] مريم وادى پور ]

به تازگى پژوهشگر ايرانى بخش شيمى - بيولوژى دانشگاه «كبك» كانادا با بررسى ماده اى طبيعى نشان داده است كه استفاده از اين ماده و تركيب و پيوند آن با DNA خون مى تواند از تكثير بى رويه سلول هاى سرطانى در بدن جلوگيرى كند.
«رسوراترول» ماده طبيعى « پلى فنوليك » است كه ساختارى شبيه به فلاونوييدها دارد و به علت پيوند خاصى كه با DNA برقرار مى كند، نقش مهمى در پيشگيرى از ابتلا به سرطان دارد.
دكتر حيدرعلى تاج ميررياحى، پژوهشگر ايرانى دانشگاه «كبك» كانادا با بررسى اين ماده طبيعى نشان داده است كه رسوراترول از طريق تركيب با پروتئين موجود در پلاسماى خون، در سراسر بدن منتشر مى شود. وى همچنين ثابت كرده است كه اين ماده مى تواند با DNA نيز پيوند برقرار و از تكثير بى رويه سلول هاى سرطانى جلوگيرى كند.
پروفسور تاج ميررياحى درباره پژوهش اخير خود در گفت وگو با خبرنگار «ايران» مى گويد:
«رسو راترول يك آنتى اكسيدان است و مى تواند با راديكال هاى آزاد كه موجب آسيب رساندن به سلول ها و سرطانى شدن آنها مى شود، تركيب شود؛ با اين تركيب، اثرات مخرب راديكال هاى آزاد در سلول نيز كاهش مى يابد. در صورتى كه راديكال هاى آزاد با DNA تركيب شوند، ساختار آن را تغيير مى دهند و در نتيجه به سلول ها آسيب مى رسانند و موجب ابتلا به سرطان مى شوند.»
وى مى افزايد: «رسوراترول كه از پوست و آب انگور جدا مى شود، به مقدار زيادى قابل حل در الكل است و از آنجا كه در آب محلول نيست، بايد آن را به صورتى در بدن حل كرد تا به DNA برسد.
از تركيب «سرم آلبومين انسانى»
(Human Serum Albumin) با اين ماده، حلاليت رسوراترول در آب افزايش مى يابد و محلول حاصل به DNA منتقل مى شود و به نحو متفاوتى از ساير داروها با DNA پيوند برقرار مى كند.»
پروفسور رياحى توضيح مى دهد: «در واقع سرم آلبومين انسانى، منتقل كننده اين دارو به DNA سلولى است. سپس اين ماده از طريق پيوند خاص «اينتركاليشن»، بين دو زنجيره DNA قرار مى گيرد و از اين طريق راديكال هاى آزاد نمى توانند به DNA حمله كنند يا به آن واكنش نشان دهند. رسوراترول در سه مرحله شكل گيرى سرطان يعنى شروع، توسعه و پيشرفت آن دخالت مى كند.»
وى با اشاره به اين كه رسوراترول در ۷۰ نوع ماده گياهى وجود دارد، مى گويد: «پوست و آب انگور غنى ترين منبع حاوى رسوراترول است. اين ماده يك «فيتولاكسين» است كه براى دفاع از انگور در برابر اشعه ماوراى بنفش، باكترى ها و قارچ ها توليد مى شود. براين اساس هر يك گرم پوست انگور بين ۵۰ تا ۱۰۰ ميكروگرم رسوراترول دارد.»
وى مى گويد: «رسوراترول نه فقط با DNA، بلكه با RNA كه در سلول وجود دارد، تركيب مى شود. متأسفانه اين ماده در آب كه بيشترين ماده موجود در بدن است، حل نمى شود، اما حلاليت آن در واكنش با «بتا لاكتوگلوبولين» زياد مى شود و در نتيجه راحت تر در بدن حركت مى كند. به هر حال اميدواريم رسوراترول در مبارزه مؤثرتر با سرطان تأثيرگذارى بيشترى نسبت به ساير داروها داشته باشد.»
پروفسور حيدرعلى تاج ميررياحى كه داراى
۱۶۰ مقاله بين المللى و ۱۰ كتاب چاپ شده است، هم اكنون با انستيتو سرطان دانشگاه نيوجرسى و لاوال همكارى دارد و در حال انجام فعاليت هاى تحقيقاتى با دكتر شهره نفيسى، عضو هيأت علمى دانشگاه آزاد اسلامى در اين زمينه است.

