خوزستان ـ خبرنگار«ايران»: مديركل بازسازى و حوادث غيرمترقبه استاندارى خوزستان از زخمى شدن ۳۰ دانش آموز در زمين لرزه صبح ديروز (سه شنبه) در قلعه تل باغملك از توابع خوزستان خبر داد كه براى مداوا به بيمارستان ايذه اعزام شدند.
شاپور رستمى در گفت وگو با ايرنا، با اعلام اين كه اين دانش آموزان در زمان خروج از كلاس درس زخمى شدند، افزود: در اين زمين لرزه به تعدادى از واحدهاى مسكونى روستايى و شهرى ايذه و باغملك نيز زيان جزيى وارد شد.
وى گفت: به همين منظور نيروهاى امدادى در شهرستان هاى ايذه و باغملك و شهرهاى معين در حال آماده باش بسر مى برند.
يدالله جانكى، فرماندار باغملك نيز در اين باره گفت: پس از وقوع زلزله، يك تيم امداد ۳۳ نفره مجهز به امكانات امدادى به روستاهاى اطراف اعزام شدند. زمين لرزه اى به بزرگى ۵‎/۱ در مقياس امواج درونى (ريشتر) حوالى قلعه تل از توابع باغملك در خوزستان را لرزاند و در بيشتر شهرستان هاى اين استان از جمله اهواز، لالى، مسجد سليمان، رامهرمز و باغملك احساس شد. اين زمين لرزه در ساعت ۸ و ۵۰ دقيقه و ۱۸ ثانيه صبح سه شنبه به وقوع پيوست. باغملك در شرق خوزستان واقع شده است.
در همين حال، رئيس پژوهشكده زلزله شناسى اعلام كرد: وقوع زمين لرزه در خوزستان جاى نگرانى نيست.
مهراد مصطفى زاده در اين باره گفت: اين زمين لرزه در حوزه زاگرس و مرتبط با شكستگى هاى اين منطقه است و اين زلزله نگران كننده اى نيست زيرا هر چند وقت يك بار در اين منطقه به دليل شكستگى هاى زاگرس، ما شاهد يك زلزله بالاى ۴ ريشتر هستيم.

قزوين ـ خبرنگار «ايران»: بيمارى ديابت نوع ۲ كه قبلاً فقط در افراد بالاى ۳۰ سال ظاهر مى شد به تازگى در بين كودكان و نوجوانان ديده شده است.
دكتر رجب رئيس انجمن ديابت ايران با بيان مطلب فوق در برنامه گراميداشت روز جهانى ديابت در جمع بيماران ديابتى، متخصصان و كارشناسان بهداشت و درمان افزود: در جهان ۲۵۰ ميليون نفر، در ايران ۴ ميليون نفر ۵ درصد كل كشور به بيمارى ديابت مبتلا هستند و ۳ ميليون نفر دركشور در معرض ابتلا به اين بيمارى قرار دارند و سالانه ۱ درصد به تعداد ديابتى هاى كشور افزود مى شود. وى گفت: مبتلايان به چاقى، چربى و فشارخون بالا، زنانى كه سابقه حاملگى و سقط جنين و توليد نوزادان بالاى وزن ۴ كيلوگرم و افراد باسابقه خانوادگى ديابت بيشتر از ساير افراد جامعه در معرض خطر ابتلا به بيمارى ديابت هستند.
رئيس انجمن ديابت ايران با اشاره به اين كه پرخورى، پرنوشى، پرادرارى، كاهش شديد وزن، تأخير در بهبود زخم ها و تارى ديد از علائم بيمارى ديابت است تصريح كرد: ديابت نوع اول در نوجوانان و افراد زير ۳۰ سال ديده مى شود كه درمان آن تنها با تزريق انسولين است و نوع دوم ديابت كه در افراد بين ۳۰ تا ۹۰ سال ديده مى شود در ابتداى بيمارى با شروع فعاليت جسمى و شديد مناسب تا ۸۰ درصد قابل كنترل است كه اگر كنترل نشود نيازمند داروهاى ويژه و تزريق انسولين است. دكتر رجب به يكى از مهم ترين مشكلاتى كه افراد ديابتى دارند اشاره و تصريح كرد: بسيارى از اين افراد اين مسأله را جدى نمى گيرند زيرا ديابت درد ندارد. اگر كسى قند خونش ۱۸۰باشد چون دردى حس نمى كند مسأله را جدى نگرفته و هنگامى كه دچار عوارض ناشى از ديابت شد درمان به سختى صورت مى گيرد.
دكتر رجب با تأكيد بر نقش آموزش، كنترل متابوليسم بدن و حمايت هاى روانشناختى و اجتماعى به عنوان درمان هاى نوين بيمارى ديابت در كنار ورزش، تغذيه و داروهاى سنتى اضافه كرد: متأسفانه در ايران بيشتر براى درمان هاى سنتى خصوصاً دارو درمانى هزينه مى شود و لزوم توجه به سازمان هاى بيمه گر و مشاركت تمامى سازمان هاى زيرربط در اين زمينه بشدت احساس مى شود.
دكتر بهرام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشكى قزوين نيز گفت: ۵‎/۴ درصد مردان و ۶‎/۱ درصد زنان بين ۲۵ تا ۶۴ سال در استان قزوين به بيمارى ديابت مبتلا هستند.
