[روشنك محمدى]

امروزه گردشگرى در دنياى معاصر به يك صنعت بزرگ و پردرآمد تبديل شده و كشورهاى فعال در اين زمينه تلاش دارند گوى سبقت را از همديگر بربايند، كارشناسان معتقدند مردم در تمدن هاى قديم فقط براى به دست آوردن غذا و دورى از خطر يا نقل مكان به مناطقى كه داراى آب و هواى بهتر بودند، اقدام به سفر مى كردند اما در دوران انقلاب صنعتى گردش هاى دسته جمعى به معناى امروزى به وجود آمد.
گردشگرى امروز به يك صنعت بسيار مهم در تمام جهان تبديل شده و بخش عمده اى از اقتصاد كشورهاى جهان را به خود اختصاص داده است به طورى كه اين صنعت در افزايش درآمد و ايجاد شغل بسيار حائز اهميت است و مى تواند بسيارى از معضلات اقتصادى كشورهايى كه با جمعيت جوان روبه رو هستند را رفع كند.
براساس آمار هم اكنون در دنيا ۲۰۰ ميليون نفر در بخش گردشگرى فعاليت مى كنند كه ۱۱‎/۲ درصد اشتغال جهانى را تشكيل مى دهد.
تا پايان سال ۲۰۰۶ گردشگرى رشدى معادل ۷‎/۲ درصد داشته است و آفريقا با ۹‎/۸ درصد افزايش تعدادگردشگران درصدر جدول رده بندى گردشگرى جهان قرار گرفته است.
* گردشگرى در جهان
براساس گزارش سالانه سازمان ملل متحد، فرانسه در سال هاى اخير براى چندمين سال متوالى در صدر جدول رده بندى جذب گردشگرى خارجى قرار گرفت و بعد از آن اسپانيا، آمريكا، چين و استراليا داراى رتبه هاى بعدى هستند. هر چند آمريكا در رده سوم جذب گردشگرى قرار دارد اما با به دست آوردن بيش از ۷۸ ميليارد دلار در كسب درآمد، رتبه اول را به خود اختصاص داده است.
اسپانيا با جذب ۵۷ ميليون نفر و كسب ۴۸ ميليارد دلار، چين با جذب ۵۴ ميليارد نفر و كسب درآمد ۴۸ ميليارد دلار و ايتاليا با جذب ۴۱ ميليون نفر و كسب درآمد ۳۷ ميليارد دلار در مقام هاى بعدى قرار گرفتند.
* صنعت گردشگرى در ايران
ايران كشورى است كه جاذبه هاى گردشگرى آن بنا بر اظهارنظرهايى كه جهانگردان و گردشگران از آن داشته اند، هر گردشگرى را به وجد آورده است. جدا از جاذبه هاى تاريخى كه در نوع خود در سطح جهانى بى نظير هستند، وجود برخى موهبت هاى طبيعى چون روستاهاى تاريخى و شگرف، ميراث غنى و تمدنى، جلوه هايى بى نظير از اكوتوريسم و... هر كدام در نوبه خود مى تواند توريسم كشور را با تحولى بزرگ روبه رو سازد.
گزارش ها حاكى است، ميزان درآمد جهانى حاصل از گردشگرى رقمى معادل ۷۰۰ ميليارد دلار است كه سهم ايران از اين درآمد هنگفت تقريباً يك دهم درصد است.
آچليس، رئيس آكادمى روابط عمومى اروپا با شمردن چند جاذبه تاريخى و طبيعى ايران معتقد است كه كشور ما از لحاظ جاذبه هاى توريستى كشورى۵ ستاره است.
به گفته وى ايران با داشتن امكانات و جاذبه هاى گردشگرى مثل طبيعت زيباى شمال، جنگل هاى سرسبز، آب و هواى گرم، انواع جزاير ديدنى، شهرهاى تاريخى و زيبا مثل اصفهان، همدان يزد، كرمان، شيراز و... از تمام گونه هاى گردشگرى بهره منداست و مى توان با تقويت اين صنعت پردرآمد مدرن براى هزاران جوان ايجاد شغل كرد.
* سهم اصفهان در صنعت گردشگرى ايران
اصفهان يكى از بزرگ ترين شهرهاى ايران و حتى جهان در زمينه دارا بودن اماكن تاريخى است. تقريباً بالغ بر هزار اثر تاريخى در اصفهان جاى گرفته است.
