[زيور موسوى خويى]

«تالش» با چشم اندازى زيبا، نام منطقه اى وسيع و سرسبز در شمال و شمال غرب استان گيلان است كه از سويى كوه هاى سر به فلك كشيده البرز و از سوى ديگر درياى خزر آن را دربرگرفته است.
اين منطقه با بخش هاى مختلف جلگه اى، كوهستانى و جنگلى در روزگاران كهن به سرزمينى گفته مى شد كه از شمال به آلبانياى قفقاز، از شرق به درياى خزر، از جنوب به سفيدرود و از غرب به دشت و پهنه اردبيل مغان و منطقه كوهستانى نير و سراب مى رسيد. در اين سرزمين قومى همنام، يعنى تالشى ها زندگى مى كنند كه به دليل عدم انجام برنامه پژوهشى هدفمند اطلاعات چندانى از ادوار گذشته آنان در متون تاريخى وجود ندارد. برخى بر اين باورند كه تالشان همان كادوسيان يا كاتوزيانند كه در نواحى كوهستانى اين سرزمين زندگى مى كردند. در كتاب ايران در عهدباستان نيز آمده، كادوسيان مردمى بودند كه در گيلان جاى داشتند و ظاهراً نياكان تالشى هاى كنونى بوده اند. همان نواحى تالش شمالى به دنبال ۲ دوره جنگ هاى طولانى ايران و روسيه تزارى در زمان سلطنت فتحعليشاه قاجار و عقد ۲ قرار داد ننگين گلستان و تركمانچاى در سال هاى ۱۲۱۸ و ۱۲۴۱ قمرى به عنوان غرامت جنگى به روس ها واگذار شد و اين واگذارى بهايى بود كه تالشى ها براى بقاى حكومت قاجار به روس ها پرداختند. متأسفانه با وجود حساسيت منطقه به لحاظ سياسى، فرهنگى و طبيعت بى بديلى كه به اين منطقه ارزانى شده ، دانش و آگاهى ما از فرهنگ هاى كهن اين سرزمين بسيار اندك است، چرا كه تا انقلاب اسلامى و به عبارتى دقيق تر تا يك دهه گذشته باستان شناسى در تالش نامى ناآشنا بوده است.
صرف نظر از كارهاى اوليه ژاك دمرگان در فاصله سال هاى ۱۹۰۱- ۱۸۸۹ ميلادى براى شناسايى فرهنگ و تمدن تالش كه چاپ كتاب مطالعات جغرافيايى هيأت علمى فرانسه در ايران حاصل آن بوده و نيز تلاش هاى پراكنده سال ۱۳۵۱ از سوى باستان شناسان ايرانى، تالش تا سال ۱۳۷۱ كه فصل جديد فعاليت هاى پژوهشى و مطالعات منطقه آغاز شد، در پناه جنگل هاى انبوه و مه آلود خود از نظر پنهان و كار پژوهشى هدفمند در آن صورت نگرفته بود.
مطالعات آغازين اين سرزمين پس از انقلاب اسلامى براساس يك برنامه اضطرارى شروع شد و اين مقدمه اى بود تا ظرفيت هاى فرهنگى و گردشگرى منطقه بيش از پيش شناخته شود. بررسى هاى باستان شناسى تالش كاوش هاى باستان شناختى تالش به صورت هدفمند به سرپرستى محمدرضا خلعتبرى، عضو هيأت علمى و مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى تالش از سال ۱۳۷۸ براساس برنامه هاى مصوب پژوهشى سازمان وقت ميراث فرهنگى كشور آغاز شد و تاكنون ادامه دارد.
فعاليت هاى هدفمند اين باستان شناس ايرانى در منطقه و چاپ نتايج فعاليت هاى باستان شناسى انجام گرفته در ۵ جلد بستر مناسبى را در شناخت فرهنگ ديرپاى منطقه فراهم كرده و گستره آگاهى و دانش ما از ساختارهاى فرهنگى تالش را كه پيش از اين تنها به كتاب هايى همچون مطالعات جغرافيايى هيأت علمى فرانسه در ايران و كتاب خاطرات هيأت علمى فرانسه در ايران محدود مى شده افزايش داده است. خلعتبرى، در ارتباط با سابقه فعاليت هاى باستان شناسى تالش، اين منطقه را نخستين نقطه از خاك گيلان مى داند كه پذيراى هيأتى باستان شناسى شده است. هيأتى كه پس از عقد قرارداد انحصارى مظفرالدين شاه با دولت فرانسه به ايران آمد و اساس آن انجام هرگونه كاوش، تحقيق و كشف اشياى عتيقه در سراسر خاك ايران به انحصار دولت فرانسه درآمد و ژاك دمرگان به اين منظور و به عنوان عامل سياست اين كشور راهى ايران شد. دمرگان در فاصله سال هاى ۱۹۰۱-۱۸۸۹ قصد انجام مطالعات علمى سفرى به مناطق جنوبى درياى خزر كرده و در تالش ايران در محوطه هايى همچون مريان، آق اولر، حسن زمينى، شيرشيز، قيلاخانه، مرداغى، جاليك و نمين در خاك استان اردبيل فعلى و در تالش روسيه تزارى در حوزه لنكران، دره لالوار، ديبده به