گروه شهرستانها ـ گروهى از سردفترداران در نقاط مختلف كشور در نامه اى سرگشاده به آيت الله شاهرودى، رئيس قوه قضائيه خواستار اجراى دقيق قانون درباره تعداد سردفترها در شهرستان ها شدند.
در اين نامه كه به امضاى شمارى از سردفترداران رسيده، اشاره به ماده ۵ قانون دفاتر اسناد رسمى مصوب ۲۵ تير ماه ۱۳۵۴ شده كه تعداد دفاتر اسناد رسمى تابع تعداد جمعيت و آمار و درآمد حامل از ثبت معاملات در شهرها و بخش ها است و در شهرها به ازاى هر يك هزار نفر و حداكثر ۲۰ هزار نفر يك سردفتردار انتخاب شود.
در بخش ديگرى از اين نامه آمده است افزايش دفاتر اسناد رسمى بيش از حدى كه قانون تعيين كرده است و بايد مبتنى بر تعداد جمعيت و آمار معاملات باشد مشكلات متعددى به همراه دارد و نتيجه آن علاوه بر ايراد ضرر و زيان به متعاملان، موجب تضييع حقوق دولت وافزايش تعداد شكايت در دادسراها شده و اعتبار اسناد رسمى را در حد اسناد عادى تنزل خواهد داد.
على سليمى، نايب رئيس جامعه سردفترداران و دفترياران استان هرمزگان گفت: موضوع تأسيس دفاتر اسناد رسمى براساس تعداد ۵ هزار نفر جمعيت جوابگوى هزينه هاى دفاتر اسناد رسمى نخواهد بود.
وى افزود: براساس برآوردها از اين سقف جمعيتى حدود ۲ هزار نفر مشترى به دفاتر اسناد رسمى مراجعه مى كنند و اين تعداد پاسخگوى هزينه هاى جارى دفاتر اسناد رسمى است.
به گفته نايب رئيس جامعه سردفترداران و دفترياران اسناد رسمى استان هرمزگان، با كاهش جمعيت به ۵ هزار نفر براى هر دفتر اسناد رسمى، تعداد مراجعان به دفاتر اسناد رسمى به كمتر از ۲۰۰ نفر كاهش مى يابد و اين ميزان تأمين هزينه هاى دفاتر اسناد رسمى را به مخاطره مى اندازد. وى گفت: در صورتى كه قرار باشد اسناد رسمى با جمعيتى كمتر از ۱۵ هزار نفر تأسيس شوند بايد درآمدهايى براى اين دفاتر در نظر گرفت تا هزينه هاى جارى دفاتر اسناد رسمى تأمين شود.
حشمت رئيس جامعه سردفترداران و دفترياران استان گيلان نيز گفت: نمى توان با اين استدلال كه قوانين مربوط به انتخاب سردفترداران كهنه شده است، نسبت به اجراى آن كوتاهى كرد.
عضو دادگاه بدوى انتظامى سردفترداران و دفترياران استان گيلان قانون را نقطه وفاق مردم با يكديگر دانست و گفت: مسئولان به عنوان يكى از اقشارى كه در اجراى قانون نقش اصلى را دارند بايد بهتر و بيشتر از همه به قانون احترام بگذارند و اجراى آن را سرلوحه برنامه هاى خود قرار دهند.
وى درباره نحوه انتخاب سردفترداران گفت: متأسفانه بسيارى از سردفترداران جديد در مدت كمتر از يك سال دچار مشكلات انتظامى مى شوند. وى افزود: بسيارى از تخلفات صورت گرفته از سوى اين سردفترداران عمدى نيست و ناشى از بى تجربگى است.
مهدى عادلى، رئيس هيأت مديره جامعه سردفترداران و دفترياران اسناد مازندران گفت: اين قانون لازم الاجرا است و نمى توان ادعاى غيرقابل اجرا بودن اين قانون را مطرح كرد. عادلى گفت: با غيرقابل اجرا تصور كردن قانون تأسيس دفاتر اسناد رسمى و تأسيس بى ضابطه دفاتر، بى ترديد دچار نوعى آشفتگى در جامعه خواهيم شد. وى گفت: افزايش ناگهانى دفاتر اسناد رسمى، حاكميت و مردم را متضرر خواهد كرد و اين اقدام به نفع ملت نخواهد بود.
