اعلام اهداف سفر خاورميانه اى بوش

كاخ سفيد در بيانيه اى، هدف سفر ۹روزه جورج بوش به خاورميانه را تلاش براى ارائه نتايج نشست آناپوليس اعلام كرد.
به گزارش شبكه خبرى سى. ان. ان، اين ديدار شامل كشورهايى خواهد شد كه بوش آنها را «ميانه رو» ناميده است كه شامل كشورهاى بحرين، عربستان سعودى، امارات، كويت، مصر، فلسطين و سرزمين هاى اشغالى است. كاخ سفيد در بيانيه اى هدف از اين ديدار ها را تأكيد بر امنيت خليج فارس و كمك به كشورهاى منطقه در مبارزه با تروريسم و افراط گرايى اعلام كرد. اين ديدار از روز نهم ژانويه (چهارشنبه، ۱۹دى) آغاز مى شود و تا شانزدهم اين ماه (چهارشنبه، ۲۶ دى) ادامه خواهد داشت.

اختصاص ۷۰ ميليارد دلار براى سياست جنگى بوش

سناى آمريكا به لايحه بودجه دستگاه هاى دولتى آن كشور براى سال ۲۰۰۸ ميلادى شامل تأمين هزينه جنگ عراق رأى مثبت داد.به گزارش بى. بى. سى، نمايندگان مجلس سناى آمريكا بودجه پيشنهادى جورج بوش، رئيس جمهور، به مبلغ ۵۵۵ ميليارد دلار از جمله ۷۰ ميليارد دلار براى تأمين هزينه جنگ افغانستان و جنگ عراق را، بدون پيش شرط تعيين جدول زمانى خروج نيروهاى آمريكايى از عراق، تصويب كردند.

آزادى گروگان فرانسوى از سوى شورشيان كلمبيا

شبكه تلويزيونى «فرانس ۲۴» گزارش داد كه شورشيان فارك سه نفر از گروگان هاى خود از جمله «اينگريد بتانكورت» تبعه فرانسوى - كلمبيايى را آزاد مى كنند.شورشيان نظامى چپگراى فارك خبر آزادى اين سه تن را در بيانيه اى در «كوبا» اعلام كردند.در اين گزارش آمده است كه خانم «كلارا روجاس» نامزد انتخابات رياست جمهورى كلمبيا نيز كه از سال ۲۰۰۲ ميلادى ربوده شده، يكى از اين سه نفر است.

فروپاشى رابطه بوش با رهبر جناح اكثريت «سنا»

روابط جورج بوش با هرى ريد رهبر جناح اكثريت سنا ، بشدت تيره شده است.به نوشته نيويورك تايمز، «هرى ريد» در سخنان جديد خود، بوش را يك فرد بازنده و دروغگو خطاب كرده و رئيس جمهور آمريكا را «پادشاه جورج» ناميد و به باور محافل كارشناسى، اين سخنان بيانگر اوج اختلافات موجود ميان كاخ سفيد و دموكرات هاى حاضر در سناى آمريكاست.رهبر اكثريت سنا در مصاحبه هفته گذشته نيز اعلام كرد: واقعاً مشكلات موجود در كار با «اين پسر» مرا گيج و سرگردان كرده است.

جدال لفظى انگليس و دانمارك

ارتش دانمارك با انتشار گزارشى اعلام كرد كه شليك موشك از سوى نظاميان انگليسى در افغانستان در ماه سپتامبر، علت اصلى كشته شدن دست كم دو نيروى دانماركى حاضر در افغانستان بوده است.

انتخاب رهبر ليبرال دموكرات هاى انگليس

اعضاى حزب ليبرال دموكرات انگليس نيك كلگ سخنگوى امور داخلى در سومين تشكل عمده سياسى بريتانيا را به رهبرى خود برگزيدند. كلگ۴۰ ساله در رقابتى نزديك با كريس هيون۵۳ ساله كه سخنگوى امور محيط زيست در اين حزب است، موفق شد با كسب ۲۰۹۸۸رأى و با اختلاف ۵۱۱ رأى از رقيب خود پيشى گرفته و سكان رهبرى ليبرال دموكرات ها را برعهده بگيرد.

