸ فرصت نخواهد داد.
وى گفت: در صورت انصراف برخى، شركت هاى علاقه مند ديگر جايگزين اين شركت ها خواهند شد.
كنسرسيوم بانكى در پارس جنوبى
«امسال ۲‎/۲ ميليارد دلار از صندوق ذخيره ارزى براى توسعه پارس جنوبى اختصاص خواهد يافت.»
وكيلى همچنين اعلام كرد: براى تأمين منابع مالى توسعه طرح ها اقدام به پيش فروش گاز نخواهيم كرد.
او يادآور شد: پيشنهاد تشكيل كنسرسيومى از بانك ها براى تأمين منابع مالى توسعه فاز هاى گازى ارائه شده كه بزودى تصميم گيرى نهايى در اين خصوص انجام خواهد شد. به گفته وى هدف از اين كار اين است كه بانك هاى ايرانى متأسفانه به تنهايى توان پرداخت هاى كلان سرمايه گذارى هاى توسعه اى را ندارند.
انى هم مى آيد
به گفته وكيلى شركت انى ايتاليا اخيراً ملاقاتى در جريان سفر سرپرست وزارت نفت به سوئيس در شهر لوزان ترتيب داده است كه متعاقب آن اين شركت خواهان سرمايه گذارى جديد در پارس جنوبى شده است. وى هرگونه امتناع اين شركت براى حضور در ايران را تكذيب كرد.
با قطر مساوى هستيم
وكيلى در پاسخ به سؤالى كه از رقابت سبقتى قطر در توليد گاز پارس جنوبى مطرح شد گفت: ايران اكنون از اين ميدان ۱۷۰ ميليارد متر مكعب گاز برداشت كرده است. مديرعامل نفت و گاز پارس گفت كه از ميزان توليد قطر اطلاعى ندارد كه معلوم نيست مساوى بودن توليد ما با قطر براساس چه شاخصى صورت گرفته است.
وى افزود: بومى سازى تكنولوژيكى و استفاده از توان پيمانكاران داخلى در اولويت برنامه هاى جديد نفت و گاز پارس قرار دارد.

امير رضا خادم‎/ نماينده مجلس شوراى اسلامى

نيمه شرقى كشور متشكل از استان هاى سيستان و بلوچستان، خراسان جنوبى، خراسان رضوى، خراسان شمالى، كرمان، يزد و هرمزگان با دارابودن ۱۴ ميليون و ۶۰۰ هزار نفر معادل ۱۷ درصد جمعيت كشور را در خود جاى داده است (براساس آخرين سرشمارى ۸۵) و به دليل برخوردارى از ۷۰ درصد از سواحل دريايى، دارا بودن۶۰ درصد معادن غنى كشور و موقعيت استراتژيك اكونوميكى كه مى تواند در ترانزيت كالا بين كشورهاى آسياى مركزى قفقاز و به موازات كشورهاى حوزه خليج فارس و درياى عمان ايفا كند از اهميت ويژه اى برخوردار است؛ اما متأسفانه از سوى ديگر به علت كمبود بارندگى، وجود زمين هاى كويرى و نيز عدم كشف نفت و گاز در اين حوزه از نوعى عقب ماندگى اقتصادى رنج مى برد.
در اواسط دهه ۱۳۶۰ سازمان برنامه و بودجه وقت، طرح آمايش سرزمين را در اين منطقه آغاز كرد تا زمينه شكل گيرى فرايند توسعه محور شرق فراهم گردد و چنين شد كه اين موضوع به دهه ۱۳۸۰ و برنامه چهارم توسعه كشيده شد.
براين اساس وظايف و مأموريت هاى هر يك از دستگاه هاى اجرايى تا پايان برنامه چهارم توسعه يعنى سال ۱۳۸۸ مشخص شد. به واقع هدف از آن توسعه محور شرق و استان هاى شرقى در قالب استان هاى سيستان و بلوچستان، خراسان شمالى، خراسان رضوى و خراسان جنوبى بود. طول اين محور تقريباً به ۱۸۵۰ كيلومتر مى رسد و براساس پيش بينى كارشناسان چنانچه طرح جامع ترانزيت كالا در اين محور به اجرا در آيد، درآمدى چند ميليارد دلارى نصيب كشور خواهد شد.
