\مشهد ـ امام جمعه موقت مشهد، گفت: ايران اسلامى به عزت و عظمت بسيارى در عرصه هاى مختلف در سطح منطقه و جهان دست يافته است.
حجت الاسلام محمدباقر فرزانه، در خطبه هاى نمازجمعه مشهد كه در صحن جامع رضوى حرم مطهر امام رضا عليه السلام برگزار شد، افزود: به بركت انقلاب اسلامى، كشورمان در سطح جهان با عزت و سربلندى راه هاى رشد، تعالى و پيشرفت را مى پيمايد.

\تبريز ـ نماينده ولى فقيه در آذربايجان شرقى و امام جمعه تبريز، گفت: طرح امنيت اجتماعى و اخلاقى بايد از سوى نيروى انتظامى با صلابت و قاطعيت استمرار و تداوم يابد.
آيت الله محسن مجتهدشبسترى در خطبه هاى نمازجمعه اين هفته تبريز، با گراميداشت هفته نيروى انتظامى و قدردانى از زحمات اين نيرو در تأمين امنيت جامعه، افزود: بدون شك وظايف سنگينى برعهده اين نهاد است.

\ خرم آباد ـ نماينده ولى فقيه در لرستان و امام جمعه خرم آباد از خدمات و تلاش شبانه روزى كاركنان نيروى انتظامى در اين استان قدردانى كرد.
آيت الله سيدكاظم حسينى ميانجى، در خطبه هاى نمازجمعه خرم آباد، افزود: از آنجا كه وظيفه ناجا برقرارى نظم و امنيت در جامعه است، اين نيرو تمام توان خود را در اين زمينه به كار برده است.

\بوشهر ـ نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه بوشهر، گفت: اجلاس خزر در ايران نشانه اقتدار و عظمت دولت جمهورى اسلامى است.
آيت الله اسدالله ايمانى در خطبه هاى نمازجمعه در جمع نمازگزاران بوشهرى افزود: با وجود تلاش هاى خصمانه استكبار جهانى، اجلاس خزر با موفقيت در ايران برگزار شد.
ايمانى، با اشاره به موفقيت طرح امنيت اجتماعى در جامعه،گفت: اين طرح با برنامه ريزى، استقامت و پايدارى نيروى انتظامى انجام و به نتيجه رسيد.

\اراك ـ امام جمعه موقت اراك، گفت: نقش خانواده و پليس در كاهش آسيب هاى اجتماعى و ارتقاى امنيت جامعه سنگين است.
حجت الاسلام و المسلمين على اصغر الهامى نيا، در خطبه هاى نماز آدينه اراك، افزود: دشمنان نظام، راه تهاجم فرهنگى و تضعيف هويت ملى و دينى كشور را پيشه كرده اند و خانواده ها و نهادهاى آموزشى و فرهنگى جامعه بايد در اين باره هوشيار باشند.

\اروميه ـ امام جمعه موقت اروميه، گفت: با وجود تلاش و سرمايه گذارى عظيم استكبار جهانى براى به انزوا كشاندن نظام جمهورى اسلامى، اراده خداوند بر عزت، سربلندى و موفقيت نظام الهى ما تعلق گرفته و هيچ قدرتى توان تغيير اراده الهى را ندارد. حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد فخرى در خطبه هاى نمازجمعه اروميه، تأكيد كرد: هرچه استكبار جهانى تاكنون براى تضعيف جمهورى اسلامى تلاش كرده، نظام ما موفق تر و پيروزمندتر در صحنه هاى جهانى ظاهر شده است.

\سمنان ـ امام جمعه موقت سمنان نشست سران كشورهاى حاشيه درياى خزر را موفقيت آميز و نشانه اقتدار و عظمت جمهورى اسلامى ايران درجهان دانست.
حجت الاسلام والمسلمين محمدباقر عبدوس، در خطبه هاى نمازجمعه سمنان نتايج اين نشست را موفقيت آميز دانست و از ابتكار رئيس جمهورى در دعوت از سران كشورهاى حاشيه خزر و برگزارى مطلوب اجلاس قدردانى كرد.