ادعاى وجود زندان هاى سرى در پاكستان

روزنامه آمريكايى نيويورك تايمز با استناد به اظهارات برخى وكلا و گروه هاى حقوق بشر در پاكستان نوشت: دولت پاكستان به طور مخفيانه حدود ۱۰۰ مظنون تروريست را كه بسيارى از آنها بدون تفهيم اتهام دربند بوده اند، از يك بازداشتگاه سرى آزاد كرده است. روزنامه نيويورك تايمز آورده است: مخالفان اقدام دولت پاكستان معتقدند كه افراد آزاد شده جزو ۵۰۰ پاكستانى بوده اند كه گفته مى شود از زمان آغاز جنگ واشنگتن عليه تروريسم يعنى از سال ۲۰۰۱ تاكنون توسط مأموران اطلاعاتى دولت پاكستان به طور مخفيانه بازداشت شده اند.

انتخابات مقدماتى رياست جمهورى آمريكا سوم ژانويه وارد مرحله جديدى مى شود و كميته حزبى دموكرات ها در ايالت آيووا در آن روز رأى گيرى براى تعيين كانديدا را آغاز خواهد كرد.
باراك اوباما و هيلارى كلينتون دو رقيب جدى در ميان دموكرات ها هستند و در اين ميان هيلارى شانس بيشترى دارد. وى به واسطه اعتبار همسرش بيل كلينتون توانسته از رقباى خود پيشى بگيرد، اما در هفته هاى اخير نظرسنجى ها از افت محبوبيت او خبر مى دهند و احتمال مى رود كه حتى وى شانس رسيدن به رياست جمهورى را از دست بدهد. هيلارى تا دو هفته پيش در نظرسنجى هاى سراسرى در آمريكا ۳۰ درصد محبوبيت داشت و چنين به نظر مى رسيد كه همزمان با ناكامى ساير رقبا او سير صعودى خود را ادامه دهد. رأى گيرى كميته هاى حزبى در آيووا و نيوهمپشاير تا حدود زيادى كانديداى نهايى را معرفى خواهد كرد و ظاهراً هيلارى در اين دو ايالت كار دشوارى پيش رو دارد. به نوشته روزنامه كانادايى گلوب اندميل، هيلارى تا چند ماه پيش از حمايت نخبگان دموكرات، گروه هاى كارگرى، گروه هاى زنان و اجتماعات آفريقايى - آمريكايى برخوردار بود. باراك اوباما در آستانه رأى گيرى آيووا تاكتيك هاى مبارزاتى خود را تغيير داد تا در اين ايالت فرصت هاى هيلارى را بسوزاند. وى ابتدا اوپرا وينفرى از چهره هاى پرنفوذ تلويزيونى را با خود همراه كرد تا به واسطه وى محبوبيتى براى خود دست و پا كند. از سوى ديگر سخنرانى هاى اخير وى كه با محتواى جديدى ارائه شده، زمينه پيروزى وى بر هيلارى در آيووا را فراهم كرده است. از سوى ديگر بسيارى از مشاوران و كاركنان سابق دولت بيل كلينتون در جبهه اوباما قرار گرفته اند و آنان به دليل آشنايى كه با سوابق كلينتون ها دارند، به نفع اوباما حملاتى مؤثر را عليه هيلارى آغاز كرده اند. با توجه به اوضاع اخير، چنين مى نمايد كه شانس هاى هيلارى به تدريج كمتر مى شود و او اميدى براى رسيدن به رياست جمهورى نخواهد داشت.

