ساشا رياحى مقدم

در ميان كوير خشك و سوزان مركزى ايران، به سبب وجود قنات هاى متعدد تاريخى، شهر كهن اردستان سرسبز و خرم با سكوتى دل انگيز و قدمتى بسيار قرارگرفته است. در مركز محله محال (از محلات تاريخى اردستان) مجموعه بناهاى تاريخى، فرهنگى در كنار مسجد جامع با تزئينات و خطوط معمارى باشكوه و بى نظيرش، جلوگاه بخشى از ويژگى هاى هنرو معمارى دوره اسلامى ايران است. در اين نوشته شرح مختصرى از قابليت هاى نهفته معمارى در اين ارسن شهرى بيان مى شود. پيش از آغاز هر كلامى ياد استاد، مرحوم دكتر باقرآيت الله زاده شيرازى را كه زحمات فراوانى در مطالعه و بررسى اين مجموعه متحمل شده اند گرامى مى داريم.
*واژه شناسى
واژه اردستان با عنوان هاى اَزدستان، اَزدَستان، اَزگ دَستان، اَرگستان و اَرجستان در متون تاريخى آورده شده است. به زبان بومى كه لهجه اى از زبان پهلوى است، اردستان را «آرسون» يا «اَسون» و گاهى هم «اَردستون» مى گويند. كلمه اردستان در زبان هاى باستانى به معناى جايگاه مقدس و پاك، جايگاه درستى و راستى و سرزمين مردمان متدين با خاكى به رنگ آرد، بيان شده است.
* اقليم اردستان
رشته كوه هاى مركزى ايران عامل عمده سكونت و زندگى در حاشيه كوير به شمار مى آيند و تقريباً تمامى آبادى و رستاق هاى خرد و كلان بر سر شاهراه باستانى رى - كرمان در دامنه اين ارتفاعات شكل گرفته اند. بخش هايى از مركز اين سلسله جبال بين كوه كركس (كاشان) و شيركوه (يزد) با نام كوه هاى اردستان شناخته مى شود كه شهر تاريخى اردستان و ديگر آبادى هاى اين محدوده در ميان دره ها و دامنه كوه و جلگه هاى شمالى آن تا حاشيه كوير مركزى پراكنده اند. اگر بر روى نقشه جغرافيايى ايران خطى از گوشه شمال شرقى (سرخس) به گوشه جنوب غربى (خرمشهر) و خطى ديگر از گوشه شمال غربى (كوه آرارات) به گوشه جنوب شرقى آن (خليج گواتر) ترسيم كنيم، اين ۲ خط همديگر را در نقطه اى قطع مى كنند كه اصطلاحاً مركز ايران خوانده مى شود. اردستان در اين نقطه يعنى مركز جغرافيايى كشور قرار دارد و يكى از شهرستان هاى شمالى استان اصفهان است. تقريباً بيشتر نقاط جنوب غربى اين منطقه، كوهستانى و بخش هاى شمالى بيابان و كوير است و مساحتى در حدود ۱۱۲۹۳ كيلومتر مربع دارد. ناحيه كوهستانى كه از جنوب غربى شروع و تا جنوب شرقى و قسمتى از مشرق اردستان امتداد مى يابد، هوايى معتدل سرد و سالم دارد. آب اين منطقه گوارا و شيرين و از قنوات تأمين مى شود. ناحيه گرمسير از شمال شرقى تا شمال غربى و قسمتى از غرب اردستان امتداد داشته و هواى اين ناحيه گرم متغير به واسطه نزديكى به كوير و شن ها و ريگ هاى روان اغلب اوقات، غبار آلود است. ميزان بارندگى در اين اقليم بسيار كم و معمولاً از پاييز تا اواخر بهار است. وزش باد در فصول مختلف تفاوت دارد و شامل باد كويرى، باد كاشى، باد خراسان و باد قبله است.