بررسى و گمانه زنى مى پردازد كه به كشف آثارى از نيمه دوم هزاره دوم و آغازين سده هاى هزاره اول قبل از ميلاد منجر مى شود. خلعتبرى درباره حضور دمرگان در اين منطقه با اشاره به اين كه كارهاى پژوهشى وى در همين مرحله پايان نيافت، مى گويد : وى يك بار ديگر به كمك و همراهى برادرش هنرى و به منظور تكميل مطالعات خود راهى تالش شد كه حاصل دستاوردهاى اين فصل نيز از سوى دمرگان در كتابى با عنوان مطالعات جغرافيايى هيأت علمى فرانسه در ايران و كتاب خاطرات هيأت علمى فرانسه در ايران كه از سوى برادرش تأليف شد به چاپ رسيد. اين عضو هيأت علمى در توصيف كارهاى پژوهشى دمرگان، مى گويد: با فعاليت هاى دمرگان در منطقه تصور مى شد ساختارهاى فرهنگى تدوين شود، اما عملاً اين طور نشد و تا مدت ۷۰ سال در پناه جنگل هاى انبوه و مه آلود از نظر دستگاه هاى فرهنگى كشور پنهان ماند. تا اين كه در سال ۱۳۵۱ در دو محوطه دوخالكوه و تلارك در جنوب اسالم كاوش هاى جديدى آغاز شد. كشف آثارى از نيمه دوم هزاره اول قبل از ميلاد ماحصل اين كاوش ها محسوب مى شود كه متأسفانه گزارشى از آن در دست نيست. با توجه به مطالب ارائه شده، مجموعه فعاليت هاى باستان شناسى تالش تا قبل از پيروزى انقلاب اسلامى ايران با درنظر گرفتن قدمت منطقه اندك بود و كاوش هاى باستان شناختى در اين منطقه براساس يك برنامه اضطرارى در سال ۱۳۷۰ آغاز شد. عضو هيأت علمى پژوهشكده باستان شناسى در شرح مرحله جديد كاوش ها، مى گويد : در زمستان سال ۱۳۷۰ در هنگام عمليات راهسازى در مسير جاده پونل به خلخال و ميانه در مقطع روستاى ييلاقى و سكه تيغه ماشين آلات راهسازى به چند گورستان باستانى برخورد كرد كه با دخالت مأموران حفاظت آثار باستانى مستقر در ماسال از ادامه كارشان جلوگيرى و موضوع پيگيرى مى شود. بازديد از محوطه خاكبردارى شده و قدمت گورهاى باستانى كاوش اين مكان را اجتناب ناپذير مى كند. خلعتبرى، اين آغاز را مقدمه اى بر هدايت كاوش هاى باستان شناختى به سمت تالش مى داند، زيرا فعاليت هاى پژوهشى تا آن زمان در حوزه رودبار و بويژه ۲ سوى سفيدرود متمركز بوده است. كاوش گورستان باستانى و سكه در يك فصل انجام شد كه به آثارى از دوره اشكانى منتهى و در ادامه آن دره شفارود تا مرز خلخال مورد بررسى قرار گرفت كه منجر به كشف محوطه باستانى ميانرود و كاوش آن در سال ۱۳۷۲ شد.
با كاوش محوطه باستانى ميانرود و دستيابى به آثار ارزشمندى از نيمه دوم هزاره اول قبل از ميلاد دره كرگانرود جنوبى كه يك محور استقرارى از روزگار كهن به شمار مى رود، مورد بررسى و شناسايى قرار گرفت. در اين منطقه محوطه باستانى اسب سرا در ييلاق شكره دشت كه قبور كلان سنگى از نوع دلمن در سطح زمين كاملاً قابل شناسايى بود، براى كاوش هاى باستان شناسى انتخاب شد، اما به دلايلى كارهاى پژوهشى تالش پس از كاوش گورستان باستانى ميانرود در سال ۱۳۷۲ تا مدت ها دچار وقفه شد و گورستان اسب سرا در سال ۱۳۷۷ در برنامه پژوهشى سازمان قرار گرفت.
اين محوطه و محوطه باستانى مريان بدون شك يكى از بزرگ ترين گورستان هاى پيش از تاريخ و تاريخى استان به شمار مى رود، مشاهده وسعت كاوش هاى غيرمجاز، بافت معمارى قبور و آثار كم نظير آن منجر به تعيين حريم، كاوش و نجات بخشى و ثبت اين محوطه تاريخى در فهرست آثار ملى به سال ۱۳۷۸ شد.
محمدرضا خلعتبرى اين اقدام را مقدمه اى بر برنامه ريزى اساسى كاوش هاى باستان شناسى منطقه تالش دانسته و مى گويد : كارهاى پژوهشى محوطه باستانى مريان در سال ۱۳۷۸ آغاز شد و در زمستان همان سال در فهرست آثار ملى به ثبت رسيد و تا سال ۱۳۸۱ ادامه يافت.
گورستان عظيمى بالغ بر ۴۰۰ هكتار مساحت كشف و بيش از ۶۰ گور در آن كاوش شد. در اين گورها اجساد، همراه با ظروف سفالى و مفرغى، ادوات جنگى و وسايل تزيينى دفن شده بود كه بيانگر اعتقاد مردمان عصر آهن به زندگى پس از مرگ به شمار مى رود.
