[ سيما كارآموزيان]

كرمان در طول تاريخ پرفراز و نشيب خود مردان و زنانى را در دامان خود پرورده است كه در هر دوره تأثيرات قابل توجهى بر حوزه هاى مختلف اجتماعى، سياسى، علمى و فرهنگى كشورمان گذاشته اند. مطلب زير به صورتى خلاصه به برخى از مشاهير كرمانى در حوزه هاى مختلف مى پردازد، گرچه نام هاى بسيارى نيز از قلم افتاده اند.

* ابوعبدالله محمد بن عيسى ماهانى (۲۱۰ هـ . ق)
قديمى ترين رياضيدان كرمانى، ابوعبدالله محمدبن عيسى ماهانى كه حدود ۲۱۰
هـ . ق در ماهان به دنيا آمد. تخصص وى در هندسه و رياضى محض بود و معادله درجه سوم را به وى نسبت مى دهند كه در بين دانشمندان اسلامى به معادله ماهانى موسوم است.يكى از آثار نجومى وى با عنوان
« مقاله فى معرفه السمت لاى ساعه اردت و فى اى موضع اردت» است كه در استانبول موجود است. همچنين ماهانى بخش عمده اى از زندگى خود را صرف ساختن واژه ها و اصطلاحات فنى كرد و قسمت هاى مهمى از اصول اقليدس را تفسير و تشريح كرد. نمونه اى از اين خدمات با عنوان«تفسير المقاله العاشره من كتاب اقليدس» در كتابخانه ملى پاريس موجود است.
*شاه شجاع كرمانى (قرن - وفات: ۲۱۹ هـ . ق)
از مشاهير و عرفاى معروف كرمان است كه در قرن سوم (هـ . ق) مى زيسته. وى از تبار شاهان بود ولى بارقه عشق حقيقى چنان آتشى به خرمن وجودش زد كه زندگى شاهانه دنيا بگذاشت و گدايى درگاه حق به جان خريد.
پسرى داشت كه وى نيز بر مسلك عرفا بود. نام كتابش مرآت الحكما است. حالت هاى عجيب و سخنان حكيمانه اى از او روايت شده - در اكثر كتب متقدمين مانند حليه الاوليا حفظ ابونعيم و ديگر كتب تاريخى شرح حالات او عنوان شده است، ضمناً محمد مظفر به دليل ارادتى كه به اين عارف خداجو داشت نام فرزندش را شاه شجاع گذاشت، هم او كه ممدوح حافظ نيز بود.
* سيد شمس الدين (محمد) ابراهيم بمى (قرن نهم - وفات: ۸۲۹-هـ . ق)
سيدشمس الدين ابراهيم بمى، عارف ربانى و از مشايخ و عرفاى بزرگ قرن نهم و از معاصران
شاه نعت الله است. وى در ولايت اربعه (بم) پا به عرصه وجود گذاشت. او در عهد خويش مورد احترام مردم از وضيع و شريف و عامى و عارف بوده است. حكام و پادشاهان هم در وى به ديده تكريم و تقديس مى نگريسته اند. صاحب مقامات، وفات سيد شمس الدين ابراهيم را سال ۸۲۹ هـ . ق دانسته كه در تاريخ كرمان نيز مورد تأييد قرار گرفته است، اما با قرائن موجود مشكوك به نظر مى رسد زيرا مورخان و تذكره نويسان در عنوان احوال «شاه ولى » به اتفاق آورده اند كه او در مراسم تشييع و كفن و دفن شاه ولى حضور داشته و بر جنازه او نماز گذارده است، از اين رو عارف مزبور نه تنها تا سال ۸۳۴ هـ . ق تاريخ فوت «شاه ولى» مى زيسته بلكه به قول محرابى كرمانى، صاحب مزارات كرمان، تا حدود ۸۵۰ هـ . ق يعنى سال وفات ميرزا شاهرخ نيز در قيد حيات بوده است.
* افضل الدين ابوحامد كرمانى (۶۱۵ - ۵۳۰ هـ . ق)
مورخ، نويسنده، شاعر و فيلسوف و پزشك عصر ملك دينار سلجوقى كه از جمله كتب ارزشمند او «عقد العلى للموقف الاعلى» و«بدايع الزمان فى وقايع كرمان» در جغرافيا و تاريخ كرمان است كه به تاريخ افضل شهرت دارد. وى در امر پزشكى تبحر داشت و پزشك مخصوص دربار سلاجقه نيز بود.
* شيخ اوحدالدين كرمانى (قرن هفتم)
اوحدالدين حامد بن ابى الفخر از عارفان و سرايندگان بنام است. وى در سفرهايى به حجاز و عراق و شام، با مشايخ بزرگ صوفيه از جمله شيخ ركن الدين سجاسى ديدار كرده است.
ازشيخ اوحد الدين مجموعه اى به يادگار مانده به نام « ديوان رباعيات» كه به كوشش احمد محبوب و با مقدمه استاد باستانى پاريزى چاپ شده است.
تخلص وى «اوحد» است و اوحدى مراغه اى كه مريد مكتبى وى بوده تخلص خود را به تيمن از همين نام گرفته است. اوحد الدين كرمانى كه با شمس تبريزى هم ديدار داشته در بغداد به مقام شيخ الشيوخى رسيده و سرانجام در همان شهر چشم از جهان بسته و همانجا در قبرستان « شونيزيه» آرميده است.