وى حد طبيعى قند خون را بين ۶۰ تا ۱۴۰ ميلى گرم خون عنوان كرد و افزود: اگر فردى در طولانى مدت قند خون بيش از حد طبيعى داشته باشد مى تواند دچار عوارض ناشى از ديابت شود.
مريم كوشا مديرعامل انجمن ديابت ايران - شعبه قزوين- با عنوان اين كه ۱۴ نوامبر ۱۹۲۱ با كشف انسولين از سوى فردريگ آنتينگ روز جهانى ديابت، نامگذارى شد افزود: نامگذارى روزها به نام بيمار ها فرصتى براى ارائه آموزش نكات لازم به افراد سالم براى پيشگيرى و عدم ابتلاى آنها به آن بيمارى را فراهم مى آورد.
دكتر ناجى كارشناس بيمارى هاى غيرواگير مركز بهداشت استان قزوين نيز خاطرنشان كرد: مى توان با اكتفا نكردن به دارو و با ورزش منظم و تغذيه سالم و توجه به كنترل قند خون ۸۰ درصد از بروز ديابت و ديگر بيمارى هاى غيرواگير پيش گيرى كرد. وى با اشاره به شيوه هاى غلط زندگى در بين افراد جامعه توصيه كرد: ديابت يك بيمارى پرهزينه است و همه ساله بسيارى از مبتلايان به اين بيمارى بر اثر عوارض آن جان خود را از دست مى دهند و يا دچار از كارافتادگى اعضا، سكته هاى قلبى، مغزى و نارسايى هاى كليه و نابينايى مى شوند كه براى جلوگيرى از آن بايد دركنار مصرف دارو و تغذيه سالم، و فعاليت جسمانى، مناسب با سن و وضع جسمانى خود داشته باشند.
ناجى يادآور شد حدود ۵۰ درصد از مبتلايان به ديابت نوع (۲) از بيمارى خود بى اطلاعند و اين نوع ديابت بدون علامت، تنها از طريق آزمايش خون قابل شناسايى است.

ايلام - خبرنگار «ايران»: پرندگان مهاجر آبزى و كنارآبزى در چند روز اخير وارد زيستگاه هاى استان شدند.
غلامحسين كاظمى سرپرست حفاظت محيط زيست استان ايلام گفت: با توجه به شرايط آب و هوايى و تنوع اقليمى در استان هر ساله با شروع فصل سرما زيستگاه هاى مناطق گرمسيرى جنوب ايلام پذيراى پرندگان مهاجر است. وى گفت: همه ساله گونه هاى مختلفى از پرندگان مهاجر براى زمستان گذرانى، تجديد قوا و جوجه ريزى به زيستگاه هاى مناطق گرمسيرى استان وارد مى شوند.
وى افزود: از جمله اين پرندگان مهاجر مى توان هوبره، باقرقره و انواع غازها و اردكها را نام برد. وى گفت: يكى از گونه هاى حايز اهميت در بين پرندگان مهاجر تالاب هاى استان ايلام، گونه حمايت شده هوبره است كه از عرض شمالى به زيستگاههاى جنوبى ايران و منطقه گرمسيرى شهرستان دهلران مهاجرت مى كند.

مهاباد ـ خبرنگار « ايران»: نخستين سايت پرنده نگرى كشور روز سه شنبه در تالاب كانى برازان مهاباد به بهره بردارى رسيد.
با معرفى اين تالاب زيبا و منحصر به فرد به عنوان يك سايت «پرنده نگرى» در كشور، بهره بردارى اكوتوريسمى از اين تالاب براى
علاقه مندان به طبيعت فراهم شد.
در همايشى كه به همين مناسبت در حاشيه اين تالاب برگزارشد، مديركل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربى گفت: معرفى اين تالاب به عنوان يك سايت پرنده نگرى از سوى كميته ملى طبيعت گردى صورت گرفته است.
كيومرث كلانترى افزود: با ايجاد اين سايت پرنده نگرى محققان، دانشجويان، پرنده شناسان، گردشگران و طبيعت گردان داخلى و خارجى قادر خواهند بود در شرايط ويژه و مناسب از جاذبه هاى متنوع اين تالاب استفاده كنند.
وى از ايران به عنوان يكى از پنج كشور برتر دنيا در زمينه تكميل بودن چرخه محيط زيست ياد كرد و گفت: در آذربايجان غربى نيز اكوسيستم هاى ارزشمندى وجود دارد كه در برخى زمينه ها در سطح كشور منحصر بفرد است
كلانترى اضافه كرد: در همين راستا كميته استانى طبيعت گردى در استان شكل گرفته و جاذبه هاى طبعيت گردى استان مورد شناسايى قرار گرفته است.
وى يادآورشد: تالاب كانى برازان به دليل زيست و گذر گونه هاى كمياب و نادر پرندگان و ديگر وحوش قبلا نيز به عنوان يك منطقه شكار ممنوع اعلام شده بود كه ارتقاى آن به پناهگاه حيات وحش در دست بررسى است.
كلانترى خاطرنشان كرد: خوشبختانه تشكل هاى زيست محيطى شهرستان مهاباد به عنوان يكى از تشكل هاى فعال در سطح كشور تاكنون نقش ارزنده اى در حفاظت از عرصه هاى مختلف محيط زيست بويژه تالابهاى اين شهرستان از خود نشان داده اند.
مديركل حفاظت از محيط زيست استان گفت: با فعاليت اين تشكل ها و فرهنگ سازى انجام شده در منطقه در زمان حاضر شاهد كمترين تخلفات از نظر شكار و صيد در محدوده اين شهرستان هستيم.
