[جواد خسروشاهى]

مهارت هاى اجتماعى دسته اى از مهمترين توانايى ها هستند كه هر شخصى براى داشتن زندگى بهتر و سالم تر، بايد از آنها برخوردار باشد.
نداشتن اين مهارت ها مى تواند به زندگى اى غم انگيز همراه با اضطراب و افسردگى منجر شود. مهارت هاى اجتماعى به شما كمك مى كند تا با افراد خوبى آشنا شويد، شغلى را كه مى خواهيد به دست آوريد و در كار و روابط خود به موفقيت دست يابيد.
* مهمترين مهارت هاى اجتماعى
مى توان گفت اين پنج مهارت، مهمترين مهارت هاى اجتماعى هستند كه بهره مندى از آنها مى تواند وضع شما را در هر موقعيتى بهبود بخشد.
۱) مهارت توانايى حفظ آرامش يا تحمل اضطراب
اگر جزو دسته اى از افراد هستيد كه بيش از حد اضطراب دارند، بايد اين نكته را بدانيد كه هنگام قرار گرفتن در شرايط و موقعيت هاى اجتماعى، بدون توجه به مهارتتان در كنترل اوضاع، مغز شما به گونه اى عمل مى كند كه امكان صحبت كردن و گوش دادن به طور مناسب را نخواهيد داشت. علاوه بر اين اگر چهره و حركات شما نشان دهد كه عصبى هستيد، برقرارى ارتباط با ديگران مشكل تر خواهد شد.
۲) مهارت گوش دادن
به ديگران گوش دهيد و نشان دهيد كه واقعاً به حرف هاى آنان گوش مى دهيد. اين هم به كسى كه شما را براى حرف زدن انتخاب كرده و هم به شما به عنوان شنونده احساس خوبى مى دهد. ضمن آن كه ارتباط شما را محكم تر، مسئوليت پذيرى تان را بيشتر و رغبت شما را براى حل مشكل يا شنيدن موضوع بيشتر نمايان و به كنترل اوضاع كمك مى كند.
همچنين به اين ترتيب، ديگران بيشتر به شما اعتماد خواهند كرد.
۳) مهارت برقرارى ارتباط
توانايى برقرارى ارتباط با ديگران، چه غريزى باشد و چه اكتسابى، در نوعى از درك ريشه دارد. برقرارى ارتباط، اغلب تأثير متقابلى دارد و درواقع بيانگر اين موضوع است كه «من مثل تو هستم» يا «ما همديگر را درك مى كنيم». برقرارى ارتباط غريزى است و اغلب به صورت ناخودآگاه اتفاق مى افتد، اما پس از وقوع، زبان، الگوهاى گويش، حركات و حالت هاى مختلف و ديگر جنبه هاى ارتباطى مى تواند آن را تقويت كند. در مجموع، مى توان مهارت برقرارى ارتباط را پرورش داد.
براى تقويت اين مهارت مى توانيد از شيوه هايى كمك بگيريد. از جمله تمرين برقرارى ارتباط در مقابل آينه با دقت به حركات و حالت هاى مختلف چهره، توجه به گويش از جمله سرعت اداى جمله ها، بلندى صدا و آهنگ جمله هايى كه استفاده مى شود و بررسى كيفى و سريع آنچه كه شنيده ايد.
۴) مهارت خودافشايى
اين آگاهى كه چه وقت، چقدر و چه مقدار درباره خودتان صحبت كنيد، از اهميت زيادى برخوردار است. به اين مهارت «خودافشايى» گفته مى شود. اگر درباره خودتان زياد صحبت كنيد يا خيلى زود و بى موقع به صحبت درباره خودتان بپردازيد، ممكن است موجب تغيير جهت ارتباط و انحراف آن شويد. ممكن است اين كار ادامه اين ارتباط را با مشكل مواجه كند. اشاره اى مختصر و جزئى به مواردى كه موضوع شخصى نيست اما درباره آن ايده اى داريد يا تبادل نقطه نظرهاى شخصى درباره يك موضوع به داشتن ارتباطى متعادل كمك مى كند. به هر حال با ادامه ارتباط و كهنه شدن آشنايى ها و دوستى ها، درباره آشنايان و دوستان اطلاعات بيشترى به دست خواهيد آورد و شناخت بيشترى از هم به دست خواهيد آورد.
۵) مهارت برقرارى ارتباط چشمى مناسب
اگر شما به شخصى كه در حال صحبت كردن با شماست نگاه نكنيد او اين طور برداشت خواهد كرد:
ـ شما او را ناديده گرفته ايد.
ـ قابل اعتماد نيستيد.
ـ از چهره او خوشتان نمى آيد.
برقرارى ارتباط چشمى به اين معنى نيست كه شما بايد به كسى كه با شما صحبت مى كند خيره شويد. خيره شدن، درواقع اين حس را ايجاد مى كند كه از او عصبانى هستيد اما نگاه كردن به فردى كه با شما صحبت مى كند، ادب را مى رساند و او را از برقرارى يك ارتباط خوب و دوستانه مطمئن مى كند. اين موارد، يك مشت قانون خشك و سرد نيست كه براى پيروى از آنها، «بايد»ى وجود داشته باشد، اما توجه به آنها و تمرين هر يك مى تواند قدرت و مهارت ما را در كنترل شرايط سخت و موقعيت هاى اجتماعى مختلف، افزايش دهد.

