به استثناى ۲ محور آموزش و پايش ساير فعاليت هاى كميته اجرايى كاهش آلودگى هواى تهران و تبصره ۱۳ به نوعى موازى كارى محسوب مى شود كه بايد متوليان امر در اين خصوص تعيين تكليف كنند.
قوام الدين بزرگيان مديركل محيط زيست استان تهران در يكصد و نود و يكمين جلسه كميته اجرايى كاهش آلودگى هواى تهران با اعلام اين مطلب گفت: با بودن كميته ويژه در زمينه حمل و نقل عمومى و بهينه سازى مصرف سوخت (تبصره ۱۳) كه اكثر بندهاى كميته اجرايى كاهش آلودگى هواى تهران را پوشش مى دهد نيازى به كميته كاهش آلودگى هواى تهران نيست.
وى افزود: اگر قرار است اين روند ادامه يابد و نخواهيم كميته اجرايى تعطيل شود، بايد شرح وظايف جديدى براى اين كميته خارج از اختيارات تصميم گيرى ستاد تبصره ۱۳ در نظر بگيريم چرا كه نمى شود افراد ديگرى تصميم گيرى كنند و بعد قرار باشد ما نظارت كنيم.

]نصرت ناصرى كوهبنانى [

بدون شك محيط زيست نقش بسيار مهمى در زندگى ما ايفا مى كند به گونه اى كه حتى تنفس، تغذيه و.. بدون داشتن محيط زيست مناسب امكان پذير نخواهد بود. در زير نگاهى به مواد موجود در محيط زيست و نقش آن در تغذيه انسان ها داريم.
از هنگامى كه انسان با نگاهى كاوشگرانه به محيط اطراف خود و موجودات زنده آن نگريست و توانست با فناورى پيشرفته در اعماق وجودى موجودات زنده نفوذ كند متوجه نياز مادى بدن موجودات به مواد غذايى در امر تغذيه صحيح شد و با بررسى هاى گسترده از اين مواد و اثر آنها بر بدن آگاه شد. انسان امروز برنامه غذايى مناسبى را بايد مدنظر داشته باشد برنامه غذايى مناسب نقش مهمى در امر تغذيه سالم دارد. تغذيه سالم يعنى دريافت ميزان لازم و كافى مواد مورد نياز بدن در طول شبانه روز.
فعاليت هاى مغزى تا حدود زيادى به گردش خون، غذاى مناسب، بهداشت و هواى كافى بستگى دارد كودكانى كه در اين زمينه كمبودها و نارسايى هايى دارند وضع ذهنى مطلوبى ندارند و نمى توانند به عنوان يك فرد عادى داراى انديشه و تفكر باشند.
براى پرورش و رشد ذهن نياز به صرف غذاهايى است كه ميزان آن از لحاظ حجم و كميت اندك و از لحاظ كيفيت غنى باشد. مثال مواد قندى مانند خرما و كشمش مواد چربى دار و دانه هايى چون پسته، گردو، بادام و.... براى آنها كه كار ذهنى دارند بسيار لازم و مفيد است. البته مواد لپه اى و دانه اى به صورت كلى از فسفر بيشترى برخوردارند و در جانشينى مواد از دست رفته و حفظ قدرت ذهنى و دادن غذاى كافى به مغز نقش مؤثر ى دارند. به طورى كه روانشناسان معتقدند كه غذاها نقش مهمى در رفتار افراد دارند آنچنان كه به عقيده آنان براى شناخت افراد بايد از آنها پرسيد كه چه مى خورند و اگر عامل غذا براى انسان ها حل شود حتماً ميزان دارو مصرفش به حداقل مى رسد.
تغذيه انسان در طول شبانه روز بايد دربرگيرنده تمام مواد حياتى مورد نياز بدن اعم از:
۱- مواد معدنى
۲- مواد آلى
۳- آب
كه به اختصار آنها را توضيح مى دهيم.
* آب
بعد از هوا لازم ترين ماده براى بدن است. يك نفر ممكن است بتواند چند هفته بدون غذا بماند اما بدون آب بيشتر از چند روز زنده نخواهد ماند. بيشتر مواد غذايى بايد به صورت محلول در آب باشند تا مورد استفاده بدن قرار گيرند آب بدن در داخل و اطراف سلول ها و در خون وجود دارد يك انسان بالغ در روز حدود ۲ ليتر آب بايد بنوشد البته مقدارى از اين آب در غذاهاى مختلفى كه خورده مى شود وجود دارد.
