آلبرت بغزيان
استاد دانشگاه
معتقدم حذف دلار از معاملات بين المللى مى تواند ۲ جنبه سياسى واقتصادى را به همراه داشته باشد. از لحاظ سياسى مى توان اين گونه اظهار داشت كه ما به دليل اين كه مى خواهيم مخالفت خود را با شدت بسيار زيادى به صاحب اين پول نشان دهيم ارز ديگرى را جايگزين آن كنيم، كه اگر در اين مسير موفق شويم و ديگر كشورها را نيز با خود همراه كنيم موفقيت بسيار بزرگى به دست آورده ايم.
از لحاظ اقتصادى نيز همان طور كه مى دانيد درآمد ارزى كشور و همچنين تمامى حساب هاى ما به دلار است. اگر بخواهيم اين ارز را از معاملات خود خارج كنيم، طبيعتاً هزينه تبديل چند صد ميليونى آن را نيز بايد بپذيريم. در اين مورد بايد برنامه ريزى مشخصى انجام دهيم.
به اعتقاد بنده ايران بايد در اين مسير، كشورهاى ديگرى را نيز با خود همراه كند و اين موج حذف دلار را با كشورهاى ديگر تقسيم كند.
پيشنهاد من اين است كه ايران و كشورهاى اسلامى و مسلمان بايد به دنبال تأسيس صندوق پول واحد كشورهاى اسلامى باشند تا از اين طريق بتوانند با همكارى كشورهاى اسلامى حداقل مبادلات تجارى بين خود را با اين پول واحد اسلامى انجام داده و از اين طريق بتوانند ضربه اى به پول كشور آمريكا وارد سازند.
فرزين اربابى
استاد دانشگاه
همانطور كه مى دانيد در دوره بعد از جنگ جهانى دوم دلار به آرامى قدرت گرفت و جانشين ليره استرلينگ در مبادلات بين المللى شد. بعد از ۱۹۷۳ و فروپاشى نظام برتون ودز به دليل عدم اطمينان نقش دلار به عنوان ذخيره ارزش كاهش يافت.با اين وجود دلار مهم ترين ارز در سراسر جهان به شمار مى آيد و بيشترين حجم مبادلات بين المللى با استفاده از آن انجام مى شود كه بيش از نيمى از ذخاير ارزى در كشورهاى جهان از دلار تشكيل شده است.
آمريكا كه در حال حاضر حدود ۲۸ درصد توليد جهان را داراست بزرگترين اقتصاد دنيا محسوب مى شود كه نقش زيادى در مبادلات تجارى جهان ايفا مى كند. يورو و دلار در بين ارزهاى گوناگون از نقد شوندگى بسيار بالايى برخوردارند و در زمره پرمعامله ترين ارزها به شمار مى روند. امروزه حركت هاى ارزى يورو و دلار كشمكش هاى بين آمريكا و اروپا را به عنوان ۲ قدرت اقتصادى برتر دنيا بيش از پيش نمايان مى سازد و به عنوان معيارى جهت درك قدرت و ضعف اين دو اقتصاد به شمار مى رود.
به نظر مى رسد حذف دلار در مبادلات جهانى كارى است غير ممكن. مى توان با استفاده از يك سبد ارزى معتبر شامل دلار، يورو و ين ژاپن براى قيمت گذارى مواد خام به نفع كشورهاى صادر كننده اين مواد استفاده نمود تا هزينه ناشى از نوسانات نرخ ارز براى اين كشورها كمتر نمايان شود.
شهريار هندى
كارشناس اقتصادى
طرح كسينجر به منظور باز چرخش دلار هاى نفتى براى دومين بار طى ۵ دهه اخير در حال اجراست. به موجب اين طرح بهاى نفت تا سطح هر بشكه ۱۵۰ دلار الى ۲۰۰ دلار افزايش يافته و سپس حجم عظيم تقاضا براى دلار در جهت كاهش كسرى بودجه نجومى ايالات متحده به كار گرفته شود. طرح مزبور در اجلاس گروه بيلدر برگ در مونيخ به تصويب رسيد. بر اين اساس سقوط ارزش دلار در كوتاه مدت (يك سال آينده) بعيد به نظر مى رسد اما در بلند مدت احتمال آن وجود دارد. سقوط ارزش دلار در درجه اول به نفع ايالات متحده و در مرحله بعد اقتصاد هاى غربى خواهد بود (ژاپن و اروپا) و به همان نسبت به ضرر اقتصادهاى بالنده اى نظير چين و هند مى باشد.
همان طور كه گفته شد هدف اصلى اين طرح كنترل رشد اقتصادى چين و هند و نيز كاهش كسرى بودجه آمريكا است.
در دهه ۷۰ نيز كسينجر طرح مشابهى را با بهره گيرى از بهانه تحريم نفتى اعراب عليه غرب به مرحله اجرا گذاشت كه باعث افزايش قيمت هاى نفت به ميزان ۴ برابر گرديد. مدت ها بعد زكى يمانى اين واقعيت را مورد تأييد قرار داد.
پيشنهاد اخير ايران در اجلاس اوپك در رياض روش مؤثرى براى مقابله با سقوط دلار خواهد بود اما ممكن است تبعات سياسى و حتى نظامى نامطلوبى را نسبت به ايران وساير كشورهاى صادر كننده نفت داشته باشد.