[ جانعلى فتحى]

اُرس درختى ۲ پايه از خانواده سرو، يكى از معدود سوزنى برگ هاى بومى شمال ايران و درخت مقاوم و زيباى مناطق جنگلى و كوهستانى بويژه شمال كشور محسوب مى شود.
ناحيه رويشى اين درخت از غرب تا شرق در امتداد دامنه هاى جنوبى رشته كوه هاى البرز و از شمال غربى تا جنوب در امتداد ارتفاعات البرز و زاگرس است.
صبر و مقاومت در برابر خشكى و سرما، قابليت رويش در ارتفاعات بيش از ۳ هزار مترى از سطح دريا و سرسبزى از ويژگى هاى اين درخت زيباست كه توسعه كاشت آن در ارتفاعات، روند فرسايش خاك را در كشور كاهش مى دهد.
ارس (Persian Juniper) درختى كوهستانى، با ارتفاع ۷ تا ۱۰ متر، برگ هاى فلسى، ميوه هاى ارغوانى رنگ و قطر ۸ تا ۱۲ سانتى متر به ۲ صورت درختچه هاى پراكنده در برخى از مناطق شمال از جمله جاده لوشان، هراز، جاده چالوس در دل سنگ ها و صخره ها، قابل مشاهده است. زيستگاه اصلى ارس، مناطق بنه بادام بوده و اكنون در بسيارى از مناطق كشور جز درختچه هايى پراكنده، چيز ديگرى از آن ديده نمى شود.
به اعتقاد جمعى از كارشناسان منابع طبيعى غرب مازندران، تكثير و كاشت نهال اين درخت بايد در توسعه جنگلكارى و احياى جنگل هاى مخروبه مورد توجه قرار گيرد.
به اعتقاد اين كارشناسان از آنجايى كه ارس در جاهايى قابليت رشد دارد كه درختان ديگرى نمى رويد، بنابراين غرس اين درخت تا حد زيادى در پايدارى خاك و جلوگيرى از فرسايش وتخريب خاك درمناطق كوهستانى مؤثر است.
عضو هيأت علمى مؤسسه تحقيقات جنگل و مرتع كشور مى گويد: احياى جنگل ها از طريق كاشت نهال ارس ضرورى است.
مصطفى خوشنويس مى افزايد: ارس يكى از گونه هاى خاص مناطق كوهستانى است كه در ارتفاع بيش از ۲ هزار و ۵۰۰ متر از سطح دريا ديده مى شود. وى اظهار مى دارد: اين گونه حتى در ارتفاع ۳ هزار و ۹۰۰ مترى نظير فيروز كوه نيز مشاهده شده است.
وى خاطرنشان مى كند: اين گونه دير زيست كه پايه كهنسال زيادى از آن در كشور يافت مى شود، جنبه تقدس دارد.
به گفته خوشنويس، درخت ارس از نظر آبخيزدارى اهميت زيادى دارد و مى تواند در مناطق كم آب و خشك نيز رشد كند.
وى مى افزايد: اين گونه قادر است پس از ۵ تا ۶ ماه بدون نياز به آب، فصل خشك را تحمل كند.
اين عضو هيأت علمى مؤسسه تحقيقات جنگل و مرتع كشور ادامه مى دهد: اگر منطقه اى با اين گونه درختى احيا شود، پوشش سبز آن براى هزاران سال تأمين مى شود.
خوشنويس تصريح مى كند: ارس، چوب صنعتى خوبى ندارد ولى در برابر آفات و پوسيدگى بسيار مقاوم است. وى خاطرنشان مى كند: در حال حاضر تكثير درخت ارس از طريق بذر انجام مى شود ولى از طريق قلمه زنى نيز مى توان آن را تكثير كرد.
به گفته او توسعه كاشت ارس در مناطق كوهستانى و با ارتفاع زياد در تثبيت خاك و جلوگيرى از فرسايش خاك مؤثر است.
خوشنويس مى گويد: اكنون اين گونه سوزنى برگ در قسمت هايى از مناطق شمالى و شمال شرق مانند باجگيران، لاين، آذربايجان شرقى و غربى رويشگاه هاى وسيعى دارد. معاون آموزشى دانشكده منابع طبيعى دانشگاه تربيت مدرس مى گويد: ارس، يكى از ۴ گونه سوزنى برگ موجود در جنگل هاى كشور است كه ارزش بالايى دارد.
سيد محسن حسينى مى گويد: ۴ گونه سوزنى برگ نظير زربين، سرو خمره اى، سرخدار و ارس در كشور وجود دارد و بقيه گونه هاى موجود درختان در جنگل ها، پهن برگ است. وى مى افزايد: گونه هاى مختلف درخت ارس، نظير سابينا، آكسيدروس، كمونيس، پلى كارنوس از ديگر گونه هاى با ارزش و با اهميت هستند. اين استاد منابع طبيعى مى گويد: ارس در جا هايى مانند شكاف سنگ ها و صخره ها قابليت رشد ندارد.
به گفته حسينى اين گونه بسيار مقاوم ولى بدون وجود خاك نمى تواند زندگى كند، بنابراين بايد براى توسعه كاشت آن برنامه ريزى شود.
وى مى گويد: توسعه كاشت اين گونه در توسعه جنگل كارى و جنگل هاى مخروبه به عنوان يك اولويت بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.
معاون آموزشى دانشكده منابع طبيعى دانشگاه تربيت مدرس واقع در شهرستان نور تصريح مى كند: سبز كردن بذر اين گونه از جمله مشكلات ما است زيرا برخى حشرات از مغز بذر آن، تغذيه مى كنند.