آب حدود ۹۰ درصد پلاسماى خون را تشكيل مى دهد بدن انسان در يك شبانه روز از راه آشاميدن، غذا خوردن و واكنش هاى شيميايى آب مورد نياز خود را دريافت مى كند و از راه ادرار، عرق و مدفوع آب اضافى را از دست مى دهد. بيشتر آب اضافى بدن توسط كليه ها دفع مى شود كه مقدار دفع ادرار به مقدار آشاميدنى هايى كه مصرف مى كند بستگى دارد مقدار آب خون هرگز نبايد از حد معينى كمتر يا بيشتر شود كليه ها اين مقدار را تنظيم مى كنند.
مولكول آب چون نسبت به مولكول هاى مواد آلى نظير كربوهيدرات ها، چربى ها و پروتئين ها كوچك است نيازى به گوارش ندارد.
آب حدود ۷۵ درصد وزن سلول هاى گياهى و ۶۵ درصد وزن سلول هاى جانورى را تشكيل مى دهد.
عمده ترين نقش آب در بدن موجودات زنده موارد زير است:
۱- آب مى تواند به دليل گرماى ويژه بالا انرژى حاصل از فعاليت هاى انرژيتيك سلول را جذب كرده و مانع افزايش دماى سلول گردد.
۲- آب عاملى براى نقل و انتقال مواد در داخل سلول است .
۳- مواد زائد محلول در آب مى توانند به راحتى از سلول خارج شوند.
۴- واكنش هاى شيميايى بدن موجود زنده در حضور آب امكان پذير است.
* مواد معدنى
مواد معدنى به استثناى آن دسته كه مستقيماً در داخل مواد آلى وجود دارند مانند آهن بقيه بيشتر به صورت نمك در داخل ماده زنده يافت مى شوند. از ميان اين مواد به مهمترين آنها اشاره مى كنيم:
۱- پتاسيم: نقش مهمى در انقباض عضله قلبى- اسكلتى ايفا مى كند و بسيارى از آنزيم هاى درون سلولى را فعال مى كند و اثر بر روى فشار خون دارد. كمبود آن موجب ضعف عضلانى و بى حسى پاها مى شود. موادى مانند گوجه فرنگى ، سيب زمينى ، موز و پرتقال حاوى مقدار زيادى پتاسيم هستند.
۲- كلسيم: يكى از مهم ترين مواد معدنى است كه در ساختمان استخوان ها و دندانها وجود دارد كلسيم موجب انعقاد خون مى شود و در سوخت و ساز سلول ها و انقباض هاى عضلانى نقش دارد كمبود آن موجب كوتاهى قد، اختلالات رشد و بى نظمى در استخوانى شدن كودكان نيز مى گردد. شير و فرآورده هاى آن غنى ترين منابع غذايى حاوى كلسيم مى باشند.
۳- فسفر: همراه با كلسيم در تشكيل و استحكام ساختمان استخوان هاى بدن در توليد انرژى و فعاليتهاى سلولى نقش اساسى دارد فسفر در مواد غذايى مانند گوشت قرمز ، غلات و حبوبات به فراوانى يافت مى شود كمبود آن باعث بى اشتهايى كاهش حجم استخوانى و عصبى شدن افراد مى گردد.
۴- آهن : مهم ترين عامل سازنده هموگلوبين و بخش رنگى گلبول هاى قرمز است و عامل انتقال اكسيژن و كربن دى اكسيد در بدن است. مهم ترين منابع غذايى آهن، جگر، گوشت قرمز و حبوبات است. البته لازم به ذكر است مصرف آهن همراه با كلسيم باعث كاهش جذب آهن مى گردد بنابراين لازم است لااقل ۲ ساعت مصرف آنها با هم فاصله داشته باشد.
۵- روى، مس، منگنز و يد نيز از مواد معدنى مهمى هستند كه كمبود آنها موجب اختلالاتى در رشد ، تغيير رنگ مو و تكلم مى شوند.