* لاله خاتون (صفوه الدين) (نيمه دوم قرن هفتم هجرى)
لاله خاتون از چهره هاى نادر تاريخ و از زنان با حشمت و عفيف و پاكدامن و مقتدر به شمار مى رود، كه زمانى حكومت كرمان را در دولت قراختائيان كرمان در دهه آخر قرن هفتم هجرى عهده دار بود. او ضمن پرداختن به امور سياسى، در شعر و ادب نيز دستى قوى داشت. آرامگاهش در محله قبه سبزكرمان قرار داشته است.
* خواجوى كرمانى (۷۵۳-۶۸۹ هـ . ق)
كمال الدين ابوالعطا محمود على بن محمود، شاعر، عارف و نويسنده تواناى قرن هشتم هجرى و چهره تواناى ادب پارسى در ذيحجه سال ۶۸۹ هـ..ق ديده به جهان گشود. هنوز عماد فقيه و جلال عضد در كرمان و يزد شهرتى نداشتند كه آوازه شاعرى شيرين سخن در ايران و بيشتر شهرهاى عراق پيچيد. خواجه را ارادتى خاص به خواجو بود و بسيارى از غزل هاى خود را با الهام از سروده هاى خواجو به نظم كشيده است.
* عماد فقيه كرمانى (عارف و شاعر بزرگ قرن هشتم) (۷۷۳ ـ ۶۹۰ هـ . ق)
خواجه عماد الدين على فقيه، مشهور به عماد كرمانى، از غزلسرايان نامى ايران و هم عصر با خواجوى كرمانى بود. غزل او نيز همچون غزل خواجو به سبك عرفا و حلقه ارتباط زبان سعدى به زبان حافظ است.
ازاين سراينده نام آور به جز ديوان اشعار كه در سال۱۳۴۸ ش به كوشش ركن الدين همايون فرخ چاپ شده ۵ مثنوى نيز به نام ۵ گنج به يادگار مانده كه محتوايى عرفانى دارد، اين اثر هم به كوشش استاد همايون فرخ به چاپ رسيده است.
* شاه نعمت الله ولى (۸۳۴ -۷۳۱ هـ . ق)
شاه نورالدين سيد نعمت الله بن سيد عبدالله بن محمد، معاصر با امير تيمور گوركانى بوده و مدتى در كوهبنان و كرمان سكونت داشته و علاوه بر مقام عرفان در شعر و ادب نيز از پايگاه والايى برخوردار بوده است. ديوان شاه نعمت الله شامل قصيده، غزل، مثنوى و رباعى است. او نه فقط در ايران صاحب شهرت و داراى پايگاه مردمى بوده بلكه در هندوستان نيز مريدان بسيارى داشت؛ از آن جمله مى توان بهمن شاه دكنى را نام برد كه نخستين سنگ بناى آرامگاه او با هزينه همين پادشاه هندى گذاشته شد. آرامگاهش در ماهان (۳۰ كيلومترى جنوب شرق كرمان) است.
* ابواسحاق كوهبنانى (قرن نهم هجرى)
اديب، فيلسوف و نويسنده معروف كه در رياضى و نجوم و فلسفه و موسيقى نيز دست داشته و كتب او و نيز نظرات فلسفى اش در دانشگاه سوربن فرانسه تدريس مى شده است. مجموعه خطى او حاوى ۸ رساله است كه در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مى شود. از بين رساله هاى او مى توان رساله اى در تقويم كواكب و رساله اى در شطرنج را نام برد.
*مشتاق عليشاه « ميرزا محمد تربتى» (وفات: ۱۲۰۶ هـ . ق)
نامش ميرزا محمد تربتى و به مشتاق عليشاه ملقب بود. او از چهره هاى سرشناس عرفان و شعر ادب و هنر به شمار مى رود . مدفن او در ميدان مشتاقيه زيارتگاه اهل عرفان است. سيم مشتاق سيم چهارم ۳ تار از يادگارهاى اوست.
*حياتى (بى بى جان) (اواخر قرن دوازدهم - اوايل قرن سيزدهم هـ .ق)
اين بانوى عارف اواخر قرن ۱۲ هجرى در شهر بم قدم به عالم هستى گذاشت. ديوان حياتى مشتمل بر انواع شعر از غزل و رباعى و قصيده و ترجيع بند و تركيب بند است. اشعارش چاشنى عرفان و اخلاق دارد. او در نيمه نخست قرن سيزدهم درگذشت و آرامگاهش در حوالى مشتاقيه كرمان واقع است.
* ميرزا رضاى كرمانى (وفات ۱۳۱۴ هـ . ق)
وى فرزند ملا حسين عقدايى و از آزاديخواهان بنام اين ديار است كه در سال ۱۳۱۳ (هـ . ق) ناصرالدين شاه را در حرم حضرت عبدالعظيم كشت و به سال ۱۳۱۴ در ميدان تهران به دار آويخته شد. اين ابيات كه پس از قتل ناصر الدين شاه سروده شده از اوست:
محب آل رسولم غلام هشت و چهارم
فداى همه ايران رضاى شاه شكارم
«رضا » بحكم قضا كشت ناصر الدين را
زكيفر عملش بود، من گناه ندارم
* ناظم الاسلام (۱۳۳۷-۱۲۸۰هـ . ق)
محمد ناظم زاده شعاعى كرمانى دومين فرزند على كرمانى، در سال ۱۲۸۰ هـ . ق در خانواده اى مؤمن و متعهد به احكام شريعت به دنيا آمد او بعد ها به ناظم الاسلام ملقب شد.
