در داد و ستدهاى ديروز بورس تهران تب معاملات خودروسازان پائين آمد و سرمايه گذارى ها براى خودشان سهم بيشترى به دست آوردند.
به گزارش «ايران» همچون روزهاى اخير بازهم سهم شركت هاى معدنى از معاملات بورس بيش از ساير گروه ها بود به طورى كه استخراج كانه هاى فلزى ۳۵ درصد و فلزات اساسى ۲۳ درصد از معاملات بورس سهم گرفتند.بنابر اين گزارش خودروسازان كه در روزهاى اخير سهم قابل توجهى از معاملات بورس را در اختيار داشتند ديروز به هفت درصد معاملات قناعت كردند و در عوض شركت هاى چند رشته اى و سرمايه گذارى ها به ترتيب ۸ و ۱۰ درصد از معاملات ديروز بورس سهم بردند. بر اساس اطلاعات دريافتى از آريا سهم ساير صنايع هم ۱۷ درصد باقى مانده را بين خودشان تقسيم كردند.اين گزارش حاكى است بيشترين افزايش قيمت به سرمايه گذارى بوعلى، حق تقدم سرمايه گذارى سبحان، شكر و حق تقدم سيمان شاهرود رسيد. و به ترتيب ،۲۵ ۹‎/۶ ، ۷‎/۶ و ۴ درصد افزايش قيمت را تجربه كردند.بر اين اساس در اين روز سرمايه گذارى صنعت بيمه، نوسازى ساختمان و صندوق بازنشستگى بيشترين كاهش قيمت را تجربه كردند.

۵ نماد روشن شد
۴ نماد خاموش
در معاملات ديروز بورس تهران نماد معاملاتى ۵ شركت بورسى بازگشايى شد.
به گزارش «ايران» از تالار بورس اوراق بهادار تهران، نماد معاملاتى شركت هاى سرمايه گذارى صندوق بازنشستگى كشورى، سرمايه گذارى بوعلى، نوسازى و ساختمان تهران، سرمايه گذارى صنعت بيمه(همراه با عمليات بازارسازى) پس از برگزارى مجمع عادى سالانه بازگشايى شد. همچنين نماد معاملاتى شركت شكر پس از اعلام پيش بينى درآمد هر سهم سال مالى ،۸۷ بازگشايى و آماده انجام معامله شد. بنابراين گزارش نماد معاملاتى شركت هاى ايتالران، بين المللى محصولات پارس، پارس سرام، براى برگزارى مجمع عمومى عادى سالانه و نماد شركت سامان گستر اصفهان براى برگزارى مجمع عمومى عادى سالانه و جلسه هيأت مديره به منظور افزايش سرمايه متوقف شد.

انتخاب كارگروه راه اندازى بورس برق
پيگيرى مداوم و جدى شركت توزيع برق كشور براى راه اندازى بورس برق به تعيين كارگروه تخصصى براى اجراى اين طرح انجاميد. به گزارش برنا مسعود حجت، مديرعامل شركت مديريت شبكه برق كشور اظهار داشت: متخصصان شركت توزيع برق به بورس معرفى شده اند و همكارى هاى لازم با آنان از طرف بورس انجام شده است و در حال حاضر چند بازار هدف از كشورهاى اروپايى تعيين شده كه مورد بازديد و مطالعه قرار خواهد گرفت. به گفته وى، با توجه به اقدامات انجام شده در خوشبينانه ترين حالت بورس برق تا پايان سال آينده راه اندازى خواهد شد.

صدوردو مجوز صندوق املاك و مستغلات
رئيس و سخنگوى سازمان بورس از صدور دو مجوز صندوق املاك و مستغلات تا پايان سال جارى خبر داد.
به گزارش فارس على صالح آبادى گفت: پيش بينى مى شود كه تا پايان سال دو مجوز صندوق املاك و مستغلات صادر خواهد شد.وى ضمن تشريح كاركردهاى صندوق املاك ومستغلات اظهار داشت : با تأسيس اين صندوق ها، ابزارجديدى وارد بازار سرمايه مى شود و سرمايه گذاران اين صندوق ها همچون سهامداران بازار اوراق بهادار هستند.صالح آبادى در پاسخ به سؤالى درباره تفاوت كاركردهاى صندوق املاك ومستغلات با شركت هاى ساختمانى فعال در بازار سرمايه گفت: سرمايه اين دسته ازصندوق ها باز بوده و امكان خريد و فروش سهام در هر زمانى فراهم است، درحالى كه اكنون چنين امكانى براى شركت هاى فعال در بورس فراهم نيست و سرمايه شركت بسته و انحلال شركت نيز متضمن قوانين پيچيده اى است كه تقريباً امكان ناپذير است.