از نظر رده بندى تاريخى اين آثار مربوط به سده هاى نخستين اسلامى تا دوره معاصر است و غير از آثار دوره اسلامى آثار تاريخى پيروان اديان زرتشت، يهوديت و مسيحيت را مى توان در اصفهان ديد.
براين اساس، با اين تعداد آثار باستانى و گردشگرى كه در اين شهر وجود دارد، اصفهان در جذب گردشگر سهم بسزايى را نسبت به ساير استان ها داراست.
به گفته معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان اصفهان، شهروندان كشورهاى آلمان، فرانسه، عربستان، ژاپن، بحرين، ايتاليا، اسپانيا، كويت، انگلستان و هلند كه از لحاظ اقتصادى جايگاه خوبى دارند، به ترتيب بيشترين گردشگران استان اصفهان هستند.
مصلحى مى گويد: ۶۹ درصد از گردشگران به منظور سير و سياحت، ۲۰ درصد براى اشتغال و مأموريت و ۱۱ درصد براى تحقيق و بررسى به اين استان مى آيند.
مصلحى در مورد ورود مسافر از طريق آژانس ها نيز معتقداست كه يكى از مشكلات آژانس هاى مسافرتى اين است كه به طور مستقيم وارد كننده مسافر نيستند اما باحمايت دولت مى توانند به طور مستقيم وارد بازار رقابتى جذب توريسم شوند. به گفته وى كمتر از ۳۰ درصد از گردشگران، راهنمايان تورها را متوسط ارزيابى كرده اند و بايد اين ميزان رضايتمندى افزايش يابد.
وى عوامل توسعه گردشگرى در اصفهان را در اختيار قرار دادن بودجه كافى، آشنايى مردم با صنعت گردشگرى، توسعه زير ساخت ها و ايجاد مراكز آموزشى در سطوح مختلف عنوان مى كند.
محمدعلى واقفى، نايب رئيس جامعه تورگردانان ايران نيز مشكلات تورگردانان را جلوگيرى از تردد و توقف اتوبوس حامل گردشگران خارجى دانسته و مى گويد: گرفتن كميسيون راهنمايان تورهاى خارجى و مبادلات آنها با مراكز خريد شهر از جمله مشكلاتى است كه موجب تبليغات منفى در ميان گردشگران خارجى خواهد شد.

] سيما كار آموزيان [

شايد نخستين قطعه موسيقايى كه هر كس در زندگى مى شنود لالايى باشد. لالايى ها در استان كرمان باتوجه به تفاوت هاى فرهنگى و گويش هاى منطقه اى با تنوع بسيار زيادى اجرا مى شود، چون به نظر مى رسد براى كودك فقط بار موسيقايى لالايى و آرامش يافتن او از شنيدن فركانس هاى منظم حاصل، قابل استفاده است. اشعار لالايى ها بيشتر درددل ها، بيان رنج ها و ابراز محبت هايى است كه مادران براى فرزندان خود داشته اند، بدون اين كه توقع درك و فهمى واقعى را از طرف مقابل خود داشته باشند. اين لالايى ها را مى توان بر اساس گويش ، اشعار و فرم هاى اجرايى به قسمت هاى مختلفى تقسيم كرد.
براى مثال، اشعار لالايى ها در اطراف شهرستان رودبار به علت روحيه جنگاورى و حماسى منطقه، بيشتر به موضوع جنگ يا دلاورى مى پردازند ولى در ميان عشاير ،موضوع اشعار بيشتر كوچ، غربت و انتظار است. اكنون ديگر با تهاجم فرهنگى و تغيير نوع زندگى خانواده ها و كم رنگ شدن گويش محلى، خواندن لالايى براى فرزند رنگ مى بازد و شايد يكى ، دو نسل ديگر تنها خاطره اى از آن در دل مردم باشد.
* ترانه ها و مقام هاى كار
۱- نقش خوانى در قالى باف خانه ها
زنان و مردان منطقه با كار و پيشه خود آوازها و ترانه هايى را زمزمه مى كنند. برخى از اين ترانه ها جنبه كارى دارند و نبود آ نها موجب اختلال در كار مى شود، مانند نقش خوانى در قالى باف خانه ها (كرمان، راور و سيرجان ۳ قطب مهم قالى بافى استان هستند) كه يك نفر به نام نقش خوان با توجه به نقش و رنگ جملاتى را ادا مى كند و بافندگان او را همراهى مى كنند. نقش خوانى به عهده يكى از استادان و پيشكسوتان كارگاه قالى بافى است. اكثر نقش خوان ها داراى صدايى رسا و خوش اند و گاهى در بين نقش خوانى به خواندن آوازهاى غريبى مى پردازند.