[فريبا دارخال]

* حسادت خواهر ـ برادرى
در خانواده هايى كه كودك سه چهار ساله اى دارند و به تازگى نوزادى به آنها اضافه شده، رفتارهايى از برادر يا خواهر بزرگتر سر مى زند كه نشانه حسادت است. حسادت فرزند بزرگتر نسبت به نوزاد يك مسأله طبيعى به نظر مى رسد و والدين زيادى هم درگير اين موضوع هستند ولى والدين بايد با راهكارى مناسب حضور اين عضو جديد را به نحوى مقبول براى فرزند بزرگتر قابل هضم كنند.
كودك خردسال شما از گريه هاى بى امان نوزادى كه در كانون توجه شما قرار گرفته، آزار مى بيند و ديده شده كه با غرغركردن و به كاربردن جملاتى نظير «من هيچ بچه اى را دوست ندارم» و «مى شه او را برگردانيم» نارضايتى خود را نسبت به حضور نوزاد در خانواده اعلام مى كند. او تا مدت ها موردتوجه والدين بوده و حالا نمى تواند حضور نوزاد را قبول كند، در نتيجه رفتارهايى از او سر مى زند كه مى تواند پرخطر باشد. در چنين شرايطى بايد والدين ملاحظاتى را رعايت كنند كه در اينجا به چند مورد اشاره مى كنيم.
* شرايط فرزند خود را درك كنيد
سعى كنيد كه قبل از تولد نوزاد، او را براى حضور اين عضو جديد آماده كنيد. از او بخواهيد احساس خود را درباره عضو جديد بگويد. شايد او جملاتى به كار برد كه خوشايند شما نباشد و حتى عصبانى شويد. اينها احساسات بدى نيستند بلكه در حين همين احساسات شما مى فهميد كه چقدر بايد براى فرزند خود وقت بگذاريد.
* اجازه بدهيد فرزندتان به نوزادكمك كند
بچه ها وقتى كه والدين به آنها نياز دارند، از كمك كردن لذت مى برند. از او بخواهيد نوزاد را در بغل بگيرد. البته خودتان هم نزديك او باشيد. بگذاريد او را كمى بچرخاند و راه برود و با بچه بازى كند. به او ياد دهيد كه با تكان دادن اسباب بازى ها در مقابل صورت نوزاد مى تواند باعث خنداندن او شود. با اين كار شما به او اجازه داده ايد كه در بعضى امور مشاركت داشته باشد كه براى او رضايتبخش است.
* وقت زيادى براى فرزند خود بگذاريد
نبايد با آمدن نوزاد از فرزند بزرگتر غافل شويد. به فعاليت ها و امور روزانه اش دقت بيشترى نشان دهيد. هنگام نياز كتاب مورد علاقه اش را برايش بخوانيد. اجازه دهيد در انجام برخى كارها به شما كمك كند. براى مثال اجازه دهيد در پختن كيك شما را همراهى كند. در مواقعى از يكى از نزديكانتان بخواهيد نوزادتان را نگهدارى كند تا شما بتوانيد به همراه فرزند بزرگتر به تنهايى به گردش برويد. با مهم جلوه دادن نقش برادر يا خواهر بزرگتر به او در درك اين موضوع كمك كنيد. او فكر مى كند كه با ورود نوزاد، شما توجه تان نسبت به او كم شده و در قبال اين كار رفتارهايى از خود بروز مى دهد مانند امتناع از رفتن به مدرسه و اجتناب از تميزكردن اتاق تا بتواند توجه شما را به خودش جلب كند. شما بايد دنبال راه حلى باشيد تا بتوانيد او را در حد تعادل نگه داريد.
* جريان عادى زندگى را حفظ كنيد
بچه ها هم مثل بقيه ما موجوداتى هستند با عادات و ويژگى هاى خاص. ساختارى به وجود آوريد و او را تشويق به كشيدن نقاشى و درست كردن كاردستى و نصب آن بر روى ديوار و حتى در يخچال كنيد. به خاطر داشته باشيد حسادت فرزند بزرگتر نسبت به نوزاد تا سنين نوجوانى هرگز ناپديد نمى شود. كيفيت روابط را به نحوى مؤثر تغيير دهيد تا او بتواند هماهنگ با اهل خانه قدم بردارد.