* مواد آلى
كربو هيدراتها: اغلب غذاى ما و قسمت اعظم انرژى رژيم غذايى را تشكيل مى دهند. ساده ترين قند اين گروه گلوكز است كه سلول هاى بدن مى توانند آن را به عنوان سوخت مصرف كنند. در تنظيم قند خون و ذخيره آن به صورت چربى نقش دارند. نشاسته فراوان ترين اين گروه است كه در غذاهايى مانند سيب زمينى، گندم، برنج و ذرت يافت مى شود. فيبرهاى غذايى كه مواد غير قابل هضمى هستند جزو اين گروه هستند. مانند: سلولز. فقدان فيبر در رژيم غذايى موجب چاقى، ديابت، بيمارى هاى قلبى و عروقى مى شود.
پروتئين ها: از مواد ساده ترى به نام آمينو اسيد ساخته شده اند كه در رشد و ترميم بافت ها، تشكيل اجزاى ضرورى بدن، حفظ تعادل آب در بدن و انتقال مواد مغذى نقش اساسى دارند. كمبود اين مواد موجب اختلال در رشد، كاهش وزن و كوتاه شدن قد مى شود. عدم تحرك و استراحت زياد، استرس و اضطراب و ناراحتى هاى عصبى باعث دفع شدن و از بين رفتن پروتئين ها مى شود. موادى مانند لوبيا، سويا و گوشت سرشار از اين مواد هستند.
ليپيدها: در تأمين انرژى و جذب ويتامين هاى محلول در چربى نقش دارند و داراى اثر سيركنندگى هستند در ساختمان پوسته سلول ديده شده و در زير و اطراف اندام ها ذخيره شده و باعث حفاظت بدن در برابر سرما و ضربه مى شوند. مواد غذايى مانند كره، زيتون، بادام، منابع چربى حيوانى و گياهى سرشار از اين مواد هستند.
ويتامين ها: مواد آلى با تركيبات پيچيده اى هستند كه به مقدار كم در موادغذايى ضرورى هستند و باعث انجام فعل و انفعالات بيوشيميايى مى گردند و نقش ساختمانى دارند و دو دسته محلول در آب (B-C) و محلول در چربى (A-E-D-K) هستند.
۱- ويتامين A محلول در چربى است و در كبد ذخيره مى شود. هويج پيش ساز اين ويتامين مى باشد، كمبود آن موجب خستگى مفرط، شبكورى، زبرى پوست مى شود و در مواد غذايى مانند شير و جگر يافت مى شود.
۲- ويتامين K نيز محلول در چربى است. در انعقاد خون نقش مهمى دارد. كمبود آن موجب خونريزيهاى شديد شده و در منابع غذايى مانند كلم، اسفناج، يونجه و جگر يافت مى شود.
۳ - ويتامين E در مقابل حرارت مقاوم بوده و فاكتور ضد سرطان نيز محسوب مى شود و نقش اساسى در توليد مثل دارد كمبود آن موجب افزايش مصرف اكسيژن و تحليل عضلات مى شود. اين ويتامين در مواد غذايى مانند زرده تخم مرغ، جوانه گندم و تخم آفتابگردان وجوددارد.
۴- ويتامين D باعث جذب كلسيم شده، كمبود آن موجب نرمى استخوان ها شده البته اين ويتامين را بدن قادر است در مقابل نور خورشيد بسازد كه در غذاهاى دريايى و روغن ماهى نيز به فراوانى وجوددارد.
۵- ويتامين C در تشكيل بافت پيوندى ترميم زخم ها نقش مهمى ايفا مى كند. مصرف زياد آن باعث تشكيل سنگ كليه مى شود و كمبود آن باعث خونريزى لثه مى شود. در موادغذايى مانند گوجه فرنگى و پرتقال به مقدار زيادى وجود دارد. خوردن آن در زمستان موجب مقاومت بدن در مقابل سرما خوردگى مى شود.
۶- ويتامين هاى گروه B شامل (B1- B2- B3- B5- B7- B9) بوده. اين ويتامين ها در متابوليسم كربوهيدراتها رشد توليد انرژى عضلانى تشكيل چربيها و تبديل قندها به چربى نقش دارند. منابع غذايى آنها عبارتند از جگر، زرده تخم مرغ، شير و ميوه جات كمبود هركدام از اين ويتامين ها نيز مشكلاتى از قبيل ناراحتى هاى عصبى خستگى هاى مفرط، ريزش مو و تأخير در رشد، بالا رفتن كلسترول خون را به همراه دارند. با توجه به مطالب ذكر شده مى توان گفت كه يك غذاى خوب بايد همه مواد مورد نياز بدن را داشته باشد و اين مواد به اندازه كافى و متنوع باشند مقدار مصرف آن با مقدار نياز به انرژى متناسب باشد در ضمن نياز به انرژى به عوامل گوناگونى مانند جنس، سن ، وزن و ميزان فعاليت بستگى دارد تا بدن سالم و از لحاظ وزن متناسب بماند.
