[على رضايى ]
|
|
|
گروه ورزشى - برزيل يك نشان ديگر به ويترين افتخارات واليبال خود افزود. قهرمانى جام جهانى ، طلايى پوشان تقريباً همه جام هاى سال هاى اخير را مال خود كرده اند. برترى خيره كننده اين تيم مقابل حريفان بى شباهت به شوروى سابق در دهه ۷۰ و ۸۰ ميلادى نيست. لاجوردى پوشان ايتاليا هم در دهه ۹۰ چنين وضعيتى داشتند. با اين همه جذابيت هاى بازى برزيلى ها چيز ديگرى است. حضور بازيكن هاى تكنيكى و خوشفكر دراين تيم كلاس متفاوتى نسبت به سايرين را براى برزيلى ها به وجود آورده است. حس برترى جويى آنها نيز مثال زدنى است. با اعتماد به نفس بالايى كه بازيكنان برزيلى دارند در سخت ترين شرايط نيز سربلند بيرون مى آيند. تيم رؤيايى كه «رزنته» ساخته است شكست ناپذير نيست اما سخت مى شكند. با روندى كه برزيلى ها پيشه كرده اند از حالا طلاى المپيك پكن را براى آنها كنار گذاشته اند. ليگ جهانى واليبال فصل آينده نيز جاى خود دارد. برزيلى ها حتى اگر قهرمانى جهان را هم از كف بدهند سكوى برتر ليگ جهانى را به كسى نخواهند داد. وسوسه پاداش ۲۰ميليون يورويى گرانترين ليگ جهان نه تنها آنها كه هر ورزشكارى را در عالم ورزش تحريك مى كند. نسل طلايى كه برزيلى ها در تركيب خود جاى دادند به مرزى از هماهنگى و تجربه رسيده كه ايجاد شكاف در آن بسيار دشوار مى نمايد.
قبل از شروع جام جهانى يازدهم كه چندى پيش در ژاپن برگزار شد پيش بينى ها براين بود برزيلى ها پس از سال ها حكومت بر واليبال جهان به طور موقت اين عنوان را تقديم تيمى ديگر كنند. حضور بازيكنان اين تيم در ليگ هاى مختلف اروپا از جمله ايتاليا ، روسيه و يونان و عدم تشكيل اردوهاى بلندمدت آماده سازى اين باور را به وجود آورد كه برزيلى ها از انگيزه و هماهنگى كافى براى قهرمانى برخوردار نيستند. حتى در روز آغازين مسابقات نيز اين پيش بينى جدى تر از قبل مطرح شد چرا كه برزيل مسابقه ها را به شكل بدى شروع كرد و در سه ست متوالى به آمريكا باخت. روس ها كه روى سكوها نشسته بودند در حالى كه لبخند بر لب داشتند سالن را ترك كردند اما خيلى سريع اوضاع عادى شد و برزيلى ها با اراده منحصر به فردى كه داشتند همه رقبا را يكى پس از ديگرى پشت سر گذاشتند و جام جهانى را بالاى سربردند. درست مثل چهار سال پيش.