] بدرالسادات خليفه سلطانى ]

تربيت بدنى محسوس ترين نوع آموزش براى رشد و تكامل جسمى، ذهنى، اجتماعى و روانى است. حركت يا الگو هاى حركتى هفتگانه كه براى بقاى انسان اوليه ضرورى و حياتى بوده، تشكيل دهنده اساس ساختمان حركت مهارتى است. اين فعاليت هاى اساسى عبارتند از: دويدن، پريدن، بالا رفتن، حمل كردن، بلند كردن، آويزان شدن و پرتاب كردن. شركت فعال افراد بخصوص بچه ها در ساعات درس تربيت بدنى و حضور در فعاليت هاى حركتى نه تنها موجب رشد همه جانبه فرد مى شود بلكه دركاهش ميزان رفتار هاى تخريبى افراد كه از حركت بى اصول نشأت مى گيرد نيز مؤثر است. حداقل ۳۰ دقيقه فعاليت بدنى در حد متوسط مثل پياده روى سريع، موجب بهبود جسمى، روحى و اجتماعى افراد جامعه مى شود ؛ اگر چه با افزايش سطح فعاليت، فوايد آن نيز افزايش مى يابد. در حال حاضر ميزان ورزش از هيچ نظر پاسخگوى نياز هاى مهارتى و جسمى نو جوانان نيست و حتى با يك بررسى ساده مى توان زيان هاى ناشى از اين كمبود را در ميان نوجوانان مشاهده كرد. در اين دوران الگوى بى تحركى بخصوص در دختران بيش از پيش تثبيت مى شود ضمن آن كه كودكان به طور طبيعى اجراى ماهرانه مهارت پايه را از خود به نمايش نمى گذارند. بنابر اين با توجه به اهميت تناسب و جلوگيرى از تغيير ظاهرى اندام كه موجبات درهم ريختگى ظرافت و زيبايى ظاهرى مى شوند، ضرورى است كه فعاليت هاى بدنى مناسب در دوران رشد و پس از آن صورت گيرد.
* فعاليت بدنى منظم
فعاليت بدنى منظم در طول روز نتايج مثبت بسيارى دارد. از آن جمله مى توان به اين موارد اشاره كرد.
- كاهش خطر مرگ و مير قبل از بلوغ
- كاهش خطر مرگ و مير ناشى از بيمارى هاى قلبى يا سكته مغزى كه عامل ۳۰ درصد از مرگ ها در جامعه فعلى است.
- كاهش خطر ايجاد سرطان روده و ابتلا به ديابت نوع ۲ تا ۵۰ درصد
- كمك به پيشگيرى يا كاهش استئوپروزى (پوكى استخوان) و كاهش خطر شكستگى لگن در زنان تا ۵۰ درصد
- كاهش خطر ايجاد دردهاى ناحيه كمر، ترفيع سلامت روحى و روانى و كاهش اضطراب، استرس و احساس افسردگى و تنهايى
- جلوگيرى از عادات خطرناك مثل مصرف سيگار، الكل و سوءاستفاده از مواد مخدر و رژيم غذايى بد و خشونت مخصوصاً در كودكان و نوجوانان
- تنظيم وزن بدن و كاهش خطر چاقى تا ۵۰ درصد نسبت به افراد بى تحرك
* ورزش و افزايش مراودات اجتماعى
شيوه زندگى فعال موجب مى شود افراد مسن دوستان جديدى پيدا كنند و در فعاليت هاى اجتماعى حضور و با سايرين در تمام سنين ، مراوده داشته باشند. اين همه به بهبود انعطاف پذيرى، تعادل و قوام عضلانى منجر مى شود و خطر سقوط به علت كاهش قدرت عضلات را در سنين بالاتر از بين مى برد. مطالعات انجام شده نشان مى دهد كه شيوع بيمارى هاى مغزى در افرادى كه از نظر بدنى فعال هستند، كمتر است. ورزش مى تواند به درمان برخى از اختلالات فكرى مثل افسردگى كمك زيادى بكند به طورى كه جلسات ورزشى برنامه ريزى شده مطابق با سطح تناسب بدنى هر فرد يا پياده روى ساده حداقل ۳۰ دقيقه سريع در روز يا ۱۰ دقيقه پياده روى سريع
۳ بار در روز يا ۲۰ دقيقه در ابتداى صبح و ۱۰ دقيقه در طول روز، مى تواند در رفع اختلالات روحى و روانى مؤثر باشد. حتى اگر مشغله شما زياد باشد باز هم مى توانيد از اين برنامه ساده پيروى كنيد و فرصت يافتن دوستان جديد و اتصال با جامعه و كاهش احساس تنهايى و محروميت اجتماعى را در خود افزايش دهيد. تحرك و فعاليت منظم در سنين بالا به كاهش درد و بسيارى از بيمارى ها از جمله آرتريت، استئوپروز و فشار خون بالا منجر مى شود.