وى به بحث كنترل دفاتر اسناد رسمى اشاره كرد و گفت: با افزايش دفاتر اسناد رسمى در كنترل و نظارت آنان دچار مشكل خواهيم شد. وى توضيح مى دهد كه نيروى كافى براى بازرسى از دفاتر اسناد رسمى نخواهيم داشت و از سويى با موارد قانونى بزرگ شدن دولت نيز مواجه خواهيم بود. وى به موضوع توسعه بخش خصوصى اشاره كرد و گفت: يكى از افتخارات سازمان ثبت اسناد و املاك اجراى صحيح سياست هاى اصل ۴۴ قانون اساسى است.

كرمان ـ خبرنگار «ايران»: استان كرمان نسبت به استان هاى ديگر از توسعه يافتگى كمترى برخوردار است.
مهندس قاسم نژاد، رئيس سازمان بازرگانى استان كرمان با بيان اين مطلب، عدم توقف سرمايه در كرمان را از معضلات بزرگ استان برشمرد.
وى گفت: فرش ايران از نظر نخ، رنگرزى و طرح بسيار مرغوب است و بيش از ۷۰ درصد قالى هايى كه در موزه هاى دنيا به نمايش گذاشته شده از فرش هاى ايران است كه از اين تعداد ۳۰ درصد قالى كرمان است و اين يك افتخار بزرگ است. وى افزود: توليد كفپوش هاى جديد و فرش هاى ماشينى وگران بودن فرش هاى دستى موجب سير نزولى فرش شده است.
رئيس سازمان بازرگانى استان كرمان در ادامه گفت: مبلغ ۸۹ ميليارد ريال تسهيلات بانكى براى بافندگان استان براساس تفاهم نامه مركز ملى فرش ايران با وزارت كار و امور اجتماعى اختصاص داده شده است كه تا به حال ۴ هزار و ۳۵۲ نفر تكباف خانگى و تعداد ۱۳ فارغ التحصيل رشته فرش به بانك هاى عامل معرفى شدند.
وى همچنين گفت: مبلغ يك ميليارد و ۶۵۰ ميليون ريال تسهيلات بانكى به تعداد ۳۳۰ نفر از افراد قاليباف در مناطق محروم استان پرداخت شده است و علاوه بر ۲۷ دوره آموزشى برگزار شده در شهرستان هاى استان، تعداد ۵۶ دوره هم در دست اقدام است.
او افزود: المپياد فرش استان در ۲ سطح دانشجويى و دانش آموزى با همكارى سازمان آموزش و پرورش استان كرمان برگزار شد و برگزيده هاى برتر به المپياد كشورى معرفى شدند. مهندس قاسم نژاد در ادامه از تشكيل اتحاديه بافندگان، توليدكنندگان و فروشندگان فرش دستباف استان خبر داد و گفت: ۷ مورد مجوز تأسيس قاليبافى، ۴ مورد پروانه غيرمتمركز و ۱۰ هزار گواهى موقت قاليبافى براى تكبافان خانگى صادر شده است. رئيس سازمان بازرگانى استان كرمان گفت: روز ۲۹ آذر ماه روز ملى صادرات و تجليل از صادركنندگان نمونه استان است و به ۲۰ نفر از بازرگانان و تجار برگزيده لوح تقدير و تنديس اهدا مى شود.

سارى ـ خبرنگار «ايران»: در ۳ سال آينده كارخانجات نساجى مازندران وارد بازار بورس كشور مى شود.
ابوطالب شفقت، استاندار مازندران در جريان بازديد از راه اندازى مجدد و مرحله نخست احياى كارخانجات نساجى مازندران با اعلام اين مطلب، گفت: طرح احياى كامل كارخانجات نساجى كه از مصوبات سفر و وعده هايى بود كه رياست جمهورى به مردم قائمشهر داده بود، بيش از ۸۰ درصد پيشرفت دارد.
وى افزود: تا يك سال قبل كارخانجات نساجى در حالى حقوق كارگران خود را مى پرداختند كه هيچ بازدهى نداشتند اما امروز اقداماتى كه صورت گرفته ۷۰ درصد از حقوق كارگران از درآمد حاصل از توليدات خودشان پرداخت مى شود.