محمدرضا خلعتبرى، سرپرست اين كاوش، دليل باقى ماندن اسكلت ها را پس از ساليان دراز در اين گورستان ها، قليايى بودن خاك اين نواحى مى داند و مى گويد : بررسى هاى آثار مكشوفه حكايت از آن دارد كه اين محوطه باستانى از آغازين سده هاى هزاره اول قبل از ميلاد تا پايان دوره ساسانى براى استقرار مورد استفاده قرار گرفته است. محوطه باستانى مريان مجموعه اى از محوطه هاى گورستانى است كه در جاى جاى آن شكل گرفته و به احتمال قوى فضاى خالى ميان گورستان ها مكان هاى استقرارى بوده كه به علت به كارگيرى مصالح زايل شونده در ساختار آنها به كلى از بين رفته و اثرى از آن به جاى نمانده است.
مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى تالش، در پاسخ به اين پرسش كه چه دليلى موجب شد تا حفارى هاى تول پس از مريان صورت گيرد، عنوان مى كند : زمانى كه هيأت علمى كاوش هاى باستان شناسى تالش در محوطه باستانى مريان به كاوش اشتغال داشت، با توجه به شرايط طبيعى بزرگ ترين گورستان باستانى استان كه سلسله جبال البرز آن را چون ديوارى نفوذناپذير دربرگرفته و دره كرگانرود جنوبى سهل ترين راهى بوده كه ارتباط منطقه را با غرب و بويژه ۲ تمدن بزرگ آن حوزه يعنى اورارتوها و ماناها برقرار مى ساخت اين فرضيه قوت گرفت كه به احتمال قوى در ۲ سوى كرگانرود امارت نشين هاى كوچك ترى وجود داشته كه نقش تدافعى در برابر هجوم همسايگان غربى به سرزمين كادوسيان را برعهده داشتند. به همين دليل براى اثبات اين فرضيه ۲ سوى كرگانرود جنوبى تا مرز جمهورى آذربايجان مورد بررسى و شناسايى قرار گرفت. نتيجه اين بررسى ها منجر به كشف ۱۱ محوطه باستانى شد و از آنجا كه وسعت آثار سطحى و بافت معمارى مقابر محوطه باستانى تول گيلان با آثار مريان همزمان بود، براى اثبات اين فرضيه براى كاوش درنظر گرفته شد.
كاوش اين گورستان ۳۵۰ هكتارى در سال ۱۳۸۲ به صورت گمانه هاى پيشرو آغاز شد و پس از آن در ۲ فصل كارى ادامه يافت كه به كشف ۶۵ گور از نوع حفره اى ساده، كلان سنگى و دلمن و آثار بسيار ارزشمندى از نوع سفال، مفرغ، آهن، طلا، نقره و زيورآلات منجر شد. در اين كاوش ها همچنين دستبند مفرغى با واژه هايى به خط ميخى كه در قسمت درونى آن نقر شده بود كشف شد. اين كتيبه به خط ميخى اورارتويى است و به عنوان كهن ترين سند مكتوب و خطى كشف شده از خطه گيلان به لحاظ بازگويى يك مفهوم مشخص به شمار مى رود.
خلعتبرى درباره مطالعات صورت گرفته روى آثار مكشوفه، مى گويد: امارت نشين تول به دليل اين كه در موقعيت مرزى سرزمين كادوسى با همسايگان غربى آن قرار داشت از نظر هنرى پيش از آن كه در هنر سرزمين هاى شمالى سلسله جبال البرز تأثير گذاشته باشد از هنر همسايگان غربى خود تأثير پذيرفته است.
عضو هيأت علمى پژوهشكده باستان شناسى، دستبند مفرغين مزين به خط ميخى اورارتويى را مهم ترين اثر مكشوفه از كاوش هاى باستان شناسى تالش مى داند. وى درباره اهميت اين دستبند، اظهار مى دارد: اين دستبند به دليل اهميتى كه در زمان خود داشته با وجود شكسته شدنش از بخش ميانى دوباره بهم متصل و پرچ شده است. دستبند ياد شده در بخش درونى خود داراى خط ميخى اورارتويى است.
خلعتبرى درباره دستبند، مى گويد: چنانچه دستبند مفرغى مكشوفه را به عنوان هديه اى از سوى يكى از پادشاهان اورارتويى يعنى آرگيشتى اول به حاكم منطقه بپذيريم، اين فرضيه قوت مى گيرد كه به احتمال قوى در آغازين سده هاى هزاره اول قبل از ميلاد امارت نشين تول گيلان يا مريان بايد در سياست منطقه اى از چنان موقعيت و اقتدارى برخوردار بوده باشند كه پادشاهان اورارتويى يا مانايى به منظور حفاظت و صيانت از متصرفات خود ناگزير بودند تا از حمايت ساكنان منطقه برخوردار باشند. از سوى ديگر حضور اين كتيبه خود مى تواند حكايت از آشنايى بوميان منطقه به فن خط و كتابت باشد. كه تاكنون در باستان شناسى استان شناخته شده نيست. به عبارتى گزينش محوطه باستانى تول گيلان يافتن پاسخ به سؤالاتى بود كه تاكنون به آن پرداخته نشده بود.
* آخرين محوطه كاوش شده
گورستان باستانى كورامار آخرين محوطه در حوزه تالش است كه پارسال مورد بررسى هاى باستان شناسى قرار گرفته است. مطالعات اوليه روى آثار مكشوفه از اين گورستان نيز تعلق آن به آغازين سده هاى هزاره اول قبل از ميلاد تا پايان نيمه اين هزاره را تأييد مى كند. از اين رو، اين محوطه با ديگر محوطه هاى كاوش شده چون مريان، تول گيلان و تندوين در يك افق گاهنگارى قرار مى گيرند. كشف گور يك زن در گورستان ۳ هزار ساله كورامار اطلاعات تازه اى از ساختار اجتماعى آن دوران را فراروى باستان شناسان قرار داد. در گور اين زن، برخلاف ديگر گورهاى اين گورستان، ظرفى نقره اى مشابه جام خشايارشاه به دست آمد كه اين كشف بيانگر جايگاه ويژه زنان در آن اعصار است.
