با گاف هايى كه «جورج بوش» رئيس جمهور آمريكا تاكنون داشته است، حتى هوادارانش هم نمى توانند انكار كنند كه وى پراشتباه ترين رئيس جمهور تاريخ آمريكاست. اشتباهات و گاف هاى بوش رونق چشمگيرى به صفحات طنز و ستون هاى نقد و كاريكاتور بخشيده است، تا حدى كه اغلب مطبوعات آمريكا نيز فهرست گاف هاى رئيس كاخ سفيد را همزمان منتشر كردند در اين فهرست گاف ها از اين قرار است:
۱ـ آخرين اشتباه رئيس جمهور نومحافظه كار آمريكا، ماه گذشته رخ داد. «بوش» در كنفرانس خبرى خود ناگهان گفت: «ماندلا مرد». خبرنگارانى كه در سالن مخصوص كنفرانس خبرى در كاخ سفيد بودند با تعجب خيال كردند كه او خبر مرگ «نلسون ماندلا» رهبر سرشناس مبارزات آفريقاى جنوبى را كه چندى پيش جشن تولد ۸۹ سالگى اش را برگزار كرد اعلام كرده اما «بوش» كه فوراً به اشتباه خود پى برد، گفت: «صدام حسين» همه ماندلاها را كشت. منظور وى اين بوده كه، ديكتاتور سابق عراق همه آنانى را كه مانند ماندلا عليه استبداد مبارزه مى كردند به قتل رساند.
۲ـ گاف دوم «بوش» چند روز پيش در نشست «آپك» صورت گرفت، هنگامى كه او به جاى «آپك» گفت «اوپك» و باعث خنديدن همه حاضران شد. بوش باز در همان نشست كه در استراليا برگزار شد بين ۲ كشور اتريش و استراليا اشتباه كرد و خطاب به نخست وزير استراليا گفت: از نقشى كه سربازان اتريشى در عراق ايفا مى كنند تشكر مى كنم. «بوش» كه در اين نشست بين المللى پس از ارتكاب ۲ اشتباه فاحش كاملاً گيج و سرگردان به نظر مى رسيد پس از پايان سخنانش راه برگشت را غلط رفت. به همين دليل نخست وزير استراليا مجبور شد با انگشت مسير را به او نشان دهد.
۳ـ اشتباه ديگر رئيس جمهور افراطى حدود ۲ ماه پيش در مالزى رخ داد. او پس از اين كه مورد استقبال «عبدالله احمد بداوى» رئيس جمهور اين كشور قرار گرفت، طى كنفرانسى خبرى در حالى كه خود را ناراحت و غمگين نشان مى داد، درگذشت همسر وى را تسليت گفت. پس از اين كه خبرنگاران به «بوش» خنديدند فهميد كه «بداوى» ۲ ماه پيش دوباره ازدواج كرده و به همين دليل فوراً به وى تبريك گفت. او كه از اشتباه خود خجالت مى كشيد طى سفر
۲ روزه اش به مالزى بيش از ۸ بار به رئيس جمهور اين كشور تبريك گفت.
۴ـ «بوش» اواسط مه ۲۰۰۷ طى استقبال رسمى از «اليزابت دوم» ملكه بريتانيا اشتباه فاحش ديگر خود را مرتكب شد و گفت: ملت آمريكا با افتخار به شما در اين كشور خوش آمد مى گويد. كشورى كه آن را به خوبى مى شناسى و از سال ۱۷۷۶ با ۱۰ رئيس جمهور آن شام خورده اى. منظور «بوش» در اينجا سال ۱۹۷۶ بوده و درواقع وى با اين حرفش سن «اليزابت» ۸۱ ساله را تقريباً ۲۰۰ سال بزرگتر كرد.
۵ ـ آگوست ۲۰۰۶ «بوش» طى اقدامى مسلمانان جهان را به خشم آورد. وى طى سخنانى پس از خنثى شدن يك عمليات تروريستى در انگليس، اعلام كرد: آمريكا عليه «اسلامگرايان فاشيست» مى جنگد.
۶ ـ جولاى ۲۰۰۶ ، طى جنگ رژيم صهيونيستى عليه لبنان، رئيس جمهور آمريكا در حاشيه نشست ۸ كشور صنعتى در شهر «سن پترزبورگ» روسيه در حالى كه با «تونى بلر» نخست وزير سابق انگليس صحبت مى كرد، غافل از اين كه ميكروفون روشن است، گفت: سازمان ملل بايد سوريه را مجبور كند كه به حزب الله فشار بياورد تا دست از «گستاخى» بردارد. ناظران سياسى اين حرف را توهينى به سوريه و حزب الله دانستند.