پتروشيمى فن آوران
در نيمه راه ماند
مدارك مربوط به بررسى حسابرسى عملكرد ۶ ماهه مجتمع پتروشيمى فن آوران به سازمان حسابرسى فرستاده شده و منتظر اعلام نظر نهايى آنها هستيم. به گزارش ايسنا، احمدرضا اشترى مدير عامل پتروشيمى فن آوران، با بيان اين مطلب افزود: در مورد قيمت گاز نيز نامه اى به شركت ملى صنايع پتروشيمى فرستاده ايم و هم اكنون منتظر تصميم گيرى آنها درمورد قيمت هستيم.اشترى تصريح كرد: اصلاحات لازم براى حسابرسى شركت نيز انجام شده است. از اين رو مشكلى از جهت تهيه اسناد لازم براى واگذارى پتروشيمى به بورس وجود ندارد و منتظر دريافت گزارش نهايى سازمان حسابرسى هستيم.

در پايان معاملات ديروز روند رو به رشد شاخص ادامه داشت و همچنان هواى تالار بورس آفتابى بود.
به گزارش «ايران» ديروز شاخص بورس تهران ۲۸۱ واحد رشد داشت و هشت دهم درصد رشد را تجربه كرد.
در اين روز شاخص هاى قيمت و صنعت همگام با رهبر بازار، ۴۶ و ۳۵ واحد بالا پريدند.همچنين شاخص هاى تابلوى اصلى و فرعى با رشد سه دهم و شش دهم درصدى، ۲۶ و ۷۲ واحد صعود كردند.در اين روز بيشترين تأثير مثبت را فولاد مباركه بر شاخص گذاشت و ۲۳ واحد آن را افزايش داد. در اين روز سايپا، گل گهر و سيمان فارس خوزستان هم ،۸ ۳‎/۵ و ۳ واحد شاخص بورس را بالا كشيدند.همچنين صندوق بازنشستگى پس از بازگشايى ۱۶ واحد وزنه شاخص شد پس از آن سرمايه گذارى صنعت بيمه و چادرملو با يك واحد تأثير منفى، از رشد بيشتر شاخص جلوگيرى كردند اما نكته جالب در صف هاى خريد بود كه ملى مس پس از مدت ها حضور در صف فروش خود را به جدول كنارى كشاند و در زمره پرتقاضاترين سهم ها قرار گرفت. پس از آن سيمان فارس خوزستان و فولاد مباركه در كنار سيمان خاش و تهران در صدر صف هاى خريد قرار گرفتند.اما در صف هاى فروش تغيير خاصى رخ نداده بود، غدير و پتروشيمى اراك همچنان بى تقاضاترين سهام بورس بودند.

با وجود سهمى كه بورس در جذب نقدينگى هاى سرگردان به ويژه سرمايه هاى فرارى دارد اما اين مهم از چشم بازار سرمايه به دور مانده و هم اكنون بورس جزئى از كل در اقتصاد كشور محسوب مى شود، اين در حالى است كه هم اكنون بخش عمده اى از نقدينگى هاى سرگردان كشورهاى توسعه يافته به سمت بورس روانه شده و واژه اى به نام نقدينگى دراقتصاد آنها كلمه اى ناآشناست.
كارآمدى بورس با وجود گذشت 4 دهه از عمرش در مقايسه با رشد ساير بازارهاى سرمايه دنيا بويژه كشورهايى كه چندى پس از ما پا در اين عرصه نهادند ما را بر آن داشت تا در گفت وگويى تفصيلى با عباس هشى حسابدار رسمى بورس و كارشناس اقتصادى به چرايى اين موضوع بپردازيم.