شفقت با اشاره به اين كه در آينده اى نزديك ۲ كارخانه مهم رنگرزى و ريسندگى رينگ با اعتبار ۲۵ ميليارد تومانى در كنار مجموعه كارخانجات نساجى راه اندازى مى شود، ادامه داد: با راه اندازى اين ۳ واحد مرحله احيا كامل مى شود و از آن هنگام است كه نساجى به سوددهى مى رسد و وارد بازار بورس مى شود.
وى همچنين به تاريخچه ساخت كارخانه نساجى در شهرستان قائمشهر اشاره كرد وگفت: ۷۵ سال پيش با راه اندازى اين صنعت در قائمشهر اين شهر توسعه پيدا كرد و حتى بسيارى از مردم زندگى خود را با صداى سوت كارخانه تنظيم مى كردند.
استاندار مازندران ميزان مصرف سرانه پارچه در كشور را در مقايسه با كشورهاى ديگر ۲ برابر اعلام كرد و افزود: پوشش لباس در جامعه اسلامى ما به گونه اى است كه ضرورت توسعه صنعت نساجى را مى طلبد.
به گفته شفقت در گذشته هاى دور نيز كشور ما به عنوان يكى از بازارهاى مهم تجارت پارچه محسوب مى شد، ولى در چند سال گذشته نسبت به صنعت نساجى اجحاف هايى صورت گرفته به گونه اى كه خيلى از صاحبان كارخانجات نساجى تصميم به تعطيلى كارخانجات خود و رفتن به سمت تكنولوژى هاى ديگر گرفتند.
وى انگيزه هاى نيروى انسانى و حمايت هاى مردمى را از امكانات اصلى و مهم براى توسعه نساجى دانسته و گفت: حدود ۴۰۰ كارگر، ۸ سال بيكار بودند چون به سيستم اعتماد نداشتند، ولى امروز با مشاهده كارهايى كه دولت نهم انجام داده است انگيزه لازم براى بازگشت به كار را پيدا كرده اند، مردم و مسئولان نيز تمام سعى خود را كردند تا وعده هاى رياست جمهورى تحقق پيدا كند.
شفقت ادامه داد: مسأله بعدى سرمايه مادى است، نساجى، زمين، سالن و تجهيزات لازم را دارد تنها مشكل بدهى ۴۰ ميليارد تومانى به ارگان ها و سازمان هاست كه با فروش مستغلات نساجى حل خواهد شد.
وى با بيان اين كه زمين ۱۱ هكتارى نساجى در محوطه داخلى شهر قائمشهر تا زمان احياى كامل فروخته نخواهد شد، گفت: پس از راه اندازى كامل هر مكانى كه از نظر اقتصادى صرفه نداشته باشد براى توسعه نساجى به فروش مى رسد.
آيت الله معلمى، امام جمعه قائمشهر نيز در اين مراسم با تأكيد بر عملى كردن طرح احياى نساجى گفت: مديريت كارخانه و سهامداران بايد بدانند كه طبل حراج به نساجى زدن هنر نيست. هنر در توسعه و راه اندازى و احياى كارخانه است.
وى ادامه داد: هرچند كارخانه صد درصد دولتى نيست ولى توقع محيط و فضاى عمومى شهر بر توسعه و احياى مجدد آن است. خوشبختانه كارگران و مسئولان نيز در اين راستا همراه و همپا بودند.
قلى زاده، فرماندار قائمشهر نيز در اين مراسم گفت: ۹۱۹ كارگر به صورت رسمى و قراردادى در كارخانجات نساجى فعاليت كرده و روزانه ۴ تن نخ و ۵۳ هزار متر پارچه توليد مى كنند.

يزد ـ خبرنگار «ايران»: چهارمين همايش سفرهاى همگانى با عنوان «قنات، بادگير و خشت» در استان يزد برگزار شد.
سيفى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى در اين مراسم گفت: طولانى ترين قنات ايران «قنات زارچ» با طول ۱۰۰ كيلومتر در اين استان است.