اين استاد دانشگاه مى افزايد: تحقيقات نشان داده كه بذر اين درخت براى سبز شدن در ايران بايد تا ۲ سال در لايه هاى برف باشد تا قوه ناميه آن به دست آيد.
حسينى خاطرنشان مى كند: اكنون اين گونه به صورت تك پايه و پراكنده در كشور وجود دارد كه بايد براى توسعه آن تلاش جدى تر شود.
پژوهشگر مركز تحقيقات كشاورزى و منابع طبيعى استان مازندران مى افزايد: در حوزه آب و هوايى شمال ايران درخت ارس زيادى وجود ندارد.
يوسف گرجى بحرى مى گويد: به ندرت تك گونه هاى اين درخت در برخى از حوزه ها نظير گرگان و مينودشت وجود دارد.
وى مى گويد: در نيمه جنوبى رشته كوه البرز مانند جاده كرج نمونه هايى از اين درخت كه در مقابل سرما و خشكى مقاوم است، مشاهده مى شود. گرجى بحرى خاطرنشان مى كند: اين گونه براى توسعه جنگل در ساير مناطق كشور مفيد است و تحقيقات زيادى در اين زمينه انجام شده است.
وى تصريح مى كند: گونه هاى درختى متنوع ديگرى درشمال وجود دارد كه بايد براى توسعه جنگل كارى مورد توجه قرار مى گيرد.
اين پژوهشگر مى افزايد: انواع افرا، بلوط، ممرز، از جمله نمونه هايى هستند كه براى توسعه و احياى جنگل در مناطق شمال است. در جنگل هاى ۱‎/۸ ميليون هكتارى شمال ۹۱ گونه درختى و ۲۱۱ گونه درختچه اى وجود دارد.

آداب و رسوم و عقايد و عادات اقوام ، نماينده تفكر و خصوصيات آنهاست. بيشتر از اين رهگذر است كه مى توان روحيه خاص هر ملت را دريافت. درباره افسانه هاى كرمانى بايد گفت كه برخى از افسانه ها يا ترانه ها ممكن است خالص باشند و برخى ديگر تركيبى هستند از افسانه هاى رايج در ساير نقاط كشور. منتهى در طى ساليان متمادى با لهجه و طرز تفكر و محيط زندگانى مردم ممزوج و آميخته شده و به صورتى متفاوت در آمده است.
اين شباهت در بين افسانه هاى دنيا حكمفرماست. داستان فاطى كو از مجموعه داستان هاى كرمانى است كه در واقع همان داستان مشهور سيندرلا است كه در اروپا، آمريكا و در شرق آفريقا به صورت هاى مختلف روايت شده است. در زمينه تحقيق آداب و رسوم اين مانع برسر راه قرار دارد كه همه بخش هاى مخصوصى از فولكلور منحصراً مربوط به نوشته و كاغذ و كتابت مى شود و هرگز به صورت شفاهى و دهان به دهان آموخته و پخش نمى شود مثل: ثبت تولد در پشت قرآن و نگارش يادگارى روى ديوارها.
مانع ديگر علومى است كه به طور شفاهى و دهان به دهان آموخته و پخش مى شود، مانند حركات مربوط به بدن شامل رقص ها، بازى ها و اطوارها.
درباره فرهنگ مردم كرمان دانستنى هاى توده مردم مد نظر است از جمله: افسانه ها، قصه ها، شوخى ها، ضرب المثل ها، معما ها، آوازها، دعاها، لعنت ها، قسم ها و طعنه ها، از جمله مى توان از اتلك تى تتلك و طرز بازى آن، قلقلك كه مخصوص بچه هاى خردسال است و گوساله فنگلى، ياد كرد. عجايب صنعتى ديدم در اين دشت كه بى جون ور رد جون دار مى گش(كنايه از مى گشت). جواب چيستان گرجين يا خرمن كوب.
* پختن آش چهارشنبه سورى
به هر نخود يك قل هوالله احد مى خوانند و صبح روز چهارشنبه با آن آش رشته مى پزند و از خمير آن آدمك درست مى كنند و در آش مى اندازند تا بپزد كه اين آش براى سلامت مفيد است. نمونه هايى از قصه ها: مانند بزوگرگو، داستان فاطى كو، قصه رمال باشى، قصه سوسكو، قصه سنگ سمور (صبور)، قصه نخودو، مشكل گشا، قصه پسر پادشاه و پرى.
* اصطلاحات كرمانى
برخى از مانند ها و اصطلاحات مردم كرمان از اين قرار هستند: با «پرنجو» صورتش را سرخ كرده، يا گذار سگ به سلاخونه مى افتد، يا مثلاً بو پولش مياد. (پولش، از پولشيدن يعنى سوختن مو و پارچه). از آداب و رسوم و سنن قديمى يكى پا انداز است. يعنى طرز وارد شدن عروس به خانه داماد، اصطلاحاً آنچه داماد هنگام ورود عروس به خانه اش به او مى دهد. معمولاً عروس را در خانه نگه مى دارند و پدر داماد مى آيد و مى گويد يك قرآن دارم.
اطرافيان نمى گذارند عروس وارد شود. مى گويد يك سفر كربلا هم روش. باز هم اطرافيان راضى نمى شوند. سپس مقدارى پول يا طلا مى دهد تا عروس و اطرافيان راضى شوند. يا اصطلاح پشت و رو شدن، مخالف و دشمن كسى شدن.