در عين حال در افزايش شاخص هاى توسعه نظير كاهش بيمارى، كاهش فعاليت هاى غير رسمى و اقتصاد زير زمينى و قاچاق كالا و در كل ارتقاى سطح معيشتى و اقتصادى مردم مى تواند بسيار مؤثر باشد، اما متأسفانه با وجود گذشت ۲ سال و نيم از قانون برنامه چهارم توسعه نه تنها تغييرات مشهودى در اين بخش مشاهده نشده بلكه شاهد برخى حوادث از جمله ناآرامى هايى نيز در سيستان و بلوچستان و ‎/‎/‎/ بوده ايم كه بايد اين موضوعات مورد توجه مقام هاى سياسى، امنيتى و اقتصادى كشور قرار گيرد.
به عبارت ديگر لازم است هرچه سريع تر از محل بودجه هاى سنواتى، موضوع توسعه زيرساخت ها و اجراى برنامه هاى مربوط به توسعه محور شرق و نيمه شرقى كشور در اولويت كارى دولت و مجلس قرار گيرد.
بررسى آخرين آمارهاى نفوس و مسكن سال ۱۳۸۵ بيانگر اين است كه تقريباً ۵۰ درصد استان هاى نيمه شرقى از بالاترين نرخ رشد جمعيت كشور برخوردار بوده اند. به نحوى كه استان سيستان و بلوچستان با نرخ رشد ۳‎/۴۰ درصدى بالاترين رشد جمعيت كشور را داراست. پس از آن استان كرمان با ۲‎/۸۳ درصد در رتبه دوم كشور و سپس هرمزگان با ۲‎/۸۳ درصد جايگاه سوم كشور را به خود اختصاص داده است.
استان هاى يزد با ۲‎/۰۳ درصد، خراسان جنوبى با ۱‎/۷۴ درصد، خراسان رضوى با ۱‎/۷۱ درصد نيز از جمله استان هايى هستند كه نرخ رشد آنها در زمره استان هاى بالا به حساب مى آيد.
در كنار بالا بودن نرخ رشد جمعيت در اين نيمه از كشور، استان خراسان رضوى با دارا بودن ۵ ميليون و ۵۹۳ هزار و ۷۹ نفر پس از استان تهران در رتبه دوم كشور قرار دارد.
و به موازات آن استان كرمان با ۲ ميليون و ۶۵۲ هزار و ۴۱۳ نفر، استان سيستان و بلوچستان با ۲ ميليون و ۴۰۵ هزار و ۷۴۲ نفر، استان هرمزگان با ۱ ميليون و ۴۰۳ هزار و ۶۷۴ نفر، استان يزد با ۹۹۰ هزار و ۸۱۸ نفر؛ خراسان شمالى با ۸۱۱ هزار و ۵۷۲ نفر، خراسان جنوبى با ۶۴۳ هزار و ۴۲۰ نفر از جمعيت را دارا هستند.
آنچه از دل اين آمارها مى توان احصا نمود اين است كه نوزاد امروز در ۲ دهه بعد نياز به مسكن، اشتغال، تحصيل، بازار كار و ‎/‎/‎/ دارد. لذا اگر امروز به اين امر توجه نكنيم و در صدد رفع موانع توسعه اى در اين مناطق برنياييم، در آينده بيش از پيش شاهد از دست رفتن فرصت ها و تبديل آنها به تهديد و شكل گيرى افزونتر جريان هاى فرصت طلبانه خواهيم بود.
از سوى ديگر نكته اى كه حائز اهميت بيشترى است اين كه همجوارى با كشورهاى افغانستان و پاكستان و وجود برخى جريان هاى منحرف در اين كشورها، زمينه را براى افزايش سطح تهديدات در منطقه فراهم نموده است كه چنانچه برنامه هاى توسعه اى در اين استان ها به اجرا در نيايد مى تواند علاوه بر فرصت سوزى ها، امنيت كشور را نيز به خطر اندازد.
ضمن آن كه بايد توجه كرد براساس آخرين گزارش هاى سازمان ملل در سال ۲۰۰۶ كه در خصوص توليد و مصرف مواد مخدر انتشار يافته توليد ترياك در افغانستان در سال ۲۰۰۶ نسبت به سال پيش از آن (۲۰۰۵) از رشد تقريباً ۵۰ درصدى برخوردار بوده است. به نحوى كه توليد ترياك در افغانستان به مرز ۶ هزار و ۱۰۰ تن در سال رسيده است، به عبارتى ديگر افغانستان با اختصاص دادن ۱۶۵ هزار هكتار به كشت خشخاش توانسته تنها در استان هلمند رشد توليد مواد مخدر را به بيش از ۱۶۰ درصد افزايش دهد.
