معاون وزير خارجه مصر پيام ابوالغيظ را تسليم متكى كردحسين ضرار، معاون وزير امور خارجه مصر به همراه هيأتى بعد از ظهر ديروز با منوچهر متكى وزير امور خارجه ديدار و پيام احمد ابوالغيظ وزير امور خارجه مصر را تسليم وى كرد.
در اين ديدار طرفين آخرين وضعيت مناسبات دو جانبه، مسائل منطقه و تحولات بين المللى را مورد بررسى قرار داده و ديدگاه هاى خويش درباره آنها را ارائه كردند.در اين ديدار نتايج گفت و گوهاى معاونان وزراى خارجه ايران و مصر به وزير امور خارجه كشورمان ارائه گرديد و دوطرف بر استمرار رايزنى ها درخصوص مسائل دو جانبه، منطقه اى و بين المللى تأكيد كردند.طرفين گفت و گوهاى جارى را سازنده قلمداد كرده و خواستار ادامه آن شدند.همچنين صبح ديروز حسين ضرار معاون وزير امور خارجه مصر با عباس عراقچى، در محل وزارت خارجه در خصوص مسائل دوجانبه، منطقه اى و بين المللى بحث و تبادل نظر كردند.
گروه سياسى- ايران و مصر به عنوان دو قطب سياسى جهان اسلام در مسير همگرايى بيشتر قرار گرفته اند، واقعيت هاى منطقه اى، نقشه ها و عملكرد آمريكا در منطقه كه ثمره اى جز افزايش تهديد و نا امنى در گستره وسيع نداشته است، مقاومت ايران در برابر افزون طلبى هاى آمريكا و اسرائيل و پيام دوستى و همگرايى كه از سوى ايران نسبت به كشورهاى منطقه ارسال مى شود، مصرى ها را بيش از پيش متوجه ظرفيت هاى مغفول مانده ناشى از عدم وجود رابطه رسمى ديپلماتيك با ايران ساخته است. دو كشور از پس تعاملات اقتصادى و بين المللى پيشين حالا برقرارى رابطه رسمى را مورد بررسى قرار داده اند، وجود اراده سياسى قوى نزد دولت ايران، مقامات مصر را ترغيب مى كند كه همسو با خواست ملت خويش به تعامل جدى تر با ايران بينديشند، از اين رو ديروز يك هيأت عالى رتبه سياسى مصرى به ايران آمد تا با مقامات كشورمان گفت و گو كند. درباره ابعاد، اهميت و چشم انداز روابط ايران و مصر به عنوان دو عضو بزرگ و مؤثر جهان اسلام با شمارى از كارشناسان و صاحبنظران مسائل سياسى و منطقه اى گفت وگو كرده ايم.
* روابط ايران و مصر به نفع جهان اسلام
دكترعليرضا ذاكر اصفهانى، رئيس مركز بررسى هاى استراتژيك رياست جمهورى در اين باره به «ايران» گفت: رفت و آمدهاى ديپلماتيك ايران و مصر نشان دهنده وجود اراده همكارى و ارتقاى روابط نزد مقام هاى دو كشور است.
وى از سرگيرى روابط سياسى ايران و مصر را به نفع كشورهاى مسلمان خواند و خاطرنشان كرد: دو كشور به همراه عربستان مى توانند جهان اسلام را به عنوان يك قطب قدرت منطقه اى متشكل كنند.
ذاكر اصفهانى با اشاره به روابط تمدنى و فرهنگى طولانى مدت دو كشور، از مصر به عنوان كشورى عربى با سرمايه فكرى مناسب در عرصه ديپلماسى منطقه اى و جهانى ياد كرد و افزود: مى توان گفت اين كشور رهبرى فكرى در جهان عرب را برعهده دارد و از ظرفيت ديپلماتيك قوى در عرصه بين المللى برخوردار است.
وى تصريح كرد: با توجه به اين كه ايران به عنوان عضو ناظر اتحاديه عرب پذيرفته شده همكارى دو كشور مى تواند در گسترش مناسبات منطقه اى مؤثر باشد و اين كشور به عنوان دروازه ورود ايران به آفريقا مطرح است.
رئيس مركز بررسى هاى استراتژيك رياست جمهورى در ادامه دفاع از كشورهاى مظلوم مسلمان را از جمله اصول سياست خارجى براساس نص صريح قانون اساسى عنوان كرد و گفت: ارتقاى روابط ايران و مصر در راستاى استيفاى حقوق كشورهاى مسلمان آفريقايى كه سال ها مستعمره غرب بوده اند مى تواند مؤثر باشد.