زبان مردم كرمان، فارسى ادبى و دامنه اصطلاحات آن وسيع است. مردم شهر مانند شيرازيان بخش هاى مفتوح را به كسر تلفظ مردم تهران شنيده مى شود. گذشته از اين اغلب واژه هايى كه ميان آنها تلفظ آ است، به او تبديل مى شود. در لهجه كرمانى اختلاف بين تلفظ غين وقاف است. مردم اين شهر قاف را آخر حلق و خا تلفظ مى كنند.
نكته ديگر در لهجه كرمانى اضافه كردن (و) به آخر پاره اى از اسامى: دختو، سوزنو، ماشينو و در برخى موارد، واژه، دگرگونى عمده پيدا مى كند. مثلاً به چروك، «كرچو» مى گويند. نكته ديگر تصغير و تخفيف نام هاى اشخاص است. مثلا محمد را مى گويند: مملو‎/ غلامحسين (غلو) و… نمونه هايى از ترانه هاى محلى و قصه هاى موزون: از كجا ميايى، از بندرو، چى بار داره چغندرو - الو شد، بى بى سوار گو شد، لنگ كفشش پرتو شد. درباره غذاهاى رايج مردم كرمان: مثلا آب گرم و آرد را با روغن و پياز سرخ مى كنند و بعد از سرخ شدن آب در آن مى ريزند و مى گذارند تا جوش آيد و بعد از افزودن سيب زمينى،تخم مرغ در آن مى شكنند. تهرانى ها اين غذا را اشكنه مى نامند.
از غذا هاى سنتى ديگر، آبگوشت، اماچو و شله زرد است كه به آن ابراهيم خانى مى گويند. آش قفا پا كه معمولاً پس از رفتن مسافربراى سلامت وى مى پزند و به همسايگان و آشنايان مى دهند. علاوه بر اين، سنت هاى ديگرى نيز وجود دارد. مثلا: در روز ۲۱ ماه مبارك رمضان، قوارهاى بلند و
كم پهناى كاغذ را به روزه داران مى دهند تا هر يك بسم الله الرحمن الرحيم را روى آن بنويسند. بعد از اين كه چهل بسم الله ... نوشته شد آن را تا مى كنند و در جيب مى گذارند. اعتقاد عمومى بر ين است كه اين چهل بسم الله انسان را از خطر و مصيبت نجات مى دهد.

[ حجت عبدالرحمانى ]

زنوزق يكى از روستاهاى پلكانى ايران با ۴ هزار نفر جمعيت است كه در مجاورت شهر زنوز قرار دارد. با اين كه روستاى زنوزق به گواه كارشناسان، از بالاترين پتانسيل بالقوه در مباحث گردشگرى برخوردار است، اما گمنامى اين روستا به واسطه عدم معرفى مناسب موجب شده است فعاليت هاى متمركز براى ارتقاى وضع اين روستا در مباحث گردشگرى بسيار كم رنگ و كم اثر باشد به طورى كه اين روستا علاوه بر ميزبانى گردشگرى نامتمركز حتى به جز موارد نادر مورد بازديد جدى مسئولان قرار نگرفته است.
كارشناسان، با تأكيد بر اين كه اين روستا و آثار تاريخى موجود در آن مورد توجه همگان است، معمارى ويژه قيزيل كرپ (پل طلايى) و بافت هاى ديگر تاريخى شهر زنوز و روستا آن را جزو منحصر به فردترين بافت هاى موجود در روستاهاى كشور اعلام مى دارند.زنوزق در كنار شهر زنوز در ۳۰ كيلومترى شمال غربى شهرستان مرند واقع است.
خيابان اصلى زنوز را به سمت شرق كه طى كنيد دورنماى يكى از زيباترين روستاهاى ايران با حفظ تمام سنت ها و آيين هاى خود متجلى مى شود. روستايى پلكانى كه در تمام حياط و پشت بام هاى آن طبق هاى برگه زردآلو ديده مى شود. روستايى كه به درختان عظيم سپيدار ختم شده و به وسيله همين پوشش سبز و بلند از ديگر جاذبه هاى منحصر به فرد منطقه جدا شده است.
صنعت نخست مردم اين روستا مانند روستاهاى زمهرير و درق توليدات محصولات سردرختى مانند سيب، زردآلو و گردو است. رمه هاى گوسفند نيز در گوشه كنار دشت هاى اطراف روستا ديده مى شوند كه براى مردم اين روستا به منزله ثروتى عظيم محسوب مى شوند.
از نخستين كوچه سربالايى روستا به داخل مى رويم. كوچه ها و خانه هاى اين روستا به طرز عجيبى هويت تاريخى خود را حفظ كرده اند. شايد اگرهر گردشگرى فقط چند قدم در اين كوچه ها بردارد و چهره زنان و كودكان را كنار ديوارهاى كاهگلى ببيند زمان و تاريخ را فراموش كند. آبى، سبز، نارنجى و گاه قرمز عمده ترين رنگى است كه در لباس زنان اين روستا به چشم مى خورد.
مردمانى سختكوش و خندان. كمتر چهره اى در اين روستا را بدون خنده مى توان ديد. طبيعت و زلالى منطقه، چنان صفايى به مردمان روستا داده است كه هر گردشگرى را در نگاه نخست به خود جلب مى كند.
يكى از كوچه ها را تا انتها پيش مى رويم. پيرزنى كنار چشمه اى ايستاده و با بيلى راه آب را هموار مى كند. پيش مى رويم: سلام مادرجان . نگاهمان مى كند و با لبخندى جوابمان را مى دهد . قبل از آن كه سئوالى بپرسيم ، مى گويد: «شما جهانگرديد.»تعجب نمى كنيم. مردمان اين روستا به ميهمان نوازى شهره عام و خاص اند. دوباره مى پرسد:« كجاها را ديده ايد خوشتان آمد غذا خورده ايد » و چند سئوال ديگر كه شايد مجرب ترين راهنماها هم فراموش كنند آنها را از ميهمان خود بپرسند.