به عبارت ديگر افزايش توليد ترياك در افغانستان آن هم با اين حجم و توليد ۶ هزار و ۱۰۰ تن ترياك مؤيد اين مطلب است كه بدون شك عدم توجه به اين منطقه به صورت طبيعى زمينه را براى توطئه هاى مافياى مواد مخدر فراهم كرده تا از اين طريق با جذب كردن و يا آلوده كردن خيل عظيم جوانان اين منطقه شرايط را براى بهره هاى شوم اقتصادى و سياسى خود ايجاد نمايند و بخصوص جوانان رشيد كشورمان را كه در المپيادهاى علمى و مسابقه هاى ورزشى آسيايى و جهانى خوش درخشيده اند، در دام چنين توطئه اى درگير كنند. لذا به نظر مى رسد دولت موظف است با اتخاذ راهكارهاى كارشناسى شده در اسرع وقت در جهت رفع توطئه خارجى و داخلى و جلوگيرى از شكل گيرى برخى جريان ها هر چه سريع تر نسبت به توسعه زيرساخت ها و راه اندازى طرح توسعه محور شرق اقدام نمايد.

مبناى محاسباتى برپايه دلار تغيير مى كند
كشورهاى ثروتمند در واكنش به كاهش روز افزون ارزش دلار به تدريج مبناى ارزش كالاهاى توليدى خود را از دلار به ارزهاى ديگر تغيير مى دهند.
به گزارش فارس به نقل از رويترز، مركز مطالعاتى مديريت دارايى ها در لندن اعلام كرد كشورهاى ثروتمند در واكنش به كاهش روز افزون ارزش دلار به تدريج مبناى ارزش كالاهاى توليدى خود را از دلار به ارزهاى ديگر تغيير مى دهند.
بحث تبديل قيمت كالاها از مبناى دلارى به ساير ارزها در ماه هاى اخير با جديت دنبال شده است كه علت آن كاهش شديد ارزش دلار در اين مدت است. در حال حاضر ارزش دلار به پائين ترين حد خود در ۱۵ سال گذشته رسيده است.
ديويد مورين يكى از مقام هاى مركز مطالعاتى مديريت دارايى ها گفت: احتمال انجام چنين عملى از سوى توليدكنندگان بسيار زياد است اما نياز به زمان دارد.
وى افزود: «مى توانم تصور كنم كشورهايى مانند روسيه كالاهاى خود را بر مبنايى غير از دلار مثلاً در مورد روسيه روبل قيمت گذارى كنند».
توليدكنندگان نفتى نخستين كشورهايى هستند كه اين كار را انجام داده اند. ايران در حال حاضر در قبال ۸۵ درصد از نفت صادراتى خود ارزهايى غير از دلار دريافت مى كند.
بسيارى از كشورهاى ديگر نيز چنين كارى را انجام داده يا در حال بررسى آن هستند.
مورين پيش بينى كرد روند كاهش ارزش دلار همچنان ادامه يابد. به نظر وى دولت آمريكا از اين روند چندان ناراضى نيست و لذا تلاش چندانى براى جلوگيرى از كاهش ارزش دلار انجام نخواهد داد. افزايش صادرات و كاهش ارزش ديون خارجى و تراز تجارى از جمله انگيزه هاى آمريكا براى تداوم كاهش ارزش دلار است.

مديرعامل شركت ارتباطات زيرساخت گفت: شبكه فيبر نورى كشور، براى تبديل شدن به منطقه استراتژيك ارتباطى آماده است.
محمدباقر ظهورى فر اظهار داشت: از هر نظر آمادگى لازم براى انتقال ترافيك بين الملل كشورهاى همسايه از خاك ايران به ديگر نقاط را داريم.
به گزارش روابط عمومى وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات، وى افزود: مسأله قطعى هاى فيبر نورى و همچنين تعرفه استفاده از شبكه فيبر نورى، از جمله مشكلات موجود در اين راستاست.
وى خاطرنشان كرد: مشكلات قبلى در خصوص قطعى هاى فيبر نورى كه در اثر بى احتياطى پيمانكاران شركت ها و سازمان هاى مختلف صورت مى گرفت، همچنان باقى است. وى تأكيد كرد: اين مشكلات بايد مرتفع شود چرا كه قبول تعهد براى ارتباطات ديگر كشور ها و قبول ترافيك آنها بايد نسبت به عدم قطعى ها اطمينان پيدا كنيم. ظهورى فر در خصوص تعرفه ها نيز گفت: به دنبال متعادل كردن تعرفه هاى استفاده از شبكه فيبر نورى براى كشورهاى همسايه هستيم.
وى ادامه داد: در همين راستا، كارهاى اوليه انجام شده اما سقف و يا كف اين تعرفه ها هنوز نهايى نشده است.