كلانترى افزود: براى حفظ محيط طبيعى اين تالاب هيچ ساخت وسازى در اين منطقه صورت نمى گيرد، ولى امكاناتى مانند دوربين و تلسكوپ و ديگر امكانات اوليه براى گردشگران فراهم مى شود.
تالاب كانى برازان مهاباد ۹۰۲ هكتار مساحت دارد و همه ساله پذيراى دهها هزار پرنده آبزى و كنار آبزى از ۵۲ نوع و گونه بومى و مهاجر است.

شيراز - خبرنگار «ايران»: ايجاد شهر سلامت و شهر دانشگاهى در راستاى طرح توسعه منطقه ويژه اقتصادى شيراز در محور شيراز - سپيدان صورت مى گيرد.
مديرعامل منطقه ويژه اقتصادى شيراز با بيان اين مطلب گفت: به دنبال تصويب طرح ساخت شهر سلامت و شهر دانشگاهى در شيراز در جريان سفر رئيس جمهور به استان فارس، پيگيرى هاى جدى مسئولان استان براى عملى شدن اين طرح ها آغاز شد و اخيراً با هماهنگى اداره كل منابع طبيعى، زمينى به وسعت ۵۰۰ هكتار براى شهر سلامت و يك هزار و ۵۰۰ هكتار زمين براى راه اندازى شهر دانشگاهى در محور شيراز - سپيدان اختصاص يافت.
مهندس حميدرضا بختيارى افزود: هم اينك نقشه بردارى زمين ها در حال انجام است كه پس از پايان يافتن آن، كلنگ زنى اين ۲ طرح بزرگ اجرا خواهد شد.
وى با اشاره به اين كه شهر سلامت و شهر دانشگاهى شيراز به صورت منطقه ويژه، فعاليت خواهند كرد و قوانين و مقررات مناطق ويژه بر آنها حاكم خواهد بود اظهار داشت: در منطقه ويژه سلامت، بيمارستان هاى بين المللى با تخصص هاى مختلف تأسيس شده و بيماران خارجى، دوران نقاهت خود را در شهر سلامت مى گذرانند.
بختيارى اضافه كرد: در منطقه ويژه دانشگاهى نيز دانشگاه هاى معتبر خارجى و داخلى مى توانند شعبه هاى بين المللى خود را راه اندازى كنند و به جذب دانشجو از كشورهاى مختلف بپردازند.
وى تصميم اخير دولت مبنى بر اجراى قانون كار مناطق آزاد در مناطق ويژه اقتصادى را يكى از مزيت هاى ايجاد شده براى حضور سرمايه گذاران خواند و گفت: تا پيش از اين، قانون كار جمهورى اسلامى در مناطق ويژه كشور اعمال مى شد، اما با اجراى اين مصوبه، قانون كار اين مناطق مشابه ديگر كشورهاى جهان خواهد شد و مزيت مناسبى براى فعاليت سرمايه گذاران خارجى فراهم خواهد آمد.
بختيارى در بخش ديگرى از سخنان خود، گزارش نهايى البرادعى از وضع فعاليت هسته اى صلح آميز ايران را در جهت رونق سرمايه گذارى خارجى كشور بسيار مثبت و مؤثر ارزيابى كرد و خاطرنشان ساخت: بسيارى از افراد خارجى كه براى سرمايه گذارى در منطقه ويژه اقتصادى شيراز ابراز تمايل مى كردند، حضور قطعى خود در منطقه را به انتشار گزارش نهايى آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره فعاليت هاى هسته اى ايران موكول مى كردند و باتوجه به نتايج اين گزارش، پيش بينى مى شود سرمايه گذاران خارجى، حضور پررنگ ترى در مناطق ويژه اقتصادى كشور پيدا كنند.
وى در ادامه از فعاليت يك شركت سرمايه گذار خارجى در منطقه ويژه اقتصادى شيراز براى توليد شيشه عطر و صنايع غذايى خبر داد و گفت: چندى پيش مالكان ايرانى الاصل يك كارخانه عطرسازى در كشور امارات متحده عربى، براى راه اندازى يك كارخانه توليد شيشه هاى عطر و صدور شيشه هاى توليدى به امارات، در منطقه ويژه شيراز اعلام آمادگى كردند و پس از طى مراحل قانونى، زمين موردنياز را در منطقه ويژه تحويل گرفته و ساخت كارخانه را آغاز كرده اند.
مدير عامل منطقه ويژه اقتصادى شيراز، ميزان سرمايه گذارى خارجى براى ساخت كارخانه توليد شيشه عطر و صنايع غذايى را ۱۸ ميليارد تومان و اشتغالزايى آن را ۲۰۰ نفر اعلام كرد.

خرمشهر ـ خبرنگار«ايران»: مدير كل امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى كشور گفت: به منظور تأمين ايمنى آبراه اروند رود، با توافق ۲ كشور ايران و عراق عمليات لايروبى اين رودخانه به محض فراهم شدن شرايط طرف عراقى آغاز مى شود.