محمدرضا خلعتبرى دراين باره، با اشاره به معمارى اين گور به صورت چهارچينه سنگى كه به علت بارندگى بخش زيادى از اسكلت آن از بين رفته و تنها بخش سر آن باقيمانده بود ، مى گويد : كشف ظرف نقره اى در اين گور كه بر اساس اشياى زينتى كنار اسكلت احتمالاً متعلق به يك زن است، نشان مى دهد زن ها ۳ هزار سال پيش مى توانستند در جايگاه اجتماعى ويژه اى قرار گيرند.
حجم گورستان تالش و گورهاى متعددى كه در اين گورستان قرار گرفته است، نشان مى دهد كه روزگارى اين منطقه بايد سكونتگاه اقوامى بوده باشد كه امروز در اين گورستان خفته اند. ساختار معمارى و مساكن اقوام عصر آهن مستقر در اين منطقه آخرين سؤالى است كه مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى به آن پاسخ مى دهد. وى در اين باره مى گويد: يكى از موضوع هاى اساسى تاريخ تمدن سرزمين هاى شمالى سلسله جبال البرز به طور اعم و استان گيلان به طور اخص كه تاكنون بدون پاسخ مانده، ساختار مسكن اقوامى است كه در طليعه عصرآهن ۱۵۰۰ قبل از ميلاد در سراسر كشورمان و طبيعتاً گيلان مستقر شده اند. بسيارى از صاحب نظران بر اين باورند كه اقوام مزبور از مساكنى با سازه مستحكم برخوردار نبوده اند. به گفته وى، اين فرضيه مى تواند بر دو اساس متكى باشد: نخست آن كه در كاوش هاى باستان شناسى كه در اين استان صورت گرفته، پلانى شفاف و روشن از معمارى اين اقوام شناسايى نشده و اين نكته سبب شده تا بسيارى بر اين اعتقاد باشند كه اين اقوام اساساً داراى مسكن نبوده اند و ديگر آن كه به نظر بسيارى از صاحب نظران اقوام مزبور از آنجا كه داراى زندگى شبانى و اقتصادى مبنى بر توليدهاى دامى بوده اند، نمى توانستند يكجانشين باشند.
عضو هيأت علمى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى در ادامه با اشاره به كاوش هاى صورت گرفته و آثار ارزشمند به دست آمده، مى افزايد: ذوق، سليقه و خلاقيت اين اقوام در توليد ابزارآلات و هنرهاى ظريفه و معمارى قبور اين فكر را كه آنان داراى مسكنى بودند، از ذهن دور مى كند. وى دستيابى به فضايى با كف و اجاقى در ميانه آن در كاوش هاى گورستان تول گيلان را دليلى بر وجود مساكن مردمان عصر آهن در اين منطقه مى داند.
خلعتبرى، كاوش هاى شادروان على حاكمى در حفريات كلورز و كشف آثار معمارى با پى سنگى و پوشش سقف از جنس چوب و كاوش هاى باستان شناسى دكتر نگهبان در فاصله سال هاى ۱۳۴۱-۱۳۴۰ در گورستان مارليك و گمانه زنى و لايه نگارى در تپه پيلاقلعه از تپه هاى اقمارى مارليك و دستيابى وى به اتاق هايى به ابعاد ۵ در ۸ در ۳ با مصالح سنگى از جمله آثار معمارى كهن استان عنوان مى كند كه مى تواند پايه تحقيقات آتى قرار گيرد. در پايان، با توجه به اين كه مهاجرت اقوام عصر آهن از كوه هاى قفقاز تا فلات مركزى تنها با عبور از تالش ممكن بوده و تالش در آن زمان يكى از دوره هاى شكوفايى خود را سپرى مى كرد ، احتمال مى رود اين اقوام در عبور از اين منطقه استقرارهاى طولانى داشته اند وسعت گورستان تالش و تراكم گورهاى عصر آهن نيز بيانگر آن است كه اين استقرار با فرهنگ سازى همراه بوده است.

بيرجند ـ خبرنگار «ايران»:بيش از ۱۳۰ مصوبه در دومين سفر هيأت دولت در استان به تصويب رسيد كه پيش بينى مى شود بيش از ۳۰ هزار ميليارد ريال براى مطالعه، اجرا و تكميل پروژه هاى مصوب هزينه شود.
سيد صولت مرتضوى استاندار خراسان جنوبى اظهار كرد: با ايجاد نگاه توسعه اى دولت به استان، بزودى خراسان جنوبى به قطب صنعتى، تجارى، فرهنگى و اقتصادى تبديل مى شود.
وى به مصوبات بخش هاى مختلف در دومين جلسه هيأت دولت در استان اشاره كرد و يادآور شد: اختصاص اعتبار
۳ هزار و ۱۰۰ ميليارد ريال جهت تسريع در ساخت خط هفتم انتقال گاز عسلويه به شرق كشور و اتصال اين خط انتقال به بيرجند و گازرسانى به تمامى شهرهاى خراسان جنوبى ظرف مدت ۳ سال و انتقال فرآورده هاى نفت خام و ساخت پالايشگاه در استان با اعتبار ۵ هزار ميليارد ريال از جمله مصوبات مربوط به وزارت نفت است.