وى افزود: قنات قصبه گناباد با طول
۶۰ كيلومتر نيز دومين قنات ايران از نظر طولى با پيشينه ۲ هزار و ۵۰۰ سال است.
وى اضافه كرد: قنات دهنو ـ يزد به عنوان پرآب ترين قنات استان است و اين قنات
۳۵۰ ليتر در ثانيه آب به چهارآبادى مهريز، دهنو، حسن آباد و مريم آباد مى دهد.
وى همچنين در اين همايش گفت: يزد نخستين شهر خشت خام و دومين شهر تاريخى جهان بعد از ونيز ايتاليا است كه از لحاظ تاريخى در سطح بين المللى از اهميت خاصى برخوردار است.
وى با بيان اين كه شهر يزد، شهر قنات، قنوت و قناعت است خاطرنشان كرد، بناهاى خشتى، بادگيرها و قنات ها نمونه هايى از يادگارهاى تمدن، هنر و فرهنگ بومى يزدى هاست.
سيفى از قنات به عنوان «ميراث زنده تاريخ پنهان درون خاك» ياد كرد و افزود: براساس مطالعات تاريخى قنات ها هسته اصلى شكل گيرى نخستين تمدن هاى بشرى در كنار منابع آبى بوده است و اجداد ما با كمك فن قنات سازى، آب هاى شيرين را به حاشيه كويرها مى بردند تا شرايط سخت و نامناسب محيط زيست خويش را براى زندگى بهتر و مناسب تغيير دهند.
وى ادامه داد: در حال حاضر در ايران حدود ۴۰ هزار رشته قنات به طول ۲۷۲ هزار كيلومتر وجود دارد كه ۳ هزار و ۱۴۱ قنات آن مربوط به استان يزد است.
قنات اكبرآباد فسا به عنوان پرآب ترين قنات ايران، قنات ابراهيم آباد اراك قديمى ترين قنات ايران و قنات دو طبقه مون اردستان به عنوان عجيب ترين قنات ايران ياد كرد و اظهار داشت: قدمت اين قنات هاى تاريخى به دوران صفويه و قاجاريه برمى گردد.
سيفى در ادامه با بيان اين كه بادگيرهاى استان يزد، سيستم تنفسى اين استان محسوب مى شوند خاطرنشان كرد: اين بادگيرها با شيوه معمارى خاصى ساخته شده كه توجه هر گردشگرى را به خود جلب مى كند.
در ادامه اين همايش سفير كشور كنيا گفت: تعامل متقابل كنيا و جمهورى اسلامى ايران زمينه براى جذب گردشگران به هر دو كشور را تسهيل مى كند.
على عباس على با معرفى جاذبه هاى كشور كنيا افزود: «حيات وحش» كنيا يكى از جاذبه هاى بسيار زيبا در اين كشور است كه مورد توجه گردشگران خارجى است.
وى از پارك كنيا به عنوان يكى از عجايب هفتگانه جهان نام برد و اضافه كرد: مشاهده جانوران مختلف نظير گوزن، مسيرهاى پيچ درپيچ و باريك، سايت هاى تاريخى، درياهاى عميق در كنار ساحل و وجود انواع تفريحات ورزشى در اين پارك جذاب و ديدنى است.
وى به توافقنامه ميان ۲ كشور كنيا و ايران در زمينه گردشگرى اشاره كرد و گفت: در اين توافقنامه تبادل اطلاعات، بررسى امكان پرواز مستقيم ايران و كنيا، آموزش دوره هاى توريستى، گردشگرى و اكوتوريستى و بررسى شيوه هاى مرمت و ساماندهى آثار تاريخى اشاره شده است.

همدان - خبرنگار «ايران»: براى نخستين بار در استان همدان، كشت گياهان دارويى در مراتع شهرستان نهاوند آغاز شد.
على مروت اميرى،كارشناس اداره جنگلكارى منابع طبيعى همدان با بيان مطلب فوق گفت: اين گياهان در سطح ۳۴۰ هكتار از مراتع شهرستان نهاوند كشت شده است.