سيد على استيرى گفت: با توجه به اهميت اروندرود و لايروبى اين رودخانه، توافقات مشتركى ميان ايران و عراق در اين زمينه صورت گرفته است اما بايد شرايط مساعدى براى لايروبى در اين رودخانه ايجاد شود. وى گفت: براى انجام عمليات لايروبى اين رودخانه بايد كميته اى متشكل از هر ۲ كشور فعال شود. استيرى در ادامه افزود: هر ۲ كشور به منظور تأمين ايمنى آبراه اروند مايل به همكارى هستند و عراق نيز براى تسريع در عمليات لايروبى اروند و همكارى با ايران در اين درباره اعلام آمادگى كرده است. مديركل امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى كشور افزود: بى ثباتى شرايط در عراق موجب به تعويق افتادن بحث لايروبى اين رودخانه شده اما بعد از فراهم شدن شرايط در عراق، لايروبى اروندرود در رأس برنامه هاى اجرايى سازمان بنادر و كشتيرانى قرار خواهد گرفت.
استيرى گفت: باتوجه به توافقات صورت گرفته بين ايران و عراق و طبق قرارداد الجزاير قبل از اجراى عمليات لايروبى اروند، اين رودخانه بايد از وجود مواد منفجره از سوى نيروهاى متخصص نظامى پاكسازى شود تا بتوان شناورهاى مغروق را خارج و سپس به لايروبى اين رودخانه اقدام كرد. وى در ادامه افزود: بعد از اتمام لايروبى، اين رودخانه علامت گذارى و نقشه بردارى خواهد شد. استيرى با بيان اين كه انجام چنين اقداماتى نيازمند صرف هزينه بسيار بالايى است گفت: به لحاظ حقوقى توافقاتى بين دو طرف صورت گرفته است اما در ابتداى كار هدف اصلى ايمنى اين رودخانه براى انجام اقدامات بعدى است.
وى در باره هزينه و مدت زمان انجام عمليات لايروبى گفت: به دليل ساير اقداماتى كه بايد قبل از لايروبى در اين رودخانه انجام شود و از آنجا كه مدت زيادى (حدود ۲۵ سال) از آخرين عمليات لايروبى گذشته است،هزينه بالاى لايروبى اروندرود از سوى ۲ كشور به طور مشترك پرداخت خواهد شد. استيرى افزود: مدت زمان لايروبى اين رودخانه بستگى به روش هاى اجرايى لايروبى دارد. استيرى اظهار داشت: در صورت لايروبى، كشتى هاى بزرگ تر و با آبخور بيشتر امكان تردد در اروندرود و بندر خرمشهر را خواهند داشت. مديركل امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى گفت: قبل از جنگ ايران و عراق، هيأت هاى مشتركى در بنادر خرمشهر و بصره
در باره لايروبى رودخانه اروند تشكيل شد و توافق هايى نيز صورت گرفت اما در خلال جنگ مدارك و اسناد اين توافق ها از بين رفت كه بعد از جنگ بار ديگر اين توافق ها بين ۲ كشور صورت گرفت.

اصفهان - خبرنگار «ايران»: براساس دستور مقام قضايى استان اصفهان با افرادى كه از پساب فاضلاب براى كشت محصولات كشاورزى استفاده مى كنند برخورد شده و حتى در صورت لزوم محصولات آنها امحا نيز مى شود.
استفاده غيرمجاز ازپساب فاضلاب تصفيه خانه شمال اصفهان سال هاست كه به مصرف كشاورزى و كاشت محصولات مختلف مى رسد اما با دستور مقام قضايى و عمليات يگان حفاظت از منابع طبيعى استان بالاخره بعد از سال ها جلوى اين اقدام برخى افراد سودجو گرفته شد.
در حال حاضر ۴ كانال برداشت غيرمجاز از پساب فاضلاب شهرستان اصفهان، در وسعت ۴ كيلومتر در منطقه دشت سگزى مسدود شده است كه به گفته سرهنگ شريفى، مسئول يگان حفاظت از منابع طبيعى استان به تازگى قرار شده، با صدور حكمى از سوى دادستانى با تمامى برداشت كنندگان غيرمجاز در سرتاسر اين كانال (به طول تقريبى ۳۰ كيلومتر) برخورد شود و دستور امحاى محصولاتى كه با اين آب آبيارى شده اند نيز صادر شود . به گفته وى براساس قانون برداشت از پساب فاضلاب غيراستاندارد براى كشاورزى جرم محسوب شده و متخلفان مشمول مجازات خواهند شد. شريفى افزود: بررسى هاى ما حاكى از آبيارى محصولاتى مانند شلغم، چغندرقند، ذرت، كاهو، كلم و... با پساب فاضلاب بود. اين در شرايطى است كه هشدارها و تلاش هاى دستگاه بهداشتى و محيط زيست استان در سال هاى قبل نتوانتسته بود مانع كشت اين محصولات شود.
سرهنگ شريفى، گفت: اگر اين آب فاضلاب نباشد هم آمار تصرف و تجاوز پايين مى رود و هم مسائل غيربهداشتى ناشى از كاشت اين محصولات حل مى شود و هم پساب به مصرف دشت سگزى و احيا مى رسد.
وى افزود: گزارش بخش بيابان اداره كل منابع طبيعى استان حاكى از اين بود كه با وجود اجاره اين پساب اما قطره اى آب به درختان دست كاشت منطقه سگزى نمى رسد كه بر اين اساس ما حكمى از مقام قضايى گرفتيم كه منجر به خلع يد و رفع تصرف از برخى متخلفان شد.