آن پايين هم درق است .نگاهش را دنبال مى كنم. پايين دره اى كه در شمال غربى روستا قرار دارد روستاى ديگرى ديده مى شود. روستايى مملو از درختان گردو، سيب، زردآلو و چشمه هايى كه صدايشان در تمام منطقه پيچيده بود.يكى از شاخصه هاى اين مكان روستاهاى به هم چسبيده بود كه همانند نگينى دورتادور زنوزق را فراگرفته اند.
از پيرزن درباره آداب و رسوم آنجا مى پرسم:«جشن عروسى و مراسم عزادارى در ماه محرم به علاوه مراسم چهارشنبه سورى، نوروز و اعياد مذهبى مانند عيد قربان و غدير را مفصل برگزار مى كنيم.» از توضيحاتى كه مى دهد معلوم مى شود با بيشتر نقاط ايران در اجراى اين مراسم مشتركند.
راه كوچه را پيش مى گيريم و به آخرين حياط روستا در بلندترين نقطه مى رسيم. چشم انداز بسيار رؤيايى دارد. با اين كه توپوگرافى منطقه كوهستانى است اما تا چشم كار مى كند افق پيداست. افقى بالاتر از تمام كوه ها و تپه هاى اطراف شهر زنوز. هر ۴ سوى نگاهمان بى انتهاست. تنها سوى چشمان است كه اين انتها را مشخص مى كند. شاخصه اى كه در هيچ كدام از روستاهاى ايران وجود ندارد.
زنوزق بى شك از منحصربه فردترين روستاهاى تاريخى و طبيعى ايران است . در اين روستا خانه هايى ديده مى شود كه مربوط به دوره هاى صفوى است. گورستان اين روستا نيز حكايت هاى زيادى دارد. سنگ نوشته هايى در اين گورستان وجود دارد كه با استناد به خورشيدهاى حك شده اش مى توان آنها را به دوره هاى خيلى گذشته نسبت داد.
زنوزق روستايى است كه مجموعه عوامل طبيعى و تاريخى آن، مى تواند آن را به يكى از ممتازترين روستاها در مباحث فرهنگى و گردشگرى تبديل كند. امرى كه تا به حال محقق نشده است اما آنچه مشهود است سازمان ها و ارگان هاى مختلف تلاش هاى گسترده اى را براى معرفى و رساندن اين روستا به جايگاه واقعى خويش آغاز كرده اند.
در برخى جاها از زنوزق با نام ماسوله آذربايجان شرقى نام برده مى شود كه اين قياس صحيح نيست. با اين كه ماسوله يكى از زيباترين روستاهاى كشور است اما مجموعه عواملى كه در زنوزق گردهم آمده اند در هيچ روستايى حتى ماسوله وجود ندارد.
مجموعه جاذبه هاى طبيعى و تاريخى كه در اين روستا و مناطق اطراف آن وجود دارد يكى از نادرترين پتانسيل هاى گردشگرى ايران است. از سيب و زردآلو و عسل كه هركدام به عنوان يك شاخصه براى اين روستا محسوب مى شود بگذريم، كوه ها و تفرجگاه هاى مستعد فراوانى در حاشيه اين روستا وجود دارد كه هر كدام به تنهايى در ايام مختلفى از سال پذيراى گردشگران خارجى و داخلى است. كوه هاى سلدرم، سد زنوز و توپوگرافى اطرافش، باغ زيباى امينى، چشمه هاى آب معدنى فراوان و دشتهايى در ارتفاع ۲ هزار مترى از سطح دريا كه ارديبهشت آنها همانند تكه اى جدا شده از بهشت است.
با اين كه اين روستا مورد توجه كارشناسان مختلف قرار گرفته و مسائل حفاظتى درباره بافت تاريخى و روستايى آن رعايت مى شود اما تا چندى قبل بدون در نظر گرفتن هويت تاريخى اين روستا اقدام هايى براى ايجاد رفاه مردم انجام شده كه آسيب جدى به اين روستا وارد كرده است. اقدام هايى مانند جدول كشى و آسفالت كه در صورت مطالعه بيشتر مى توانست به شكل بهترى همگون با بافت طبيعى روستا انجام شود.
با اين كه بسيارى از كارشناسان معتقدند ثبت اين روستا در فهرست يونسكو سال هاست به تأخير افتاده اما شايد اين تأخير به سود زنوزق تمام شده باشد. در حال حاضر كمتر روستايى در ايران وجود دارد كه تمام بافت ها، سنت ها و پوشش هاى قديمى خود را حفظ كرده باشد.

مازندران ـ خبرنگار «ايران»: استاندار مازندران با اشاره به افت شديد فشار گاز و قطع آن در برخى از شهرهاى استان گفت: اين مشكل بزودى برطرف مى شود.
افت شديد فشار گاز و قطع آن در چند روز گذشته در برخى از شهرهاى مازندران از جمله در سارى و قائمشهر سبب بروز مشكلات عديده اى براى قشرهاى مختلف مردم شده است. ابوطالب شفقت در جلسه ستاد بحران استان افزود: با پيگيرى و تلاش هاى صورت گرفته، كارشناسان و مديران ارشد شركت گاز كشور در صدد رفع مشكل قطع گاز در مازندران هستند.