* سرمايه گذارى برزيلى ها
قهرمانى اخير برزيلى ها در جام جهانى واليبال بار ديگر اين پرسش تكرارى را مطرح كرد«در سرزمينى كه مردم با فوتبال نفس مى كشند، واليبال چگونه به مرحله اى از پيشرفت مى رسد كه براى سال ها بر بام جهان مى ايستد » براى رسيدن به پاسخ اين پرسش دلايل زيادى را بايد جست وجو كرد. از سرمايه گذارى روى اين رشته گرفته، تا علاقه مندى وافر مردم به ورزش. رودريگو فيلهو كارشناس تلويزيونى برزيلى ها دراين باره مى گويد: «قهرمانى برزيلى ها كار امروز و ديروز نيست. اين اتفاق حاصل سال ها تلاش است. سرمايه گذارى زيادى صورت گرفته و استعدادها به خوبى پرورش يافته اند. در سرزمين پهناور برزيل كودكان زيادى هستند كه نياز به حمايت دارند. آنها براى رسيدن به يك زندگى بهتر ورزش را بر كار و تحصيل ترجيح مى دهند. اينجا فوتبال زندگى مردم است. شايد بتوان گفت نوعى اكسيژن است ولى ورزش هاى ديگر هم بدون طرفدار نمانده است. رودريگو كه خود جست و جوهاى زيادى براى كسب علت افزايش علاقه مندى مردم برزيل به واليبال انجام داده است به نكته جالب توجهى دست يافته و مى افزايد: «در برزيل براى همه ورزش هايى كه توپ در آن نقش داشته باشد جذاب است. خيلى ها هستند كه از نظر فيزيكى مناسب فوتبال نيستند، آنها چاره اى جز انجام بازى واليبال، بسكتبال ، هندبال و... ندارند. البته در برخى ديگر از رشته ها مثل دو و ميدانى ستاره هايى مى درخشند يا حتى جودو علاقه مندان زيادى پيدا كرده است ولى هيچ وقت اين ورزش ها جاى رشته هاى توپى را نمى گيرند. در اين بين گرايش به واليبال بيشتر بوده و دولت با درنظرگرفتن اين اتفاق سرمايه گذارى زيادى روى واليبال انجام داده است. اكنون برزيل در واليبال هم بازيكن هاى زيادى به نقاط مختلف جهان صادر مى كند ولى تعداد آن با فوتبال قابل قياس نيست.»
* يك كار علمى
خوزه سالس نتو سرپرست تيم ملى واليبال برزيل نيز در باره موفقيت هاى اين تيم مى گويد:«بايد به گذشته برگرديم. اين يك كار علمى بوده است. از چند دهه پيش توجهات به واليبال زياد شد و سرمايه گذارى هاى زيادى صورت گرفته است. به عقيده من اين يك كار گروهى بود. باشگاه ها همكارى زيادى كردند و حالا نتيجه مى گيريم.» نتو ادامه مى دهد: «واليبال جايگاه ويژه اى بين مردم دارد. وقتى در سائوپائولو بازى مى كنيم ۲۱ هزار نفر به سالن مى آيند. اشتياق مردم وصف نشدنى است . هر روز بر تعداد علاقه مندان به واليبال در برزيل اضافه مى شود. شايد اين اتفاق در ديگر كشورها رخ ندهد. حالا كودكان زيادى هستند كه فوتبال را تنها رؤياى خود نمى دانند. ما از اين طريق بر اروپايى ها غلبه كرده ايم. هر چقدر هم به آينده سازان واليبال بيشتر توجه كرده ايم نتيجه گرفته ايم.»