شريفى افزود: ۲ كيلومتر كانال غيرمجاز از يكى از متخلفان سرشناس گرفته شد كه نفود زيادى هم داشت و با قدرت و قاطعيت مانع اجراى قانون مى شد و در مرحله دوم هم ۴ كانال روى هم ۱۴ كيلومتر به صورت موازى بسته شد. وى گفت: دادستان به يگان ماموريت داده كه در سرتاسر مسير اين كانال كه برخى در مسير شهرى واقع شده و دستگاه هاى ديگر بايد متصدى آن باشند، با كل اين معضل برخورد شود تا آنجا كه اجازه امحاى اين كشت هاى غيرمجاز هم داده شود. وى با اشاره به تلاش هايى كه در سال هاى گذشته در اين باره انجام شده، گفت: محيط زيست علوم پزشكى سال هاست كه جلسه هاى زيادى براى برخورد با اين قضيه برگزار مى كنند كه اميدواريم بالاخره به نتيجه برسد. وى درباره شيوه هاى برداشت كنندگان از پساب فاضلاب براى كشت محصولات، گفت: متخلفان يك لوله فلزى از زير زمين وارد كانال كرده اند و يك چاه هم در نزديكى ۱۵ مترى كانال زده اند بعد پمپ زده و مى گويند از چاه خودمان آب برداشت مى كنيم اما وقتى تحقيق كرده ايم معلوم شده كه از كانال مى برند كه آبيارى با اين كانال تاكنون اثرهاى غير بهداشتى بسيار بدى به جا گذاشته است. شريفى تصريح كرد كه با بستن اين چند كانال در هر ثانيه حدود يكصد ليتر آب وارد دشت سگزى شده و به مصرف درختان غير مثمر دست كاشت مى رسد.
وى گفت هم اكنون در ۳۰ نقطه برداشت غيرمجاز از اين پساب مى شود كه علنى است و برخى هم به صورت غيرعلنى در شب با ماشين و پمپ آب را مى برند.

\آباده ـ دفتر فرهنگ اسلامى و كانون ادب و هنر دانشگاه آزاد اسلامى واحد آباده اقدام به برپايى نمايشگاهى از آثار دانشجويان و استادان با عنوان «سايه هاى خيال» در سالن اجتماعات اين دانشگاه كرده است.
در اين نمايشگاه بيش از ۴۰ اثر هنرى شامل خط، نقاشى، گرافيك در معرض ديد علاقه مندان قرار گرفته است.
دكتر يوسفى، رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى آباده در مراسم گشايش اين نمايشگاه، گفت: بايد زمينه اى فراهم كرد تا بتوانيم شاهد برپايى اين چنين نمايشگاهى در سطح شهر باشيم.
\ شيراز ـ جشنواره سراسرى شعر ميلاد امام رضا عليه السلام باحضور چهل شاعر برتر كشور شامگاه سه شنبه ۲۹ آبان ماه بد از نماز مغرب و عشاء در محل مجموعه فرهنگى هنرى حافظ برگزار مى شود.
جلسه نماش و نقد و بررسى فيلم سينمايى «تعطيات اولو» با نقش آفرينى ژاك تاتى، محصول سال ۱۹۵۳ ساعت ۱۶‎/۳۰ روز چهارشنبه ۳۰ آبان ماه در مجموعه فرهنگى هنرى حافظ برپا مى شود.اين برنامه با همكارى اداره كل فرهنگ وارشاد اسلامى فارس، مدرسه كارگاهى سينما وكانون فيلم شيراز و در راستاى سلسله برنامه هاى بررسى سينماى كمدى جهانى به اجرا درمى آيد.
\ اصفهان ـ گالرى شماره ۲ كتابخانه مركزى از روز شنبه ۲۶ آبان ماه پذيراى آثار عكاسى هنرمند جوان اصفهانى، سالار ذاكرى است. در اين نمايشگاه ۵۳ قطعه عكس كه با موضوع هاى مختلف و با تكنيك رنگى و سياه و سفيد گرفته شده در معرض ديد علاقه مندان قرار مى گيرد.
\ قم ـ نمايشگاه هفته حج با شعار اتحاد ملى و انسجام اسلامى به همت سازمان حج و زيارت استان قم در صحن صاحب الزمان حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله عليها برپا شد.
هدف از برپايى اين نمايشگاه آشنايى مردم با مسائل مربوط به حج با استفاده از پوستر و نمودار به صورت نوشته و بنر است.

[آذر رسولى]

استان لرستان يكى از قديمى ترين زيستگاه هاى بشرى است. آثار دوران پارينه سنگى كهن و غارهاى مسكونى و منقوش پيش از تاريخ و تكوين هنر مفرغ كارى در لرستان دليل اين مقدمه است. اهميت مفرغ استان لرستان تا اندازه اى است كه «گريشمن» باستان شناس فرانسوى، هنر حقيقى ايران راهنر لرستان مى داند. در دوره اسلامى و با ظهور اعراب و سقوط امپراتورى ساسانى، لرستان بخشى از سرزمين جبال و به «عراق عجم» معروف بود. اين استان از جمله مناطق مهم ايران براى حفظ سنت ها و آداب و رسوم اصيل ايرانى بوده و حكومت هاى مختلفى شامل آل برسق، اتابكان و واليان بر لرستان حكومت داشته اند.