وى اظهار داشت: براى رفع مشكل قطع گاز در مازندران، با هماهنگى هاى صورت گرفته، قرار است يك خط اتصال از مسير لوله گاز قزوين به ساوه براى تقويت فشار گاز انجام شود. وى بر لزوم دوگانه سوز كردن سيستم حرارتى بويژه در دستگاه هاى دولتى تأكيد كرد و گفت: بايد با تدابير لازم درخصوص جايگزين كردن سوخت در ادارات گام هاى اساسى برداشته شود. وى به كمبود نان در برخى از شهرهاى مازندران به دليل قطع گاز بويژه در شهر سارى اشاره و تصريح كرد: مسئولان بايد با اتخاذ راهكارهاى اساسى اين مشكل را رفع كنند. مديرعامل شركت گاز مازندران نيز در اين جلسه گفت: شهرهاى سارى، آمل، قائمشهر و بابل در مقايسه با ديگر شهرها با بيشترين مشكل در ارتباط با قطع گاز مواجه هستند و مشكل آنچنانى در مورد قطع گاز از غرب مازندران گزارش نشده است.

شيراز- خبرنگار «ايران»: فرماندار شيراز با استناد به نتايج گزارش فنى درباره علت قطعى سقوط ۲ فروند هلى كوپتر در درياچه مهارلو كه در بهمن ماه پارسال به وقوع پيوست، پرواز هلى كوپتر بر فراز اين درياچه را به طور كامل ممنوع اعلام كرد.
ابراهيم عزيزى افزود: براساس بررسى هاى فنى و اظهار نظر كارشناسى اعضاى گروه بررسى كننده علل و عوامل سانحه سقوط ۲ فروند هلى كوپتر در درياچه مهارلو، علت اصلى سقوط اين هلى كوپترها، عدم تشخيص موقعيت از سوى خلبانان به خاطر وضع جوى خاص فضاى درياچه مهارلو بوده است. وى خاطر نشان كرد: از آنجا كه وضع آب درياچه مهارلو به گونه اى است كه موجب انعكاس شديد نور شده و در پى آن، خطاى ديد خلبانانى كه برفراز آن پرواز مى كنند را موجب مى شود، احتمال بروز حوادث مشابه و سقوط هلى كوپترها بويژه در ارتفاع كم وجود دارد.
عزيزى تصريح كرد: به منظور جلوگيرى از وقوع حوادث مشابه، پرواز تمام هلى كوپترها روى درياچه مهارلو ممنوع اعلام شده و مراتب براى رعايت موضوع به اداره كل فرودگاه هاى استان فارس، سازمان هلى كوپترى و حفاظت پرواز يگان هاى نظامى و انتظامى ابلاغ شده است. وى اخطار داد: در صورت انجام هر نوع پرواز هلى كوپتر بر فراز مهارلو كه منجر به حادثه اى شود، موضوع تحت پيگرد قرار گرفته و مسئوليت حادثه، متوجه عاملان آن خواهد بود. به گفته فرماندار شيراز، تاكنون سابقه سقوط ۶ فروند هلى كوپتر در درياچه مهارلو در چند سال اخير به ثبت رسيده است.
گفتنى است در ۲۶ بهمن پارسال يك فروند هلى كوپتر آكوريل متعلق به شركت هواپيمايى ايران وابسته به وزارت نفت در درياچه مهارلو سقوط كرد و ۲ روز بعد كه يك فروند هلى كوپتر آكوريل ديگر براى بيرون كشيدن لاشه هلى كوپتر قبلى به محل اعزام شده بود نيز در همان محل سقوط كرد.
با توجه به اين كه بررسى هاى اوليه كارشناسان حاكى از اين بود كه خطاى ديد خلبانان، عامل وقوع اين حوادث بوده است، پرواز هلى كوپتر بر فراز مهارلو از سوى فرماندار شيراز به صورت موقت و براى حدود يك ماه ممنوع اعلام شد و درپى اظهار نظر نهايى كارشناسان و تأييد نظر اوليه، ممنوعيت پرواز هلى كوپتر بر فراز مهارلو به صورت دائمى اعلام شده است.
درياچه مهارلو معروف به درياچه نمك در فاصله ۲۷ كيلومترى جنوب شرقى شيراز واقع شده است.

مسجد سليمان ـ خبرنگار«ايران»: ۷۵زوج جوان مسجد سليمانى شروع زندگى مشترك خود را در هواى بارانى مسجد سليمان جشن گرفتند.
سازمان بهزيستى و شركت نفت مسجدسليمان كه متولى اين جشن در روز ملى خانواده بود به همراه ولى محمد ريماز و مظفر اسيوند دو تن از نيكوكاران مسجد سليمانى جهيزيه و هداياى اين زوج هاى جوان را كه همگى ملبس به پوشش بختيارى بودند تقبل كردند. على عسگر ظاهرى، مديركل سازمان بهزيستى استان خوزستان گفت: امسال براى ۱۵۰۰ خانواده تحت پوشش بهزيستى استان خوزستان مسكن ساخته خواهد شد و تاكنون نيز تعداد ۶ هزار زن خود سرپرست تحت پوشش بيمه قرار گرفته اند. وى افزود: توجه به نهاد خانواده نقش بزرگى در سلامتى جامعه دارد و هدف از برگزارى اين جشن ازدواج تحكيم خانواده و توجه به معنويات زوج هاى جوان براى رشد و بالندگى فرزندان صالح در جامعه است. وى افزود: سازمان بهزيستى استان مبلغ ۳۰ ميليون تومان به عنوان جهيزيه به اين زوج هاى جوان هديه داده است.

گروه شهرستانها ـ بارش سنگين برف و باران در ۲ روز گذشته، تمام استان هاى شمالى، مركزى، غربى و شمال غرب كشور را سفيد پوش كرد.