* فرضيه
در خصوص تيم كنونى برزيل يك فرضيه وجود دارد كه چندان دور از منطق نيست. بسيارى از بازيكن هاى اين تيم در دوره هاى مختلف سنى كنار يكديگر بوده اند و از نظر هماهنگى شرايطى استثنايى دارند. با اين همه تزريق نكردن بازيكن هاى جوان به اين جمع نگرانى هايى را براى آينده تيم اول جهان به وجود آورده است. از تيمى كه در جام جهانى ژاپن به ميدان رفت ۶ بازيكن بالاى ۳۱ سال دارند و دو بازيكن ديگر نيز در مرز ۳۰ سالگى به سر مى برند. تنها دو بازيكن جوان در اردوى برزيلى ها به چشم مى آيد و از نظر سنى اين تيم شرايط مناسبى ندارد. اين مشكل چند سال پيش براى ايتاليا به وجود آمد و پس از جوانگرايى ديرهنگام در اين تيم شاهد نزول فاحش لاجوردى ها در سطح اول واليبال دنيا بوديم. مسلم است رزنته سرمربى تيم برزيل در آستانه بازى هاى المپيك دست به جوانگرايى نخواهد زد. مارسلينيو، هلر، جيبا، سرجيو، اندرسون و گوستاوو كه بيش از نيمى از آنها به طور معمول جزو نفرات فيكس تيم ملى برزيل هستند. به ترتيب ۳۳ ، ۳۲ ، ۳۲ ، ۳۳ ، ۳۲ و ۳۳ سال سن دارند. جوان ترين عضو اين تيم نيز «برونو رزنده» فرزند سرمربى تيم است كه با ۲۲ سال سن به جمع ۱۲ ملى پوش تيم اول جهان راه يافته است. در بين تيم هاى برتر جام جهانى تنها آمريكا وضعيتى مشابه با برزيل داشته و ساير مدعيان از نظر معدل سنى در شرايط خوبى به سر مى برند. روسيه و بلغارستان كه در ليگ جهانى و مسابقه هاى قهرمانى جهان در تعقيب برزيلى ها بودند تنها دو يار بالاى ۳۰ سال دارند و بازيكن هاى آينده دار زيادى را به تركيب خود تزريق كرده اند كه نتيجه آن را مى بينند. حتى فرانسه، ايتاليا، كوبا و ديگر قدرت هاى جهان كه در مسابقه هاى اخير ژاپن حضور نداشتند نيز جوانگرايى كرده اند و با روند كنونى برزيلى ها هيچ بعيد نيست براى ابرقدرت كنونى واليبال جهان دردسر بيافرينند.
* جام يازدهم
جام جهانى اخير كه يازدهمين دوره اين تورنمنت محسوب مى شد مثل دوره قبل با قهرمانى برزيل خاتمه يافت. روسيه كه عزم خود را براى به زير كشيدن پرچم برزيل جزم كرده بود در نهايت با دريافت دو شكست دوم شد. همين وضعيت را بلغارها داشتند با اين وضع كه در معدل امتيازها اوضاع ضعيف ترى نسبت به روسيه پيدا كردند و در سكوى سوم ايستادند. آمريكا، اسپانيا، پورتوريكو، آرژانتين، استراليا، ژاپن، مصر و كره هم در مكان هاى بعدى قرار گرفتند. قرار گرفتن تيم اسپانيا در مكان پنجم رده بندى كلى جام جهانى از نكات جالب توجه اين دوره از مسابقه ها بود. اين اتفاق در حالى رخ داد كه ماتادورها چندى پيش در كمال ناباورى قهرمانى جام ملت هاى اروپا را كسب كرده بودند.
برزيل براى رسيدن به جام يازدهم مجبور به پشت سر گذاشتن موانع زيادى بود. برگزارى مسابقه ها به صورت دوره اى و متوالى نيازمند قدرت بدنى بالايى بود و برزيلى ها نشان دادند از اين حيث هم سرآمد همه تيم هاى جهان هستند. آنها كه با غرور گام به اين آوردگاه نهادند پس از باخت شگفت آور ۰-۳ به آمريكا در روز نخست مقابل اسپانيا تنها يك ست پردردسر را پشت سر گذاشتند اما در دو ست بعدى چنان پرقدرت ظاهر شدند كه گويى حريف شان يك تيم مبتدى است! برزيلى ها برابر مصر هم برترى ۰-۳ را رقم زدند تا دور نخست را با كسب دو پيروزى و يك باخت پشت سر بگذارند. روند رو به جلوى قهرمان جهان در دور دوم نيز تداوم داشت. اين تيم پورتوريكو و بلغارستان را با نتايج مشابه سه بر صفر پشت سر گذاشت. حتى بدبين ترين هوادار