به دليل كم رونق شدن قالى بافى در ايران و در نتيجه عقب افتادن ايران در رقابت بين المللى قالى هاى دست باف، بسيارى از قالى بافان شغل خود را عوض كرده اند و در نتيجه فرهنگ قالى بافى و نقش خوانى نيز به تدريج در حال كم رنگ شدن است.
۲- مقام هاى ساربانى
متأسفانه اين نوع موسيقى در حال انقراض است. در سابق كاروان هاى شتر، حمل ونقل بار و همچنين مسافران را در منطقه و خارج از آن بر عهده داشتند. معمولاً ساربان ها براى هدايت و جمع كردن شترها مقام هايى را با نى محلى اجرا مى كردند كه از مهم ترين آنها مى توان به اشتر قطار، اشتر مرو، خجو و گله هى اشاره كرد. علاوه بر مقام هاى ياده شده كه جنبه سازى دارند، ساربانان و عشاير كوچ رو در سفرها به خواندن و نواختن مقام هايى خاص مى پرداختند كه مهم ترين آنها عبارتنداز: غريبى خوانى، ايل، كوچ ايل بالا و گوگه فارسى، در ضمن در برخى مناطق سازى وجود دارد به نام چوغ كه از سنگى درست شده است كه روى آن پوست كشيده اند و از معدود سازهاى كوبه اى سنگى جهان است.
* موسيقى مذهبى تعزيه خوانى
مهم ترين مناطق تعزيه در استان كرمان ننيز، رابر، هوتك، خانوك، چترود و جوپار است. سازهاى تعزيه در گذشته سرنا، دهل و نى محلى بوده است. هنوز هم در سيرجان تعزيه را با سرنا و دهل اجرا مى كنند و در مناطقى مانند شهداد به همراهى نقاره اجرا مى شود. نحوه استفاده از نقاره در اين مناطق به اين صورت است كه گروهى گهواره نمادين على اصغر را حمل مى كنند و نقاره نوازها به صورتى كه نقاره هايشان به وسيله تسمه و طناب به نفرات جلويى بسته شده است در پشت و جلوى گهواره به نواختن مى پردازند. با اين كه در مناطقى از جمله سيرچ، اندوهجرد، گوديز، شهداد، ده زيار، چترود، دران و جوشون از سازهاى بادى و صدفى شكل به نام سفيد مهره استفاده مى شده است.
اكنون تعزيه خوانى در بسيارى از مناطق ايران رنگ باخته است و استان كرمان نيز مستثنى نيست، اگر تعزيه در مناطقى هم اجرا شود، متأسفانه ديگر آن رنگ و بو و شكل قبلى خود را ندارد و اشكال سازى مدرن و آوازى بدون هويت جايگزين موسيقى رديفى ايران شده است.
* چاووش خوانى
چاووش خوانى عبارت بوده است از مشايعت و يا استقبال از زائران اماكن مقدسه، با لحن و آوازى ويژه كه از جوهره موسيقى رديفى برخوردار است. چاووش خوانى غالباًحالت تك خوانى دارد. گاهى نيز ممكن است به صورت گفت وگوى منظوم درآيد، به اين معنى كه چاووش خوان و نوچه هاى او بيت ها و يا مصرع ها را به نوبت در پاسخ يكديگر مى خوانند. گفتن اين نكته نيز مهم است كه چاووش خوانى ديگر همانند قبل در استان اجرا نمى شود و هر روز از تعداد چاووش خوان ها هم كاسته مى شود.

ترمه كه بافت آن از اوايل دوره صفويه در ايران رواج يافته و هم اينك يزد و كرمان مراكز اصلى توليد آن به شمار مى رود، نوعى پارچه ظريف است كه از پشم لطيف يا كرك و با طرح هاى تزئينى گوناگون بافته مى شود.
درباره زادگاه ترمه ميان محققان اختلاف نظرهاى زيادى وجود دارد. در اين رابطه اغلب عقيده دارند كه ترمه در ايران متولد شده است. اين متاع مانند خيلى از ديگر انواع صنايع دستى ايران مورد استقبال و اقتباس مردم ساير نقاط جهان قرار گرفته است . نخستين مرحله بافت ترمه ، تهيه كردن مواد اوليه آن است كه در اين رابطه تهيه پشم، شستشو و رنگرزى پشم با گياهان رنگدار و ريسيدن و تابيدن آن اهميت زيادى دارد. بافت ترمه نياز به پشم مرغوب با الياف بلند دارد و معمولا از نخ پشمى دولا جهت پود استفاده به عمل مى آيد.