*مفرغ كارى در لرستان
پژوهشگران، هنر مفرغ كارى لرستان را نتيجه كارهاى ساده اى مى دانند كه بيان كننده چندين قرن انقلاب مادى ملتى كشاورز و جنگجو است. اين هنر در هزاره چهارم قبل از ميلاد به اوج خود رسيد. اهميت هنر مفرغ كارى در لرستان، انتقال هنر و سنن اجدادى، انتقال مفاهيم و موضوعات مشترك مذهبى و بيان قانون مندى هايى است كه براى همه اقوام سواركار، جنگاور و كشاورز دنياى قديم، به نحوى تحسين برانگيز بوده است. اشياء و ابزار به جا مانده از هنرمندان زاگرس بى شمار بوده و از آنها مى توان به جنگ افزارها شامل خنجر، شمشير، گرز و ساز و برگ سواركارى، وسايل زينتى و انواع ظروف و وسايل پذيرايى مخصوص اشاره كرد.
دره خرم آباد در مركز استان لرستان واقع شده است و به علت وجود كوه هاى اطراف كه منبع ذخيره آب هستند اين دره داراى چشمه هاى آب خنك و هواى دلپذير است. موقعيت طبيعى در اين دره سبب شده كه انسان هاى اوليه در غارهاى پنج گانه پيش از تاريخ، سكونت داشته باشند. وجود چشمه هاى فراوان و سراب، درياچه «كيو» در مركز شهر و موقعيت ارتباطى آن در گذشته به عنوان راه ارتباطى غرب به جنوب، خرم آباد را در زمره يكى از شهرهاى توريستى و زيباى ايران قرار داده است.
* مفرغ لرستان
در سال ۱۹۳۰ در بازار سياه اشياى عتيقه شرقى، مقدار بسيار زياد و غيرعادى از اشياى مفرغى عرضه شد و عرضه كنندگان تقريباً با اطمينان خاطر محل كشف آنها را كوه هاى لرستان و به طور دقيق دره هاى لرستان ذكر كرده اند. در سال ۱۹۲۸ يك برز گر لر در حين كار به گورى دست يافت كه داراى اشياى فلزى بود. او اين اشياء را در نزديكترين شهر، «هرسين» واقع در ۴۰ كيلومترى كرمانشاه فروخت. از آن پس معامله گران بدين شهر كوچك روى آوردند. به همين دليل اين مفرغ ها تا مدتى به مفرغ هاى هرسين شهرت داشت. از آن هنگام تا به حال موزه هاى متعدد و نيز مجموعه داران خصوصى از اين مفرغ ها مجموعه هاى مهمى گرد آورده اند. نا امنى در اين منطقه مانع كار علمى و تحقيقى بود و به همين سبب حفارى هاى غيرمجاز رونق بسيار داشت. تاريخ هايى كه به اين اشياء نسبت داده شده از اوايل هزاره دوم قبل از ميلاد تا عصر هخامنشيان است.
آندره گدار در سفرنامه اش مى نويسد: «در جوار چشمه تلى هست كه هنوز هم آثار يك ديوار مدور خارجى را به خوبى حفظ كرده است و گورستانى در پاى آن قرار دارد. به همين دليل هم مشخص كردن اين قبور كار آسانى است. در اين دره كه آب سخت كمياب است منزل ها و گورها دور و بر چشمه ها هستند و به همين جهت هم هست كه كشف و پيدا كردن قبور در لرستان كار بسيار سهلى است و در اين قبور مى توانيد اشياى عتيقه زيادى را پيدا كنيد.
در اين ميان سلاح ها، شمشير، خنجر، پيكان، نيزه، تبر و غيره كشف شده است. خنجر مورد استفاده معمولاً از مفرغ يك تكه است با دستگيره اى يا دسته اى كه در آن چوب يا صفحه هايى از استخوان كار گذارده اند. اين صفحه هاى استخوانى را با دو پيچ به هم متصل كرده اند. شىء مفرغى مركب از دو جوان است كه پشت به يكديگر داده اند. از لرستان اوايل هزاره قبل از ميلاد، مجموعه خصوصى ژنو، «سگ پاسبان» از سنگ آهكى سياه كه قسمتى از سرآن مرمت شده از تخت جمشيد دوره هخامنشيان، ششم يا قبل از ميلاد كه هم اكنون در موزه باستان شناسى تهران قرار دارد.
اما در قبال اين خنجرها، تبرهايى كه در كمال هنرمندى ساخته شده و دسته آنها با خار زينت داده شده لرى هستند. بعضى از اين تبرها تزئينات بسيار دارند. يكى از آنها كماندارى را نشان مى دهد كه در حال رها كردن كمان خود است. بسيارى از اين اشياء نيز تزئينى هستند. اغلب تيغه اين تبرها با دسته، زاويه قائمه تشكيل مى دهند و گاهى در قسمت بالاى تيغه تزئيناتى به چشم مى خورد. از آن مى توان به طوق، گردن بند، دست بند و سنجاق هاى مختلف اشاره كرد. اين سنجاق ها چه از حيث تعداد و چه از نظر هنرى كه در آنها از سرهاى حيوانات و پولك استفاده شده از سايرين ممتاز هستند.
ساير اشياى كشف شده عبارتند از زره، مال بند، محل مخصوص اتصال مال بند به ارابه و دهنه اسب كه به احتمالى سواركاران لر با سلاح ها و لباس هاى مخصوص خود به خاك سپرده شده اند.
در ابتدا دهنه ها خيلى ساده بوده ولى بعدها به افراط تزئين شده اند. گويا تزئين دهنه از هنگامى آغاز شده كه آن را با مرده دفن كرده اند يعنى از هنگامى كه آنرا سر مرده قرار داده اند. آن قسمت از دهنه را كه بر روى گونه اسب قرار مى گيرد به شكل حيوانات واقعى وخيالى در مى آورده اند.