وى اضافه كرد: گياهان دارويى با گونه هايى شامل ختمى، باريجه، گل گاوزبان، كاسنى و ۵ انگشتى است و اعتبار كشت آنها چيزى در حدود ۵۶۰ ميليون ريال برآورد شد. وى همچنين عنوان كرد: با مطالعه و پژوهش هاى كارشناسان مركز تحقيقات كشاورزى و منابع طبيعى استان همدان، اين گياهان براى غنى كردن مراتع كشت شده است.
وى گفت: اين گياهان براى مصارف دارويى استفاده مى شوند و زمينه مناسبى براى ايجاد اشتغال و درآمد براى استان است. برداشت، فرآورى و گرفتن عرقيات اين گياهان رونق و شكوفايى سطع اشتغال و اقتصاد استان را در پى دارد.
اين كارشناس در ادامه تأكيد كرد: روزانه به طور ميانگين ۲۰ نفر در زمينه كشت گياهان دارويى در شهرستان نهاوند مشغول به كار هستند. گفتنى است، استان همدان ۹۰۵ هزار هكتار مرتع دارد كه ۱۰۰ هزار هكتار آن مربوط به شهرستان نهاوند است.

بندرعباس ـ خبرنگار «ايران»: سومين جشنواره ملى كارآفرينان برتر استان هرمزگان با هدف تقويت و ارتقاى جايگاه كارآفرينان نوپا و خلاق در بندرعباس برگزار شد.
على اكبر لبافى، رئيس سازمان كار و امور اجتماعى استان هرمزگان گفت: اين جشنواره با موضوعات كسب و كار در بخش هاى كشاورزى، صنعت و خدمات درگروه هاى دانشجويان، دانش آموزان كارآفرين، كارآفرينان اجتماعى و كارآفرينان معلول برپا شده است. وى افزود: در اين جشنواره ۹ نفر از كارآفرينان برتر استان با توجه به نتايج ارزيابى داوران و ۹ نفر از كارآفرينان نوآور در توليد محصولات تقدير خواهند شد. رئيس سازمان كار و امور اجتماعى استان هرمزگان افزايش اشتغال پايدار و رفع معضل بيكارى را از اهداف، اين سازمان در افق ۱۴۰۴ نام برد و اظهار داشت: براى رسيدن به اين اهداف سياست هايى چون ساخت، توسعه و تكميل بنگاه هاى اقتصادى كوچك، متوسط و بزرگ، كاهش هزينه هاى مبادله در توليد و ارائه خدمات، فراهم كردن زمينه تثبيت اشتغال موجود، آموزش مهارت هاى كسب و كار و افزايش بهره ورى نيروى كار و عوامل توليد در دستور كار خود قرار داده ايم.
معاون برنامه ريزى استاندارى هرمزگان گفت: با شتاب و توسعه اى كه در استان هرمزگان وجود دارد انتظار مى رود از فرصتى كه دولت به مديران محلى با اتكا به صاحبان صنايع داده استفاده شود. طالب زارع افزود: استان هرمزگان از فرصت ها، قابليت ها و مزيت هاى خوبى برخوردار است كه بايد به عنوان پيشرو و پيشگام توسعه يافتگى بين استان هاى كشور باشد و چهره نازيباى توسعه نيافتگى از آن پاك شود.

نقاشى ديوارى به عنوان يكى از اشكال هنرى درطول تاريخ همواره ازاهميت خاصى برخورداربوده است. تأثير اين نقاشى ها برزندگى انسان ازديرباز تا كنون آنچنان پايدار و ماندنى است كه مى توان گفت كمتر رشته هنرى چنين تأثيرى را داشته است، زيرا كه خيلى ازرشته هاى هنرى درمقاطعى از تاريخ بنا به ضرورت ومجموعه شرايط خاصى شكل گرفته ودر مقاطعى ديگر ازميان رفته يا كاربرد لازم خود را ازدست داده اند . اما نقاشى ديوارى را مى توان نخستين زايش راستين هنرى انسان درسپيده دم تاريخ هنر دانست . به طورى كه همچنان تا كنون تداوم وتأثير خود را در بطن زندگى جوامع بشرى حفظ كرده است .
در تبيين دستاورد بزرگ انسان در عصر سنگ كه جهان را با تصوير مجسم مى ساخت تا برآن تسلط يابد، نبايد از ياد ببريم كه هنر وى، به معنى واقعى واژه، هنربوده است. آنچه اهميت دارد اين نيست كه او تصوير آفرينى مى كرد بلكه اين است كه تصاويرمزبوررا ماهرانه و زيبا مى آفريد.