غير از قرآن و علوم شرعى، علوم متداول عصر از جمله ادبيات صرف و نحو، حساب و منطق هيأت و نجوم را به خوبى فرا گرفت. معلم او در منطق شرح اشارات ميرزا آقاخان بردسيرى بود.
ناظم الاسلام پس از آموختن علوم مختلف به تهران رفت و بلافاصله در صف آزاديخواهان مشروطه قرار گرفت. بزرگترين اثر او « در تاريخ بيدارى ايرانيان » است. از آثار ديگر او «شمس التصارف» و «شمس اللغات » و ترجمه مقام هاى حريرى است. روزنامه نوروز نيز از يادگارهاى او به شمار مى رود.
* مجد الاسلام (۱۳۴۲ - ۱۲۸۸هـ . ق)
روزنامه نگار سياستمدار، نويسنده، شاعر و چهره سرشناس علم و ادب كرمان به سال ۱۲۸۸ هـ . ق در كرمان متولد شد. تحصيلات ابتدايى را در مدرسه خاندانقلى بيگ به پايان رساند. در سال ۱۳۲۳ به دليل حمايت از علماى متحصن در شاه عبدالعظيم به اتفاق
۲ نفر از همفكران خود به كلات تبعيد شد و پس از آزادى به نگارش روزنامه هاى «محاكمات»، «كشكول»، «نداى وطن» و «الجمال» همت گماشت. اقدام هاى او در بيدارى مردم و صدور فرمان مشروطيت موجب حبس او در باغ شاه از سوى محمدعلى ميرزا شد. همچنين در تمامى انواع شعر نيز دست داشت. آثار به جا مانده از او بدين قرارند: كتاب شهر خاموشان، تاريخ انقلاب و ديوان شعر مجدالاسلام.
سعيد نفيسى كرمانى (۱۳۴۵-۱۲۷۴هـ . ق)
استاد سعيد نفيسى در سال ۱۲۷۴ هـ . ق متولد شد او فرزند مرحوم دكتر ميرزا على اكبر خان نفيسى (ناظم الاطباء كرمانى) و جد هشتم وى ميرزا شريف كرمانى از پزشكان نامى قرن يازدهم بود. در سال ۱۲۹۰ نخستين اثر سعيد نفيسى يعنى ترجمه كتاب
« معالجه تازه براى حفظ دهان و دندان » با پشت جلد ترجمه سعيدبن ناظم الاطباء منتشر شد. استاد نفيسى در بيست ودوم آبان ماه ۱۳۴۵ هـ .ق در تهران بدورد حيات گفت.
* استاد روح الله خالقى (۱۳۴۴-۱۲۸۵ هـ . ش)
سازنده سرود «اى ايران» استاد روح الله خالقى فرزند ميرزا عبدالله به سال ۱۲۸۵ هـ . ش در شهر كرمان به دنيا آمد. او در موسيقى، ذوقى وافر داشت و در ۱۵ سالگى به ديدار درويش خان نايل شد. ۱۷ ساله بود كه به جرگه شاگردان كلنل علينقى خان وزيرى درآمد و پس از گذراندن دوره تكميلى در مدرسه عالى موسيقى سرانجام از نام آوران موسيقى ايران شد.
* فواد كرمانى (۱۳۱۷-۱۲۲۷ هـ . ش)
آقا فتح الله قدسى كرمانى متخلص به فواد از ارزنده ترين شاعران ولايى كرمان است. وى عارفى ربانى و شاعرى آسمانى بود. شرح حال اجمالى خود را از ۷ تا
۶۰ سالگى در قالب مثنوى جمع آورده است. آرامگاهش در ۳ كيلومترى شهر كرمان در دامنه كوه سيد حسين واقع است. اثر مشهور او «شمع جمع» نام دارد كه در آن مصائب اهل بيت عصمت و طهارت را به گونه اى عاشقانه و عارفانه به نظم كشيده است.
*آيت الله حاج ميرزا محمد رضا احمدى (۱۳۲۴-۱۲۴۳هـ . ش)
آيت الله احمدى از تبار شيخ الطايفه حاج آقا احمد و فرزند خلف حاج ابو جعفر از چهره هاى برجسته جهاد و اجتهاد و از شاگردان آخوند خراسانى است كه تأييد مراتب اجتهاد ايشان از سوى آيت الله سيد محمد كاظم طباطبايى و نيز استادش آخوند خراسانى دليلى بر اقتدار مشاراليه در عرصه علم و ايمان است. ستم ستيزى او چنان خشم ظالمان زمان را بر انگيخت كه وى را در محل حكومتى فلك كردند. اقدامى كه به اعتقاد بسيارى از صاحبان نظر مقدمه اى بر انقلاب مشروطيت بود. مدفن وى در مسجد صاحب الزمان، زيارتگاه اهل ايمان است.
* بهمنيار كرمانى (دهقان) (۱۳۳۴-۱۲۶۸ هـ . ش)
احمد بهمنيار در خدمت پدر خردمندش ادبيات فارسى، عربى، فقه، اصول، فلسفه و رياضيات را آموخت و سر آمد اقران خويش شد. زبان انگليسى و تركى را نيز به خوبى آموخته و در اين ۲ زبان صاحب تحقيق و تاليف است. در سال ۱۲۸۹ روزنامه دهقان را براى اشاعه انديشه هاى ملى خويش منتشر كرد اما به دليل دارا بودن افكار آزادى خواهانه زندانى شد. بعدا در سال ۱۳۰۳ اين روزنامه را در خراسان منتشر كرد.