* بازار برده دارى
در فاصله ماه مه تا دسامبر مهاجران زيادى به عنوان بخشى از نيروى كار به ايالت فلوريداى آمريكا مى روند. روزنامه اينديپندنت در گزارشى پيرامون اين مسأله مى نويسد كه كارگران در اين فصل به استثمار گرفته شده و به كار اجبارى وادار مى شوند. اين روزنامه چنين شيوه برده دارى را مايه شرم آمريكا مى داند و مى نويسد كارگران مهاجر در برخى شرايط ضمن آن كه سخت كار مى كنند، به زنجير كشيده مى شوند و صاحبكارها آنان را مورد ضرب و شتم قرار مى دهند.اين كارگران از جاى خواب نامطلوبى برخوردارند و غذاى آنها كيفيتى ندارد، با اين حال پول زيادى كه بابت غذا و اجاره خانه از آنها كم مى شود، آنان را مقروض مى سازد و بدين ترتيب مجبور مى شوند كه براى مدت هاى مديدى به كار ادامه دهند. تاكنون جيمى كارتر رئيس جمهور اسبق آمريكا اعتراض گسترده اى را عليه اين وضعيت آغاز كرده، اما اعتنايى به حركت او نشده است. با اين حال، كارگران اميدوارند زمانى كه انتخابات رياست جمهورى به ايالت فلوريدا كشيده مى شود، وضعيت آنان نيز مورد توجه رسانه ها و مسئولان قرار گيرد.فلوريدا سابقه اى طولانى در استثمار كارگران مهاجر دارد و كارگران بخش كشاورزى اين ايالت از حمايت هاى قانونى برخوردار نيستند، اما همان گونه كه قانون آمريكا توجهى به اين كارگران نداشته، انتظار نمى رود كه كانديداهاى رياست جمهورى نيز دغدغه انتخابات را كنار گذارده و به وضعيت آنان توجه كنند. مهاجران غير قانونى كه از مكزيك آمده اند، بيشترين آسيب را از اين شيوه برده دارى متحمل شده اند و به دليل حضور غير قانونى شان در آمريكا، از هيچ گونه حمايت قانونى برخوردار نيستند.

گروه بين الملل ـ ساعتى پس از اعلام حمايت رسمى ايالات متحده از مواضع تركيه و حمله اين كشور به مواضع پ.ك.ك در شمال عراق، مسعود بارزانى رئيس منطقه كردستان عراق از ديدار با كاندوليزا رايس خوددارى كرد.
مسعود بارزانى قرار بود در بغداد با رايس ديدار كند اما پس از بمباران چند روستاى كردى در روز يكشنبه توسط هواپيماهاى تركيه «به نشانه اعتراض» از ديدار با او سر باز زد.
نيچروان بارزانى، نخست وزير منطقه كردستان عراق در گفت و گو با خبرنگاران در شهر اربيل گفت كه بارزانى به دليل حمايت واشنگتن از يورش ترك ها از ديدار با خانم رايس خوددارى كرده است.
وى گفت: هر چند از قبل براى سفر بارزانى به بغداد براى ديدار با رايس برنامه ريزى شده بود اما اين ديدار «به نشانه اعتراض» به موضع واشنگتن نسبت به بمباران اخير توسط تركيه لغو شده است.
وى گفت: «اين غير قابل قبول است كه آمريكا، كه مسئول نظارت بر آسمان ما است، به تركيه اجازه داد روستاهاى ما را بمباران كند.»
رايس در ادامه سلسله ديدارهاى خود در عراق پس از ملاقات با مقام هاى عراقى در بغداد گفت كه منافع هر سه كشور آمريكا، تركيه و عراق حكم مى كند كه فعاليت هاى پ.ك.ك متوقف شود.
وى اضافه كرد كه گروه جدايى طلب شورشى كرد مى تواند پيشرفت هاى حاصله در شمال عراق را با خطر مواجه كند.هوشيار زيبارى، وزير خارجه عراق نيز پس از ديدار با وزير خارجه آمريكا گفت: دولت عراق همچنان نگران خطراتى است كه متوجه غيرنظاميان منطقه است.
همچنين رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، در كنفرانس خبرى در آنكارا گفت: «ارتش ما هر كارى لازم است مى كند. نيروهاى امنيتى ما همچنان هر كارى لازم باشد خواهند كرد.»عبدالله گل رئيس جمهور تركيه نيز در جمع خبرنگاران در قونيه گفت: ارتش تركيه به تعهداتش مبنى بر مبارزه با حزب كارگران كردستان تركيه (پ.ك.ك) در شمال عراق پايبند است.
وى افزود: ما عزممان را براى سركوب اين حزب با استفاده از تمامى ابزارهاى موجود جزم كرده ايم تا به حملات نظامى آنها عليه غير نظاميان و نظاميان ترك پايان دهيم.
* بى خانمانى ۱۸۰۰ تن در شمال عراق
خبرگزارى اتريش گزارش داد كه به دنبال حملات هوايى ارتش تركيه در شمال عراق ۱۸۰۰ تن از ساكنان روستاهاى شمال عراق از اين مناطق گريخته اند.
كميسارياى عالى پناهندگان سازمان ملل در اتريش اظهار كرد كه ۱۸۰۰ تن از ساكنان مناطق سليمانيه و اربيل از اين مناطق پا به فرار گذاشته اند و اين حاكى از تسلط شرايط سخت بر ساكنان اين مناطق است.
* مالكى: اوضاع امنيتى عراق بهبود يافته است
نورى مالكى نخست وزير عراق پس از ديدار با وزير امور خارجه آمريكا در بغداد تأكيد كرد: اوضاع امنيتى عراق بهبود يافته است و به دليل افزايش توانمندى هاى نيروهاى عراقى وارد مرحله پيشرفته اى شده است.
مالكى افزود: بهبود اوضاع امنيتى عراق سبب شده است كه در زمينه هاى سياسى، اقتصادى و اجتماعى نيز پيشرفت هايى داشته باشيم.
نخست وزير عراق افزود: برنامه هاى آشتى ملى كه اواخر سال گذشته مطرح شد، دستاوردهاى بسيارى را محقق كرد و وحدت ملى ميان گروه هاى عراقى را افزايش داد.
در اين حال پنتاگون نيز در گزارش فصلى خود اعلام كرد: نيروهاى اين كشور در عراق به پيشرفت هاى عمده امنيتى دست يافته اند.
بنابراين گزارش ميزان كل حملات در عراق از ماه مارس تاكنون ۶۲ درصد كاهش داشته است ضمن اين كه شمار حملات هفتگى از جمله بمب گذارى در خودرو از ۹۰۰ حمله در اواخر سپتامبر به ۶۰۰ حمله در اواسط اكتبر كاهش داشته است. اين در حالى است كه شمار اين حملات در اواخر ژوئن ۱۶۰۰ حمله در هفته بود.
خبر ديگر اين كه شوراى امنيت سازمان ملل سه شنبه شب مأموريت نيروهاى چند مليتى در عراق را تا يك سال ديگر تمديد كرد. به گزارش خبرگزارى فرانسه، تمديد حضور نيروهاى چند مليتى در عراق بنا به درخواست مكتوب «مالكى» نخست وزير اين كشور و با توجه به ادامه تهديدات در عراق صورت گرفته است.