\سارى ـ نماينده ولى فقيه در مازندران و امام جمعه سارى، گفت: نظام و حكومت جمهورى اسلامى خدايى است و از هرگونه توطئه در امان و مصون است. آيت الله نورالله طبرسى در خطبه هاى نمازجمعه اين هفته سارى، افزود: قشرهاى مختلف مردم ايران از زمان پيروزى انقلاب اسلامى در تمام صحنه ها حضور چشمگير داشته اند كه اين نشان لطف و عنايت حق تعالى است.

\كرمانشاه ـ نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه كرمانشاه، گفت: اجلاس سران ۵ كشور حاشيه درياى خزر براى ايران بسيار مفيد بود. به گزارش ايرنا، آيت الله محمدحسين زرندى در خطبه هاى نمازجمعه اين هفته كه با حضور نمازگزاران مؤمن در مسجد جامع كرمانشاه اقامه شد، افزود: اين اجلاس پيام براى جهان داشت.
وى با اشاره به ۲۹ مهر روز صادرات، افزود: نظام ما يك نظام ارزشى است كه در جهان نمونه ندارد و ما وظيفه داريم كه از اين نظام پاسدارى كنيم.

\كرمان ـ امام جمعه موقت كرمان گفت: حضور ۵ رئيس جمهور در اجلاس حوزه درياى خزر در ايران، نشانه اقتدار كشور ما در دنياست.حجت الاسلام والمسلمين مهدى عرب پور در جمع نمازگزاران كرمان، افزود: همچنين برگزارى اين اجلاس، نشان از ديپلماسى قوى در ايران است.

خرم آباد - خبرنگار«ايران»: ساخت ۴۵ هزار و ۵۰۰ واحد مسكونى ارزان قيمت در لرستان آغاز شد.
در اين مراسم كه با حضور مهندس موسى برزگرى، معاون وزارت مسكن و شهرسازى و مديرعامل سازمان تأسيسات دولتى و عمومى اين وزارتخانه، استاندار، معاون عمرانى و
۲ تن از نمايندگان خرم آباد و سلسله و جمعى از مسئولان برگزار شد، كلنگ طرح مجتمع ۳۱۰ واحدى از اين سرى ساختمان ها در بافت فرسوده، منطقه پشت بازار خرم آباد به زمين زده شد.
مهندس احمد غلامى، رئيس سازمان مسكن و شهرسازى لرستان با بيان اين مطلب كه در زمينه سياست هاى دولت، ۴۵ هزار و ۵۰۰ واحد مسكونى ارزان قيمت در قالب طرح ساخت مسكن ۹۹ ساله در استان ساخته مى شود، افزود: كلنگ زنى طرح ۳۱۰ واحدى خرم آباد به عنوان مقدمه ساخت اين گونه واحدها در ساير مناطق استان و بافت هاى فرسوده است.
مهندس غلامى، با بيان اين مطلب كه براى نخستين بار دولت تا سقف يك ميليون تومان تسهيلات براى اجراى طرح هاى آماده سازى هر واحد مسكونى پرداخت مى كند و بابت ساخت مسكن يارانه مى پردازد، خاطرنشان كرد: اجراى اين طرح ها در زمينه سياست هاى دولت مبنى بر احياى بافت هاى فرسوده، ايجاد انگيزه سرمايه گذارى براى بخش خصوصى با ايجاد ارزش افزوده و توجيه اقتصادى صورت مى گيرد.
رئيس مسكن و شهرستان لرستان، امسال تسهيلات تخصيصى اوليه براى ساخت اين گونه واحدها در لرستان را ۳۱۴ ميليارد تومان ذكر كرد و افزود: براى ساخت هر واحد مسكونى علاوه بر پرداخت تسهيلات تا سقف يك ميليون تومان براى آماده سازى مبلغ ۱۴ ميليون تومان وام پرداخت مى شود.
مهندس غلامى گفت: تاكنون ۱۵ هكتار زمين براى ساخت واحدهاى مسكونى ارزان قيمت دراختيار تعاونى ها در استان قرار گرفته كه پول آن نيز دريافت نشده است.