همان طور كه مستحضريد با وجود گذشت ۴ دهه از عمر بورس هنوز اين بنگاه اقتصادى قد علم نكرده و چون شاگرد تنبل درجا مى زند به نظر شما مهم ترين دليل كوچك ماندن بورس چيست
بورس را بايد در طول دو فرايند و پروسه زمانى مورد بررسى قرار داد، دوره اول سال هاى ۴۶ تا ۵۷ را در بر مى گيرد و دوره دوم سال هاى ۷۰ تا ۸۳‎/
از سال ۷۴ با گذشت ۴ سال از عمر دوباره بورس پس از تعطيلى سال هاى اول انقلاب بازار سرمايه در سراشيبى نزول قرار گرفت و اين موضوع تا سال ۷۶ ادامه يافت پس از آن در فاصله سال هاى ۸۲ و ۸۳ بورس شاهد رونق دوباره و رشد شاخص ها بود.
در دهه ،۷۰ ۹۰درصد سهام شركت ها د ر دست دولت بود و با مطرح شدن موضوع خصوصى سازى تقريباً نزديك به ۱۵ درصد از ارزش بازار بورس در اختيار حقيقى ها و حقوقى ها قرار گرفت، اما همواره دولت مهم ترين خريدار و فروشنده شركت هاى بورسى بود.
شما به دوران رونق بورس اشاره كرديد اين اتفاق چگونه رخ داد و چه عواملى در آن دخيل بودند
از اوائل سال ۷۶ نقاط ضعف قانونى حاكم بر بورس برطرف شد و در فاصله سال هاى ۷۶ تا ۸۰ شاهد اجراى بهتر قوانين، نظرات و استفاده از خدمات حسابرسى نوين بوديم.به نوعى مى توان گفت نقاط ضعف بورس تا حدودى رفع شد.بعد از اين سال ها و در ميان سال هاى ۸۰ تا ۸۲ پيامد اصلاحات اقتصادى خود را با رونق بورس و به صورت رشد شاخص ها نشان داد.سال ،۸۲ همزمان با رشد پول هاى سرگردان در اقتصاد، قيمت ها به صورت حبابى افزايش پيدا كرد و دولت وقت در آن زمان و هم زمان با رشد قيمت نهايت تلاش خود را براى فروش سهام آغاز كرد.
اين حبابى كه از رشد قيمت ها به وجود آمد چگونه شكل گرفت و بعد از آن چه عاملى موجب تركيدن آن شد
در آن زمان با رشد غيرواقعى قيمت ها عده اى كه بر موج بازار سوار بودند توانستند سودهاى كلانى كسب كنند و عده اى هم كه اطلاعات زيادى در مورد بازار سهام نداشتند در اين ميان متضرر شدند.
اما در اين بين بسيارى از سرمايه گذاران كه بخش قابل توجهى از آنها سهامداران جديد بودند به افزايش بيشتر قيمت سهام دلخوش كردند و با سقوط بازار متحمل خسارت زيادى شدند.
به نظر شما اين اتفاق هرچند متضرر شدن بسيارى از سهامداران خرد را به دنبال آورد چه نتيجه عبرت آموزى مى تواند براى بازار سرمايه داشته باشد
همان طور كه مى دانيد بورس بازار سهام است و در آن هم عرضه كننده وجود دارند و هم فروشنده از اين رو نقش نظارت در اين بين اهميت بالايى دارد. در عين اين كه اجراى درست مقررات را نيز نبايد از ياد برد.
با اجراى درست مقررات هر زمان كه قيمت بيش از ميزان واقعى بالا رود معامله بايد باطل شود.
اتفاقى كه در سال ۸۲ به شكل گيرى اين حباب انجاميد فراهم شدن زمينه عرضه شركت هايى بود كه قيمت هاى بالايى داشتند كه پس از آن ارائه اطلاعات نادرست از سوى قيمت ها در نهايت رشد حبابى قيمت را به همراه آورد.
به نظر شما مهم ترين عامل دخيل در اين اتفاق و ادامه چنين روندى چه بود
مهم ترين عامل شكل گيرى اين حباب قيمت معطوف به سياست هاى دولت در سال ۸۰ مبنى بر عرضه سهام شركت هايى از جمله صدرا بود. شركت هايى كه تا پيش از اين زير چتر حمايتى دولتى قرار داشتند.