وى در ادامه خاطر نشان كرد: تسريع در خط انتقال گاز اتيلن از ديگر طرح هايى است كه اجراى آن هزينه هاى سنگين دارد و تنها ساخت ۴ مجتمع پتروشيمى گام اول آن است.
استاندار خراسان جنوبى از اختصاص يك هزار و ۴۰۰ ميليارد ريال جهت اجراى طرح اتصال بيرجند به راه آهن سراسرى مشهد - بافق خبر داد و گفت: تسريع محور خضرى - بيرجند و اجراى محور بيرجند- نهبندان از ديگر طرح هاى بخش راه و ترابرى است كه بايد انجام شود و اميدواريم با اتصال بيرجند به راه آهن چابهار - زاهدان نيز گام بلندى براى توسعه استان برداشته شود.
وى انجام مطالعات كافى براى تأمين و انتقال ۱۲۰ ميليون متر مكعب آب در سال براى استان را نقطه عطفى در تاريخ خراسان جنوبى برشمرد و افزود: اجراى نيروگاه سيكل تركيبى و تكميل و اجراى مطالعات ساخت ۶ سد نيز از ديگر اقدامات زير ساختى محورهاى توسعه استان است.
وى اظهار كرد: بر اساس مصوبه هيأت دولت ۳ ميليون تن سنگ آهن جهت استفاده در دو مجتمع جديد فولاد استان بايد از سوى وزارت صنايع و معادن تأمين شود و اين طرح به ۷ هزار ميليارد ريال سرمايه گذارى ارزى و ريالى نياز دارد.
مرتضوى تصريح كرد: از سوى وزارت كشور نيز به منظور توسعه بخش حمل و نقل و همچنين كمك بلاعوض ۲۵۰ ميليارد ريالى به عمران شهردارى شهرهاى خراسان جنوبى اختصاص يافته است.
وى افزايش اعتبارات استان، اجراى طرح توسعه نهبندان، رسيدن شاخص هاى ارتباطى استان به شاخص هاى كلان كشور، تأمين زير ساخت هاى شهرك هاى صنعتى، اجراى فيبر نورى براى دانشگاه ها، رساندن سهم استان از منابع بانكى از ۱‎/۱ به ۱‎/۳ درصد در كلان كشور، كمك ۱۰۰ ميليون دلارى به صادرات غير نفتى و معافيت مالياتى شهرك هاى صنعتى را از جمله تصميم هاى خوب دولت در راستاى پيشرفت و توسعه خراسان جنوبى برشمرد.
استاندار خراسان جنوبى بيمه محصولات كشاورزى بخصوص محصولات اشتراتژيك استان، ساخت ايستگاه براى سوار و پياده شدن مسافران قطار در بخش بشرويه، ساخت مركز شبانه روزى بهزيستى دختران، مركز اجتماعى درمان، ساخت ۲ خانه مهر براى بازنشستگان، مجتمع فرهنگى كميته امداد، ايجاد پرديس و تالار بزرگ بيرجند و افزايش تسهيلات و يارانه تسهيلات اشتغالزايى را از ديگر مصوبات مهم هيأت دولت در بخش هاى رفاهى ، فرهنگى اجتماعى، كشاورزى و... در جهت توسعه استان دانست.
وى اختصاص مبلغ ۱۶‎/۸ ميليارد ريال جهت ساخت واحدهاى مسكونى محرومان شهرى از سوى وزارت مسكن و شهرسازى، ساخت ۲۹ سالن ورزشى در قالب استخر سرپوشيده، سالن هاى چند منظوره مسقف شهرى و روستايى، ساخت ۱۰ مدرسه شبانه روزى و يك مركز آموزش عالى و توسعه دانشگاه ها و اخذ مجوز دانشكده فردوس را از جمله تصميمات مهم دولت در بخش مسكن، ورزش، آموزش و پرورش و دانشگاه ها عنوان كرد.

كاشان ـ خبرنگار « ايران » : شهردار شهر نوش آباد از توابع شهرستان آران و بيدگل از توقف ادامه عمليات كاوش در شهر تاريخى زيرزمين اوئى در شهر نوشن آباد خبر داد.
مهندس سعيد عطايى شاد در جمع خبرنگاران با اشاره به اين كه اين شهر زيرزمينى به ثبت آثار ملى كشور رسيده و در حوزه وظايف و رويكردهاى ميراث فرهنگى و گردشگرى قرار دارد گفت: شهردارى با همكارى عده اى از اعضاء انجمن دوستداران ميراث فرهنگى كار مطالعات اين شهر را در ۳ فاز انجام داده و بخش از آن آماده شده است كه به دليل وجود چاه هاى فاضلاب خانگى، احتمال ريزش آنها در بخش هايى از اين شهر و رعايت مسائل ايمنى ادامه عمليات كاوش در شهر زيرزمينى اوئى متوقف شده و آماده بازديد عمومى نيست.
وى افزود: با مذاكراتى كه با ميراث فرهنگى و گردشگرى انجام داده ايم انتظار داريم ميراث فرهنگى و گردشگرى در زمينه حفظ اين اثر بى نظير ثبت شده ملى كه مورد تهديد چاه هاى فاضلاب خانگى قرار گرفته برخورد جدى ترى داشته باشد.