* پيشينه تاريخى اردستان
درباره قدمت بناى اوليه سكونتگاه اردستان نظرهاى متفاوتى وجود دارد. برخى از تاريخ نويسان بناى شهر را به دستان ابن سام نسبت داده اند و زواره (شهرى در نزديكى اردستان) را از بناهاى برادر رستم مى دانند. يكى از اديبان دوره قاجاريه مى نويسد: در دوره سلاطين عجم، اراضى نطنز و قراى خمسه از متعلقات جوشقان قالى و اردستان و كاشان و قم و حدود كنار رودخانه عراق جزو مملكت اصفهان بوده و آنها را سلاطين عجم بنا نهاده وآباد ساخته اند. از سوى ديگر اهالى اردستان مى گويند كه سرزمين آنجا جزو املاك و تيول رستم دستان بوده و رستم در آنجا ارگى داشته به نام ارگ رستم دستان كه امروز به مرور زمان تبديل به كلمه اردستان شده است. همچنين باغ و گذرى به نام فرامرز پسر رستم در محله باب الدحى، آب و ملك و خانه اى در محله كبودان به نام «كاوه» و قريه اى در يك فرسنگى شهر به نام «شيده» پسر افراسياب موجود است. اردستان پايتخت اردوان چهارم اشكانى بوده و او قصر مجللى در مجاورت دشت محله راميان بر روى تپه اى ساخته كه آن به «تل عاشقان» مشهور بوده و مردم به زبان محلى آنجا را كوپه عاشقان گويند. در شهر اردستان قنات بزرگى به نام «آرمنه» وجود دارد كه بانى آن را آرمن شاه يا اروند شاه فرزند كى قباد از ملوك كيان مى دانند. كهن ترين تاريخ مكتوب اين شهر به عهد كيانيان مى رسد. دژ ارونه (كه تا اوايل سلطنت ناصرالدين شاه قاجار موجود بوده و سپس به باغ تبديل شده است) و بناى شهر را به بهمن بن اسفنديار بن گشتاسب بن سهراب بن اروند شاه بن كى قباد، از پادشاهان كيانى نسبت داده اند. در واقع بناى ابتدايى اردستان، قلعه اى با حصار و باروى بسيار استوار بوده و نزديك حصار خندقى قرار داشته كه هنوز آثارش باقى است. طبق نقل حمزه اصفهانى، در ميان قلعه، آتشكده اى وجود داشت كه همان آتشكده مهراردشير است. از عهد اشكانيان اثر قابل توجهى به جز قنات خسروشاه اشكانى باقى نمانده است. عده اى از مورخان محل تولد انوشيروان را اردستان مى دانند و معتقدند مادر وى اردستانى بوده است و تا هنگام عزيمت به مدائن، در آن جا زندگى مى كرده است. انوشيروان ساسانى زمانى كه به سلطنت رسيد براى كودكانى كه هم درس او بودند در اردستان كوشك هايى بنا كرد كه اكنون از بين رفته است. در عهد اسلام نيز از قرن نخست هجرى قمرى، بناهايى در اردستان به وجود آمده است. در قرن نخست هـ . ق، امام حسن عليه السلام از اردستان عبور كردند و در مسجد كهن و در مسجد كبودان، نماز خواندند كه هر
۲ مسجد به نام ايشان ناميده شدند. در قرن ۲ و ۳ هـ . ق، بناى نخستين مسجد جامع اردستان به دست عمر بن عبدالعزيزآل ابودلف به انجام رسيد. اين مسجد قبلاً آتشكده يا معبد بوده است. هلاكوى مغول در قرن ۷ هـ . ق به قتل و غارت ساكنان شهر پرداخت و آن را به صورت نيمه ويران درآورد. مسجد جامع اردستان در محله محال كه بزرگ ترين محله از ميان محلات اردستان است، قرار دارد.
* عناصر و فضاهاى تاريخى
مركز محله محال اردستان شامل مجموعه اى از بناهاى گوناگون خدماتى، مذهبى و فرهنگى است. اين ارسن شهرى شامل ابنيه تاريخى چون مسجد جامع اردستان، مدرسه حاج حسين نورالدين، حمام پايين مسجد، حسينيه، آب انبار، كاروانسرا و بازارچه سنتى است. از كاروانسراى مجموعه امروزه آثارى بر جاى نمانده است و به دليل تعريض خيابان كاملاً تسطيح شده است. حمام مجموعه داراى ۲ بخش مردانه و زنانه بوده و ۲ ورودى در قسمت هاى جنوبى و غربى خود دارد و بخش زيادى از ساختار اين ساختمان در حال تخريب است. بازارچه مجموعه در قسمت شرقى مسجد جامع واقع شده و در فرم پلان در راستاى ورودى جنوبى و جنوب شرقى مسجد قرار گرفته است. مدرسه حاج حسين نيز به اداره ميراث فرهنگى اردستان تغيير كاربرى داده است. آب انبار و حسينيه مجموعه محله نيز مورد مرمت و بازسازى قرار گرفته و از نظر ساختارى كاملاً پايدار هستند.