۷ ـ اواخر اكتبر ۲۰۰۶ ميلادى «بوش» در اشتباهى ديگر، طى سخنانى گفت: عراق را براى تروريست ها رها نمى كنيم زيرا عراق بخشى از آمريكاست. نتيجه اين اشتباه آن بود كه تحليلگران خود آمريكا نوشتند: اين سخن «بوش» يعنى عراق يكى از ايالت هاى آمريكاست.
۸ ـ وى در جولاى ۲۰۰۴ ميلادى طى سخنانى در مقابل فرماندهان نظامى «پنتاگون» اشتباه ديگر خود را مرتكب شد و گفت: دولت آمريكا هيچ گاه دست از تلاش برنمى دارد تا راه هاى جديدى براى اذيت كردن شهروندان مان و ضرر رساندن به كشورمان پيدا كند.
۹ ـ پنجم فوريه ۲۰۰۲ ميلادى وى عصبانيت خود از رهبر انقلابى كوبا را نمايان كرد و گفت: خداوند كى جان «فيدل كاسترو» را مى گيرد. «بوش» با اين حرف آرزوى مرگ كاسترو را مى كرد. تحليلگران همان وقت اين اظهارات را نشانه ضعف تدبير سياسى و نسنجيدگى رفتارهاى رئيس جمهور آمريكا ارزيابى كردند.
۱۰ـ اشتباه بعدى وى پس از حوادث ۱۱ سپتامبر رخ داد. او كه به ظاهر از اين حملات خشمگين شده بود گفت: از آسمان به من الهام شده كه بايد جنگ صليبى جديد به راه اندازم. اين يعنى آغاز جنگ مسيحيت عليه اسلام كه خشم مسلمانان جهان را برانگيخت.
۱۱ ـ اشتباهات رئيس جمهور جمهوريخواهان تندرو فقط به دوران رياست جمهورى اش مربوط نمى شود، بلكه پيش از رسيدن به قدرت هم درميان هم قطارانش به عنوان سياستمدارى پرخطا شهرت داشت. براى نمونه، او طى مبارزات انتخاباتى اش در سال ۲۰۰۰ ميلادى پيش از آغاز سخنرانى در حالى كه متوجه روشن بودن ميكروفون نبود، به «آدام كلايمر» روزنامه نگار «نيويورك تايمز» فحش داد. او حتى پس از ناسزاگويى در واكنش به اين كار معذرت خواهى نكرد و فقط گفت: نمى دانستم ميكروفون روشن است. با تمام اين اشتباهات «جورج بوش» هنوز خودش را رئيس جمهور جهان مى داند. البته چنان كه بسيارى از منتقدان و طنز پردازان گفته اند اين ادعاى او نيز نشانه اى مهم از توهم و نادانى اش است.
۱۲ ـ تازه ترين گاف جورج بوش اين بود كه به جاى تبريك عيد فطر ، حلول سال جديد قمرى را به مسلمانان جهان تبريك گفت .

عطا بهرامى

هنگام ديدار كاندوليزا رايس وزيرخارجه و رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا از مسكو، ولاديمير پوتين در مورد سپر موشكى آمريكا به طعنه گفت كه آمريكا بهتر است سپر موشكى خود را به جاى لهستان و چك در كره ماه مستقر كند. اين اظهار نظر پوتين باعث دلخورى شديد مقام هاى آمريكايى شده است ، طورى كه اكثر آنها ترجيح داده اند در مقابل آن سكوت كنند و جمله اى در اين رابطه بر زبان نياورند.
از زمان حمله آمريكا به عراق در سال ۲۰۰۳ كه نخستين تنش در روابط روسيه و آمريكا پديدار شد ، مسأله دفاع ضد موشكى آمريكا در جمهورى چك و لهستان بزرگترين چالش در روابط دو كشور به حساب مى آيد. آمريكا ادعا مى كند كه براى مقابله با تهديد ايران اين سامانه دفاع ضد موشكى را كه هزينه اى در حدود ۳‎/۵ ميليارد دلار در بر خواهد داشت مستقر مى كند. در حالى كه ديميترى پسكوف سخنگوى دولت روسيه براى چندمين بار و همصدا با ديگر مقام هاى روسيه به صراحت اعلام كرد چيزى كه ما هم اكنون از آن سخن مى گوييم، تنها تهديدى فرضى است و ما همه به خوبى مى دانيم كه ايران موشك هايى كه بتوانند كشورهاى اروپايى را هدف قرار دهند در اختيار ندارد.