وى اظهار كرد: بر اساس آخرين توافقات انجام شده با ميراث فرهنگى و گردشگرى قرار شد شهردارى در دادن مجوز براى خانه هايى كه در روى شهرك زير زمينى اوئى ساخته مى شود محدوديت خاصى اعمال كند و اعمال اين محدوديت وابسته به ارائه نقشه ميسر شهر از سوى ميراث فرهنگى و گردشگرى است تا به منظور اعمال محدوديت مشخص شود چه منازل و چه محيط هايى روى اين خط قرار گرفته است.
شهردارشهر نوش آباد حفظ اين اثر ارزشمند تاريخى را وابسته به ايجاد يك فاضلاب شهرى در محدوده اوئى عنوان كرد تا با ايجاد آن فاضلاب همه منازل روى اين خط به يك سپتيك مجزا منتقل شود.
وى ابراز اميدوارى نمود با پيگيرى و همكارى شركت آب و فاضلاب، ميراث فرهنگى و گردشگرى، شهردارى و انجمن دوستداران ميراث فرهنگى و نوش آباد، فاضلاب شهرى در اين مسير ايجاد شود تا شهر زيرزمينى اوئى از تجديد چاه هاى فاضلاب خانگى نجات پيدا كند و قابل بازديد عمومى شود.

تبريز ـ خبرنگار«ايران»: سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى در مراسم ويژه اى با حضور گسترده هنرمندان، مسئولان و استادان برجسته كشورى و استانى در تجليل از هنرمندان افتخارآفرين صنايع دستى، اصالت صنايع دستى اين استان را جشن گرفت.
به گزارش روابط عمومى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى
آذربايجان شرقى، خداوردى كريمى نژاد سرپرست سازمان در افتتاحيه اين مراسم در سخنانى با تبريك موفقيت صنايع دستى آذربايجان شرقى در سطح بين الملل، ابراز اميدوارى كرد تجربه اين موفقيت ها گامى مؤثر براى ساير موفقيت ها در صنايع دستى باشد.
سرپرست سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى با بيان اين كه ايران امسال براى نخستين بار با ارائه ۱۸ محصول صنايع دستى به دفتر آسياى مركزى يونسكو توانست براى ۶ توليد ارزنده خود « مهر اصالت » دريافت كند، افزود: ۲ محصول از اين
۶ محصول، از صنايع دستى استان آذربايجان شرقى بود كه افتخارى بزرگ براى جامعه هنرى است . كريمى نژاد با بيان اين كه اين اثرها از ميان ۴۰۰ اثر از ۲۶ استان كشور انتخاب و به سازمان يونسكو براى رقابت فرستاده شده بود، افزود: در اين رقابت سخت داورى، تسبيح نقره كوب اثر رضا نظامى پور و گليم ورنى بافته محمدقلى آقايى از استان آذربايجان شرقى «مهر اصالت » گرفتند.
سرپرست سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى، ابراز اميدوارى كرد تا با برنامه ريزى هاى مدون و اساسى و توجه هنرمندان به استانداردهاى مهر اصالت در محصولات توليدى خود، سال آينده بتوانيم براى چندگونه ديگر از صنايع دستى استان، مهر اصالت دريافت كنيم. كريمى نژاد، نقش آموزش در ارتقاى سطح توليد ها را مهم خواند و با اشاره به افزايش بودجه آموزشى صنايع دستى نسبت به چند سال اخير، وضع احياى صنايع دستى و توجه به ميراث فرهنگى در سطح استان، در سال هاى اخير را رو به رشد توصيف كرد و گفت: با تلاش هاى انجام گرفته اعتبارهاى آموزشى صنايع دستى از ۸ ميليون به ۴۵۰ ميليون تومان افزايش يافته كه اميدواريم منشأ تحولات ارزنده در اين حوزه باشد.
همچنين در اين مراسم، محمدرضا نوتاش، مديركل امور اجتماعى استاندارى آذربايجان شرقى نيز در سخنانى، گفت: صنايع دستى ريشه در تاريخ و تمدن ايران اسلامى و آذربايجان دارد و اگر زلزله آثار فاخر آذربايجان را از بين نمى برد، هم اينك خزانه اى از آثار به ياد ماندنى در شهر تبريز داشتيم.
وى دريافت مهر اصالت براى صنايع دستى را مايه افتخار براى تك تك ايرانى ها و آذربايجانى ها دانست و ابراز اميدوارى كرد: به همت مديران و هنرمندان، بتوانيم براى سال هاى آينده اين موفقيت ها را در تعداد بالاتر جشن بگيريم. همچنين در ادامه اين آيين، محمدرضا بازغى، مشاور معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كشور، در توضيحاتى مبنى بر چگونگى دريافت مهر اصالت، گفت: اعطاى مهر اصالت به صنايع دستى به صورت آزمايشى از سال ۲۰۰۱ در كشورهاى آسيايى شروع شده كه امسال ايران نيز دعوت شد كه در نهايت در داورى هاى انجام گرفته براى ۶ گونه از صنايع دستى كشور مهر اصالت اعطا شد.