شيراز - خبرنگار«ايران»: وقوع حفارى هاى غيرمجاز آثار تاريخى در نيمه نخست امسال نسبت به مدت مشابه پارسال ۲۵ درصد كاهش يافته است.
سردار غلامعباس روحى، فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى كشور در مراسم معرفى فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى استان فارس در شيراز، افزود: ۴۸ درصد از كل جرايمى كه در حوزه ميراث فرهنگى كشور در ۶ ماهه نخست امسال رخ داده مربوط به حفارى هاى غيرمجاز است كه بيشترين موارد آن در استان هاى اصفهان، همدان، يزد، چهارمحال و بختيارى، كرمان و فارس روى داده است.
به گفته وى، ۲۰ درصد از تخلفات حوزه ميراث فرهنگى مربوط به تخريب آثار تاريخى بوده، تجاوز به حريم هاى آثار تاريخى ۱۹ درصد از تخلفات ۶ ماهه نخست امسال را تشكيل مى دهد و سرقت آثار تاريخى نيز يك درصد از تخلفات را شامل مى شود. روحى، آمار متخلفان دستگير شده از سوى مأموران يگان حفاظت ميراث فرهنگى كشور در نيمه نخست امسال را يك هزار و ۹ نفر اعلام كرد و گفت: تعداد اين افراد در مقايسه با مدت مشابه پارسال ۲ برابر شده و ۴۰۰ نفر از آنها در رابطه با قاچاق محموله هاى تاريخى و فرهنگى فعاليت داشته اند.
وى يادآور شد: از ابتداى سال تا پايان شهريور ماه ۵۳ شبكه قاچاق آثار تاريخى در استان هاى مختلف كشور شناسايى و متلاشى شده و ۱۶۶ محموله از آنها كشف و ضبط شده و بيشترين تعداد باندهاى قاچاق ميراث فرهنگى و تاريخى در استان هاى آذربايجان غربى و شرقى، كردستان، ايلام و خوزستان فعال بوده اند. روحى، فارس را يكى از استان هاى پيشرو و موفق در زمينه انهدام باندها و مقابله با قاچاقچيان ميراث فرهنگى و اقدام هاى پيشگيرانه از طريق جذب مشاركت هاى مردمى خواند.
وى با اشاره به اين كه هم اكنون ۴ هزار نفر نيرو در يگان حفاظت ميراث فرهنگى كشور جذب شده اند، خاطرنشان كرد: سقفى كه براى تعداد پاسداران ميراث فرهنگى درنظر گرفته شده ۸ تا ۱۰ هزار نفر است كه به تدريج به نيروهاى فعلى اضافه خواهد شد و اختصاص نيروهاى يگان حفاظت ميراث فرهنگى به هر استان براساس وسعت، اداره هاى فرهنگى، تهديدات موجود در منطقه، تعداد سايت ها و تپه هاى تاريخى، موزه ها و... صورت مى گيرد.
فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى، اظهار داشت: استان فارس به لحاظ وسعت زياد، برخوردارى از يادمان هاى منحصر به فرد تاريخى و فرهنگى و حساسيت بالاى مردم و مسئولان كشور نسبت به ميراث فرهنگى موجود در آن، در طبقه بندى يگان حفاظت ميراث فرهنگى، جزو استان هاى با استاندارد درجه يك به شمار مى آيد و در مقايسه با ديگر استان ها، بيشترين سهم امكانات و تعداد نيروى پاسداران ميراث فرهنگى به فارس اختصاص يافته است.
وى تصريح كرد: بهره گيرى از امكانات الكترونيكى در موزه ها و سايت هاى تاريخى، علاوه بر اين كه در وقوع تخلفات، نقش بازدارنده ايفا مى كند، نياز به نيروى انسانى را كاهش داده و ضريب امنيت اين مناطق را بالا مى برد كه سيستم هاى الكترونيكى در برخى از موزه ها به كارگيرى شده و در برخى مكان ها نيز در دست انجام است و در برخى محوطه هاى تاريخى از جمله تخت جمشيد، استفاده از تجهيزات الكترونيكى با استانداردهاى روز جهان در دستور كار قرار دارد. روحى، مشاركت هاى مردمى را يكى از بزرگ ترين پشتوانه هاى يگان حفاظت ميراث فرهنگى كشور برشمرد و گفت: امروز افزون بر ۷۰ هزار نفر از نيروهاى مردمى در مناطق مختلف كشور با يگان حفاظت ميراث فرهنگى در زمينه تحقق اهداف مأموريتى يگان همكارى دارند و بيشترين نقش اطلاعاتى در رابطه با فعاليت هاى عملياتى يگان حفاظت را برعهده دارند.
وى خاطرنشان كرد: هم اينك ۲۰ هزار اثر تاريخى در كشور به ثبت رسيده و هزاران اثر تاريخى ارزشمند به ثبت نرسيده در ايران وجود دارد كه حفاظت و مراقبت از اين همه آثار تاريخى و فرهنگى بدون همكارى انجمن هاى غيردولتى و مشاركت مردم امكان پذير نيست و يگان حفاظت ميراث فرهنگى به تنهايى توانايى صيانت و نگهدارى از آثار تاريخى موجود در كشور را ندارد. رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى فارس نيز در اين مراسم، اظهار داشت: هم اكنون استان فارس با يك هزار و ۶۰۰ اثر تاريخى ثبت شده، داراى ۲۶۰ نفر نيروى يگان حفاظت ميراث فرهنگى است و اين نشان مى دهد كه براى حفظ بهتر آثار موجود علاوه بر افزايش جلب مشاركت مردم منطقه، بايد از تجهيزات و روش هاى جديد حفاظت بهره گرفت. دكتر محمدرضا بذرگر، با اشاره به نقش مؤثر آثار تاريخى در يادآورى و تقويت هويت ملى، فرهنگى و مذهبى افراد، بر لزوم حفظ و نگهدارى هرچه بيشتر ميراث فرهنگى برجاى مانده از پيشينيان تأكيد كرد.
در پايان اين مراسم، سرهنگ اصغر قادرى نسبت به عنوان فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى استان فارس و محمدعلى حميده به عنوان جانشين فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى فارس معرفى شدند.