* دكتر عباس رياضى كرمانى (۱۳۶۷- ۱۲۸۶هـ . ش)
استاد نجوم دانشگاه تهران به سال ۱۲۸۶ در كرمان متولد شد. تحصيلات ابتدايى را در كرمان و تحصيلات عالى را در تهران و فرانسه سپرى كرد و از دانشگاه سوربن دكترا گرفت. وى از جمله اساتيد برجسته دانشگاه بود كه از سال ۱۳۲۵ اقدام به تهيه و ارائه تقويم ايران كرد. از او در زمينه نجوم و رياضى تاليفات عديده اى بجا مانده است.
* ناظر زاده كرمانى - احمد (۱۳۵۵-۱۲۹۶هـ.ش)
دكتر احمد ناظرزاده كرمانى فرزند محمد ناظر ايران بوده است. ارزشمند ترين تاليفات وى تحقيقى است درباره عمادالدين فقيه كه به وسيله مركز
كرمان شناسى و مؤسسه سروش به چاپ رسيده است.
دو مجموعه از اشعار وى به همت فرزندش انتشار يافته است و آرامگاه وى در ابن بابويه واقع است.
*همايون كرمانى (۱۳۵۸- ۱۲۹۰ هـ.ش)
محمد تجربه كار متخلص به همايون از غزل سرايان مكتب عراقى است كه، به شيوه حافظ تمايل دارد. غزل هاى او جانمايه عرفانى، اخلاقى دارند. او سال هاى جوانى و شكل گيرى فكرى خود را در همگامى با فواد كرمانى گذراند و هنوز سومين دهه عمرش به پايان نرسيده بود كه به عنوان غزل سرايى توانا از ديار خواجو و به عنوان خواجوى دوم مطرح شد.
ديوان همايون كرمانى به وسيله مركز كرمان شناسى در سال ۱۳۷۶ هـ . ش منتشر شده است.
* محمد ابراهيم باستانى پاريزى (متولد ۱۳۰۴ هـ.ش)
دكتر باستانى پاريزى فرزند حاج شيخ على اكبر حاج آخوند پس از تحصيلات ابتدايى و متوسطه در پاريز و سيرجان از دانشگاه تهران در رشته تاريخ و جغرافيا ليسانس گرفت و به كرمان بازگشت و به تدريس در دبيرستان ها پرداخت. همزمان روزنامه هفتواد و نشريه فرهنگ كرمان را منتشر كرد. پس از سالى چند دوباره به تهران رفت و تحصيلات عاليه را ادامه داد تا موفق به اخذ دكترا در رشته تاريخ شد و هم اكنون سال هاست كه استاد رشته تاريخ دانشگاه تهران است.
او كه از فضلا، ادبا و شعراى نام آشناى معاصر است بيش از ۴۰ اثر ادبى، اجتماعى و تاريخى به چاپ رسانيده كه از آن جمله است:
تصحيح تاريخ كرمان، جغرافياى كرمان، ياد و يادبود
كتب تحقيقى تاريخى سياست و اقتصاد، عصر صفوى و يعقوب ليث، از سير تا پياز، از پاريس تا پاريز، پيغمبر دزدان.
نخستين اثر استاد مجموعه اى به نام هاى خاتون ۷ قلعه، آسياى ۷ سنگ، ناى ۷ بند، اژدهاى ۷ سر، كوچه ۷ پيچ، زير اين ۷ آسمان سنگ، ۷ قلم و ۸ الهفت و مقدمات و مقالات متعدد است.
* اطهرى كرمانى (۱۳۷۷-۱۳۰۵ هـ . ش)
على اطهرى فرزند احمد به سال ۱۳۰۵ هـ . ش در كرمان به دنيا آمد. اشعار وى نخستين با در روزنامه هاى كرمان خصوصا روزنامه روح القدس چاپ و مورد توجه قرار داشت. اشعار او شور و سوزى خاص دارد. يكى از غزل هاى شور انگيز و زيباى او غزلى است با اين مطلع:
رفتى، ولى كجا كه دل به جا گرفته اى
دل جاى توست گر چه دل از ما گرفته اى
علاوه بر اين كرمان صاحب بزرگان ديگرى چون شيخ احمد روحى، موسى بن عمران جيرفتى، شمس الدين ابراهيم محمد بردسيرى (صاحب مصباح الارواح) حامد الحسينى، خواجه شمس الدين محمد مرواريد وزير لايق سلطان حسين بايقرا كه در فن خوشنويسى و ساير علوم از سرآمدان عصر خود به شمار مى رفت است و نيز اساتيد فرهيخته اى چون دكتر روح الامينى، دكتر جواد برومند سعيد، دكتر رجبعلى پور، دكتر طاهره صفارزاده، هوشنگ مرادى كرمانى و دكتر ميمندى نژاد را بايد در اين رابطه برشمرد. همچنين هنرمندان گرانقدرى چون استاد على اكبر صنعتى نقاش وپيكرتراش و مجسمه ساز شهير كه آثار جاودانه او در موزه ۱۵ آبان تهران ميدان امام و موزه صنعتى كرمان از جاذبه هاى ارزشمند به شمار مى رود و كتاب شور عشق منتشر شده از سوى مركز كرمان شناسى، بيانى از انديشه خلاق هنرى اوست و نيز استاد قهارى، سازنده مجسمه خواجو در كرمان، و تنديس رازى در ميدان رازى تهران و... كه اين ديار همواره به وجودشان افتخار مى كند.
لازم به يادآورى است كه اين ديار گهرپرور فرزندان غيور و نام آوران سترگ ديگرى بويژه در دوره معاصر و در حوزه سياست دارد كه در اين مختصر به آنها اشاره نشد.