دستگاه بافندگى ترمه تقريبا شبيه ساير دستگاه هاى نساجى سنتى و چوبى است و در خود مناطق توليد، از سوى صنعتگران محلى ساخته مى شود. دستگاه بافندگى ترمه تقريبا شبيه ساير دستگاه هاى نساجى سنتى و چوبى است و در خود مناطق توليد، از سوى صنعتگران محلى ساخته مى شود.

تبريز ـ خبرنگار «ايران»: ۱۰۰ در صد طرح هاى عمرانى مصوب سفر رياست جمهورى در بخش آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى اجرايى شده است.
كاظم محمدى اقدم مديرعامل آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى با بيان اين مطلب افزود: در سفر پارسال هيأت محترم دولت به آذربايجان شرقى ۱۲۳ طرح در بخش آب و فاضلاب روستايى به تصويب رسيده بود كه در حال حاضر تمامى طرح هاى مذكور به اجرا رسيده اند.
وى تصريح كرد: در سفر مذكور اعتبارى بالغ بر ۸۱ ميليارد و ۶۰۰ ميليون ريال براى اجراى طرح هاى آب و فاضلاب روستايى مصوب شده بود كه تنها با دريافت ۸۲‎/۵ درصد اعتبارات ياد شده، صد در صد طرح ها اجرايى شدند.
محمدى اقدم، خاطرنشان كرد: در سفر رياست جمهورى تعداد ۶۴۷ نامه نيز از سوى مردم براى رفع مشكلات خود در حوزه آب و فاضلاب روستايى نوشته شده بود كه به تمامى آنها پاسخ مثبت داده شد.
به گفته وى تاكنون ۶۷ درصد نامه هاى ياد شده منجر به اجراى طرح شده و بقيه درحال اجرا يا مطالعه است.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى در ادامه سخنان خود با اشاره به وضع آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى گفت: روستاهاى اين استان به لحاظ شاخص بهره مندى از آب آشاميدنى مقام نخست كشور را دارند.
به گفته وى شاخص بهره مندى روستاهاى آذربايجان شرقى از آب آشاميدنى بهداشتى ۸۰‎/۶ درصد است در حالى كه متوسط ميانگين كشورى ۶۹ درصد است.
محمدى اقدم تصريح كرد: هم اكنون از ۲ هزار و ۷۵۴ روستاى استان، يك هزار و ۹۸۲ روستا با ۲۵۵ هزار و ۳۳۳ خانوار داراى آب آشاميدنى هستند.
اين مقام مسئول در آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى اضافه كرد: از يك هزار و ۹۰۰ روستاى بالاى ۲۰ خانوار استان نيز هم اكنون يك هزار و ۶۸۴ روستا از آب آشاميدنى برخوردارند كه به لحاظ جمعيتى ۹۶درصد افراد ساكن در اين روستاها را شامل مى شود.
وى گفت: ۲۸۹ روستاى بالاى ۲۰ خانوار استان فاقد آب آشاميدنى هستند كه براى آبرسانى به اين روستاها به ۳۰۰ ميليارد ريال اعتبار نياز است.
محمدى اقدم، در عين حال خاطرنشان كرد: در صورت تأمين اعتبارات فوق طبق برنامه زمان بندى شده، ظرف مدت ۳ سال تمامى روستاهاى بالاى ۲۰ خانوار استان از آب آشاميدنى برخوردار مى شوند. وى، با اشاره به فعاليت هاى شركت آب و فاضلاب روستايى آذربايجان شرقى ظرف يك سال اخير، گفت: به طور متوسط در اين مدت هر ۴ روز يك روستاى استان با ۱۳۵ خانوار و ۷۲۰ ميليون ريال اعتبار آبرسانى شده است.
محمدى عنوان كرد: هم اكنون ۸۲۲ روستا زير پوشش شركت آب و فاضلاب استان قرار دارد كه ۱۵۸ هزار و ۷۱۳ خانوار را شامل مى شود.
وى، تعداد مشتركان شركت آب و فاضلاب روستايى استان را ۱۶۶ هزار و ۳ نفر اعلام كرد و افزود: از ابتداى امسال تاكنون ۲۰ ميليون متر مكعب آب بين روستاهاى زير پوشش توزيع شده است كه اين مقدار از طريق ۴۱۶ حلقه چاه، ۲۰۲ دهنه چشمه و ۱۹ رشته قنات تأمين شده است.