پس بهتر است در برنامه غذايى نوجوانان از تمام گروه هاى غذايى به ميزان كافى استفاده شود زيرا بلوغ مرحله گذر از دوره كودكى ورسيدن به بزرگسالى و در واقع دوره رشد سريع فيزيكى عقلانى عاطفى انسان است توجه به نيازهاى غذايى دوران بلوغ براساس افزايش اين نيازها هم براى نوجوانان داراى اهميت ويژه اى است. در اين دوران تأمين انرژى، پروتئين، آهن، كلسيم، يد و روى مورد نياز بدن از اهميت فزاينده اى برخوردار است.

هفته گذشته «ايران» در گزارشى ضمن بررسى علت مرگ ۷۹ دلفينى كه در اواخر شهريور ماه امسال از بين رفته اند در گفت وگويى با فريدون كتال محسنى رئيس اداره حفاظت محيط زيست استان هرمزگان مشخص كرد كه علت اصلى اين حادثه كشتى هاى صيادى بوده است. در اين گزارش آمده بود كه هنوز علت مرگ و خودكشى ۷۲ دلفينى كه پس از آن دلفين ها در ماه جارى كشته شده اند مشخص نشده است. با وجود اين سازمان شيلات وزارت جهاد كشاورزى توضيحاتى در اين زمينه ارائه كرده است كه در زير مى آيد:
۱- بنابر نظر كارشناسان صيد و صيادى، گرفتار شدن دلفين ها در تور هاى پرساين (محاصره) تون ماهيان، با توجه به هوشمندى و سرعت بالاى حركت آنها بعيد به نظر مى رسد، ضمن آنكه تور پرساين بصورت پياله اى مدور با قطر حدود ۵۵۰ متر است و زمان ريخته شدن در دريا تا زمان بالا كشيدن آن چند ساعت فاصله دارد و لذا فضا و زمان كافى براى تحرك و خروج دلفين از داخل تور فراهم خواهد بود.
۲- ناخدا و خدمه كشتى هاى پرساينر، صيد دلفين ها را نشانه بداقبالى مى دانند و لذا نسبت به آزادسازى دلفين هايى كه به طور اتفاقى در تور قرارگرفته باشند كاملاً توجيه هستند و در صورت مشاهده گله دلفين ها در كنار تون ماهيان از تور ريزى خوددارى مى كنند و در صورت مشاهده تعداد محدودى دلفين در بين تون ماهيان، پس از تورريزى با استفاده از قايق تندرو نسبت به رها كردن آنها اقدام مى نمايند.
ضمن آن كه بنا به اظهارات مديران شركت هاى صيد صنعتى تون ماهيان، هيچ يك از كشتى ها در سال جارى، صيد اتفاقى دلفين در تورهاى خود نداشته اند.
۳- در مورد ادعاى غير مستند حضور كشتى هاى صيد صنعتى در نزديكى ساحل، به اطلاع مى رساند با توجه به ابعاد تور پرساين كه ارتفاعى بين ۲۵۰ تا ۳۲۰ متر دارد، امكان تور ريزى در آبهاى كم عمق براى آن وجود ندارد و بطور معمول محدوده صيدگاه ها دهها مايل از ساحل فاصله دارد و لذا مجوزهاى صيد براى كشتى هاى پرساينر و فاصله بالاتر از ۲۴ مايل از ساحل صادر مى گردد. ضمن آن كه يگان حفاظت از منابع آبزيان دائماً به كنترل محدود ه تردد و صيد شناورهاى صيادى از جمله كشتى هاى پرساينر در محدوده هاى مجاز آنها مى پردازند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، اقدام هاى لازم را به عمل مى آورند. لذا رؤيت دلفين ها در ساحل نمى تواند ناشى از صيد كشتى هاى پرساينر باشد.