\ مشهد ـ حجت الاسلام و المسلمين سيداحمد علم الهدى امام جمعه مشهد در خطبه هاى نماز عيد قربان گفت: اين عيد يكى از اعياد بسيار مهم اسلامى و از جايگاه خاصى برخوردار است. وى همچنين با اشاره به ترفندهاى مختلف دشمنان و آمريكا براى ضربه زدن به انقلاب و ارزش هاى آن از طريق نفوذ فرهنگى خواستار هوشيارى عمومى جامعه برابر آنها شد.

\ قزوين ـ آيت الله هادى باريك بين، نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه قزوين گفت: آموزش اخلاق و اعتقادات اسلامى به فرزندان واجب است و بايد والدين در كنار پرداختن به تحصيلات علمى آنها را با معنويات و مسائل اسلامى آشنا كنند. امام جمعه قزوين با عرض تبريك به همه پيروان حضرت عيسى عليه السلام به مناسبت تولد پيامبر صلح و دوستى خاطرنشان كرد: علماى مسيحيت مى توانند با تذكر رهبران فاسد دنيا مانع ظلم و خونريزى در جهان شوند.

\ تبريز ـ آيت الله محسن مجتهدشبسترى، نماينده ولى فقيه در آذربايجان شرقى و امام جمعه تبريز گفت: انگيزه و هدف اصلى كنگره عظيم حج اتحاد و وحدت اسلامى است.وى در خطبه هاى نماز عيد قربان افزود: اين روز بزرگ نشان از تسليم محض در برابر خواست خدا بوده و قربانى دادن حضرت ابراهيم عليه السلام نشانه ايمان بالاى انسان است.

\ يزد ـ حجت الاسلام والمسلمين محمد على صدوقى، نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه يزد، بر درك بيشتر فلسفه حج تأكيد كرد و گفت: حج، عيد قربان و ماه ذى الحجه يادآور زندگى پربار حضرت ابراهيم عليه السلام است. وى، روز جمعه در خطبه هاى نماز عيد قربان در مسجد روضه محمديه افزود: عيد قربان يادآور امتحان بزرگ الهى و اخلاص حضرت ابراهيم عليه السلام در برابر خداى بزرگ است.

\ اراك ـ آيت الله احمد محسنى گركانى، نماينده ولى فقيه در استان مركزى و امام جمعه اراك گفت: عيد قربان مظهر شكوفايى اتحاد، وحدت، انسجام و برادرى مسلمانان جهان است. وى در خطبه هاى نماز عيد قربان افزود: عيد قربان رويكرد و كاركردهاى اجتماعى، فرهنگى، اقتصادى و سياسى دارد كه بايد توسط محققان، نويسندگان و واعظان تبيين شود.

\ بوشهر ـ آيت الله اسدالله ايمانى، نماينده ولى فقيه در استان و امام جمعه بوشهر در خطبه هاى نماز گفت: رسيدگى به همنوعان و نيازمندان از ويژگى هاى حج تمتع است. وى همچنين با اشاره به تولد حضرت عيسى بر پيروى مسيحيان از آن حضرت تأكيد كرد. وى با اشاره به عقب نشينى انگليسى ها از بصره و واگذارى امنيت اين استان به ارتش عراق اظهار داشت: اين اقدام نشانه شكست استكبار جهانى است.

\ سارى ـ آيت آلله نورالله طبرسى، نماينده ولى فقيه در مازندران و امام جمعه سارى با اشاره به فرمان خداوند به حضرت ابراهيم عليه السلام، عيد قربان را نماد از خودگذشتگى دانست و افزود: بايد بياموزيم كه در راه خداوند از عزيزترين هاى خود بگذريم. وى در خطبه هاى نماز عيدقربان كه روز جمعه در مصلاى سارى برگزار شد، افزود: علمى كه حضرت ابراهيم عليه السلام در اين روز انجام مى دهد، نشانگر عبوديت، بندگى و اطاعت از خداوند متعال است و اين روحيه بايد در تمام ايام در مسلمين وجود داشته باشد.

قزوين- آزاده گروسى: امسال به دليل وجود «آفلاتوكسين» در پسته ايران صادرات اين محصول به ساير كشورها كاهش يافت.
على اكبر ياسمى، مديركل دفتر ميوه هاى سردسيرى وزارت جهاد كشاورزى در همايش ارتقاى بهداشتى پسته در سازمان جهاد كشاورزى قزوين با اعلام اين خبر افزود: بهترين خريداران پسته ايران كشورهاى اتحاديه اروپا هستند كه امسال به دليل افزايش آفلاتوكسين، صادرات پسته به اين كشورها كاهش يافته است. وى با بيان اين كه در ۸ ماه گذشته ۱۱۱ هزار تن پسته به ارزش ۶۹۰ ميليون دلار به خارج از كشور صادر شده است، تصريح كرد: اين ميزان صادر در كل پارسال ۱۷۱ هزار تن پسته به ارزش يك ميليارد و ۱۸۰ ميليون دلار به خارج از كشور بوده است.
وى با اشاره به اين كه پسته ايران به ۷۰ كشور جهان صادر مى شود، افزود: ايران با ۶۷ درصد سطح زير كشت باغ هاى بارور پسته و ۶۰ درصد توليد، رتبه اول را در دنيا به خود اختصاص داده است. وى، ميزان متوسط آلودگى پسته مورد نظر كركس جهانى را «۱۰ ppb» اعلام كرد و گفت: در صورت تصويب اين طرح پسته ايران با «۱۵ ppb» آفلاتوكسين با مشكل مواجه خواهد شد.