شيراز ـ خبرنگار«ايران»: پليس استان فارس در متلاشى كردن باندهاى بزرگ ترانزيت و خرده فروش موادمخدر و همچنين كشف سلاح هاى غيرمجاز رتبه برتر در كشور را از آن خود كرد.
فرمانده انتظامى فارس با بيان اين مطلب در جمع خبرنگاران افزود: از ابتداى امسال تاكنون كشفيات موادمخدر در فارس به ۳۶ تن رسيد كه نسبت به سال گذشته در اين مدت، بيش از ۷۰ درصد رشد داشته است.
سردار على مويدى با اشاره به اين كه كشفيات سال گذشته در مجموع ۲۴ تن بود، اظهارداشت: نيروى انتظامى استان فارس در انهدام باندهاى بزرگ ترانزيت مواد مخدركه درسطح استانى، فرااستانى و فرامنطقه اى فعاليت دارند، جزو ۲ استان برتر كشور است. وى تصريح كرد: در برخورد با خرده فروشان مواد مخدر، نيروى انتظامى فارس بعد از تهران بزرگ، رتبه نخست را از آن خود كرده است.
مؤيدى اظهار داشت: استان فارس رتبه نخست كشفيات و جمع آورى سلاح هاى غيرمجاز شكارى و جنگى را دركشور به خود اختصاص داده است به طورى كه از ابتداى سال تاكنون ۳ هزار و ۳۰۰قبضه اسلحه در اين استان كشف شده كه اين مسأله منجر به افزايش حداقل ۴ برابرى قيمت اسلحه شده است.
به گفته فرمانده انتظامى فارس، تلفات نيروى انتظامى فارس در برخورد با سوداگران مرگ نيز بسياركاهش يافته است به طورى كه در ۶ ماه گذشته هيچ تلفات انسانى نداشته است. وى همچنين در تشريح عمليات نيروى انتظامى فارس در پاكسازى يكصد محله شهرشيراز از خرده فروشان مواد مخدر گفت:در ادامه طرح برخورد با خرده فروشان موادمخدر و منقل داران، با همكارى پليس مبارزه با مواد مخدر و كلانترى ها، يك صد نقطه شيراز مورد پاكسازى قرارگرفت كه دراين زمينه ۱۱۰ نفر دستگير و ۲۰۰ كيلوگرم انواع مواد مخدر بويژه ترياك به همراه ۳ قبضه سلاح جنگى كشف شد.
مؤيدى افزود: همچنين ۲ تن محموله مواد مخدر در مبادى خروجى و ورودى استان فارس در شهرستان هاى نى ريز و آباده ازسوى مأموران ناجا فارس كشف شده است.
فرمانده انتظامى فارس، افزايش ميزان كشفيات موادمخدر در قالب باندهاى بزرگ و خرده فروشان را نشان از حساسيت و اشراف اطلاعاتى و انتظامى در سطح استان فارس قلمداد كرد.

كرمان- خبرنگار «ايران»: معماران شهر درسدن آلمان قرار است با مدرن ترين تكنولوژى ، ارگ بم را بازسازى كنند. آنها عنوان كرده اند كه اگر شرايط فراهم باشد طرح بازسازى ارگ حدود ۵ سال طول خواهد كشيد.
پروفسور وولفرام يگر، يكى از دست اندركاران اين طرح گفته است: ۲ پيشنهاد توليد يك نوع خشت كه در آن از الياف درخت خرما استفاده مى شود و اين الياف مقاومت خشت را در مقابل زلزله بالا مى برد يا استفاده از پشم شيشه براى مقاوم كردن ديوارهاى تخريب نشده را مطرح كرديم و كارشناسان آلمانى در شرايط آزمايشگاهى به اين نتيجه رسيده اند كه استفاده از اين مواد ديوارهاى ارگ را در مقابل زلزله هاى ۶‎/۷ ريشترى هم مقاوم مى كند اما مشكل اين است كه نقشه دقيقى از بناى عظيم ارگ وجود ندارد و از همين رو باز سازى آن كار آسانى نخواهد بود. و ولفرام يگر در اين باره عنوان كرده است: در دهه هاى ۷۰ و ۹۰ ميلادى تعميراتى در ارگ صورت گرفته كه از اين تعميرات نقشه ها و اسنادى باقى مانده است البته كارهاى انجام شده دقت كافى را نداشته اند
ولى ما در عين حال از مدارك موجود مى توانيم به عنوان يك مبنا استفاده كنيم، علاوه بر اينها بايد از تصاوير و بخش هاى تخريب نشده كمك گرفته شود تا خرابى ها تا جايى كه ممكن است به شكل اوليه بازسازى شود. به گفته اين معمار آلمانى، همه بخش هاى ارگ بم قرار نيست بازسازى شود بلكه بخشى از ويرانى هاى آن نيز عمداً حفظ مى شوند تا فاجعه دى ماه ۱۳۸۲ به عنوان بخشى از تاريخ اين بنا باقى بماند. ارگ بم كه يكى از بزرگ ترين بناهاى گلى جهان است، در زلزله دى ماه سال ،۱۳۸۲ ۸۰ درصد تخريب شد.سازمان يونسكو ۴ سال پيش ارگ بم را با مساحت تقريبى ۲۰ هكتار كه از سوى ديوارى به ارتفاع ۶ متر و طول ۲ كيلومتر محاصره شده، در فهرست ميراث فرهنگى جهان قرار داد.