مشكل اصلى اينجاست كه با شكل گيرى حباب هميشه پاى دولت و شبه دولتى در ميان است چرا كه دولت وقت وظيفه نظارتى خود را درست انجام نداد.
البته در بررسى عوامل دخيل در رشد حبابى قيمت اين شركت ها نبايد از اقبال ناگهانى برخى ارگان هاى دولتى نسبت به خريد سهام شركت هاى فوق غافل نشويم چرا كه اين امر مردم را نسبت به خريد و نگهدارى سهامشان بيشتر ترغيب كرد.
چه شد كه اين حباب ناگهان در سال ۸۳ تركيد
اختلاف نظرهاى بين دولت و مجلس و ركود اقتصادى ناشى از آن مهم ترين دليل قابل طرح است كه تا سال ۸۴ ادامه يافت اما در اين سال با ارائه قانون جديد بعد از ۳۸ سال، بورسى كه تا پيش از آن تنها بازار ثانويه اى بود كه در آن سهام رد و بدل مى شد و با وجود اطلاعات پنهان قيمت ها بى دليل رشد مى كردند، بازار اوليه را كنار خود ديد.
در اين بازار اوليه ابعاد نظارت، خدمات حسابرسى و فعاليت شركت هايى مستقل از بورس شكل گرفت.
به شكل گيرى و به كارگيرى از قانون جديد اوراق بهادار در ۲ سال اخير اشاره كرديد، در اين سال ها چه بر بورس گذشته آمد يا به عبارت بهتر بازار سرمايه به چه كارى مشغول بوده است
با توجه به فعاليت بورس زير نظر دولت انتظار مردم به لحاظ پاسخگويى، رسيدگى، نحوه اجراى مقررات مربوط به سوءاستفاده ها بالا رفت.
ضمن اين كه در ۲ سال اخير بورس مشغول توسعه مشتقات مورد نياز شامل حق تقدم، آپشن، اوراق مشاركت و ابزارهايى از اين دست بوده است.در عين حال اجراى آئين نامه ها، بسترسازى براى رونق از ديگر امورى بود كه بورس در اين سال ها به اجراى آن پرداخته است.يكى از اصولى كه به تقويت بازار مى انجامد نحوه عرضه و واگذارى سهام است.در چارچوب اصل ۴۴ عده اى معتقدند دولت بايد سهام را با قيمت ارزان عرضه كند و از سوى ديگر عده اى نيز مى گويند به اين دليل كه شركت هاى دولتى جزو اموال بيت المال محسوب مى شود دولت بايد سهام را براساس قيمت منطقى عرضه كند.
فكر مى كنيد مهم ترين مشكلى كه در اين بخش با آن روبه رو هستيم، چيست
يكى از اصلى ترين مشكلات پيش رو عدم شناسايى پتانسيل بخش خصوصى و ارزيابى توان اين بخش براى خريد سهام است.مهم ترين هدف بخش خصوصى از خريد سهام سودآورى است و تا امنيت در اين بخش نباشد بالطبع سرمايه بخش خصوصى به سمت ديگرى روانه مى شود.
چه اتفاقى سرمايه هاى بخش خصوصى را در آن سال از بازار سرمايه رويگردان كرد
با ركود بازار از سال ۸۳ پول هايى كه بايد به سمت بازار سرمايه مى آمد به دليل جذابيت و امنيت موجود در بخش مسكن و بازرگانى بدان سمت روانه شد چنين اتفاقى به شكل گيرى اقتصاد زيرزمينى و رسيدن سهم اش به ۶۰ درصد از كل اقتصاد كشور انجاميد در اين نوع اقتصاد ماليات كه يكى از منابع درآمدى دولت محسوب مى شود پرداخت نمى شود. در عين اين كه تسهيلات دولت در قالب وام به اسم توليد و در بخش خدمات صرف مى شود.
البته در بحث توسعه اقتصاد زيرزمينى به موارد ديگرى از جمله حذف اظهارنامه مجموع درآمد مالياتى ماده ۱۲۹ قانون توسط مجلس، نبود گزارشگرى مالى، توقف پل اقتصادى كه منجر به شفافيت مى شد توسط وزير در سال ۸۱ مى توان اشاره كرد.در اين زمان بيشترين خريد ملك توسط بانك ها صورت گرفت و پولى كه بايد در بازار سرمايه وارد مى شد به بخش مسكن و بازرگانى رفت.در آن زمان و با رشد قيمت بسيارى از كسانى كه با قرض گرفتن و گرفتن وام خانه دار شدند جزو ميليونرهاى امروزى به حساب مى آيند از اين رو تمام اين اتفاقات و شكل گيرى اقتصاد زيرزمينى به ضعف نظارتى بانك مركزى مربوط است.