ذاكر اصفهانى همچنين گفت: دولت نهم به دنبال متنوع ساختن گزينه هاى سياست خارجى خود است و آفريقا از اين نظر از اولويت بالايى برخوردار است. وى در عين حال خاطرنشان كرد: ايران نيز مى تواند به افزايش وزن استراتژيك منطقه اى مصر اضافه كند و اين مسأله مورد توجه حاكميت و سياسيون اين كشور قرار دارد.
رئيس مركز بررسى هاى استراتژيك رياست جمهورى همچنين تأكيد كرد: ايران و مصر مى توانند در پيشبرد اهداف جهان اسلام به عنوان يك قطب مؤثر و تأثيرگذار عمل كنند كه اين حركت با همراهى ديگر كشورهاى مسلمان مى تواند براى جهان اسلام وزنى نه تنها منطقه اى بلكه جهانى ايجاد نمايد.
* صباح زنگنه: رابطه سياسى مى تواند پشتوانه قوى توسعه همه جانبه ايران و مصر باشد
صباح زنگنه كارشناس مسائل خاورميانه نيز درباره روند تازه در تعاملات ديپلماتيك ايران و مصر به قصد از سر گرفته شدن روابط دو طرف به خبرنگار «ايران» گفت: بايد توجه داشت شرايطى كه منطقه از سر مى گذراند بسيار حساس و مهم است و آمريكا با وجود ناكامى هاى پى درپى در منطقه تلاش كرده كشورهاى عربى را عليه ايران تحريك كند و به صورت صريح از رژيم صهيونيستى به عنوان دوست كشورهاى عرب نام برده است كه اين اقدام خود يك نوع برهم زدن حقايق استراتژيك منطقه و ايجاد توهم خطر ايران بين كشورهاست و طبعاً براى كشورهاى منطقه و كشور بزرگى چون مصر امر غيرقابل قبول و تحميلى تلقى مى شود، چون چارچوب امنيت ملى مصر را بر هم مى زند و تهديد واقعى را به سايه برده و تهديدات موهومى را جايگزين مى كند.
صباج زنگنه تصريح كرد: از طرف ديگر استقامت و حضور ايران در عرصه هاى اقتصادى و فناورى حمايت اعلام نشده اى از توانمندى ها و توسعه كشورهاى اسلامى منطقه محسوب مى شود، چنان كه سد بزرگ جمهورى اسلامى ايران مانع از آن مى شود كه دولت ها و كشورهاى منطقه مورد تعرض و تاخت و تاز بى حد و حصر آمريكا و اسرائيل واقع شوند.
اين كارشناس ارشد مسائل خاورميانه افزود: اين موقعيت را ملت و دولتمردان و نخبگان مصر به خوبى درك مى كنند، در عين حال توانمندى اقتصادى ايران براى مصر عيان شده و روشن است كه قابليت كمك هاى جدى و اساسى به زيرساخت هاى صنعتى مصر از طرف ايران وجود دارد و ايران هم مى تواند در برخى صنايع و فعاليت هاى اقتصادى و كشاورزى از مصر بهره مند شود.
صباح زنگنه افزود: همه اين فعاليت ها و امكان راه اندازى يك گفتمان قوى بين كشورهاى اسلامى در سطح منطقه و جهان براى احياى همبستگى و توسعه مناطق نزديك به هم مانند خليج فارس و خاورميانه از طريق نزديكى ايران و مصر فراهم تر خواهد شد كه البته تحقق آن نيازمند بازبينى روابط سياسى دوجانبه است تا رابطه سياسى بتواند پشتوانه قوى توسعه همه جانبه روابط اقتصادى، فرهنگى، صنعتى، اجتماعى و بين المللى دو كشور باشد. صباح زنگنه تصريح كرد: رفت و آمد هيأت هاى دوطرف و علايقى كه هر دو كشور تاكنون ابراز كرده اند و دفاع مقامات مصرى از ايران در برابر برخى ادعاهاى آمريكا و اسرائيل حاكى از احساس جدى ضرورت بازسازى روابط است، اظهارات مقامات ايران مانند رئيس محترم جمهور و وزير امور خارجه نيز همين موضوع را تأييد مى كند. همچنين حضور وزير صنايع و معادن ايران در قاهره و افتتاح پروژه مشترك توليد خودرو در مصر به روشنى از علايق مشترك حكايت مى كند كه با بازسازى روابط سياسى دوجانبه، روابط اقتصادى مى تواند از شتاب بيشترى برخوردار شود.
وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا در نتيجه تعاملات بالاخره روابط سياسى ايران و مصر برقرار خواهد شد و احتمال اين وضع چقدر است، گفت: به نظر مى آيد عمده مشكلات و نگرانى هاى دوطرف برطرف شده و مسائل فنى و تكنيكى اندكى باقى مانده كه با نگرش مثبت دوطرف آن مسائل و اشكالات مى تواند با راه اندازى يك ساز و كار روشن به حل و فصل برسد.