امروزه نقاشى ديوارى از نظر ايجاد تأثيرات قوى بصرى وآفرينش زيبايى وهماهنگى فرم و ريتم، نقش ارزشمندى درآثار معمارى وزيبا سازى شهرى دارد.
اين رشته هنرى اگر به درستى شناخته شود و به درستى به اجرا درآيد، با توجه به فضاهاى زيبا و باشكوهى كه بوجود مى آورد مى تواند با هنر معمارى تلفيق شود، همچنين اين توان و اهميت را درخود دارد كه با مايه هاى فرهنگ و هنر وقوم وملتى درآميخته وبه آن ارزش واعتبار والايى دهد.
هزاران سال پيش، انسان نخستين تصوير حيواناتى را كه براى احتياجات خود شكار مى كرده وتصاوير آنها را بر ديواره محل سكونتشان، يعنى درانتهاى صخره غار نقاشى مى كردند. آنان با اجراى اعمالى چون مراسم حمله به آن تصاوير، انگيزه خود را براى شكار فردايشان بالا مى بردند.
دراين باره هلن گاردنر، محقق وتاريخ نويس معاصر چنين مى گويد: شكارگر هنرمند آن روزگار، غالباً از سطوح نا منظم وطبيعى ديوارهاى غار، برجستگى ها، فرورفتگى ها، شكاف ها و لبه هاى تيز آنها براى ايجاد تصوير حضور واقعى شكل هاى خود درآنجا به طرز ماهرانه اى استفاده مى كرده است. ازبرآمدگى ديوار مى توانسته است درچارچوب خطوط كنارى يك گاو وحشى مهاجم براى نشان دادن بزرگى بدن اين جانور استفاده كند.
هنرمند غارنشين اوليه به كشف اين حقيقت نائل آمد كه آميزه هايى ازموادى چون تنه وشاخسار هاى سوخته درختان، شيره گياهان، چربى هاى حيوانى، خاك هاى رسى وآب مى تواند رنگ هايى پديد آورد كه تقريبأ پايدار و بادوام باشد. آن هنرمندان اوليه با چنين ابزار و موادى درجهت برآوردن نيازهاى معنوى خود اين نقوش زيباى حيوانى و خوش حالت را به تصوير درآوردند.
ازآنجا كه اجراى اين آثار نه فردى، بلكه بطور دسته جمعى از سوى انسان هاى غارنشين اوليه كار شده است، برروى هيچ كدام ازاين آثار به جا مانده، اثرى از امضاء يا نشانى ازهويت فردى هيچ هنرمندى ديده نمى شود. البته به جز موارد استثنايى كه مثلاً اثرى از پنجه دست برديوار نقاشى شده به جاى مانده كه شايد بتوان آن را ازهنرمند ساحر يا جادوگر آن دسته از
غار نشينان به عنوان جزيى از اداى مراسمشان دانست.
جالب توجه ترين آثار نقاشى ديوارى مربوط به دوره پارينه سنگى با قدمتى حدود ۳۰ هزار سال مربوط به غارهاى (آلتا ميرا) واقع درشمال اسپانيا و غارهاى (لاسكو) واقع درجنوب فرانسه است.
قديمى ترين آثار نقاشى يافت شده درايران مربوط به دوران نوسنگى حدود ۸ هزارسال قبل ازميلاد بوده كه برصخره هاى غار دوشه و در دره ميرملاس درمنطقه كوهدشت لرستان است . اين صخره نگاره ها صحنه هاى رزم وشكار با تيروكمان وحيواناتى چون اسب، بزكوهى و سگ را نشان مى دهد كه به شيوه اى ساده و ابتدايى و با تركيبات مواد رنگى قرمز اخرايى، سياه و اندكى زرد از سوى انسان هاى غار نشين با انگيزه اعتقادهاى جادويى آن منطقه كار شده است.