به گزارش خبرنگاران ما، براثر بارش برف، مدارس چندين استان تعطيل و رفت وآمد در مسيرهاى كوهستانى با اختلال روبه رو شد. كاهش شديد دماى هوا، افت و در بعضى موارد قطع گاز در استان هاى مازندران، كردستان، گلستان، سمنان و آذربايجان غربى به دليل افزايش مصرف گاز از پيامد هاى سرماى سخت ۲ روز اخير بود. در مازندران قطع گاز موجب گلايه و پديد آمدن مشكلات زيادى براى مردم شد. استاندار مازندران با تأييد مشكلات پديد آمده، از تلاش براى حل هرچه سريع تر اين مسأله خبر داد. در اين حال مسئولان از مردم خواستند براى حل مشكل مصرف گاز و جلوگيرى از قطع و كاهش آن، صرفه جويى كنند. آخرين اخبار دريافتى حاكى است با كاهش موقت ميزان صادرات گاز به تركيه و تزريق آن به خطوط دائمى، گاز لوله كشى در شهر هاى دچار مشكل بزودى حل مى شود.
گزارش وضع جوى استان ها پيش روى شماست:
* برف شديد در جاده هاى استان مركزى
مسئول روابط عمومى اداره كل راه و ترابرى استان مركزى گفت: با بارش برف زمستانى، ۵۵۷ كيلومتر از راه هاى اين استان برف روبى شد. حسين رحمت پور، بيشترين حجم اين برف روبى در راه هاى آشتيان، تفرش و شازند بوده است كه اكيپ هاى راهدارى از شب گذشته نسب به پاكسازى آن اقدام كرده اند. او اضافه كرد: همچنين مسير يك هزار و ۵۱ روستا نيز به طول ۵۹۵ كيلومتر نمك پاشى شده است كه ميانگين ارتفاع برف در آنها ۵ سانتى متر است.
* قطع گاز شهرستان مهاباد
به دنبال مشكل قطعى گاز در برخى از شهرهاى كشور از ظهر ديروز گاز شهرى بيشتر مناطق شهرستان مهاباد نيز قطع شد. گاز شهرى مهاباد در ۴۰ درصد مناطق اين شهرستان ظهر ديروز قطع و در حال تسرى به ساير مناطق اين شهرستان است. ذوالفقارى، فرماندار مهاباد در اين زمينه، گفت: به دنبال افت فشار گاز و افزايش مصرف گاز به دليل برودت هوا و نيز مشكل قطعى گاز در بيشتر مناطق كشور اين مشكل از ظهر ديروز در اين شهرستان نيز رخ داده كه تلاش مى شود بزودى اين مشكل برطرف شود.
* تعطيلى مدارس در زنجان
بارش برف كه از بامداد يكشنبه در مناطق مختلف استان زنجان آغاز شده است، مدارس برخى از شهرهاى تابعه اين استان را به تعطيلى كشاند. سيداحمد خليلى كارشناس روابط عمومى اداره كل راه و ترابرى استان زنجان نيز با اعلام اين كه راه هاى اصلى و فرعى اين استان باز و تردد خودروها در آنها جريان دارد، گفت: بارش برف و برودت هوا موجب يخبندان و لغزندگى سطح جاده ها شده است.
* برف و باران در آذربايجان شرقى
در پى بارش سنگين برف روز يكشنبه گذشته در مراغه و ورود يك توده هواى سرد، برودت هوا به ميزان قابل توجهى در اين شهرستان كاهش يافت. هم اكنون پوشش ضخيمى از برف معابر و خيابان هاى اين شهرستان را سفيدپوش كرده و به علت يخبندان بودن خيابان و معابر عمومى، تردد وسايل نقليه در منطقه به كندى و با رعايت احتياط ادامه دارد. هم اكنون، تردد خودروها در خيابان هاى اصلى و پر تردد شهرستان نيز با سرعت كم و با احتياط انجام مى گيرد و در هسته مركزى شهر مراغه نيز از ترافيك و شلوغى روزمره خبرى نيست .
* استقرار ۸گروه برف روب در محورهاى شرق استان تهران
۸ گروه مجهز برف روب در راهدارخانه هاى شهرستان هاى دماوند و فيروزكوه براى ارائه خدمات سريع در محورهاى ارتباطى مستقر شدند. موسوى، رئيس اداره راه و ترابرى دماوند، دراين باره گفت: ۴ گروه برف روب با استفاده از تجهيزات و امكانات خدمات رسانى در راهدارخانه هاى اين شهرستان مستقر شده اند.
وى تصريح كرد: علاوه بر استقرار نيرو و امكانات از جمله ۱۵ دستگاه لودر، بلدوزر، گريدر، ماشين هاى برف روب و نمك پاش مكانيزه، ۶۰ مخزن مخصوص نمك و شن نيز در مناطق مختلف شهرستان مستقر شده است.
* گذر از محور خلخال بدون زنجيرچرخ امكان پذير نيست
به دليل بارش برف سنگين، گذر خودروها از گردنه الماس در محور خلخال به اسالم بدون زنجيرچرخ و تجهيزات كامل زمستانى ممكن نيست. بارش برف سنگين همراه با كولاك شديد موجب يخبندان و لغزندگى سطح اين گردنه شده و تردد در اين محور به كندى انجام مى گيرد. بارش برف در بخش وسيعى از استان اردبيل موجب افت محسوس دماى هوا در برخى از مناطق اين استان شده است.
* تعطيلى مدارس كردستان
مدارس ابتدايى نوبت صبح در شهرها و روستاهاى شهرستان هاى سنندج و دهگلان استان كردستان روز چهارشنبه به علت بارش برق و يخبندان تعطيل شد. بارش برف همراه با افزايش برودت هوا در كردستان از چهارشنبه شب آغاز شد و تاكنون ادامه دارد.