صباح زنگنه در پايان خاطرنشان ساخت: حمايت دو كشور از همديگر در محافل بين المللى قابل تأكيد و ذكر است، در بحث هسته اى مصر حمايت هاى خوبى در محافل بين المللى از ايران به عمل آورده و حمايت ايران از دستيابى كشورهاى اسلامى به فناورى هاى صلح آميز پيشرفته قابل توجه است و همه اين موارد مى تواند در طراحى يك چارچوب همكارى سياسى دوجانبه مؤثر واقع شده و موجب توسعه آن باشد و به نظر مى رسد اين مهم در حال درك و روندى است كه آغاز شده و در تعاملات دوطرفه در حال پيشرفت و تكميل است.
* نزديكى ايران و مصر انسجام بيشتر كشورهاى اسلامى را موجب مى شود
همچنين مخبر كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس شوراى اسلامى عدم همكارى ايران و مصر در شرايط كنونى را مانند يك ظرفيت خالى دانست كه از آن استفاده نمى شود و گفت: نزديك شدن ملت ها و دولت هاى مصر و ايران در شرايط فعلى مى تواند همكارى هاى منطقه اى را افزايش دهد و موجب انسجام بيشتر كشورهاى اسلامى شود.
كاظم جلالى با اشاره به اهميت و جايگاه دو كشور ايران و مصر در منطقه خاورميانه، اظهار كرد: كشور مصر يك كشور منحصر و تأثيرگذار در جهان اسلام است و به لحاظ سابقه تمدنى از سابقه بسيار بالايى برخوردار است و از طرف ديگر چالش هاى واقعى دنياى اسلام را درك كرده و به خصوص خطر رژيم صهيونيستى و جنجال آفرينى هاى آن در منطقه براى ملت مصر كاملاً قابل درك است.
وى با تأكيد بر ضرورت نزديك شدن هر چه بيشتر كشورهاى تأثيرگذار در جهان اسلام، تصريح كرد: دغدغه ها، تهديدها و فرصت هاى مشترك عاملى براى اين نزديكى است.
وى يادآور شد: جمهورى اسلامى ايران و مصر دو پايه گذار اصلى سازمان كنفرانس اسلامى هستند. در سال ۱۹۶۷ پس از آتش سوزى مسجدالاقصى، رايزنى هاى ايران و مصر به تشكيل سازمان كنفرانس اسلامى منجر شد و هم اينك نيز دو عضو تأثيرگذار و برجسته سازمان كنفرانس اسلامى به شمار مى آيند و عدم همكارى آنها، ظرفيت خالى است كه از آن استفاده نمى شود. اين نماينده مجلس با اشاره به رايزنى هاى دوجانبه در سطح دولت هاى ايران و مصر براى نزديكى بيشتر گفت: مدتى پيش معاون بين الملل وزير امور خارجه كشورمان به مصر سفر كرد و در پاسخ نيز معاون وزير خارجه مصر برنامه سفر به ايران را تدارك ديد.
وى تأكيد كرد: ايران و مصر همچون دو بال در جهان اسلام مى توانند تأثيرگذارى جدى بر روند تحولات جهان اسلام داشته باشند، اما طبيعى است كه سياست خارجى ايران در چارچوب سه محور عزت، حكمت و مصلحت شكل مى گيرد و روابط با كشور مصر نيز در چنين چارچوبى قابل تحقق خواهد بود.
* گسترش روابط كشورهاى اسلامى نقشه دشمن را بر هم مى زند
حسين رويوران كارشناس مسائل خاورميانه نيز درباره سفر هيأت سياسى مصر به ايران و تعاملات و چشم انداز روابط دو كشور به «ايران» گفت: روابط سياسى بين كشورها معمولاً براساس دو متغير تعريف مى شود كه عبارتند از منافع ملى و سياست هاى همگون كه بر مبناى اين دو روابط كشورها گسترش يا كاهش پيدا مى كند و قطعاً همپيمانى و وابستگى ها هم به شدت بر اين چارچوب تأثيرگذار است.
رويوران افزود: در بعد منافع ملى، ايران از ابتداى انقلاب تاكنون دنبال وحدت در جهان اسلام است. از اين رو همواره از گسترش ارتباط با همه كشورهاى اسلامى و مصر استقبال مى كند. همچنين در بعد منافع ملى روشن است كه دشمن سعى مى كند ايران را منزوى سازد، طبيعى است ايران با گسترش روابط با كشورهاى اسلامى و غيراسلامى سعى مى كند نقشه دشمن را بر هم زده و نوعى بازدارندگى براى خود به وجود بياورد. اما در مورد مصر، اين كشور به دليل وابستگى به كمك مالى آمريكا و دريافت سالانه حدود ۲ ميليارد دلار، گروگان سياست هاى آمريكا شده است و آمريكا با استفاده از اين اهرم سعى مى كند نقطه نظرات خود را به مصر تحميل كند، متقابلاً مصر در نتيجه اين شرايط بهاى بسيار سنگين سياسى در داخل و از جايگاه ويژه خود در جهان عرب مى پردازد. به همين دليل سعى مى كند با گسترش ارتباطات خود با كشورهاى ديگر از جمله ايران عرصه مانور خود را گسترش دهد.