پرفسور گرشمين در اين باره چنين مى گويد: نقاشى هاى مزبور به وسيله ساكنان لرستان در دورانى كه بشر به حالت گردآورنده آذوقه مى زيسته است ترسيم شده است و اين دوران مربوط است به چندين هزار سال پيش از آنكه دره ها خشك شود و انسان بتواند ازكوهسار پايين آمده و بيرون ازكوهستان زندگى كند.
پس از نظر پرفسور گرشمين، هيأتى مركب از باستان شناسان خارجى و ايرانى به منطقه لرستان اعزام شدند و اظهار داشتند: نقوش روى صخره هاى لرستان شبيه نقوش مكشوفه درشرق اسپانيا در دوره هاى اخير و مربوط به دروه ما قبل تاريخ است كه عمدتاً به صورت صخره هاى دسته جمعى و درزير صخره هاى عظيم كه به حالت برجسته، برديوار غار قرار گرفته اند نقش شده است . خرده سفال هاى پيدا شده درآنجا دلالت برسكونت در جوار اين برجستگى ها را در غار دارد .
سبك اين نقوش اكثراً ذهنى كارشده و صراحت اغراق آميز درنشان دادن پيكرها وحركات آنها درعين سادگى، به بيان روشن موضوع، كه جنگ وگريز شكارچيان با حيوانات است يارى رسانده است.

مساحت تالاب بامدژ خوزستان كه به علت خشكسالى از ۱۲ هزار هكتار به ۴ هزار هكتار رسيده، به دليل ورود فاضلاب به آن درمعرض خطر جدى قرار گرفته است.
مديركل حفاظت محيط زيست خوزستان وارد آمدن صدمات بسيار به تالاب بامدژ را تأييد مى كند و زهكشى تالاب و خشكاندن آن براى كشاورزى، كاهش حق آبه و رهاسازى فاضلاب ها را ازجمله مشكلاتى مى داند كه سازمان در تالاب بامدژ با آن روبه روست.
هرمز محمودى راد درمورد كاهش مساحت تالاب بامدژ در يك دهه اخير مى گويد: مساحت تالاب بامدژ به علت خشكسالى از ۱۲ هزار هكتار به ۴ هزار هكتار كاهش يافته است. هم اكنون بخش زيادى از علوفه دام كشاورزان اين منطقه از پوشش گياهى تالاب تأمين مى شود.
وى با بيان اين كه در سفر هيأت دولت به خوزستان بر حفظ و احياى تمامى تالاب هاى استان خوزستان تأكيد شده، درباره اعتبارهاى اختصاص داده شده به اين تالاب مى گويد: تاكنون اعتبارى به طور اختصاصى براى تالاب بامدژ در نظر گرفته نشده بود اما در برنامه چهارم پيگير اعتبارات خاص براى اين منطقه خواهيم بود.
محمودى راد درباره پساب هايى كه در تالاب هاى جارى مى شود، مى گويد: هر دستگاهى كه مى خواهد پساب خود را به تالاب بريزد بايد از استاندارد محيط زيست برخوردار باشد.
وى با ابراز تأسف از مرگ ماهيان اين تالاب عنوان مى كند: درباره به مخاطره افتادن اكوسيستم تالاب ها با دومشكل مواجه هستيم. نخست پديده سم ريزى در تالاب و ديگر استفاده از ژنراتورهاى برقى براى شكار آبزيان كه براساس اين ژنراتورها اقدام به شكار غيرقانونى ماهيان و ساير آبزيان مى كنند.
به گفته مديركل محيط زيست استان خوزستان، در بازديدهاى مكرر مأموران محيط زيست تاكنون چند خاطى دستگير و براى آنها پرونده تشكيل شده و در اين باره چند دستگاه ژنراتور نيز كشف و ضبط شده است.
در همين حال مديركل شيلات استان خوزستان نيز احياى تالاب هاى اين استان را به لحاظ اقتصادى و زيست محيطى حائز اهميت مى داند. عبدالرحيم مغينمى مى گويد: با توجه به تنوع زيستى آبزيان در تالاب هاى اين استان، احياى تالاب ها در توسعه و پرورش آبزيان تأثيرگذار است.
وى مى افزايد: در گذشته سالانه ۲۰ هزار تن از انواع ماهى از سطح تالاب هاى اين استان برداشت مى شد، اما اكنون با ورود پسماندها، فاضلاب ها به تالاب ها و رودخانه ها ميزان شورى آب تالاب ها افزايش يافته و شاهد كاهش مساحت تنوع زيستى و جمعيت آبزيان تالاب ها هستيم.