سارى - خبرنگار «ايران»: مركز پرنده شناسى شمال كشور در منطقه اوجاكنده فريدون كنار در زمينى به وسعت ۱۲ هكتار در فاز اول با اختصاص اعتبار مصوب ۱۰۰ ميليون تومان در دست اجراست.
دكتر على اشرفى پور مديركل محيط زيست استان مازندران با بيان اين مطلب افزود: اين ميزان اعتبار براى حجم عظيم كار بسيار كم است. به گفته وى، طرح درجنگل به وسعت ۱۲ هكتار در فاز اول شروع شده كه شامل ساختمان اصلى نمايشگاه است و هم اكنون در مرحله تهيه نقشه معمارى و ابنيه فنى قرار دارد، تاكنون نيز ۵۰ ميليون تومان از يك صد ميليون تومان جذب شده است. وى همچنين، از اجراى طرح همياران محيط زيست دانش آموزى در استان براى نخستين بار در كشور خبر داد وافزود: اين طرح به كمك سازمان آموزش و پرورش استان و اداره كل محيط زيست انجام خواهد شد.
وى گفت: در اين رابطه حدود ۶۰۰ هزار كارت در ۴ طرح براى دوره ابتدايى، راهنمايى و دبيرستان طراحى شده كه همراه با بروشور آموزشى دراختيار كودكان، نوجوانان و جوانان قرار خواهد گرفت. ويژگى هاى اين دستورالعمل معرفى انواع آلودگى هاى زيست محيطى در آب، هوا و خاك است. وى اظهار داشت: همزمان باتوزيع اين كارت در آموزشگاه ها و مدارس استان، زنگ زيست محيطى نيز نواخته خواهد شد.
وى در بخشى ديگر به شروع فصل مهاجرت پرندگان به تالاب ها و آب بندان هاى استان اشاره كرد و گفت: حدود ۴۵۰ آب بندان و تالاب قابل توجه در استان داريم كه مورد پايش زيست محيطى دستگاه محيط زيست استان قرار مى گيرند كه از جمله آنها ميانكاله، انار هرز، زرين كلا، سيدمحله، لاريم، فريدون كنار و ... است كه حضور و فراوانى پرندگان آبزى و كنار آبزى در آنها قابل توجه است.
با توجه به شكار اين پرندگان و مخالفتى كه در دو سال اخير براى شكار آنها صورت گرفته اميدواريم صيادان همكارى و هميارى لازم را با دستگاه ها داشته باشند و اگر گونه اى از اين پرندگان در دام صيادى آنها افتاد آنرا آزاد كنند.