* برف سنگين در همدان
بارش برف در همدان مدارس برخى مناطق اين استان را روز دوشنبه به تعطيلى كشاند. به گزارش روابط عمومى سازمان آموزش و پرورش همدان به علت بارش برف و لغزنده بودن معابر و خيابان ها مدارس مقطع ابتدايى و راهنمايى رزن، قروه و سردرود در نوبت صبح تعطيل است. اداره هواشناسى همدان ارتفاع برف در همدان را ۴ سانتيمتر و ارتفاع برف در شهرستان رزن را ۸ سانتيمتر اعلام كرد.
* تعطيلى مدارس در كهگيلويه و بويراحمد
بارش برف كه از بعدازظهر يكشنبه در شهرستان هاى بويراحمد و دنا از توابع استان كهگيلويه و بويراحمد آغاز شد و تا پاسى از شب گذشته ادامه داشت، مدارس ابتدايى اين شهرستان ها را در نوبت صبح دوشنبه به تعطيلى كشاند.اداره كل راه و ترابرى كهگيلويه و بويراحمد نيز اعلام كرد: تمام محورهاى اين استان باز و تردد در آنها امكان پذير است. براساس اين گزارش در محورهاى ياسوج- اقليد، ياسوج- شيراز، ياسوج- باباميدان، ياسوج- مارگون و ياسوج- اصفهان بين ۱۰ سانتيمتر تا ۳۰ سانتيمتر برف به زمين نشسته است.
* بارش برف در مناطق كوهستانى گيلان
بارش برف در مناطق كوهستانى استان گيلان را سفيدپوش كرد. عليرضا امينى، مسئول بى سيم اداره كل راه و ترابرى استان گيلان گفت: بارش برف در ارتفاعات حشمت آباد رودبار، ماسوله و تالش شروع شده است. عليرضا امينى افزود: برف اين مناطق را سفيدپوش كرده است. وى در همين حال اظهار داشت: در حال حاضر، همه راه هاى استان گيلان باز است و عبور و مرور در آن ادامه دارد.
* برف و سرما در لرستان
با افزايش ريزش برف در لرستان، ۶ گروه برف روب در محورهاى روستايى بروجرد مستقر شدند.
* كولاك شديد در قزوين
فرمانده پليس راه استان قزوين، گفت: محورهاى ارتباطى اين استان باز، اما با كولاك شديد برف روبه رو است. سرهنگ «سيدافضل موسوى»، اظهار داشت: هم اكنون تردد وسايل نقليه در محورهاى ارتباطى استان قزوين تنها با زنجير چرخ امكان پذير است. موسوى تصريح كرد: سطح محورهاى اصلى استان قزوين از سوى اداره كل راه و ترابرى نمك پاشى شده و هم اكنون به علت مه آلود بودن و ديد پايين در برخى از محورها بخصوص گردنه ها شاهد ترافيك سنگين هستيم. وى تأكيد كرد: از تردد خودروهايى كه به زنجير چرخ و تجهيزات زمستانى مجهز نباشند، جلوگيرى مى شود.
* تعطيلى مدارس نوبت عصر شهرستان هاى تهران
مدارس ابتدايى نوبت عصر برخى شهرستان هاى استان تهران و مناطق يك تا ۵ پايتخت ديروز به دليل بارش شديد برف تعطيل اعلام شد. حميدرضا فراهانى، مسئول روابط عمومى سازمان آموزش و پرورش شهر تهران گفت: تمام مدارس ابتدايى مناطق يك، ۲ ، ۳ ، ۴ و ۵ شهر تهران در نوبت عصر ديروز تعطيل شد. به دليل بارش برف، مدارس ابتدايى نوبت عصر شهرستان هاى شهريار، دماوند، ساوجبلاغ، نظرآباد، شهر قدس، ملارد، رودهن و اشتهارد نيز تعطيل بود.
* تعطيلى مدارس ابتدايى در شميرانات
به دليل بارش برف و سرما، مدارس مقطع ابتدايى و رودبار قصران و لواسانات بزرگ و كوچك در نوبت اول (صبح) ديروز تعطيل شد.
* پرواز هاى فرودگاه اهواز به تهران لغو شد
به دليل شرايط نامساعد جوى در فرودگاه مهرآباد تهران، تمامى پرواز هاى فرودگاه بين المللى اهواز به مقصد تهران تا اطلاع ثانوى لغو شد. حاكم شدن شرايط جوى نامساعد و پايين بودن قدرت ديد براى نشست در فرودگاه مهرآباد تهران، عامل اصلى لغو پروازها بوده است. روزانه ۲۱ پرواز داخلى و خارجى در فرودگاه بين المللى اهواز انجام مى شود.

قزوين ـ آزاده گروسى: همزمان با سراسر كشور نخستين نمايشگاه و جشنواره ملى زنان نام آور و نان آور هم در استان قزوين با استقبال فراوان آغاز به كار كرد.
اين جشنواره كه همزمان در استان هاى گلستان، كردستان و فارس نيز برگزار مى شود در ۲ بخش نمايشگاه و بخش جنبى جشنواره با هدف تقدير از بانوانى كه تلاش ها و فعاليت هاى چشمگيرى پس از انقلاب در كشور انجام داده اند در حال برگزاريست.
ايوبى معاون اجتماعى و شوراهاى وزارت كشور در مراسم گشايش، برپايى اين نمايشگاه را گامى براى عرضه دستاوردهاى انقلاب اسلامى در عرصه ارائه خلاقيت هاى زنان ياد كرد و افزود: انقلاب اسلامى با رهبرى مدبرانه امام خمينى(ره) توانست تحولى شگرف و عظيم ايجاد كند.