گروه بين الملل - با بالا گرفتن اختلاف ها و جنجال ها درباره نابودى نوارها و اسناد مربوط به شكنجه مظنونان تروريستى توسط سيا، يك قاضى فدرال دستور داد كه در اين باره جلسه استماعى برگزار شود.
به نوشته نيويورك تايمز، اين جلسه استماع كه براى روز جمعه (فردا) و از سوى قاضى هنرى كندى در واشنگتن برگزار خواهد شد، نخستين نشست عمومى درباره نوارهايى است كه سيا در نوامبر ۲۰۰۵ نابود كرد. پيشتر وزارت دادگسترى با استماع در اين باره مخالفت كرده و خواستار تعويق تحقيقات در اين مورد شده بود.
دستور برگزارى جلسه استماع بر اثر فشارهاى حقوقى وكلاى ۱۶ زندانى گوانتانامو صادر شده است. مقامات قضايى مى گويند كه آن نوارها به اين ۱۶ زندانى (۱۴ يمنى، يك الجزايرى و يك پاكستانى) ارتباطى ندارد و نوارهاى ويديويى نابود شده مربوط به ابوزبيده و عبدالرحيم النشيرى دو عامل القاعده بوده است كه سال ۲۰۰۲ از آنان بازجويى شده بود.
اما برخى وكلاى زندانيان گوانتانامو بر اين باورند كه اين پرونده دامنه گسترده ترى دارد و دولت براى شناسايى و دستگيرى موكلان آنها از اطلاعات به دست آمده در بازجويى هاى سيا استفاده كرده است. يكى از اين وكلا مى گويد: اگر دولت بر اظهارات شكنجه شوندگانى كه تحت بازجويى هاى سخت اعترافاتى داشته اند، تكيه كرده باشد، پس نوارهاى بازجويى به ما نيز مربوط مى شود. گفته مى شود كه در اين نوارها شيوه هاى دشوار شكنجه نشان داده شده است، اما سيا براى حفظ هويت مأموران شكنجه كننده آنها را از بين برده است.
روز جمعه وكلايى از وزارت دادگسترى در جلسه استماع حضور خواهند يافت كه بايد درباره مراحل نابودى اين نوارها پاسخ دهند.