گرگان - خبرنگار «ايران»: استاد زبان فارسى دانشگاه اوپسالا سوئد در همايشى با عنوان «زبان ها و گويش هاى در حال انقراض» كه در گرگان برگزار شد گفت: طبق بررسى هايى كه انجام شده ۶۷ گويش در ايران وجود دارد.
پروفسور كارينا جهانى گفت: هم اكنون در ايران برخورد مناسبى با گويش هاى محلى شده و به آن ارزش داده مى شود در صورتى كه در زمان رژيم گذشته به اين مسأله اهميت داده نمى شد و قائل به تك زبانى بودند.
وى افزود: آذرى بزرگ ترين گويش و «كوروشى» يكى از كوچك ترين گويش هاى موجود در ايران است كه حدود ۲۰۰ نفر به آن صحبت مى كنند.
اين استاد زبان شناسى ادامه داد: كوروشى ها قومى كوچك و شتردار هستند كه در كنار قشقايى ها زندگى مى كنند و زبان آنها طبق بررسى هاى انجام شده به بلوچى نزديك است.
وى با برشمردن برخى زبان ها مانند تركمنى، فارسى، سيستانى، بلوچى، كردى، عربى، آذرى، قشقايى و بختيارى اظهار داشت: طبق بند ۱۵ قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران استفاده از زبان هاى قومى و محلى در كنار فارسى مجاز است اما آنها براى تدريس در مدارس نياز به ادبيات كتبى دارند.
عضو بنياد ايران شناسى، افزود: هم اكنون زبان هاى ارمنى و آشورى به سبب ادبيات كتبى كه داراست در مدارس اقليت ها تدريس مى شود، ولى بيشتر زبان هاى محلى داراى ادبيات شفاهى هستند. جهانى بيان داشت: فولكلور، شعر و داستان هاى تاريخى در گويش هاى محلى تاريخچه اى از قوميت هاى مختلف را با خود به همراه دارد اما بيشتر آنها شفاهى است.
وى در قسمتى از سخنانش با بيان اين كه اغلب گويش ها در ايران در حال فراموشى است افزود: در مورد وضع گويش هاى موجود نمى توان به طور كلى جواب داد بلكه هر گويش شرايط خاص خود را دارد.
اين محقق سوئدى درباره علل فراموشى گويش ها گفت: بالا رفتن ميزان باسوادان در ايران نه فقط سطح دانش فارسى را بالا برده بلكه علاقه مندى مردم به يادگيرى آن را افزايش داده و گويش هاى محلى كمرنگ شده است.
وى درباره علل فراموشى گويش ها افزود: والدين مايلند بچه ها براى رفتن به مدرسه فارسى را بهتر از زبان محلى بياموزند ضمن اين كه خانواده ها فكر مى كنند اگر بچه ها ۲ زبان فارسى و محلى را ياد بگيرند در يادگيرى زبان هاى ديگر دچار مشكل مى شوند كه عكس آن ثابت شده است.
وى با بيان اين كه تلويزيون يكى از دلايل ضعيف شدن زبان هاى محلى است گفت: ۳۰ سال پيش در روستاهاى ايران برق وجود نداشت اما اكنون به تمام كشور برق رسانى شده و نخستين پيامد آن وجود تلويزيون در خانه هاست كه در تغيير گويش ها تأثيرگذار بوده است.
جهانى ادامه داد: بچه ها به جاى گوش دادن به قصه ها و شعرهاى كهن به تلويزيون گوش مى دهند و علاقه آنها به تلويزيون سبب شده به جاى زبان محلى تنها زبان فارسى را ياد بگيرند.