ايوبى در ادامه افزود: زنان خود سرپرست و نان آور حق بزرگى برگردن مردان دارند چنان كه در كنار تربيت فرزندان مديريت خانواده را نيز به عهده دارند.
فاطمه ساسانى مديركل دفتر بانوان و امور خانواده وزارت كشور نيز هدف از برپايى اين نمايشگاه را در ۴ استان كشور ارائه تصويرى واقعى از زنان ايرانى در عرصه هاى مختلف دانست و گفت: مرحله نخست كه شناسايى گنجينه هاى استان هاى مختلف در زمينه هاى گوناگون فرهنگى علمى و هنرى بوده است انجام شد و با تشكيل بانك اطلاعات اقدامات عملياتى آغاز خواهد شد. نصرى، استاندار قزوين نيز برگزارى اين نمايشگاه را نشانگر توانايى و انسجام دستگاه هاى اجرايى استان قزوين دانست و اظهار داشت: اين نمايشگاه فرصت مناسبى را در اختيار زنان و دختران امروز قرار خواهد داد تا بتوانند توانمندى هاى خود را به منصه ظهور برسانند.
معصومه معصومى فر، مشاور استاندار و مديركل امور بانوان و خانواده استاندارى قزوين نيز خاطرنشان كرد: استان هاى قزوين، اردبيل، زنجان، آذربايجان غربى و آذربايجان شرقى در ۱۲۶ غرفه توانمندى هاى خود را در زمينه هاى صنايع دستى، دستاورد هاى زنان روستايى، سفالگرى، فرش بافى، گلسازى، لباس هاى سنتى، خوشنويسى و طراحى، صنايع چوب، نقاشى، سفره آرايى، شيرينى و آشپزى، طراحى لباس، فرآورده هاى كشاورزى حجاب و عفاف و فعاليت هاى كلانترى بانوان به نمايش گذاشته اند.
وى با اعلام اين كه از اين پس جشنواره هر ساله برگزار خواهد شد، گفت: در ۲ هفته برنامه هاى مختلف زنان در عرصه هاى علمى، فرهنگى، پژوهشى، هنرى، اجتماعى و ورزشى و كارآفرينى معرفى و در پايان از افراد برگزيده كه مقام و رتبه پيدا كنند با مدال و تنديس قدردانى خواهد شد. در اين نمايشگاه، كارگاه هاى آموزشى براى ارائه مشاوران بانوان از سوى دستگاه هاى اجرايى استان قزوين نيز برپا شده است.
معصومى فر، طرح هاى مختص بانوان را در بخش كلى نمايشگاه و بخش جنبى نمايشگاه در پنج بخش اعلام كرد و افزود: برگزارى ويژه برنامه هاى زنان نام آور و تقدير از بانوان نام آور در عرصه هاى مختلف، برگزارى ويژه برنامه ها، مناسبت ها و مراسم مذهبى روز ملى خانواده و ويژه برنامه آغاز سال مسيحى و تكريم شخصيت حضرت مريم (ع)، برگزارى ويژه برنامه هاى فرهنگى، هنرى، علمى (اجراى نمايش هاى ميدانى، نقاشى بانوان، شب شعر، نمايش فيلم و اجراى موسيقى مقامى و ميزگردهاى علمى، برگزارى نمايشگاه هفت زن، هفت نگاه و نمايشگاه پرتره زنان هنرمند) برگزارى كارگاه هاى آموزشى، صنايع دستى، هنرهاى تجسمى، كارگاه هاى مرتبط با خانواده و ايجاد دفتر مشاوره، و برگزارى مسابقات دينى و مذهبى بانوان از برنامه هاى اين جشنواره ۱۰ روزه است . همچنين در نخستين شب برپايى نمايشگاه زنان نان آور و نام آور هنرمندان اردبيلى در سالن اجتماعات سازمان تبليغات اسلامى به اجراى برنامه پرداختند.
مدير دفتر امور بانوان استان اردبيل در اين مراسم گفت: اين نمايشگاه به عنوان شاخصه هاى استان ها در راستاى بخش از قابليت هاى بانوان عرضه شد و تداعى اين گونه فعاليت هاى فرهنگى مى تواند در شكوفايى استعداد بانوان توانمند مؤثر باشد.
دكلمه، اجراى سرود محلى از اردبيل، مراسم عروسى نمادين عشاير اردبيل در نخستين شب برپايى جشنواره و ورزش، سلامت و تندرستى بانوان با اجراى كليپ ها و نمايش هاى ورزشى وشوو و اجراى ژيمناستيك توسط خردسالان قزوين از برنامه هاى مراسم بود.
در ادامه اين جشنواره برنامه هاى متنوعى از جمله سفره آرايى، آموزش پيش از ازدواج زنان و تشكل هاى غيردولتى حامى محيط زيست، شناخت آسيب هاى اجتماعى، كارگاه CPR ميزگرد كم خونى و فقر آهن، پوكى استخوان، خونريزى ها و راه هاى پيشگيرى، سرطان هاى خاص زنان، بلوغ و نوجوانى، كودك آزارى و راه هاى پيشگيرى ميزگرد افزايش جرايم زنان، در دو دهه اخير توسط نيروى انتظامى و شكست ها و اقدامات درمانى، علل گرايش به اعتياد در راه هاى پيشگيرى، آموزش زندگى خانواده از سوى بهزيستى و حمل و نقل مصدوم از سوى سازمان هلال احمر جمهورى اسلامى برگزار خواهد شد.