خوزستان داراى ۵ تالاب مهم به نام هاى ميانگران، شادگان، بندون، هورالعظيم و بامدژ است.
اين استان با داشتن ۵۰ درصد تالاب هاى كشور به مساحت
۷ هزار و ۳۰۶ هزار هكتار زيستگاه مناسبى براى انواع پرندگان آبزى و منبع اقتصادى غنى بوميان كنار تالاب هاست.
تالاب شادگان در شهرستان شادگان، ميانگران و بندون در ايذه، هورالعظيم در هويزه قرار دارد.
هر هكتار تالاب بيش از ۲۰ هزار دلار ارزش اقتصادى دارد كه تخريب زيستگاه هاى پرندگان بويژه تالاب ها به علت ورود فاضلاب ها و سموم و كودهاى شيميايى كشاورزى، خانگى و صنعتى موجب به هم خوردن تعادل اكولوژيكى و جمعيت پرندگان و آبزيان شده است.
كارشناسان همواره با تأكيد بر اهميت تنوع گونه هاى جانورى در حفظ تعادل اكوسيستم هاى طبيعى و حياتى از مسئولان بخش هاى مختلف اقتصادى خوزستان درخواست مى كنند كه با توجه به فن تصفيه و بازيافت فاضلاب ها و استفاده هاى چندباره از آب مانع آلوده شدن محيط زيست شوند.
از مجموع ۴۴۷ گونه از پرندگان شناخته شده كشور بيش از
۲۶۰ گونه در استان خوزستان به خصوص تالاب ها زيست مى كنند.
هويزه دراج و انواع بازهاى شكارى مانند بالابان، بحرى و ترلان ازجمله پرندگان بومى اين استان هستند اما در اراضى پست و فروافتاده شمال غربى اهواز و حدفاصل رودخانه كرخه و دز از زمان هاى بسيار قديم تالابى تشكيل شده كه به آن بامدژ مى گويند.
در حقيقت نهر شاور با تغذيه مداوم هور به آن هويت بخشيده است. ابعاد هورسته در فصول مختلف متغير بوده و معمولاً در زمستان طول تقريبى هور ۱۱ كيلومتر، عرض آن ۴ كيلومتر و عمق آن در برخى نقاط به ۲ متر مى رسد.
مناطق آبدار هور را گياهان آبزى مانند نى يا گياهان شناور مانند سرا تو فيلوم پوشانده است.
پوشش گياهى تالاب نه تنها زيستگاه و غذاى مناسبى براى جانوران آبزى و پرندگان مهاجر است بلكه منبع درآمد قابل توجهى براى اهالى محل و علوفه مناسبى براى دام منطقه و ويژه گاوميش است.
همچنين از پرندگان تالاب مى توان دراج، كبوتر چاهى، جغد كوچك، بادخورك، چكاوك كاكلى و بلبل خرما را نام برد.
شيربت، حمرى، بنى و برزم از جمله ماهيان تالاب بامدژ هستند كه همواره افراد سودجو شبانه با ريختن سم به تالاب اقدام به كشتن جمعى ماهيان اين تالاب مى كنند و با جمع آورى دسته جمعى آنها اقدام به عرضه اين ماهيان در بازار مصرف مى كنند.
مشاهده عينى از تالاب بامدژ، حاكى از مرگ گسترده آبزيان كوچك و بزرگ اين تالاب است كه منشا رونق اقتصادى منطقه به شمار مى رود.
اين در حالى است كه ارزيابى، شناسايى و پيش بينى اثرات زيست محيطى، يكى از راه هاى مقبول براى دستيابى به اهداف توسعه پايدار است و مى تواند به عنوان يك ابزار برنامه ريزى در دسترس برنامه ريزان، مديران و تصميم گيران قرار گيرد تا براساس آن بتوانند اثرات بالقوه زيست محيطى كه در نتيجه اجراى طرح هاى عمرانى و توسعه پديدار مى شوند را شناسايى و گزينه هاى منطقى براى حل آنها انتخاب كنند.