گروه بين الملل ـ در فاصله ۴۸ ساعت مانده به برگزارى جلسه پارلمان لبنان براى انتخاب رئيس جمهور آتى اين كشور، كاندوليزا رايس رئيس دستگاه ديپلماسى آمريكا راهى بيروت شد تا جناح ۱۴ مارس را در كارزار انتخابات رياست جمهورى لبنان يارى كند. رايس در حالى در بيروت حضور يافت كه نبيه برى عالى ترين مسئول در انتخابات پارلمانى در بيانيه اى از دخالت هاى آمريكا انتقاد كرد.
هم اكنون علاوه بر رايس، ديويد ولش معاون وى و آليوت آبرامز رئيس بخش خاورميانه شوراى امنيت ملى آمريكا در بيروت هستند.
ولش سه شنبه شب به محض ورود به اين كشور با سعد حريرى رئيس ائتلاف ۱۴ مارس و نيز فؤاد سنيوره، نخست وزير ديدار و گفت وگو كرد.
وى پس از اين ديدار از گروه هاى سياسى اين كشور خواست به وظايف خود عمل كنند و به نمايندگان پارلمان اجازه بدهند با حضور خود در پارلمان به رئيس جمهورى جديد رأى بدهند.
ولش افزود: نمايندگان پارلمان بايد بدون پيش شرط و بدون تأخير، رئيس جمهورى جديد خود را انتخاب نمايند.
* انتقاد شديد نبيه برى از دخالت هاى تيم رايس
دفتر اطلاع رسانى نبيه برى رئيس پارلمان لبنان در بيانيه اى به شدت از اتهامات و دخالت هاى ديويد ولش معاون وزير خارجه آمريكا در امور داخلى لبنان انتقاد كرد.
به گزارش خبرگزارى سوريه، در اين بيانيه از ولش خواسته شده است براى برگزارى انتخاب رئيس جمهور در لبنان به كسى كه از وى اطاعت مى كند (در اشاره به جريان ۱۴ مارس كه دنباله رو غرب است) بخواهد به مسئوليت هاى خود عمل كند.
معاون وزير خارجه آمريكا از «نبيه برى» رئيس پارلمان لبنان خواسته بود كه مسئوليت هاى خويش را بر عهده بگيرد و به پارلمان اجازه دهد رئيس جمهور انتخاب شود. وى همچنين مدعى شد كه مخالفان دولت سنيوره مانع برگزارى انتخاب رئيس جمهور در لبنان هستند.
* ارتش لبنان: ما را وارد سياست نكنيد
فرماندهى ارتش لبنان با صدور بيانيه اى از سياستمداران اين كشور خواهان دور نگه داشتن ارتش از كشمكش هاى سياسى شد.فرماندهى ارتش لبنان در بيانيه خود افزود: آنچه كه اكنون همزمان با انتخابات رياست جمهورى مانند تفسيرهاى مختلف درباره قانون اساسى و يا شرط و شروط گروه هاى سياسى براى هم مطرح مى شود؛ ارتباطى به ارتش ندارد.