مفرغ سازان كاملاً از قوه تخيل خود استفاده مى كردند. در بين اين اشياى مفرغى نقش حيوانى يافت مى شود كه قامتى كوتاه و سرى بسيار كوچك دارد و حساس و عصبانى به نظر مى آيد اما حيواناتى كه از تركيب دو نوع خاص به دست آمده اند مانند شيرهاى بالدار و ابوالهول هاى بالدار نيز به چشم مى خورد. به طور كلى معمولاً تصويرى را بر روى صفحه اى مى نمايانند اين در حالى است كه دورادور آنرا شمار زيادى از بت ها احاطه كرده است.
«گيل گمش» قهرمان سومرى كه فرمانرواى حيوانات است، نزد اين قوم حشم دار به محافظ و نگاهدارنده رمه ها مبدل شده است. اغلب اين بت را با دو چهره نمايانده اند در حالى كه با دستهايش دو غول را در دو طرف از يكديگر دور نگاه داشته است. تصوير قهرمانى كه حيوانات وحشى را رام مى كند، يكى از انديشه هاى اساسى شرقى است كه در هنر دوره هخامنشيان به كرات ملاحظه مى شود.
ساير اشياء هنوز به اندازه كافى مورد بحث و تشخيص قرار نگرفته اند و از اين قبيل اند، سلاح هايى كه هنوز جنبه تزئينى دارند.
حلقه هاى زينتى بزرگى هست كه به حلقه هاى مجموعه «كوافار Coiffard»شباهت دارد. يك حلقه مسطح با دو سرگاو كه بى شباهت به انسان نيست، سرقوچ وحشى را كه شاخ پيچ در پيچ دارد و در هر طرف آن يوزپلنگى قرار گرفته احاطه كرده است.
از ناحيه پشت كوه يك مجسمه كوچك مفرغى به دست آمده به ارتفاع ۳۸ سانتيمتر. كتيبه اى كه بر حاشيه لباس آن حك شده و به خط ميخى بابلى جديد است از نظر علمى چندان مهم محسوب نمى شود. تاريخ اين قطعه را مربوطه به ۶۰۰ تا ۵۰۰ سال قبل ازمسيح دانسته اند اما گويا اين قطعه از اين هم قديمى تر باشد. همچنين محلى كه در كتيبه از آن نام برده اند شناخته نشده و بدين طريق اين مجسمه راز خود را محفوظ نگه داشته است. شايد اين تصوير يكى از خدايان محلى بوده كه ضمن غارت آن را به جاى ديگرى برده اند. اين تنها مجسمه سه بعدى است كه از لرستان به دست آمده است. تصوير شاهزاده با تاج سنگ لاجورد از تخت جمشيد دوره هخامنشيان قرن پنجم قبل از ميلاد در موزه باستان شناسى تهران قرار دارد.
پرنده مفرغى، از لرستان مربوط به اوايل هزاره اول قبل از ميلاد، لوح يا كتيبه عيلامى قديم حدود ۲ هزار و ۹۰۰ سال قبل از مسيح كه هم اكنون در موزه لوور قرار دارد.
در هر صورت مى توان بعضى از قطعات مفرغى را كه نمونه هاى بسيارى از آنها در بين النهرين يافته شده است مانند خنجرهاى يك تكه با دسته هايى كه در آنها چوب يا استخوان كار گذارده اند از اينها مستثنى كرد. خنجرهايى از اين نوع را به عنوان هديه پيشكش به لرستان آورده اند. مثلاً خنجرى كه در موزه لوور است و كتيبه اى به نام شاه «مردوك، مزين - اخه» بابلى (قرن ۱۲ قبل از ميلاد مسيح) دارد از اين قبيل ساير اشياء مانند كلنگ ها و تبرها است.
مفرغ هاى اصل لرستان زيباتر و پرشكوه تر از ساير محل ها ساخته شده و آنطور كه به نظر مى آيد پس از بازگشت كاسيان به كوه ها يعنى پس از قرن دوازدهم ساخته شده اند. اين هنر در اوايل هزاره اول به حد اعلاى خود رسيد و پس از زوال كاسيان به دست نيروهاى آسورى در قرن هفتم قبل از مسيح به كلى از بين رفت.
اوج هنر ساكنان لرستان را بايد در قلب تاريخ و مفرغ هاى كشف شده در استان جست و جو كرد. مطالعات نشان مى دهد كه ساكنان لرستان در فاصله عصر مس تا آغاز كشف آهن در لرستان، بزرگترين صنايع دست بشر را به وجود آورده اند. امروزه مفرغ هاى لرستان اعجاب و تحسين همگان را برانگيخته به گونه اى كه آن دوره را عصر طلايى تمدن مفرغ نام نهاده اند و لرستان را به عنوان مهد مفرغ لقب داده اند.

سرزمين سيستان با تاريخ چندين هزار ساله خود به عنوان نگينى درخشان در دل كوير مطرح است اما چرخ آثار باستانى و توسعه گردشگرى اين منطقه به دلايل مختلف لنگ مى زند.
فراوانى آثار باستانى و تاريخى سيستان به اندازه اى است كه بسيارى از دانشمندان و كارشناسان ايرانى و خارجى از آن به عنوان سرزمين آفتاب ياد كرده و سيستان را بهشت باستانشناسان معرفى كرده اند.