۴- با توجه به زنده بودن برخى از دلفين ها براساس گزارش تلويزيونى مورخ ،۸۶‎/۸‎/۴ مى توان نتيجه گرفت عزيمت آنها به ساحل دال بر صيد آنها توسط كشتى هاى صيادى نبوده است.
۵- در ارتباط با رؤيت اخير دلفين ها در سواحل كوه مبارك به اطلاع مى رساند در اين تاريخ بجز يك فروند از كشتى ها كه در فاصله بيش از ۱۰۰ مايل از ساحل قرار دارد، ساير كشتى هاى پرساينر تماماً در لنگرگاه مستقر هستند.
۶- با توجه به سابقه ۱۶ سال فعاليت كشتى هاى پرساينر ايرانى در آب هاى درياى عمان و نبود سابقه اين موضوع در سال هاى گذشته، قطعاً علت وقوع اين امر ناشى از فعاليت كشتى هاى صيد صنعتى نبوده است، ضمن آن كه ميزان صيد سالجارى پائين تر از حداقل صيد سال هاى گذشته بوده است.
۷- در مورد ادعاى حضور كشتى هاى خارجى در آب هاى ايران به اطلاع مى رساند اين موضوع به هيچ وجه صحت ندارد و در سال ۸۶ هيچ كشتى صيادى خارجى وارد آبهاى ايران نشده و به صيد نپرداخته است.
طبق جدول زمانبندى سازمان شيلات ۵شركت كشتى هاى صيادى در شهريورماه در درياى عمان مشغول به صيد ماهيان تون بوده اند.
«ايران»: روزنامه ايران كه اخبار مربوط به مرگ دلفين ها را به نقل از مقام هاى مسئول منتشر كرده است، توضيحات سازمان شيلات را نيز فقط براى قضاوت خوانندگان منتشر مى كند.
خودكشى نهنگ ها و دلفين ها در سراسر جهان از اسرارآميزترين موضوعات زيست محيطى است و به نظر مى رسد درباره واقعيت مرگ دلفين ها بايد منتظر تحقيقات كامل و كارشناسى شده شد.

دبير كل سازمان ملل از فردا با هدف انجام ديدارهايى درباره موضوعات محيط زيستى به آرژانتين، شيلى، برزيل و قطب جنوب سفر خواهد كرد.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، يك سخنگوى سازمان ملل در اين باره گفت كه بان كى مون دبير كل سازمان ملل فردا به پايتخت آرژانتين خواهد رسيد و در آنجا ديدار رسمى يك روزه خواهد داشت و پس از آن در پنجشنبه در اجلاس ايبروآمريكن در شيلى حضور پيدا خواهد كرد.
دبير كل سازمان ملل پس از سفر به برزيل به قطب جنوب سفر خواهد كرد تا در سرزمين برف و يخ ببيند چگونه يخ ها ذوب مى شود تا شايد از آب شدن آنها جلوگيرى كنند!

«تنوع زيستى ايران معادل تنوع زيستى كل اروپاست.»
اين جمله را كه با شنيدنش در دلمان احساس خوبى به ما دست مى دهد، فاطمه واعظ جوادى رئيس سازمان حفاظت محيط زيست گفته است اما پس از آن هم اين سؤال را مطرح كرده كه «چرا تركيه بايد از صنعت طبيعت گردى و گردشگرى ۱۸ ميليارد دلار درآمد كسب كند اما ما نمى توانيم چنين كارى را انجام دهيم آيا ما ايده، فن، نيروى كار متخصص در اين زمينه كم داريم يا فاقد طبيعت و محيط زيست خوبى هستيم »
البته واعظ جوادى اين را هم مى گويد كه: «محيط زيست بايد خودش را پيدا كرده و بداند در كشور چه كاره است. سازمان حفاظت محيط زيست كشور بايد امور اجرايى را به مردم سپرده و خودش بر اين امور نظارت كند.» او در ادامه سخنان ديگرى نيز عنوان مى كند: «محيط زيست سالانه كمتر از هزار كارخانه وصنعت آلاينده را مى تواند پايش كند، اما بايد با دادن مجوز تأسيس آزمايشگاه به فارغ التحصيلان دانشگاه ها، قسمتى از اين كار را به آنها بسپارد تا ضمن ايجاد اشتغال و بالا بردن توان نظارتى خود، قدمى هم براى اجراى اصل ۴۴ بردارد.»