[دكتر گريگورى لوزينگ نانت ‎/ ترجمه: شيرين مصفا]

امروز وقتى از خواب بيدار شدم، ناگهان فهميدم كه بهترين روز عمرم است! خيلى وقت ها هست كه انسان نمى داند چگونه يك روز را به بهترين روز زندگى اش تبديل كند، ولى من اين كار را خوب بلدم و به همين علت مى خواهم جشن بگيرم! امروز قرار است جشن بگيرم چون روزهاى باور نكردنى و عجيبى را پشت سر گذاشته ام. كارهايى كه كرده ام، نعمت هايى كه در اختيار داشته ام و حتى مصائبى كه برايم پيش آمده و موجب شده اند كه من قوى تر و قوى تر بشوم.
امروز در حالى كه سرم را كاملاً بالا نگه مى دارم، با دلى سرشار از شادى، روزم را آغاز مى كنم. من خداوند را به خاطر تمام نعمت هايى كه ساده به نظر مى رسند، ولى ابداً ساده نيستند، به خاطر شبنم صبحگاهى، به خاطر خورشيد، به خاطر ابرها، به خاطر درخت ها، به خاطر گل ها و به خاطر پرنده ها شكر خواهم كرد. امروز هيچ يك از اين معجزات را ناديده نخواهم گرفت.
امروز، هيجان وشادمانى حاصل از زنده بودنم را با ديگران قسمت مى كنم. امروز كارى مى كنم كه دست كم يك نفر لبخند بزند. امروز به كسى كه اميد ندارم حتى از من تشكر كند، محبت خواهم كرد. امروز از كسى كه از پا افتاده و روحيه اش را از دست داده، تعريف خواهم كرد و به او خواهم گفت كه چقدر از اين كه او را دارم، خدا را شكر مى كنم. امروز به يك كودك خواهم گفت كه چقدر موجود يگانه و منحصر به فردى است. امروز به تمام كسانى كه دوستشان دارم، خواهم گفت كه چقدر برايم عزيز هستند.
امروز روزى است كه دست از نگرانى برخواهم داشت و از ياد نخواهم برد كه نگرانى، فقط اتلاف وقت است، زيرا با ايمان به خداوند اين كه او بهترين ها را براى من مى خواهد، جاى نگرانى و غصه نيست.
و امشب قبل از اين كه به بستر بروم، از اتاقم بيرون مى روم و به آسمان و ستاره ها چشم مى دوزم و مجذوب زيبايى آنها مى شوم و خدا را به خاطر اين همه نعمتى كه به من داده شكر مى كنم.
هنگامى كه روزم تمام مى شود و سرم را روى بالش مى گذارم، از خدا به خاطر اين كه بهترين روز زندگى را نصيبم كرد، تشكر مى كنم و از او مى خواهم كه فردا هم بهترين روز زندگى ام باشد و ترديد ندارم كه دعايم را مستجاب مى كند.