اكنون سؤال اين است كه آيا سيستان با سابقه اى درخشان در تاريخ و تمدن ايران توانسته تاكنون از توانمندى خود براى رونق اقتصادى و توسعه گردشگرى استفاده كند يا اين كه تنها از اين همه توانمندى و قابليت تاريخى نگهدارى شده است.
كوه خواجه و بسيارى از مجموعه هاى تاريخى آن از جمله كاخ و معبد كوه خواجه (قلعه رستم، قلعه كافران، قلعه سام)، قلعه كوك كهزاد، قلعه چهل دختر، قلعه سرسنگ، زيارتگاه خواجه غلتان، ساختمان پيرگندم بريان و خانه شيطان، ساختمان هاى آرامگاهى قديمى و قبور دوران اسلامى از جمله آثار تاريخى و كهن سيستان به شمار مى آيند كه مى توان از پتانسيل هاى آنان براى توسعه و رونق صنعت گردشگرى اين ديار سود جست.
كوه خواجه با توجه به قدمت تاريخى اش جايگاه ويژه اى در ميان آثار باستانى ايران دارد ، اما اين كه اثر تاريخى چقدر در توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى سيستان نقش داشته و چقدر توانسته ايم از اين بناى كهن براى معرفى ارزش هاى معنوى و فرهنگى خود به جهانيان بهره گيرى كنيم جاى سؤال دارد!
در دل درياچه هامون كوه صخره اى و منفرد از جنس بازالت سياهرنگ وجود دارد به طورى كه هرتسفلد محقق و باستانشناس آلمانى آن را به ميزى بزرگ كه در دشت وسيعى نهاده شده، تشبيه كرده است.
اين كوه در فاصله ۳۰كيلومترى جنوب غربى شهر زابل واقع شده است. كوه خواجه در دوره ميترايى و در دوره هاى زرتشتى به سبب وجود آتشكده، مركزى عبادى بوده و در دوره هاى بعدى نيز همچنان احترام خود را حفظ كرده است.
سازندگان دژكوه، هرگز در صدد برداشت سنگ و استفاده از مصالح اين كوه در ساخت و سازهاى خود نبوده و بيشتر از خشت استفاده كرده اند.
شش لايه متوالى سكونت و استقرار از عصر هخامنشى تا دوره اسلامى در كوه خواجه نشانگر تمدن بسيار غنى اين منطقه است. در وسط كوه خواجه قلعه اى مشتمل بر يك قصر و يك معبد كه آن را بناى سلطنتى مى دانند، در گرداگرد يك حياط وسيع بنا شده است. در ضلع غربى و شرقى حياط، ايوان هاى سقف دار وسيع و در ضلع شمالى حياط ديگرى واقع شده كه مشتمل بر يك دهليز و گالرى وسيع با پلكانى كه به صفحه فوقانى منتهى مى شود و معبد، در آن قرار دارد متصل مى شود. پشت پلكان شمالى، دالان درازى وجود دارد كه نقاشى هاى ديوارى زيادى در آن ديده مى شود كه شكوه خاصى به آن بخشيده است.
نقوش به دست آمده از كوه خواجه شامل تصاوير
۲ سوار كه يكى سوار بر اسب و ديگرى كه قرينه اولى است، بر پلنگى سوار است.
همچنين علاوه بر اين نگاره ها، تصوير افرادى در حالت هاى ديگر وجود دارد. در كوه خواجه نقوش برجسته گلى نيز به دست آمده كه از آن جمله مى توان به نقش برجسته ۲ مرد كه حلقه دايره اى شكل روبان دارى را به طور مشترك به دست گرفته اند، اشاره كرد.
اين مجموعه هر چند تداوم پاره اى از عناصر معمارى دوره هخامنشى بويژه تخت جمشيد را با خود به همراه دارد اما شيوه هاى خاص به كار گرفته در آن منحصر به فرد است به طورى كه معماران محلى هرگز نخواسته اند از يادمان هاى پيشينيان الگوبردارى كنند.
كوه خواجه در دوره ساسانى كمتر مشابهى در ديگر نقاط كشور داشته و تنها آتشكده تخت سليمان از برخى جهات با دوره ساسانى كوه خواجه بويژه آتشكده آن قابل مقايسه است. ديرينه شناسان همچنين حياط مركزى و فضاهاى جنبى (قلعه سام) كوه خواجه را با كاخ فيروزآباد فارس كه ابعاد مشابهى دارند و نيز كاخ قصرشيرين در اواخر دوره ساسانى همانند دانسته اند.
نبود فضاى اقامتى و رفاهى در حاشيه كوه خواجه براى اسكان گردشگران اين منطقه و فقدان مراكز پذيرايى و تجارتى و نبود امكانات اوليه بهداشتى در كنار اين اثر تاريخى موجب مهجور ماندن و ناشناخته شدن كوه خواجه شده است.
وجود تاريكى مطلق در محيط اطراف كوه خواجه در شب و نبود اطمينان از امنيت شبانه براى عبور و مرور در اطراف اين اثر از جمله ديگر مشكلات پيش روى مشتاقان گردشگرى است.
سه اثر تاريخى سيستان شامل شهر سوخته، كوه خواجه و مجموعه تاريخى بمپور براى ثبت در فهرست آثار تاريخى به يونسكو پيشنهاد شده اند.
گفتنى است، آثار تاريخى سيستان و بلوچستان شامل ۹۲۰ تپه و محوطه تاريخى، ۶۵۰ بنا و تعدادى غار و درخت طبيعى است.