وى با اشاره به اين كه براى كنترل ميزان آفلاتوكسين موجود در محصول پسته همه محموله هاى صادراتى پسته به كشورهاى غيراروپايى از اول شهريور ماه ملزم به دريافت گواهى بهداشت از مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى شده اند، اذعان داشت: رعايت اصول بهداشتى در توليد محصول و مديريت باغ ها از راه هاى كاهش آلودگى پسته است. وى، ايجاد ترمينال ضبط و فرآورى پسته و انتقال بموقع به اين ترمينال ها را مانع از افزايش ميزان آلودگى اين محصول دانست و خاطر نشان كرد: تعداد ترمينال هاى فرآورى پسته در سطح كشور ۸۸۱ واحد است كه متأسفانه ۶۰ هزار واحد خانگى و سنتى فرآورى پسته در كشور هنوز داير است. مديركل دفتر ميوه هاى سردسيرى وزارت جهاد كشاورزى گفت: در حال حاضر ۴۴۸ هزار هكتار باغ پسته در كشور وجود دارد كه سالانه از اين باغ ها بيش از ۲۸۰ هزار تن پسته توليد مى شود.
دكتر محمدرضا مهرنژاد، معاون مؤسسه تحقيقات پسته كشور نيز قدمت توليد پسته در ايران را بيش از ۳ هزار سال دانست و افزود: توليد تجارى اين محصول به ۱۰۰ سال گذشته برمى گردد. وى با بيان اين كه ۶۵ درصد پسته كشور در استان كرمان توليد مى شود، اظهار داشت: متوسط عملكرد پسته در ايران در هر هكتار ۱‎/۲ تن ا ست كه پتانسيل توليد در شرايط اقليمى با وضع موجود بيش از ۲ تن در هكتار است.
مهندس مسعود باش، معاون فنى و اجرايى سازمان جهاد كشاورزى استان قزوين نيز گفت: هم اكنون در استان قزوين ۴ هزار هكتار باغ پسته بارور و نهال وجود دارد كه سالانه از اين باغ ها بيش از ۲ هزار و ۵۰۰ تن پسته توليد مى شود.
وى با اعلام اين كه بيش از ۲ هزار تن پسته توليدى اين استان به كشورهاى عربى، آمريكا و آلمان صادر مى شود، افزود: در حال حاضر در استان قزوين ۴ خط ترمينال ضبط و فرآورى پسته و ۶۰ واحد سنتى و نيمه سنتى نيز وجود دارد. وى با بيان اين كه عمده باغ هاى استان قزوين پسته با ارقام قزوينى است كه داراى مزه، شكل ظاهرى و مواد غذايى بالا و با كيفيت است، ابراز اميدوارى كرد كه با ساخت ۴ واحد جديد فرآورى پسته در استان مشكل توليدكنندگان پسته حل خواهد شد.

بجنورد ـ بابك بهادرى : جاده ابريشم كه زمانى شرق را به غرب وصل مى كرد و كانون آن در شمال شرق ايران قرار داشت اكنون با ساخت راه هاى ريلى نمودى ديگر مى يابد؛ چينش قطعات آهن در كانون اين راه آغاز شده است.
كار ساخت خط ريلى حاشيه درياى خزر آذرماه آغاز شد. اين راه از ۳ كشور ايران، تركمنستان و قزاقستان مى گذرد و به خط آهن روسيه و اروپا وصل خواهد شد. همزمان با اين طرح، موافقت اصولى ساخت راه آهن «مشهد - بجنورد - گرگان» نيز صادر و قرارداد آن بسته شده است. آن طرف تر هم ساخت خط آهن گرگان به شاهرود و سمنان در دست مطالعه است.
* آغاز و پايان راه
راه ابريشم از قديمى ترين مسيرهاى تبادل كالاى تجارى، دانش و فرهنگ بشرى بين تمدن هاى يونانى و لاتين با آسياى شرقى، هندوستان و چين بوده كه بخش عمده اى از اين راه در قلمرو ايران از خراسان شمالى كنونى عبور مى كرده است. اين راه از شرق چين آغاز و پس از عبور از غرب چين به سمرقند و بخارا و سپس مرو در تركمنستان امروزى مى رسيد و از طريق عبور از خطه خراسان شمالى امروزى و گرگان به رى و سپس همدان مى رفت و به ۲ شاخه تقسيم مى شد؛ يك شاخه از طريق تبريز و ايروان به ترابوزان و سواحل درياى سياه و شاخه اى ديگر با عبور از دجله و در امتداد رود فرات تا انطاكيه در آسياى صغير ادامه يافت و به سواحل درياى مديترانه مى رسيد.
با توجه به رويدادهاى سياسى و اقتصادى ۲ دهه پايانى قرن بيستم، فروپاشى نظام هاى متمركز سوسياليستى، بازگشايى مرزهاى تجارى آنان، بهبود روابط بين كشورهاى آسيايى و تفكر تجارت جهانى، ايجاد كانون هاى جديد تجارت بين المللى در آسيا مورد توجه و بررسى جدى محافل جهانى قرار گرفت و استفاده از مسيرهاى ريلى به جاى راه هاى دريايى در تجارت آسيا- اروپا دوباره مطرح شد. اكنون موقعيت خاص مكانى استان خراسان شمالى به لحاظ مجاورت با كشورهاى آسياى ميانه و نيز طرح ساخت خط آهن مشهد - بجنورد - گرگان، موقعيت ممتازى را در برنامه كلان و يكپارچه سازماندهى و هدايت چگونگى رشد شبكه ها و حمل ونقل زمينى در آسيا به نام طرح توسعه شبكه زير بنايى حمل و نقل زمينى آسيا موسوم به آلتيد نصيب اين استان تازه تأسيس كرده است.