تيم بلغارستان هم فكر نمى كرد اين تيم در برابر برزيل در يك ست نتواند بيش از ۱۴ امتياز بگيرد و در دو ست ديگر اوضاع خيلى بهترى نداشته باشد. برزيلى ها پس از آن به راحتى از سد استراليا، تونس و كره جنوبى گذشتند تا در راند چهارم آماده انجام ديدارهاى سرنوشت ساز بشوند. شاگردان رزنته ابتدا آرژانتين را شكست دادند و پس از آن روسيه را در سه ست متوالى پشت سر گذاشتند. اين كه روسيه نتوانست حتى يك ست از برزيل بگيرد براى هواداران اين تيم غير قابل تحمل بود؛ چرا كه آنها از قبل خود را قهرمان مى دانستند. برزيل كه بار ديگر خود را قهرمان جام مى ديد در روز پايانى مقابل ديدگان بيش از ۱۰ هزار تماشاگر ژاپنى بر ميزبان غلبه كرد و جام را بالاى سر برد. در كسب عنوان قهرمانى برزيل بدون ترديد «گليبرتو گودى فيلهو» ملقب به «جيبا» نقشى حياتى ايفا كرد. بهترين بازيكن جهان كه تنها ۱۹۲ سانتيمتر بلنداى قامت او است و در كنار آسمانخراش هاى واليبال جهان از نظر فيزيكى شرايط بسيار معمولى دارد با درايت و هدايت خود در ميانه ميدان توانست راه را براى قهرمانى هم تيمى هايش هموار كند. او طبق معمول ارزشمندترين بازيكن جام شناخته شد و جام را از دستان دكتر آكوستا دريافت كرد. در همين حال تاسكيمنتو نيز جزو بهترين هاى برزيل در هر مسابقه بود و از نقش اندرسون ، گوستاوو، دانته و آندره هلر نيز نبايد بى تفاوت گذشت. سرجيو ليبرو تيم پياچنزا ايتاليا هم در تركيب برزيلى ها فوق العاده ظاهر شد. نكته جالب درباره برزيل اين كه همه بازيكن هاى اين تيم لژيونر هستند و در باشگاه هاى ايتاليا، روسيه و يونان بازى مى كنند اما اين عامل باعث نمى شود كه از هماهنگى لازم به دور باشند. سال ها بازى كردن در كنار يكديگر باعث شده است تا اين نفرات براى حضور در هر تورنمنتى تنها به چند جلسه تمرين با هم نيازداشته باشند تا به هماهنگى لازم برسند. برزيلى ها وجه تمايز ديگرى نيز در قياس با ساير بزرگان واليبال دارند و آن بازى سرعتى شاگردان رزنته است. آمارها نشان مى دهد كه برزيل سرعتى ترين تيم جهان است. در حالى كه پيشتر از تيم هاى شرق آسيا به عنوان سردمداران بازى سرعتى ياد مى شد. روس ها كه از نظر فيزيكى بهترين اند، بلغارها كه به مراتب فيزيك بهترى نسبت به برزيل دارند هرگز نتوانسته اند از نظر كارهاى سرعتى و تركيبى به پاى برزيل برسند و همين عامل باعث مى شود در مقابل قهرمان جهان در هم شكنند.
* بهترين ها
اگرچه در پايان رقابت ها جايزه ويژه جام يازدهم به جيبا تعلق گرفت و آكوستا رئيس fivb با ايستادن كنار كاپيتان برزيل و گرفتن عكس يادگارى با بازيكن محبوب اش نشان داد جيبا هنوز هم ارزشمندترين واليباليست جهان است اما در آناليزهايى كه كارشناسان فنى مسابقات انجام دادند و براساس امتيازاتى كه در پايان هر بازى به بازيكنان داده شد برترين هاى هر بخش معرفى شدند. براين اساس هكتور سوتو پورتوريكويى امتيازآورترين بازيكن شناخته شد و پل كارول استراليايى كه مقابل تيم ايران در جام ملت هاى آسيا نيز فوق العاده ظاهر شده بود، در رده دوم ايستاد. ماتى كازيسكى از بلغارستان نيز سوم شد. كازيسكى براى واليبال دوستان ايرانى نيز چهره اى شناخته شده است. او در رقابت هاى قهرمانى مردان جهان كه سال گذشته در همين كشور ژاپن برگزار شد با سرويس هاى غيرقابل مهارش زمينه هاى پيروزى بلغارها بر تيم كشورمان را فراهم كرد. نكته جالب اين كه جيبا در اين بخش رتبه اى بهتر از چهاردهمى كسب نكرد.