قزوين ـ خبرنگار «ايران»: پارسال ۲۵۶ ميليون دلار سرمايه گذارى خارجى در استان قزوين صورت گرفت.
مهندس حمزه اى، معاون برنامه ريزى و پشتيبانى استاندار قزوين با اعلام خبر فوق افزود: تاكنون ۳۹ شركت خارجى از ۳۷ كشور جهان مبادرت به سرمايه گذارى در زمينه ساخت و توليد انواع صنايع تبديلى خودروسازى، قطعات خودرو و ... در استان قزوين كرده اند.
وى از راه اندازى بزرگترين طرح سرمايه گذارى خارجى در آبان ماه جارى در استان قزوين خبر داد و گفت: اين طرح كه توليدكننده سراميك است با ۲۸۰ ميليارد تومان سرمايه گذارى از سوى سرمايه گذاران ايرانى و ايتاليايى و از محل سرمايه گذارى خارجى در استان قزوين راه اندازى خواهد شد.وى نيز از عقد قرارداد با گروه سرمايه گذارى از كشور كويت در هفته هاى آينده و با حضور داود احمدى نژاد، بازرس دفتر نهاد رياست جمهورى در استان قزوين خبر داد و خاطرنشان كرد: اين واحد صنعتى، توليدكننده قوطى هاى آلومينيومى نوشابه، ماءالشعير و ... است كه براى نخستين بار در كشور راه اندازى خواهد شد.

گرگان ـ خبرنگار «ايران»: ۱۳ رشته قنات قديمى در استان گلستان با تأمين اعتبار لازم در دست مرمت و احيا قرار گرفته است.
مدير آب و خاك سازمان جهاد كشاورزى استان گلستان با بيان اين مطلب، اعلام كرد: از ابتداى برنامه سوم توسعه تاكنون، ۷۰ رشته قنات فعال در سطح استان گلستان مرمت شده است.
حسن سعيدى تبار، شمار قنوات استان گلستان را ۳۰۰ رشته عنوان كرد و افزود: از اين تعداد، ۱۸۷ رشته قنات، فعال محسوب مى شود.
مدير آب و خاك جهاد كشاورزى گلستان، حجم آبدهى اين تعداد رشته قنات فعال را، ۴۱ ميليون مترمكعب در طول سال عنوان كرد.
وى ادامه داد: با مرمت و احياى ۱۳ رشته قنات يادشده، عمليات آبيارى در حداقل يكصد هكتار از اراضى پايين دست، بهبود مى يابد.
سعيدى تبار، اظهار داشت: امسال ۱۲۰ ميليون تومان اعتبار براى احيا و مرمت قنوات در استان اختصاص يافته كه نسبت به پارسال، ۲۰ درصد افزايش نشان مى دهد.اين مقام جهاد كشاورزى گلستان، عمليات مرمت و احياى قنوات را شامل لايروبى و نوكنى مظهر قنات و كول گذارى (پالانه گذارى) داخل تونل قنات عنوان كرد.
وى تصريح كرد: قنات با افزايش دبى آب، سبب بهبود راندمان آبيارى در اراضى پايين دست شده و با نگهداشتن سطح آب زيرزمينى در يك تراز، از افزايش سطح آب جلوگيرى كرده و مانند يك زهكش، با شست و شوى خاك، سبب احياى آن مى شود.

ابركوه ـ خبرنگار «ايران»: مدارس فرسوده استان يزد تا پايان برنامه چهارم توسعه تخريب و مدارس استاندارد آموزشى جايگزين آنها مى شود.
مديركل نوسازى و تجهيز مدارس استان يزد، با اعلام اين خبر افزود: در حال حاضر از ۲ هزار مدرسه موجود استان، يك هزار مدرسه فرسوده است كه ۶۰۰ واحد آن در نوبت تخريب و بازسازى قرار دارد.سيد على آرامون گفت: اجراى طرح بهسازى مدارس در سال گذشته ۲۲ مدرسه فرسوده با اعتبارى بالغ بر ۸۰ ميليارد ريال تخريب و بازسازى آنها شروع شد و تا دهه فجر به بهره بردارى مى رسد.وى گفت: دولت از محل صندوق ذخيره ارزى ۴ ميليارد دلار براى مقاوم سازى مدارس فرسوده اختصاص داده است كه در اين رابطه تمامى مدارس فرسوده استان تا پايان برنامه چهارم توسعه تخريب و بازسازى مى شود.به گفته مديركل نوسازى مدارس استان يزد امسال ۴۶ مدرسه فرسوده در سطح استان يزد با اعتبارى بالغ بر ۱۱۰ ميليارد ريال تخريب و بازسازى مى شود.