وى كه تحقيقات زبان شناسى خود را در سيستان انجام داده، گفت: زبان هاى محلى و قومى در اقتصاد سنتى رشد مى كنند و با مدرن شدن جامعه ايران و افزايش درآمدها هم اكنون گويش هاى محلى به فراموشى مى رود.
به گفته وى، هم اكنون با اقامت گزينى مردم تهران در شمال استفاده از زبان فارسى در اين منطقه بيشتر شده و در جنوب كشور نيز در بنادر، مناطق نفت خيز و آزاد كه تجار غيربومى سكنى گزيده اند اين مسأله در حال تكرار است.
وى با اشاره به اين كه ۷ هزار گويش در دنيا وجود دارد كه نيمى از آن در حال از بين رفتن است گفت: هنوز مى توان به زنده و باقى ماندن زبان ها دل بست زيرا هم اكنون در دنيا پديده اى جهانى در حال شكل گيرى است و آن ۲ زبانگى و بازگشت هر انسان به اصل خود است.
وى كه فارسى را به خوبى صحبت مى كرد با افتخار به دانستن زبان فارسى گفت: گويش هاى محلى جزيى از ميراث فرهنگى ايران است كه براى افتخار آن لازم است والدين براى زبان هاى اصلى خود ارزش قائل شوند و آنها را به فرزندان ياد دهند.

همدان ـ خبرنگار«ايران»:طرح انتقال جنين از گاوهاى پرشير در استان همدان در حال اجراست.
در استان همدان ۳۶۹ هزار و ۹۱۰ رأس گاو وجود دارد كه از اين ميان ۱۱۱ هزار و ۳۷۵ رأس گاو بومى بوده و بقيه آن را گاوهاى اصيل و صنعتى تشكيل مى دهد.
به لحاظ اهميتى كه پرورش گاو دارد، فعاليت هاى زيادى در زمينه افزايش توليد شير در سطح كشور انجام مى شود كه يكى از اين روش ها بحث انتقال جنين از يك گاو به گاو ديگر است كه اين روش با وجود اين كه در مناطقى از كشور انجام شده، اما انجام آن در استان همدان تازگى دارد.
انتقال جنين در ايران از سال ۱۳۶۴ آغاز و نخستين گوساله حاصل از انتقال جنين در سال ۱۳۶۵ در شيراز متولد شده است.
دكتر سيدمرتضى ميرترابى، كارشناس مركز اصلاح نژاد دام كشور و مجرى آن در استان همدان با اشاره به ويژگى هاى روش انتقال جنين، اظهار داشت: انتقال جنين يكى از تكنولوژى هاى توليدمثل در دام است و مزيت اصلى آن استفاده هرچه بيشتر از ماده گاوهاى ممتاز از نظر ميزان توليد شير، چربى و پروتئين است.
وى گفت: هر گاو ماده در شرايط معمولى در هر سيكل تناسلى و هر ۲۱ روز، يك تخمك آزاد مى كند كه در صورت وجود اسپرم، جنينى تشكيل مى شود، اما در اين روش به وسيله هورمون تراپى، گاو ممتاز را وادار مى كنند تا در هر ۲۱ روز بيش از يك تخمك آزاد كند و اين گاو را با اسپرم ممتاز و خاص تلقيح مى كنند و در نتيجه رحم گاو ماده ممتاز بيش از يك جنين تشكيل مى شود.
دكتر ميرترابى افزود: ۷ روز پس از تلقيح ماده گاو ممتاز ، جنين ها را كه هنوز به ديواره رحم نچسبيده اند با روش غيرجراحى خارج، دسته بندى و ارزيابى كرده و در رحم گاوهاى ديگر به عنوان نامادرى (دايه) كاشته مى شود؛ در نتيجه مادر اصلى به طور طبيعى باردار مى شود در حالى كه بچه هايش در رحم ماده گاوهاى ديگر رشد مى كنند.
وى با اشاره به اين كه در هر بار هورمون تراپى مى توان ۱۰ تا ۱۲ جنين از هر گاو ماده ممتاز توليد كرد، گفت: روى هر گاو ماده ممتاز مى توان ۳ تا ۴ بار در سال هورمون تراپى انجام داد و
۸۰ درصد جنين هاى حاصله بارور و قابل انتقال است.