روسيه بخوبى مى داند كه هدف موشك هاى آمريكايى روسيه است نه ايران، البته نه به اين معنى كه قرار است جنگى بين آمريكا و روسيه در بگيرد. استقرار اين سپر در اروپاى شرقى به معنى تير خلاصى است كه بر موقعيت روسيه در اروپاى شرقى وارد مى شود؛ موقعيتى كه با سقوط شوروى به چالش كشيده شد و كشورهاى كوچك اروپاى شرقى يكى پس از ديگرى به سمت غرب حركت كرده اند ، هر چند امروز به دليل برآورده نشدن انتظاراتشان از روابط با آمريكا بسيارى از آنها در ادامه اين كار دچار ترديد جدى شده اند.
از همان ابتداى مطرح شدن طرح سپر موشكى ، روسيه به سختى با استقرار اين سامانه به مخالفت برخاسته است و در اين ميان آمريكايى ها به شدت تلاش دارند با استفاده از گفت وگوى مستقيم در مورد منافع مشترك دو كشور در ساير نقاط از حساسيت روس ها بكاهند، كه سفر اخير رايس و گيتس در همين رابطه بوده است. آمريكايى ها در انجام اين طرح مصمم هستند و آن را به پايان خواهند برد و روسيه اين نكته را به خوبى دريافته است. از آنجا كه به نتيجه رسيدن پروژه سپر موشكى براى پوتين ناكامى براى پوتين محسوب مى شود به همين جهت تلاش مى كند با يك مانور در موقعيتى حساب شده از شدت آن بكاهد و امتيازى از طرف آمريكايى بگيرد. ديپلماسى آمريكا به اين نتيجه رسيده است كه بايد اين امتياز را به پوتين بدهد و از فشار افكار عمومى و احزاب داخلى روسيه نسبت به خود بكاهد تا مانع از اين امر شود كه روسيه به موضع گيرى هاى سرسختانه ترى متوسل شود. رايس و گيتس با همين مأموريت راهى مسكو شدند.
در مقابل روسيه چه خواهد كرد؟ بدون شك حوزه هاى تضاد روسيه و آمريكا بسيار گسترده تر از اروپاى شرقى و كشورهاى چك و لهستان است و مناطق ديگرى را نيز در بر خواهد گرفت. روس ها تلاش خواهند كرد كه اين سرسختى بوش را در جاهاى ديگرى جبران كنند. مهم ترين اين مناطق خاورميانه است كه روس ها از جهت داشتن شركاى قدرتمند خود را در تنگنا مى بينند و ايران در اين ميان يك استثنا محسوب مى شود كه از نفوذ منطقه اى قابل توجه اى برخوردار است. ورود روسيه به حوزه خاورميانه كه به نظر مى آيد يكى از انگيزه هاى سفر اخير پوتين است معادله بازى دو قدرت را پيچيده خواهد ساخت.
آمريكايى ها براى باز داشتن حركت تلافى جويانه پوتين تلاش مى كنند هم حمايت روسيه را در عدم همراهى با ايران كسب كنند و هم مواضع آنها را در برابر سپر موشكى در چك و لهستان نرم كنند كه جمع اين دو با هم غير ممكن است. واشنگتن دريافته است كه روس ها اين بار با دست بسته وارد رقابت نشده اند و مشكلات غير متعارفى مانند آنچه در دهه هشتاد داشتند و كشورى با يك اقتصاد بيمار به حساب مى آمدند ندارند. آنها مدت ها زير سايه آمريكا بودند ولى اكنون روسيه ديگر قدرت ضعيف دهه هشتاد و ورشكسته دهه نود نيست و مى تواند مشى مستقلى از خود به نمايش بگذارد. ميزان توانايى قدرت هاى بزرگ نسبت به دهه نود كاملاً متفاوت شده است. روس ها تلاش دارند كه ديگر در جايى عقب نشينى نكنند و يا حداقل بتوانند آمريكايى ها را در جايى كه مستقر شده اند نگهدارند لذا آمريكا برابر يك روسيه با اقتصاد بازسازى شده كار دشوارى پيش رو دارد. روسيه اى كه اكنون قيمت هاى بالاى جهانى نفت، درآمد سالانه اى معادل ۲۰۰ ميليارد دلار را دراختيارش قرار مى دهد. با كمى دقت مى توان نشانه هاى ظهور يك جنگ سرد جديد را در آهنگ حركت نوين مسكو و واشنگتن به وضوح ديد. حتى اگر در شباهت ويژگى هاى تضاد روسيه و آمريكا با موج نخست جنگ سرد ترديد وجود داشته باشد، در اصل تضاد شديد منافع دو طرف جاى هيچ شبهه و ترديدى باقى نمى ماند.