اما در بين برترين اسپكرها عنوان نخست به دانته آمارال از برزيل رسيد. ۵۹/۵۶ درصد از كل اسپك هاى او بدون برخورد به دفاع روى تور و مدافعان عقب زمين حريفان به امتياز بدل شده است كه آمار قابل توجهى به نظر مى رسد. كازيكسى بلغارستانى و جيبا برزيلى هم دوم و سوم شدند. بنيامين هاروى از استراليا كه در مكان دهم ايستاد بهترين رتبه را در بخش اسپك از بين آسيايى ها مال خود كرد.
در بين بهترين مدافعان روى تور جام جهانى خوزه لوييز مولتو اسپانيايى درصدر ايستاد. رايان ميلر و ديويد لى هر دو از آمريكا دوم و سوم شدند. اين بازيكنان با تجربه سال گذشته در بازى ايران و آمريكا نيز حضور داشتند. لوك كمپل استراليايى هم بهترين مدافع آسيايى تورنمنت شد. او مكانى بهتر از دوازدهمى پيدا نكرد.
عنوان بهترين پاسور جام به ميگوئل آنخل فالاسكا رسيد. آندره ژكوف (بلغارستان) و مارسلو الگارتن (برزيل) در رده هاى بعدى ايستادند. قرار گرفتن وايسكوكه اوسامى ژاپنى در رتبه چهارم برترين پاسورهاى جام جهانى نكته قابل توجهى براى همه رقباى آسيايى اين تيم است. برزيلى ها با دريافت هاى سرجيو سانتوز عنوان بهترين دريافت كننده جام را نيز مال خود كردند. ويليام پريدى آمريكايى و پلامن كونستانتينوف بلغار در مكان هاى دوم و سوم اين بخش قرار گرفتند. هيون يو كره اى با ايستادن در رده چهارم نشان داد آسيايى ها در بخش دريافت سرمايه گذارى خوب داشته اند. اين در حالى است كه دريافت هاى اول مهمترين ضعف واليبال ايران است و شايد به همين خاطر تيمى كه زوران گاييج به جام ملت ها برده بود نتوانست از پس حريفان مدعى بربيايد. كارشناسان fivb در بخش ليبرو عناوين اول تا سوم را به ترتيب به سرجيو سانتوز (برزيل)، هيون يو (كره) و تئودور سالپاروف بلغارستانى دادند. كاتسوتوشى تسوماگرى ليبروى ژاپن نيز در رتبه ششم قرار گرفت. بد نيست مسئولان تيم ايران نيم نگاهى به اين آمارها داشته باشند. اين روزها ليبروها به دليل نقش مهمى كه در دريافت ها دارند جزو اركان موفقيت محسوب مى شوند و جالب اين كه هنوز هم كارشناسان نسبت به انتخاب يك ليبروى مطمئن در تيم ملى كشورمان انتظار مى كشند. اگر در اين زمينه و دريافت ها مشكلات و فاصله خود را با رقباى شرقى كم نكنيم در مسابقه هاى انتخابى المپيك هم نتيجه اى بهتر از آنچه كه در جام ملت هاى آسيا ديديم عايد تيم ايران نخواهد شد.