مطالعات جديد محققان نشان مى دهد مصرف روزانه ۳۰ گرم از روغن هسته انگور به علت داشتن لينولئيك، اثرات سودمندى بر كلسترول نوع خوب بدن (HDL) دارد و مصرف آن در مدت دو هفته HDL را ۱۳ تا ۱۴ درصد افزايش مى دهد.
تحقيقات بر روى هزاران بيمار حاكى است كه به ازاى هر يك درصد افزايش HDL، بين ۳ تا ۴ درصد خطر حمله هاى قلبى كاهش مى يابد و اين امر به معنى كاهش ريسك بيمارى گرفتگى عروق بين ۳۹ تا ۵۶ درصد است. گزارش ها و يافته هاى ديگرى نيز ثابت مى كنند كه مصرف همين مقدار روغن هسته انگور، موجب كاهش LDL (كلسترول نوع بد بدن ) در مدت سه هفته مى شود.
اسيد لينولئيك يكى از دو اسيد چرب ضرورى است كه بدن به تنهايى قادر به ساخت آن نيست. اين اسيد همان اسيد چرب امگا ۶ است. مطالعات نشان مى دهد اين اسيد چرب در بيشتر رژيم هاى غذايى به مقدار كافى وجود ندارد. روغن هسته انگور همچنين موجب كاهش اجتماع پلاك ها در عروق مى شود و از چسبيدن ذرات به همديگر و شروع فرايند بيمارى قلبى و گرفتگى عروق جلوگيرى و همچنين اثرات زيان آور چاقى و ديابت را تعديل مى كند.
* دوستدار قلب
مصرف روغن هسته انگور در غذا دو ماده مغذى و كليدى ويتامين E و اسيد لينولئيك را در رژيم غذايى تأمين مى كند. اين روغن مقدار بسيار زيادى آنتى اكسيدان ويتامين E دارد و همچنين منبع اسيد لينولئيك ، اسيد چرب ضرورى امگا ۶ است؛ بنابراين مصرف آن در رژيم غذايى روزانه بسيار توصيه شده است.
اين روغن در توليد هورمون « پروستاگ لاندين » در بدن كه براى كاهش فشار خون، دلمه شدن خون و عفونت مؤثر است، دخالت دارد. به علاوه اين روغن عارى از كلسترول است و با كاهش اسيد هاى چرب اشباع، موجب كاهش حمله قلبى و مشكلات گردش خون در بدن مى شود.
* آشپزخانه بى دود
روغن هسته انگور به علت قابليت تحمل درجات مختلف حرارت بالا، بدون ايجاد دود، بسيار اهميت دارد، به عبارتى اين روغن مى تواند براى سرخ كردن در درجات حرارت بالا بدون سوختن و دود كردن استفاده شود، اين در حالى است كه روغن زيتون در ۲۵۰ درجه فارنهايت و روغن كنجد در ۴۱۰ درجه فارنهايت دود مى كنند. اين روغن در مقايسه با ساير روغن ها، غلظت كمترى دارد و مزه چربى آن كمتر احساس مى شود، لذا براى تهيه سالاد و نان بسيار مناسب است. براى حفظ بيشتر خواص روغن هسته انگور بهتر است آن را در شيشه هاى سبز رنگى كه تا ۹۷ درصد، اشعه ماوراء بنفش را فيلتر مى كند، نگهدارى كنيد. اين كار موجب حفظ مواد مغذى موجود در روغن مى شود و از ساخت اسيد هاى چرب ترانس و راديكال آزاد جلوگيرى مى كند.

* كارشناس آزمايشگاه مواد غذايى دانشگاه علوم پزشكى ايران