مهسا جزينى

دردشت محله اى قديمى در اصفهان است. اين محله در منابع مختلف به نام هاى گوناگون، از جمله درب دشت يا باب الدشت ناميده شده است. محله دردشت هنوز هم آثارى از دوره سلجوقى و صفوى را در خود نگه داشته است. اما تاريخ سكونت در آن، به دوره هخامنشى مى رسد، زمانى كه كوروش با نجات يهوديان آنان را پس از فتح بابل به اين منطقه و به جويبار آورد.
محور گردشگرى دردشت از مدرسه بوعلى سينا آغاز شده و با عبور از بازارچه دردشت به دو منار دردشت و مقبره بخت آغا مى رسد و عصارخانه و حمام شيخ بهايى و بازار بزرگ را در بر مى گيرد و به ميدان عقيق منتهى مى شود. حمام دردشت، حمام شيخ بهايى، سقا خانه، كاروانسرا، مدرسه علميه، بازارچه و خانه تاريخى كدخدايى از جمله مهمترين آثار اين محورند. حمام دردشت، معروف به حمام بازارچه كه از جمله ساخته هاى آقا مؤمن برادر آقا نور است، در زمان شاه عباس و شاه صفى بنا شده است. اين حمام نيز كاشيكارى ۷ رنگ با نقوش گل و بوته و اسليمى دارد كه با گذشت زمان در معرض زوال قرار گرفته است. سربينه آن ۸ ضلعى است با پوشش تاق و گنبد كه در رأس گنبدها نورگيرهاى شيشه دار تعبيه شده است . اين حمام در كنار بازارچه و كاروانسرايى به همين نام يك مجموعه تاريخى پديد آورده كه اكنون از سوى سازمان نوسازى و بهسازى شهردارى اصفهان در دست مرمت است. مرمت اين حمام تاكنون ۳۱۰ ميليون تومان هزينه داشته و كاربرى فرهنگى براى آن تعريف شده است. حمام شيخ نيز مدت هاست كه درگير و دار تملك و مرمت، مخروبه شده، اما اخيراً در مصوبات سفر رئيس جمهور مبلغى براى تملك و احياى آن در بودجه سال آينده تعيين شده تا معروف ترين حمام تاريخى ايران از اين وضع نابهنجار نجات يابد و جايگاه واقعى خود را پيدا كند.
كاروانسراى دردشت نيز كه كنار بازارچه و حمام دردشت است اكنون از سوى سازمان بهسازى و نوسازى شهردارى در دست مرمت است. مدير عامل اين سازمان مى گويد: كاروانسرا در حد استحكام بخشى و سرپا ماندن مرمت مى شود، اما با توجه به نوع كاربرى اى كه براى آن تعريف شده، يعنى تبديل شدن به يك اقامتگاه سنتى، كار تكميل و سپس بهره بردارى از آن به بخش خصوصى سپرده مى شود.
در بازار دردشت سقاخانه جالب توجهى وجود دارد كه تزئينات كاشيكارى بيرون آن مانع از نفوذ نگاه به درون آن مى شود. دو در كه درطرفين اين بناست به داخل باز مى شود و نوار كاشيكارى دور سردر مزين به اشعارى درباره حضرت ابوالفضل عليه السلام است. در پائين دو سوى كاشى ها نيز چنين نوشته شده است: به لعنت خدا گرفتار شود كسى كه به كاشى ها خيانت كند. در پيشانى سقاخانه در ميان لوحه بزرگترى نام مبارك اباعبدالله الحسين الشهيد نقش بسته است. زمينه اطراف اين لوح را كاشى ۷رنگ با گل هاى اسليمى زيبايى فراگرفته و دو ستون ميانى كه گويا بازسازى شده، از كاشى معرق با پيچ اسليمى است. در زمينه ميانى، تصويرى از حضرت عباس عليه السلام سوار بر اسب ديده مى شود كه دارد مشك آب را از زنى آبى پوش مى گيرد.
اين سقاخانه در نزديك قصر قديمى دردشت از سوى خيابان عبدالرزاق است و تنها سقاخانه آينه كارى در اصفهان است.
حفاظ چوبى سقاخانه از گونه گره چينى چارگوش جعفرى است و بر بالاى آن، نشان پنجه نقش بسته است. درون سقاخانه، ديوار را نيز با هنر آينه كارى زيبا ساخته اند.
دو منار معروف دردشت نيز بر فراز سردر بلندى به ارتفاع حدود ۱۵ متر قرار دارد كه باقيمانده مدرسه باشكوهى از دوره حكومت محمد آل مظفر است. مناره هاى دردشت متصل به بنايى برج مانند به نام مقبره سلطان بخت آغا همسر سلطان محمد آل مظفر است كه در سال ۷۶۹ به قتل رسيد. سنگ قبر سلطان بخت آغا، سنگ سماق قرمز بسيار نفيسى است كه كتيبه آن در سال ۷۵۳ هـ . ق ۱۵ سال قبل از به قتل رسيدن سلطان بخت آغاز به دستور خود وى نوشته شده است. اين آرامگاه با گنبدى كاشيكارى، يك بناى تاريخى زيبا و ديدنى است. كتيبه منارهاى دردشت كه يكى از آنها ريخته و ديگرى باقى است به خط بنايى آجرى بر زمينه كاشى فيروزه اى است. خطوط سر در مجلل آن نيز به خط بنايى با كاشى فيروزه اى در زمينه آجرى است.