گروه بين الملل ـ جاكوب زوما سياستمدار چپگراى آفريقاى جنوبى، توانست با كسب اكثريت آرا به عنوان رهبر حزب حاكم ANC انتخاب شده و به اين ترتيب در يك قدمى تصاحب قدرت در مقام رياست جمهورى كشورش قرار گيرد.
به گزارش خبرگزارى رويترز، از آنجا كه حزب كنگره ملى آفريقا بر خط مشى سياسى اين كشور تسلط بلامنازع دارد، لذا با كناره گيرى تابو امبكى از مقام رياست جمهورى در سال ،۲۰۰۹ جاكوب زوما به احتمال زياد بر كرسى رياست جمهورى اين كشور تكيه خواهد زد.
اين در حالى است كه برخى ناظران غربى ضمن آن كه سياست هاى زوما را مبهم مى خوانند معتقدند كه موقعيت وى هنوز از سوى رقيبانش تهديد مى شود. حتى اين احتمال وجود دارد كه زوما به اتهام دست داشتن در رسوايى تسليحاتى كشورش تحت پيگرد قرار گيرد.
كشورهاى غربى به دليل گرايش چپگرايانه زوما نسبت به پيروزى او واكنش منفى نشان داده اند.
در اين راستا آدام لبيب از تحليلگران ليبرال معتقد است كه اين كشمكش سياسى تا دو سال آينده نيز به قوت خود باقى باشد.
اين در حالى است كه كگالما موتلانته معاون رهبر حزب ANC اظهار داشت: در مقطع كنونى هيچ گونه تضاد ايدئولوژيكى را شاهد نيستيم. سياست ها به مانند گذشته است.

رمضان عبدالله، دبيركل جنبش جهاد اسلامى فلسطين با اشاره به ترور رهبران اين جنبش به دست نظاميان صهيونيست، گفت: گردان هاى «القدس» به تلافى جنايت هاى اشغالگران، پاسخى كوبنده و دندان شكن به اين رژيم خواهند داد.
به گزارش خبرگزارى شينهوا، «رمضان عبدالله شلح»، «ايهود باراك» وزير دفاع رژيم صهيونيستى را تهديد كرد كه انتقام خون ترور رهبران و اعضاى گردان هاى القدس و در رأس آن «ماجد الحرازين» فرمانده كل اين گردان ها را خواهد گرفت.
شلح در سخنانى كه در دمشق به مناسبت شهادت شمارى از فرماندهان و اعضاى گردان هاى القدس ايراد كرد، تأكيد كرد:«جنايت هاى نيروهاى اشغالگر هرگز ما را از ادامه راه جهاد و مقاومت باز نخواهد داشت.»
اين شخصيت برجسته جنبش جهاد اسلامى فلسطين خاطرنشان كرد، همه كنفرانس ها و توطئه هايى كه عليه گروه هاى مقاومت فلسطينى طراحى مى شوند، هرگز نتيجه اى به همراه نخواهد داشت.
* ديدار براون و عباس
گوردون براون نخست وزير انگليس، در يك كنفرانس مطبوعاتى مشترك با محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين در لندن گفت: انگليس و آمريكا سعى دارند ماه مارس و يا آوريل سال ۲۰۰۸ كنفرانسى را در بيت اللحم در كرانه باخترى برگزار كنند.
وى هدف از اين كنفرانس را تكميل كنفرانس اهداكنندگان به فلسطين در پاريس دانست.

بحران سياسى بلژيك كه در اثر اختلاف عميق دو جناح فلاندرزهاى هلندى تبار و والونيايى هاى فرانسوى تبار، اين كشور را در وضع خطرناكى قرار داد سرانجام باامضاى يك توافق فروكش كرد.
«گى ويرهوفستاد» نخست وزير بلژيك توانست با پنج حزب مهم اين كشور براى تشكيل دولت انتقالى به توافق برسد و به شش ماه بحران سياسى بلژيك پايان دهد.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، «كورت دوبوف» سخنگوى ويرهوفستاد با بيان اين مطلب افزود: نخست وزير توانست با اين توافق كشور را از بحران سياسى خارج كند.
بر اساس اين گزارش، حزب ملى بلژيك پس از چندين دور مذاكرات با پيشنهاد اخير ويرهوفستاد براى تشكيل دولتى متشكل از مسيحيان دموكرات، ليبرال ها و سوسياليست هاى فرانسوى زبان موافقت كرد.
اين دولت كه به رياست ويرهوفستاد تشكيل خواهد شد ظرف چند روز آينده زمام امور را در دست خواهد گرفت.
اختلاف دو طايفه والونيايى و فلاندرزها كه سابقه اى ديرينه دارد و از توزيع نابرابر قدرت ميان دو قوم فرانسوى و هلندى تبار ناشى مى شود چندماه بود كه امور سياسى اين كشور كهن اروپا را به حالت تعطيل درآورده بود.
براين اساس برخى ناظران معتقدند كه هنوز خطر تجزيه و بحران از صحنه سياسى اين كشور برطرف نشده و در صورت ناكامى هوفستاد اين بحران دوباره تشديد خواهد شد.