چرا ضعف نظارتى بانك مركزى، همانطور كه گفتيد نبود امنيت تمايل سرمايه گذاران را نسبت به خصوصى سازى از بين برد
تا سال ۸۰ بيش از ۶۰ درصد وام به بخش هاى توليدى پرداخت مى شد اما از سال ۸۳ تا امروز ۵۰ درصد وام ها به بخش بازرگانى و خدمات داده مى شود، به اين ترتيب اقتصاد زيرزمينى رونق يافت و بخش عمده اى از منابع مالى بى راهه رفتند و تمام اتفاقات در نهايت به كاهش قيمت سهام منجر شد.
موضوع سهام عدالت و واگذارى شركت ها در قالب اين اصل را چطور ارزيابى مى كنيد و آيا از نظر شما ورود شركت هاى دولتى براساس سياست هاى اصل ۴۴ كه مالكيت شان توسط دولت حفظ مى شود، به بورس مناسب است
واگذارى سهام عدالت با موضوع خصوصى سازى دو مقوله متفاوت از يكديگر هستند.
همانطور كه پيش از اين اشاره كردم در دهه ۷۰ دولت بخش اندكى از دارايى خود را به بخش خصوصى واگذار كرد و در اين ميان كارمندان سطوح پائين و مردم از خصوصى سازى بى بهره ماندند. بنابراين عدم توزيع عادلانه سهام در دهه ۷۰ موجب شكل گيرى مطالبات مردم از دولت شد.موضوع مطالبات مردم در دولت نهم به صورت واگذارى سهام عدالت پيگيرى شد. از اين رو ملاحظه مى كنيد خصوصى سازى و واگذارى سهام عدالت دو موضوع متفاوت از يكديگر هستند. در خصوصى سازى سهام شركت هاى دولتى به مردم فروخته مى شود.
در مقابل در پروسه واگذارى سهام عدالت شركت هاى كارگزارى در استان ها تحت مالكيت دولت شكل گرفته اند، بدين ترتيب سهام بنگاه هاى اقتصادى توسط تعاونى هاى شهر كه زيرنظر اين كارگزارى هاى استانى هستند به مردم داده مى شود، از اين رو با توجه نظارت دولت بر تعاونى هاى شهر و مالكيت اش بركارگزارى ها مشخص است كه فقط مردم سهامدار واحدهاى اقتصادى شده اند و مديريت همچنان دولتى باقى مانده است. بنابراين مى توان به اين نتيجه رسيد واگذارى سهام عدالت نوعى توسعه مالكيت مردم بر اموال دولت است.از سوى ديگر عاملى كه تناقض خصوصى سازى و واگذارى سهام عدالت را به دنبال مى آورد عدم عرضه سهام تعاونى هاى شهر در بورس است به طورى كه فقط سهام شركتى كه به مردم در قالب سهام عدالت داده مى شود در بورس حضور دارد. پس مى توان به اين نتيجه رسيد سهام عدالت همان دادن مطالبات به مردم است.
با توجه به حضور شركت هاى سرمايه گذارى در بورس نقش آنها را در كنترل التهابات چطور ارزيابى مى كنيد
به دليل حضور پررنگ شركت هاى سرمايه گذارى در بورس مى توان گفت كه آنها عملاً تصميم گيران اصلى بازار سرمايه محسوب مى شوند.
بنابراين بورس بايد بر عملكرد آنها نظارت كند و بخشى از التهابات كنونى به عملكرد شركت هاى سرمايه گذارى مربوط است. اين در حالى است كه بورس تاكنون اقدام مثبتى در خصوص ناكارآمدى هاى سرزده از اين شركت ها و هيأت مديره هايشان انجام داده و در خوش بينانه ترين حالت سراغ كارگزاران مى رود و آنها را مجازات مى كند. بنابراين لزوم تدوين آئين نامه حاكميتى وجود دارد.