آذر شهبازى

غار كرفتو، يك اثر باستانى و تاريخى در حدود ۷۶ كيلومترى شمال غرب ديواندره و با احتساب همين مسافت تقريبى در شرق شهر سقز واقع شده است.
غار كرفتو، از نوع غارهاى آهكى و طبيعى و يكى از قديمى ترين و شگفت انگيزترين غارهاى طبيعى ايران است كه در دوران سوم زمين شناسى شكل گرفته است.
بر اين اساس، كرفتو به عنوان يكى از آثار و پديده هاى طبيعى شاخص و حائز اهميت استان تحت شماره ۳۳۰ در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده و هرسال بسيارى از علاقه مندان و گردشگران داخلى و خارجى از آن ديدن مى كنند.
غار كرفتو به صورت معمارى صخره اى در چندين طبقه با فضاهايى به صورت اتاق هاى تو در تو، راهرو و دالان عبورى در دل كوه حفر شده است و باستان شناسان مى گويند: زمان حفر اين غار به روزگار نوسنگى مى رسد، يعنى دورانى كه انسان از بيم حيوانات و دشمنان به اين غار پناه برده و با گذشت قرن ها و يكجا نشينى انسان و شكل گرفتن تمدن بناى طبيعى آن به دست ساكنانش متحول شده و منطبق با نيازها و فرهنگ مادى و معنوى آنها شكل ديگرى پيدا كرده است. اين تغيير و دگرگونى تا حكومت ماناها به طول انجاميده است.
اين غار در سال ۱۳۷۹ از سوى سازمان ميراث فرهنگى مورد گمانه زنى قرار گرفته و با توجه به بررسى هاى باستان شناسى در محوطه بيرون و داخل غار آثارى از دوران هاى مختلف به دست آمده است. انسان در ۳ دوره پيش از تاريخ، دوره تاريخى و دوره اسلامى (قرن ششم تا قرن هشتم هجرى) در اين غار سكونت داشته است. ديواره بيرونى غار كه به طور طبيعى تشكيل شده، همانند يك معمارى سنگى است كه در مناطق اورامان به چشم مى خورد. ورودى غار از دامنه كوه ۲۵ متر ارتفاع دارد و در گذشته راه رسيدن به آن نسبتاً سخت و طاقت فرسا بود، اما امروزه با ايجاد يك راه پله فلزى ورود به داخل غار براى بازديدكنندگان آسان شده است.
در معمارى سنگى داخل غار، ۴ طبقه قابل شناسايى است كه اين طبقات از طريق راهروهاى ايجاد شده به هم ارتباط مى يابد و در هر طبقه علاوه بر ايجاد اتاق هاى تو در تو، پنجره و نورگيرهايى تعبيه كرده اند.
از قسمت هاى جالب و ديدنى غار نقوش سردرها و جاى مشعل هاست كه به وسيله كانال هايى به مخزن گاز متصل شده است. گويا در اين غار از روش بيوگاز استفاده و سال ها روشنايى و حرارت آن را از اين نوع گاز تأمين كرده اند.