از اين روش مى توان در توليد گاوهاى ممتاز از گله هايى كه از نظر ژنتيكى پايين تر است و انتقال آن به جاى حيوان زنده و توليد گاوهاى نر ممتاز براى اهداف اصلاح نژادى استفاده كرد.
عباس اصلانى، گاودار صنعتى با داشتن ۱۰۰ رأس گاو استان همدان كه گاوداريش در بخش قهاوند و روستاى يسرلو واقع شده و خودش نيز كارشناس تلقيح مصنوعى است، درباره انتقال جنين در ميان گاوهايش، گفت: با توجه به مطالعاتى كه در اين زمينه داشتم به كمك كارشناسان، انتقال جنين را از ۲ گاو اصيل كه دهنده جنين بودند انجام داديم و با توجه به اين كه اين كار به صورت آزمايشى در استان انجام گرفته كارشناسان هزينه اى در اين رابطه دريافت نكرده اند. وى تصريح كرد: با توجه به شرايط آب و هوايى همدان در صورت مثبت بودن پاسخ انتقال جنين از فروردين ماه به طور مرتب انتقال جنين انجام خواهد شد.
محمد نظرپور، جانشين معاونت امور دام سازمان جهادكشاورزى استان همدان، ميزان توليد سالانه شير استان را ۳۳۸ هزار تن اعلام كرد و گفت: روزانه ۹۲۶ تن شير در اين استان توليد مى شود.
وى سرانه توليد شير را ۱۹۲ كيلوگرم و سرانه مصرف را ۱۰۶ كيلوگرم براى هر نفر در سال دانست و عنوان كرد: ۲ هزار و ۹۶۰ نفر در استان همدان به صورت مستقيم در ارتباط با پرورش گاو مشغول به كارند.
نظرپور افزود: در استان همدان ۲۳۰ پروانه گاودارى صنعتى با ظرفيت۱۲ هزار و ۷۳۰ رأس گاو صادر و يك هزار و ۲۳۶ واحد كوچك روستايى با ظرفيت ۱۴هزار و ۳۳۳ رأس وجود دارد كه ۲۱۹ مركز جمع آورى شير با ظرفيت ۵۳۵ تن به صورت روزانه كار جمع آورى شير را انجام مى دهند و فرآورى شير و لبنيات استان نيز در ۴۰ كارخانه انجام مى شود.

گروه شهرستانها ـ۲ طرح مدرسه سازى در روستاهاى شهرستان دنا با تلاش اداره كل نوسازى، توسعه و تجهيز مدارس استان كهگيلويه وبويراحمد به بهره بردارى رسيد .
به گزارش« فارس»، مديركل اداره نوسازى، توسعه و تجهيز مدارس كهگيلويه وبويراحمد در مراسم بهره بردارى از مدرسه هاى ۳ كلاسه شهيد ازراش گندى خورى و يك كلاس شهيد ره آورد كلگه در شهرستان دنا افزود: مدرسه
۳ كلاسه گندى خورى با اعتبار ۷۵ ميليون تومان در زمينى به مساحت ۲۴۱ متر مربع ساخته شده است.
خيبر بيدارپور اظهار كرد: اين مدرسه از اعتبارات ملى و طبق استاندارد هاى آموزشى ساخته شده و از سوى اداره كل نوسازى، توسعه و تجهيز مدارس استان تجهيز شده است.
وى تصريح كرد: هم اكنون ۷۰ طرح مدرسه سازى در شهرستان دنا در دست اجراست.
بيدارپور با اشاره به اين كه در دولت نهم در استان تحول خوبى با توجه به مصوبه ساخت يك هزار كلاس درس در زمينه مدرسه سازى صورت گرفته است تصريح كرد: همچنين مدرسه يك كلاسه كلگه از محل اعتبارات بازسازى با هزينه ۵۰ ميليون تومان و در زمينى به مساحت
۱۰۸ متر مربع ساخته شده است.
وى با بيان اين كه اين ۲ مدرسه به وسايلى چون كامپيوتر، تجهيزات فنى و آموزشى مجهز شده اند افزود: اين سازمان براى اجراى طرح ها و طرح هاى در دست اقدام خود با كمبود اعتبار، نيروى انسانى و كادر اجرايى مواجه است.
مديركل اداره نوسازى، توسعه و تجهيز مدارس استان، گفت: مهم ترين دلايل اجرا نشدن بموقع بسيارى از طرح ها و پروژه هاى اين سازمان كمبود اعتبار، نيروى انسانى و كادر اجرايى بويژه پس از خروج اتباع بيگانه از استان و كشور بوده است.