گروه بين الملل ـ بنفشه غلامى: در چهار روز گذشته ديگر بار شمال عراق دستخوش بحرانى تازه شده است. حمله تركيه به شمال عراق و ادعاى اين كشور كه اين حمله با موافقت آمريكا صورت گرفته است، موجب شد كه بسيارى از معادلات ديپلماسى در غائله كردستان عراق به هم بريزد.
ورود ناگهانى رايس به كركوك و بروز بحران در مناسبات رهبران كرد و كاخ سفيد كه پس از امتناع بارزانى از ديدار با رايس صورت گرفت اكنون شرايط بغرنجى را براى بازيگران اين بحران ايجاد كرده است. براى تحليل و موشكافى اين حوادث به سراغ دكتر اسدالله اطهرى كارشناس مسائل تركيه رفتيم و نظرات وى را در اين باب جويا شديم.
آقاى دكتر! حوادث اخير و حمله تركيه به شمال عراق را آيا مى توان نشانه اى از پايان ديپلماسى در روابط تركيه و عراق دانست
نمى توان گفت تركيه به مرحله اى رسيده است كه بخواهد ديپلماسى را ترك كند. هنوز هم راه ديپلماسى باز است. اما سران تركيه قبلاً هم اعلام كرده بودند كه اگر مخالفان داخلى اين كشور كه در شمال عراق پناه گرفته اند، خود را تسليم نكنند، مجبور به حمله خواهند شد. اين مسأله در پارلمان تركيه مطرح و سپس تصويب شد. به اين ترتيب تركيه كه بشدت تحت فشار افكار عمومى قرار گرفته بود، مجوز را از پارلمان خود گرفت. پس از آن نيز اردوغان با بوش ديدار كرد كه به نظر مى رسد او در اين ديدار موفق شد، موافقت آمريكا را هم كسب كند. اما اين حمله هرگز مشكل اصلى تركيه را حل نخواهد كرد.
تركيه نيازمند آن است كه با كردهاى كشور خود، به گونه اى ديگر تعامل داشته باشد. شايد با ايجاد اندكى اصلاحات ، بسيارى از مشكلات داخلى تركيه برطرف شود. تركيه خواهان جنگ نيست. آنها نيز ديپلماسى را در درجه اول قرار داده اند. زيرا خود مى دانند بروز جنگى ديگر باعث بى ثباتى منطقه مى شود. در اين ميان ايران نيز مى تواند نقش مؤثرى داشته باشد، تركيه از راه ديپلماسى و مذاكره با ايران و در كل ايجاد همكارى منطقه اى،مى تواند امنيت را در كشور خود و منطقه حاكم سازد.
اگر معتقديد اين حركت تركيه مقطعى و تاكتيكى است، چه هدفى را از اين تاكتيك دنبال مى كند
تركيه بيشتر به دليل دلنگرانى هاى خاص خود اين حمله را صورت داد. عمده ترين دلنگرانى تركيه تماميت ارضى كشورش و تأثير وعده هاى داده شده به كركوك مبنى بر خودمختارى است. تركيه نگران است اگر اين وعده ها محقق شود، تماميت ارضى اين كشور نيز به خطر افتد و بابت اين مسأله تحت فشار قرار گيرد.
در اينجا بايد به نكته ديگرى هم اشاره كرد و آن اين كه دولت تركيه به نيت آمريكايى ها هم مشكوك است. آنها احساس مى كنند آمريكا اگرچه سوخت و حمل و نقل خود را از طريق تركيه تأمين مى كند اما حاضر نيست كارى عليه مخالفان اين كشور كه در عراق پناه گرفته اند انجام دهد. ملاقات اردوغان با بوش نيز در همين راستا صورت گرفت كه اگر حمله تركيه با چراغ سبز آمريكا انجام شده باشد، بايد گفت آمريكايى ها بزرگترين متحد خود در منطقه را قربانى كردند. ولى به نظر مى رسد حركت تركيه بيشتر واكنشى بود به افكار عمومى داخل تركيه كه به خاطر كشته شدن سربازان ترك حتى افراطى هاى اين كشور خواهان بركنارى فرمانده ارتش شدند.