وى به كار بردن مواد طبيعى، خلاقيت، آشتى پذيرى با طبيعت، رعايت حقوق كارگرى و استانداردهاى كارگاهى، قابليت عرضه در بازارهاى بين المللى، رعايت تناسب ميان كميت و كيفيت اثرها را جزو ويژگى هاى دريافت مهر اصالت برشمرد و خاطرنشان كرد: آثارى كه مهر اصالت دريافت كرده اند به مدت ۳ سال اعتبار دارند كه اين مهر قابليت تمديد نيز دارد.
بازغى با بيان اين كه هنرمندان دريافت كننده مهر اصالت مورد حمايت سازمان يونسكو قرار مى گيرند، اضافه كرد: آثار اين هنرمندان نيز در نمايشگاه هاى مختلف يونسكو به نمايش درمى آيند و كپى از آن براى هميشه ممنوع است.
وى يادآور شد از ارديبهشت و خرداد سال آينده به منظور شركت در ارزيابى هاى سال بعدى اطلاعات اوليه آثار را به يونسكو ارسال خواهيم كرد.
گفتنى است، در اين مراسم۲ نفر از هنرمندان دريافت كننده مهر اصالت براى ۲ گونه از صنايع دستى استان آذربايجان شرقى از سازمان يونسكو مورد تجليل قرار گرفتند و همچنين از هنرمندانى هم چون استاد قابچى، بقال اصغرى و اتحادى به خاطر راهيابى آثارشان به سازمان يونسكو با اهداى لوح و جايزه قدردانى شد.

شيراز ـ خبرنگار « ايران » : در نشست كارگروه هاى تخصصى اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور، اصلاح هرم هيأت علمى به عنوان يكى از اصلى ترين ضرورت هاى اين مراكز دانشگاهى مطرح شد.
به گفته دبير اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور، در اين نشست يك روزه كه به ميزبانى دانشگاه شيراز برگزار شد مواردى همچون ايجاد تسهيلات براى پذيرش مربيان دانشگاه هاى منطقه جنوب در دوره هاى دكتراى دانشگاه هاى عضو اتحاديه، ايجاد سهميه ويژه بورسيه و جايابى مازاد بر سهميه فعلى، اعزام مربيان به مراكز دانشگاهى خارج از كشور و استفاده از فرصت هاى مطالعاتى به بحث و تبادل نظر گذاشته شد.
دكتر عليرضا انوشيروانى افزود: راه اندازى دوره هاى آموزشى مشترك در مقاطع تحصيلات تكميلى بين دانشگاه هاى عضو اتحاديه و ايجاد شرايط لازم تبادل و انتقال تجربيات در زمينه هاى آموزش تحصيلات تكميلى از ديگر مباحثى بود كه در اين نشست مورد بررسى قرار گرفت.
وى كمبود بودجه دانشگاه ها را يكى از مهم ترين مشكلات مراكز دانشگاهى جنوب كشور در امسال برشمرد وگفت: در كارگروه ادارى و مالى، مشكل كسرى بودجه اين دانشگاه ها مطرح شده و پيشنهادهايى براى رفع اين مشكلات ارائه شد.
انوشيروانى خاطرنشان ساخت: در كار گروه تخصصى دانشجويى و امورفرهنگى اتحاديه، مسائلى چون لزوم اختصاص اعتبار لازم براى اتمام طرح هاى خانه هاى فرهنگ دانشجويى، پيگيرى صدور فرهنگ كارت ويژه دانشجويان، تمديد اجراى طرح سلامت جسم در روان دانشجويان، پيگيرى تكميل طرح هاى ناتمام اردوگاه هاى دانشجويى در جنوب كشور و افزايش امكانات متناسب با افزايش تعداد دانشجويان ورودى مطرح شد.
وى يادآور شد: نتايج به دست آمده از نشست كار گروه هاى تخصصى و پيشنهادهاى مطرح شده براى حل مشكلات و مسائل موجود در نشست شوراى عالى اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور درتاريخ ۶ دى ماه امسال در دانشگاه شهيد چمران اهواز برگزار مى شود و براى تصويب نهايى مورد بررسى قرار خواهد گرفت.
اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور با عضويت ۱۸ دانشگاه و مركز پژوهشى از استان هاى فارس، يزد، كرمان، خوزستان، بوشهر، هرمزگان، كهكيلويه و بويراحمد و سيستان و بلوچستان در حال فعاليت است و محل دبيرخانه دائمى آن در شيراز در نظر گرفته شده است.
مباحث و مسائل اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور در ۶ كارگروه تخصصى با عنوان هاى آموزشى، دانشجويى و امورفرهنگى، فناورى اطلاعات، ادارى و مالى، پژوهشى و فناورى و مديريت كتابخانه ها بررسى مى شود.

اراك ـ خبرنگار «ايران»: تاكنون ساكنان ۲۰۰ روستا در استان مركزى از نعمت گاز طبيعى بهره مند شده و پيش بينى مى شود تا پايان امسال عمليات گازرسانى به ۳۰ روستاى ديگر به پايان برسد.
مهندس بشيرى، مدير عامل شركت گاز استان مركزى با بيان اين مطلب، گفت: با توجه به رويكرد دولت نهم مبنى بر اولويت گازرسانى به روستاها و براى تحقق بيشتر اين هدف مهم هم اكنون ساكنان ۲۰۰ روستا در استان مركزى از نعمت گاز طبيعى بهره مند هستند و عمليات گازرسانى به ۸۲ روستاى ديگر به سرعت در حال انجام است.