در دهه هاى اخير نخستين خط ريلى براى اتصال ايران به كشورهاى مشترك المنافع (همسود) موسوم به سرخس - تجن - مشهد ساخته شد و در سال ۱۳۷۵ به بهره بردارى رسيد. كشورهاى منطقه به وسيله اين راه آهن، توانستند بخش قابل توجهى از كالاهاى خود را صادر كنند. اما به گفته برخى كارشناسان اين مسير طولانى ترين مسير ريلى ايران به روسيه است كه با ساخت راه آهن جديد، بيش از ۶۰۰ كيلومتر از مسافت قبلى كاسته خواهد شد و مدت زمان حمل و نقل كالا نيز بيش از ۴۸ ساعت كاهش خواهد يافت.
توافقنامه ساخت خط ريلى حاشيه درياى خزر در آخرين نشست سران كشورهاى حوضه درياى خزر در تهران از سوى رئيسان جمهورى ايران، تركمنستان و قزاقستان امضا و از سوى رئيس جمهورى روسيه نيز حمايت شد. صاحب نظران، ساخت اين راه آهن را نقطه عطفى در تحول اقتصادى و تاريخى منطقه مى دانند و تأكيد مى كنند كه اجراى اين طرح علاوه بر توسعه اقتصادى و همگرايى كشورهاى منطقه، تحول بزرگى در عرصه حمل و نقل بين قاره اى ايجاد خواهد كرد.
بر اساس بررسى كارشناسان، طول اين مسير حدود ۹۰۰ كيلومتر خواهد بود. از مجموع اين مسير حدود ۱۰۰ كيلومتر در خاك ايران، ۷۰۰ كيلومتر در تركمنستان و ۱۰۰ كيلومتر نيز در قزاقستان ريل گذارى خواهد شد. ميزان ظرفيت جابه جايى كالا از طريق اين خط آهن سالانه تا ۱۰ ميليون تن كالا اعلام شده است. رئيس جمهورى تركمنستان در آيين آغاز اجراى اين طرح در مرز ايران و تركمنستان اعلام كرده است ساخت اين راه كه به وسيله آن اروپا، روسيه و كشورهاى آسياى مركزى به وسيله كوتاهترين راه به خليج فارس دسترسى پيدا خواهند كرد در اواخر سال ۲۰۱۱ ميلادى به پايان مى رسد. ميزان درآمد حاصل از ترانزيت كالا از سوى خط راه آهن جديد براى ايران حدود ۶۰ ميليون دلار در سال برآورد و اعلام شده است.
* كانون راه ريلى
همزمان با اجراى طرح خط ريلى شرق درياى خزر، مسيرهاى ريلى گرگان به بجنورد و مشهد و همچنين خط ريلى گرگان به شاهرود و سمنان نيز ساخته مى شود. وزير راه و ترابرى گفته است كه علاوه بر نوار ساحلى درياى خزر، راه آهن گرگان به اينچه برون واقع در مرز ايران و تركمنستان نيز ساخته خواهد شد. مسئولان اعلام كرده اند كه خط راه آهن شمال كشور به تهران، گرگان، بجنورد و مشهد ظرفيت بالايى براى حمل كالا و مواد خام دارد.
به گفته استاندار خراسان شمالى، مدت زمان ساخت راه آهن مشهد - بجنورد - گرگان بر اساس موافقنامه اى كه اخيراً از سوى كنسرسيوم مشترك ايران، اتريش و آلمان امضا شده، ۶۰ ماه تعيين شده است. محمدحسين جهانبخش اعلام كرد: ساخت اين خط ريلى، يك ميليارد و ۸۲۸ ميليون يورو هزينه خواهد داشت كه اين اعتبار از طريق فايناس تأمين مى شود. به گفته مسئولان، در اين طرح كه قرار است اجراى آن سال آينده به طور همزمان در ۳ استان خراسان رضوى، خراسان شمالى و گلستان آغاز شود حدود ۶۵۵ كيلومتر خط ريلى ساخته مى شود كه بخش عمده اين خط ريلى در استان خراسان شمالى به طول حدود ۳۰۰ كيلومتر ساخته خواهد شد.
استاندار خراسان رضوى نيز ساخته شدن خط آهن مشهد- بجنورد- گرگان را تحقق ارتباط با راه آهن كشورهاى آسياى ميانه و خليج فارس مى داند. به عقيده وى، اين خط آهن، قطب زيارتى ايران را به قطب سياحتى آن متصل خواهد كرد. به گفته كارشناسان در اين طرح ۲۶ ايستگاه با فاصله تقريبى ۲۵ كيلومتر، يك تونل ۲ هزار و ۸۰۰ مترى و ۴ تونل كوچك با ۲۵۰ تا ۹۰۰ متر طول ساخته مى شود. برآورد شده است كه به وسيله اين خط آهن، سالانه ۲ ميليون تن بار و يك و نيم ميليون مسافر جابه جا شود. اشتغالزايى اين طرح نيز ۵۰ هزار نفر پيش بينى شده است. استاندار گلستان هم اعلام كرده است كه سرعت حركت قطار در اين راه ۱۶۰ كيلومتر و در مناطق كوهستانى يكصد كيلومتر در ساعت خواهد بود. به گفته وى، ۴ ايستگاه گرگان، گنبد، بجنورد و مشهد ايستگاه هاى اصلى خط ريلى خواهند بود.