|
|
|
* هشدار جدى
به طور حتم در نظر گرفتن آمارها و آناليز بازى هاى سه تيم آسيايى حاضر در جام جهانى (استراليا، ژاپن و كره) كمك بزرگى به تيم ملى ايران مى كند تا با شناخت بيشترى نسبت به اين تيم ها در رقابت هاى مقدماتى المپيك پكن كه چند ماه بعد در توكيو انجام مى گيرد، برود. استراليا كه به عنوان قهرمان آسيا جواز حضور در جام جهانى را دريافت كرده بود در اين تورنمنت مقابل كره جنوبى، ژاپن، تونس و پورتوريكو پيروز شد و در برابر روسيه، آرژانتين، برزيل، بلغارستان، آمريكا و اسپانيا و مصر شكست را پذيرفت تا در رده هشتم جام بايستد. نكته جالب توجهى كه درباره بازيكنان استراليا به چشم مى آيد حضور ۸ بازيكن زير ۲۵ سال در جمع ۱۲ نفره آنهاست كه شش نفر از آنها بين ۱۹ تا ۲۲ سال سن دارند. از جمع ۴ بازيكن باقيمانده نيز ۳ نفر زير ۳۰ سال هستند و تنها بنجامين هاردى كاپيتان استراليايى ها ۳۱ ساله است. اين در حالى است كه پيش تر از استراليا به عنوان يك تيم مسن ياد مى شد. تكرار پيروزى هاى اين تيم مقابل ژاپن و كره در جام جهانى هشدارى جدى براى ايران و ساير رقباى آسيايى است و نشان مى دهد شاگردان راسل بورگاو پيشرفت قابل توجهى نسبت به گذشته داشته اند. متأسفانه همواره سعى كرده ايم به پيروزى هاى گذشته مقابل استراليا دل ببنديم و از حقايق كنونى چشم پوشيده ايم.
كره جنوبى هم در راه جوانگرايى دست به انقلاب بزرگى زده است. مسن ترين بازيكن كره اى ها هيون يو، ليبروى اين تيم است كه تنها ۲۹ سال سن دارد و كاپيتان تيم كره برعهده شين يونگ سو ۲۵ ساله است. كره با آن تيمى كه در جام ملت هاى اندونزى با ايران ديدار كرد تفاوت چشمگيرى دارد. پنج بازيكن اين تيم زير ۲۱ سال سن دارند و سقف سن ۱۰ بازيكن از جمع ۱۲ يار كره اى ها عدد ۲۴ است. تيم متحول شده كره در جام جهانى تنها مقابل تونس و پورتوريكو برنده شد اما با تجربياتى كه كسب كرد از حالا زنگ خطر را براى آسيايى ها به صدا درآورده است. ژاپن تنها آسيايى حاضر در جام جهانى بود كه تغييرى در تركيب خود ايجاد نكرد. ژاپنى ها البته ياران جوان و با تجربه را در كنار هم قرار داده اند و تركيب همگونى به وجود آورده اند كه حاصل آن عنوان نهم جام جهانى بوده است. با اين حال به نظر مى رسد تاشويا اوتا سرمربى ژاپن پس از بازى هاى المپيك در تركيب تيمش تحول ايجاد كند زيرا چند بازيكن اين تيم بزودى در مرز ۳۰ سالگى قرار مى گيرند.
جام جهانى كه از سال ۱۹۶۹ در ورشو لهستان آغاز شد و پس از آن يك بار در برلين انجام گرفت و در بقيه موارد ژاپن هر چهار سال يك بار ميزبان آن است اگرچه در سطحى نازل تر از ليگ جهانى و رقابت هاى قهرمانى جهان برگزار مى شود، اما محلى است براى تلاقى تيم هاى برتر هر قاره. مهم تر از همه اين كه برگزارى دوره اى بازى ها اين فرصت را به تيم هاى ضعيف تر مى دهد تا با انجام ديدارهاى متوالى و متعدد با سبك هاى مختلف جهان آشنا بشوند و تجربيات گرانبهايى بياموزند.