اين كارشناس مسائل خاورميانه تصريح كرد: ايران و مصر جايگاه خاصى براى خود قائل هستند، مصر خود را پايتخت سياسى جهان عرب مى داند و ايران خود را در محور جهان اسلام تعريف مى كند و همكارى اين دو كشور با اين تعريف مى تواند جايگاه هاى دو كشور را تقويت كند.
رويوران افزود: تحولات سياسى اخير هم ضرورت هايى را مطرح مى كند كه اراده گسترش رابطه را براى ايران و مصر ضرورى مى كند. آمريكا بسيارى از كشورهاى عربى را با ارعاب و زور به اجلاس آناپوليس برد در حالى كه مردم و جوامع عربى از آرمان آزادسازى فلسطين حمايت مى كنند و گفت وگو با اسرائيل با ميانجيگرى آمريكا را بى حاصل مى دانند، اين تحولات و تلاش آمريكا براى ايجاد يك نوع قطب بندى در منطقه خاورميانه اين ضرورت را مطرح مى كند كه دو كشور در همسويى با ملت هاى منطقه رابطه طبيعى داشته باشند.
رويوران در پاسخ به اين سؤال كه با توجه به چالش هاى پيشين احتمال برقرارى رابطه رسمى بين دو كشور تا چه اندازه است، گفت: رابطه ايران و مصر براساس موضع گيرى نسبت به بحران فلسطين يعنى امضاى قرارداد كمپ ديويد قطع شد و اكنون ضرورت حمايت از جامعه فلسطينى مى تواند مهمترين انگيزه برقرارى اين ارتباط باشد، مصر هم مرز با نوار غزه است و مى تواند نقش مثبت در حمايت از مردم فلسطين ايفا كند.
وى افزود: البته همكارى هاى اقتصادى هم مى تواند در چارچوب تئورى وابستگى متقابل به نزديكى مناسبات دو كشور كمك كند. ايران قبل از انقلاب در منطقه آزاد شمال مصر در نزديكى كانال سوئز سرمايه گذارى هاى جدى بويژه در بعد بافندگى و ريسندگى داشت و هم اكنون نيز يك قرارداد ساخت خودرو بين يك شركت خودروساز ايرانى و يك شركت مصرى امضا شده كه اين مى تواند مبناى همكارى سازنده در ابعاد اقتصادى در كنار عرصه هاى سياسى باشد.
وى در پايان يادآور شد: براى يك رابطه رسمى اغلب مشكل در اراده بوده است در حالى كه ايران مشكلى در برقرارى رابطه نداشته است و تصور مى كنم اين بار مصرى ها مصمم تر از گذشته هستند به همين علت نسبت به گذشته به برقرارى روابط خوشبين تر هستم.
* رفت و آمدهاى ديپلماتيك ايران و مصر، گام مثبتى در نزديك شدن دو كشور است
الهام امين زاده عضو كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى مجلس تأكيد كرد: رفت و آمدهاى ديپلماتيك بين ايران و مصر اگر با واقع بينى همراه باشد، مى تواند گام مثبتى در نزديكى دو كشور باشد.
وى ايران ومصر را به لحاظ استراتژيك نزديك و مستعد همكارى دانست و ادامه داد: وجود رژيم صهيونيستى به عنوان تهديد مشترك، نزديكى اعتقادى و قرابت هاى تمدنى و تاريخى ظرفيت هاى بسيار مهمى براى نزديكى دو ملت است و مى تواند عواملى براى نزديكى سياسى بين دولت ها نيز باشد.وى با تأكيد بر تأثير نزديكى ايران و مصر بر تحولات عربى و غيرعربى منطقه خاورميانه تصريح كرد: در تعامل دو كشور ايران و مصر، دست يافتن به راه حلى براى احقاق حقوق ملت فلسطين و راهكارى كه امكان اجماع بر آن وجود دارد، امكانپذير است. اين نماينده مجلس با اشاره به سوابق تعاملات دو كشور يادآور شد: در بسيارى مقاطع تا برقرارى رابطه حتى در سطح سفارتخانه نيز پيش رفتيم اما مسائلى مانع از برقرارى رابطه شد و اميدواريم دو كشور با درس گرفتن از گذشته اراده اى جدى براى نزديك شدن داشته باشند.اين نماينده ، نگاه مجلس را به نزديكى بيشتر به مصر مثبت دانست و نسبت به آينده روابط ابراز اميدوارى كرد.