بارزانى وعده داده بود كردهاى پ .ك .ك را از منطقه شمال عراق خارج مى كند، اما به نظر مى آيد كه نه او و نه سران بغداد چندان كارى در اين جهت نتوانستند انجام دهند
بارزانى هرگز چنين كارى نخواهد كرد زيرا آنها هم كيش و هم مسلك و هم قوم او هستند. او هرگز نمى خواهد مشروعيت خود را به خاطر اين مسأله در بين اكراد از بين ببرد. مقامات بغداد نيز توانايى انجام چنين عملى را ندارند.
برخى معتقدند اين حركت نظامى تركيه نوعى واكنش سياسى هم هست و در واقع واكنش اين كشور به پاسخ رد اروپا به عضويت تركيه در اتحاديه اروپا بوده است. اين نظر را مى پذيريد
اين گمانه زنى را به هيچ وجه نمى پذيرم. درست است كه ساركوزى از مخالفان سرسخت عضويت تركيه در اتحاديه اروپا است و اروپايى ها نام تركيه را خط زدند. اما تركيه هرگز خشم خود را از اين حركت ها با چنين واكنشى نشان نمى دهد. اتفاقاً تركيه براى اين كه به اروپايى ها نشان دهد در اشتباه هستند، تمام تلاش خود را به كار مى بندد تا حقوق بشر را رعايت كند. بنابراين چنين حمله اى هرگز با چنين نيتى صورت نمى گيرد.
تركيه در قبال كمك هاى نظامى كه مدعى است به پ.ك.ك مى شود، چه كارى انجام داده و آيا آنكارا امكانات بستن اين كانال هاى حمايتى را دارد
تركيه در اين زمينه تلاش هاى وافرى به خرج داده است. مرزها را بست، كنترل ها را شديد كرد، مناطقى را بمباران كرد و تحت نفوذ خود گرفت. حتى خود اردوغان در يك سخنرانى شديداللحن اروپايى ها را متهم به كمك هاى مالى به پ.ك.ك كرد و گفت شما كه ادعاى مبارزه با تروريسم داريد، چرا به مخالفان تركيه كمك مالى مى كنيد. تنش در روابط خارجى تركيه به خاطر اين مسأله تا آنجا پيش رفت كه متكى نيز به عنوان ميانجى وارد تركيه شد تا از بار خشونت هايى كه هرگز جوابگو نخواهد بود، بكاهد.
از نتايج و اهداف سفر ناگهانى رايس به كركوك و برخورد شديد بارزانى با او چه تحليلى داريد و اصلاً چه نگرانى هايى كاخ سفيد را بر آن داشت وزير امور خارجه خود را به اين منطقه گسيل كند
كردها متحد آمريكا در عراق هستند. كاخ سفيد با اين حركت قصد داشت كردها را مطمئن كند وضعيت آنها ثابت است و حمله تركيه با چراغ سبز آنها صورت نگرفته است. با اين حال بارزانى در واكنش خود نشان داد كه اين ادعا را قبول ندارد.با اين حال آمريكا نمى خواهد اين متحد را از دست بدهد و شاهد بحران ديگرى در عراق باشد. بوش مى خواهد به هر نحوى شده تا پيش از اتمام زمان رياست جمهورى اش اوضاع عراق را به سرانجام برساند. بنابراين ثبات در شمال عراق به نفع خود اوست. بنابراين رايس سعى كرد بر مواضع كاخ سفيد در قبال كردهاى عراق تأكيد كند و به آنها بگويد اگر آمريكا اطلاعاتى هم به تركيه داده تحت فشار بوده است نه اين كه بخواهد كارى عليه آنان انجام داده باشد.