زيباترين بخش معمارى غار طبقه سوم آن است كه علاوه بر دقت در تراشيدن و كندن اتاق ها، فرم خاص سقف ها به شيوه كمانى است. روى سردر ورودى يكى از اتاق هاى طبقه سوم كتيبه يونانى وجود دارد كه تا حد زيادى صدمه ديده است. در اين كتيبه از الهه هراكلس ياد شده و به همين دليل بسيارى اين غار را معبد الهه يونانى نامگذارى كرده اند، در اين كتيبه آمده است: «اين خانه هراكلس است، هر كس در آن وارد شود در امان است.» برخى بر اين عقيده اند كه اين غار مدتى سكونتگاه سلوكيان (جانشينان اسكندر مقدونى) بوده است كه پس از فتوحات مهرداد دوم اشكانى به سمت غرب ايران حركت كرده اند.
در كف غار چشمه هايى وجود دارد كه آبروهاى كوچكى ايجاد كرده و ۲ حوضچه در اين غار شناسايى شده است كه هر يك ده ها متر طول دارد. با توجه به نفوذپذيرى كف غار آب چشمه ها پس از عبور از منافذ زيرين به بيرون غار راه يافته است. ستون فقرات اصلى غار قريب به ۷۵۰ متر طول دارد و از اين مسير پر پيچ و خم، دهانه ها و دالان هاى گوناگونى منشعب مى شود. به همين جهت تاكنون كسى قادر به شناسايى تمامى اين مسيرها و تهيه نقش كامل از آن نبوده است. در مسير طبيعى غار تفاوت هاى بسيارى ديده مى شود، به طورى كه در برخى بخش ها علاوه بر وسعت خاص دالان ها و تالارهاى طبيعى و ارتفاع سقف آنها، قسمت هايى وجود دارد كه بايستى به حالت سينه خيز و به دشوارى از آنها عبور كرد. همين وضع خاص مضمون افسانه ها و داستان هاى بسيارى در ميان اهالى منطقه شده است و بسيارى از طلسم غار و نحوه ايجاد آن سخن به ميان آورند، حتى اين امر در نوشته هاى مؤلفان محلى استان تأثير گذارده و به ذكر چنين مطالبى پرداخته اند. با تلاش مقامات و مسئولان محلى بويژه ميراث فرهنگى استان برنامه ساماندهى و ايجاد خدمات و تسهيلات رفاهى به منظور جذب گردشگران به اجرا درآمده است. از عمده ترين اقداماتى كه از سال ۱۳۷۸ تاكنون از سوى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان كردستان در اين اثر باستانى انجام گرفته، مى توان به موارد زير اشاره كرد:
*كاوش و حفارى در غار در ۳ فصل و خاكبردارى، بويژه در بخش هاى جلويى غار.
* برق رسانى و نورپردازى محدوده غار تا بخش انتهايى ستون فقرات اصلى در جوانب گوناگون و محدوده بيرونى آن.
* ايجاد پله و پاگرد سنگى در محدوده بيرونى غار و نصب پله فلزى در بخش بيرونى .
* ايجاد سكوهاى سنگى به منظور استراحت گردشگران.
* خاكبردارى و ايجاد پاركينگ وسايل نقليه.
* كنترل آب هاى چشمه بيرونى غار و تصفيه آب به منظور تأمين آب آشاميدنى.
* ساخت پايگاه عملياتى، اتاقك نگهبانى و بليت فروشى و سرويس هاى بهداشتى.
* نصب پله و نرده هاى چوبى در داخل غار به منظور تأمين امنيت گردشگران.