گرگان - خبرنگار «ايران»: اجراى زنده نمايش لباس در طرح هاى اسلامى و ملى با حضور بانوان استان گلستان براى نخستين بار برپا شد.
محمدرضا خاكپور، رئيس حوزه هنرى استان گلستان در همايش طوبى كه به همين مناسبت برگزار شد گفت: طراحى پوشش هاى اسلامى بانوان براى ترويج فرهنگ حجاب و عفاف از پارسال با عنوان طرح صدف در حوزه استان آغاز شده بود. وى هدف از اجراى اين طرح را تنوع در پوشش بانوان ايران اسلامى بيان داشت و افزود: نياز بانوان جامعه به پوشش كامل تر و زمينه ساز براى كاهش تقاضا نسبت به پذيرش الگوهاى غربى از ديگر اهداف اين طرح بوده است.
خاكپور افزود: طراحى و دوخت لباس ها از سوى هنرمندان فارغ التحصيل رشته طراحى و دوخت دانشگاه هاى مختلف كشور و استان و زيرنظر اساتيد برتر دانشگاه به اجرا درآمده و از ميان تعداد زيادى طرح انتخاب شده است.
همچنين دكتر مهديه الهى قمشه اى، كه براى شركت در اين همايش در گرگان به سرمى برد در سخنانى گفت: فعاليت زنان در جامعه از نوع انسانى است و اگر از ظاهر زيبا در كار استفاده شود از فرهنگ ما به دور است.
وى با اشاره به اين كه زنان در شعر فارسى جايگاهى ارزشمند داشته و تمام ادبيات ما در ستايش زنان است، گفت: زنان جايگاه بلندى در عرفان نيز دارند و عرفان از طريق زنان جارى شده است. دكتر قمشه اى تأكيد كرد: به اين سبب ظاهر زنان بايد همان گونه كه خداوند امر فرموده باشد اما مى توان معيارهايى را نيز استفاده كرد كه ارزش هاى واقعى را حفظ كند.
پس از سخنرانى دكتر قمشه اى نمايش زنده لباس بدون حضور آقايان با رعايت همه شئون اسلامى و از سوى تنى چند از بانوان اجرا شد كه استقبال بسيار حاضران در سالن را به همراه داشت. در اين نمايش كه با حضور ۳۰۰ نفر از بانوان برگزار شد ۳۰ مدل مختلف از مقنعه، چادر، مانتو و لباس مجلسى با طراحى اسلامى ارائه شد.
لباس هاى به نمايش درآمده داراى تزيينات نشأت گرفته از فرهنگ اسلامى و ايرانى بود و به گفته طراحان لباس ها، در رنگ هاى زنده و قابل استفاده با محيط كار، لباس ها طراحى شده بود.
سبيكه ميرقاسمى، يكى از طراحان لباس اين مجموعه در حاشيه مراسم گفت: در طراحى و دوخت لباس ها ديدگاه اسلامى مدنظر قرار گرفته بود ضمن آن كه سعى كرديم مدل هاى زيبا، مقبول و منطبق با جامعه ارائه شود.

اراك- خبرنگار «ايران»: نهم ديماه همزمان با سراسر كشور نخستين جشنواره زنان نام آور و نان آور منطقه غرب در كردستان برگزار مى شود.
«عالم»، كارشناس امور بانوان و خانواده استاندارى مركزى با بيان اين خبر در جمع خبرنگاران افزود: اين جشنواره با حضور استان هاى مركزى، لرستان، همدان، ايلام، قم و كردستان در استان كردستان برگزار مى شود.
وى ، هدف از برگزارى اين جشنواره را معرفى و تقدير از بانوان نان آور و بانوان نام آور در عرصه هاى مختلف علمى، پژوهشى، ورزشى، عقيدتى، اجتماعى و سياسى بيان كرد.
وى توضيح داد: در اين جشنواره از مادران شهدا، جانبازان و ايثارگران در عرصه دفاع مقدس، بانوان خير و نيكوكار و فعالان در عرصه سياسى، اجتماعى، فرهنگى و ورزشى تقدير خواهد شد.
او با اشاره به برپايى نمايشگاهى به همين مناسبت در جشنواره زنان نام آور و نان آور اضافه كرد: ۵ غرفه از اين نمايشگاه به بانوان استان مركزى اختصاص دارد. عالم توضيح داد: زنان نان آور معرفى شده از استان مركزى مى توانند محصولات و توليدات خود را در اين ۵ غرفه عرضه كرده و به فروش برسانند.
كارشناس امور بانوان و خانواده استان مركزى بر لزوم همكارى هرچه بيشتر سازمان ميراث فرهنگى، جهاد كشاورزى، بهزيستى، تعاون و فرماندارى هاى استان و ديگر دستگاه هاى مرتبط با اين جشنواره در زمينه تسريع در معرفى زنان نام آور و نان آور و موفق در اين عرصه ها تأكيد كرد.
وى ادامه داد: حداكثر ۵ نفر از بانوان استان به اين جشنواره معرفى خواهند شد.
عالم از اجراى موسيقى ويژه بانوان، اجراى زنده گروه هاى موسيقى بانوان، پخش فيلم هاى كوتاه با موضوع زنان، اجراى برنامه هاى علمى، فرهنگى، هنرى و دينى مرتبط با مسائل زنان به عنوان ديگر برنامه هاى جنبى اين جشنواره نام برد.