بشيرى افزود: در حال حاضر بيش از يك ميليون و ۱۲۰ هزار نفر در قالب ۳۰۰ هزار خانوار ساكن استان مركزى از نعمت گاز طبيعى بهره مند هستند و به تعبيرى ۹۹ درصد ساكنان شهرى و ۴۰ درصد ساكنان روستايى در سطح استان مركزى زيرپوشش قرار گرفته اند.
وى گفت: از ابتداى امسال تاكنون ۳۲۰ كيلومتر شبكه گاز و ۶ هزار و ۸۰۰ علمك گاز در سطح استان مركزى عمليات گازرسانى صورت گرفته است. بشيرى افزود: مصرف گاز در استان مركزى از ابتداى امسال تاكنون ۲ ميليارد و ۵۰۰ ميليون مترمكعب بوده كه از اين ميزان يك ميليارد و ۱۵۰ ميليون مترمكعب در بخش صنايع و يك ميليارد در بخش نيروگاه و بقيه در بخش خانگى و تجارى مصرف شده است.
بشيرى با اشاره به اضافه شدن ۱۲ هزار مشترك جديد امسال، گفت: هم اكنون ۲۵۴ هزار مشترك گاز در سطح استان مركزى زيرپوشش قرار گرفته اند.
رئيس اجراى طرح هاى شركت گاز استان مركزى در ادامه، گفت: عمليات اجرايى خط انتقال گاز شهر هندودر با پيشرفت ۳۰ درصدى در حال اجراست.غلامرضا مشايخى افزود: طرح خط انتقال شهر هندودر در مسيرى به طول ۴۳ كيلومتر با اقطار ۶ و ۸ اينچ از خط انتقال سراسرى غرب كشور به سمت شهر هندودر در حال انجام است. مهندس مشايخى، افزود: مسير اجراى خط انتقال گاز هندودر بسيار سخت و كوهستانى است كه به منظور سرعت بخشيدن به عمليات حفر كانال از دستگاه هاى مجهز سنگ شكن بهره گيرى شده است.
مهندس مشايخى هزينه اجراى اين خط انتقال كه از ارديبهشت ماه امسال آغاز شده را ۱۶ ميليارد و ۹۰۰ ميليون ريال اعلام كرد و افزود: اين طرح در مدت زمانى ۷۰۰ روز تكميل و آماده بهره بردارى خواهد شد.

تبريز ـ خبرنگار «ايران»: پژوهشگران دانشگاه تبريز در ۷ ماهه نخست امسال اجراى ۵۵ طرح پژوهشى را در زمينه هاى مختلف علمى آغاز كردند.
معاون پژوهش و فناورى دانشگاه تبريز با اعلام اين خبر، افزود: در اين مدت همچنين اعضاى هيأت علمى دانشگاه تبريز اجراى ۲۸ طرح پژوهشى را به پايان رسانده اند.
به گزارش روابط عمومى دانشگاه تبريز ، دكتر جمشيد منظورى، افزود: اعضاى هيأت علمى دانشكده هاى علوم انسانى و اجتماعى با اتمام ۹ طرح پژوهشى و دانشكده هاى كشاورزى و علوم رياضى هر كدام با تمام ۴ طرح پژوهشى بيشترين طرح خاتمه يافته در اين مدت در ميان دانشكده ها و پژوهشكده هاى دانشگاه تبريز را به خود اختصاص داده اند.
وى گفت: دانشكده كشاورزى، دانشكده علوم انسانى و اجتماعى هر كدام با ۸ طرح و پژوهشكده فيزيك كاربردى و ستاره شناسى با ۶ طرح پژوهشى در اين مدت بيشترين طرح مصوب تحقيقاتى را داشته اند.
دكتر منظورى تصريح كرد: در مهرماه امسال نيز اعضاى هيأت علمى اين دانشگاه ۹ مورد طرح تحقيقاتى را در زمينه هاى مختلف آغاز كرده اند.

\ همدان ـ همزمان با برگزارى همايش پژوهشى بين المللى فرهنگ رضوى در آينه هنر كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان استان همدان اقدام به برپايى غرفه هاى كاردستى (ماسك سازى- كارت تبريك) و نقاشى با موضوع امام رضا عليه السلام در تاريخ ۲۷ و ۲۸ آبان ماه در محل نمايشگاه تشكل هاى مردمى شهردارى همدان كرد. در طول برگزارى اين نمايشگاه تعداد ۵۰۰ نفر از دانش آموزان مقاطع ابتدايى و راهنمايى در اين فعاليت ها شركت كردند.
\ كرمان ـ بيست و دومين دوره آزمون فيلمسازى انجمن سينماى جوان كرمان برگزار شد. در اين آزمون كه همزمان با
۵۶ دفتر سينماى جوان در سراسر كشور برگزار شد ۷۰ نفر از علاقه مندان به فيلمسازى شركت داشتند. محمد شريفى، رئيس اين انجمن گفت: نتايج آزمون در دو هفته آينده اعلام مى شود و داوطلبانى كه حد نصاب لازم را كسب كنند بعد از انجام مصاحبه در كلاس هاى حضورى شركت مى كنند. وى گفت كه امسال تعداد شركت كنندگان نسبت به سال قبل دو برابر شده است. كلاس هاى آموزشى انجمن سينماى جوانان در دو ترم برگزار مى شود و شامل سرفصل هاى مبانى ارتباط تصويرى، گزارش نويسى و عكاسى در ترم اول و تصويربردارى، كارگردانى، تدوين و فيلمنامه نويسى در ترم دوم است.