*مسجد جامع اردستان
بناى اوليه مسجد جامع اردستان براساس بررسى هاى صورت گرفته، مربوط به قرون اوليه اسلامى است و در دوره سلجوقى تجديد بنا و در دوره هاى بعدى، بخش هاى مختلفى به آن اضافه شده است. مسجد اوليه با فرم شبستانى، داراى صحن مركزى (ميانسرا)، شبستان هاى ستوندار در ۴ سمت حياط، ديوار خشتى محصور كننده و سر در بوده است. از ديدگاه ساختارى، ستون هاى موجود داراى تفاوت هاى مشخصى هستند كه به نظر مى رسد به دليل وجود دوره هاى مختلف ساختمانى باشد. بقاياى ستون ها، ديوارها و آرايه هاى مسجد اوليه، در دالان ورودى جنوب غربى، شبستان غربى و شمال شرقى نمايان شده است. ساخت مايه بنا از آجر با ملات گچ بوده و تزئينات آن را گچبرى، آجركارى و نقاشى روى گچ تشكيل مى داده است. البته ساختمان كنونى مسجد با طرح ۴ ايوانى در كنار ابنيه تاريخى ديگرى چون حسينيه، آب انبار، مدرسه علميه، كاروانسرا و بازارچه سنتى قرار گرفته و مشتمل بر سردر، حياط مركزى، ايوان هاى چهارگانه، گنبدخانه، شبستان هاى متعدد، رواق، فضاهاى زير زمينى و كتيبه هاى تاريخى و آرايه هاى نفيس و با شكوه است. اين مسجد در اصل ۶ ورودى داشته كه از طريق دالان هايى به صحن مركزى مربوط مى شده، اما ظاهراً
۲ ورودى مسدود شده و ورودى اصلى در گوشه جنوب غربى مسجد قرار گرفته است. ايوان جنوبى صحن با طاق گهواره اى و تزئينات بسيار زيباى گچبرى، آجركارى و كتيبه تاريخى (مربوط به دوره سلجوقى) با اهميت ترين ايوان مسجد است. ساختمان ايوان جنوبى از سوى ابوطاهربن غالى ساخته شده و بر جانب غربى مدخل گنبدخانه، سنگ نبشته اى مشتمل بر فرمان شاه عباس اول مبنى بر تخفيف ماليات شيعيان اردستان، مربوط به قرن دهم هـ . ق، نصب شده است. ايوان شمالى با توجه به كتيبه هاى موجود، مربوط به اوايل دوران صفوى است و با توجه به كاوش هاى انجام شده به طور مستقيم بر روى مسجد اوليه قرار گرفته است. با عنايت به اين نكته كه ايوان هاى شرقى و غربى نيز در دوره صفوى شكل گرفته اند، مى توان گفت كه مسجد دوره سلجوقى با فضاهاى صحن مركزى، گنبدخانه، ايوان جنوبى و شبستان هاى ستوندار مجاور ميانسرا شكل يافته است. درگوشه شمال غربى مسجد، مناره آجرى ساده وكم ارتفاعى قرار دارد كه بخش فوقانى آن از بين رفته است. به نظر مى رسد كه بناى اصلى مناره متعلق به دوره سلجوقى يا بعد از آن باشد. مسجد جامع اردستان در دهه هاى اخير از سوى استاد مرمت و معمارى ايران، مرحوم دكتر باقر
آيت الله زاده شيرازى مورد مطالعه، كاوش و بررسى قرار گرفت. همان طور كه بيان شد مسجد جامع اردستان داراى ورودى هاى متعددى است كه عامل ارتباط فضاهاى اطراف با مسجد هستند. اين امر نشان دهنده نقش گسترده ارتباطى مسجد در طول تاريخ است و بيانگر اين ويژگى است كه ساختمان به چه صورت، با گذرهاى متعدد اطراف خود به آسانى امكان ارتباط با شهر را برقرار مى سازد. در اين مسجد وجود ورودى هاى متعدد در اطراف بنا نقش مركزيت مسجد در ارسن (مجموعه) را نيز نمايان مى كند. اگر اين مسجد در يك راسته بازار و يا بافت قديمى شهرى به تنهايى كاربرد داشت، شايد ورودى ها و دسترسى هاى كمترى را مى طلبيد ولى با توجه به نيازهاى موجود، اين ورودى ها خود را از اطراف و گوشه هاى ساختمان به داخل كشيده است و هر كدام پاسخگوى نياز دسترسى به مسجد جامع از طرف يكى از عناصر مجموعه است. مسجد جامع اردستان در ادوار مختلف تاريخى دستخوش تغييرات و دگرگونى هايى گشته كه علاوه بر تحولات به وجود آمده در فرم بنا و فضا هاى موجود، اين مسأله در تزئينات مسجد جامع نيز صادق است. با توجه به دوره هاى مختلف ساخت بنا، تزئينات موجود در آن نيز به دوره هاى متفاوتى باز مى گردد. قديمى ترين بخش تزئينات به كار گرفته شده در بناى مورد نظر، مربوط به ساختمان اوليه مسجد است. دوره دوم تزئينات به كار رفته در بنا مربوط به دوره اى است كه مسجد به صورت شبستان ستوندار بوده. از اين دوره نيز در دور ستون هاى شبستان تزئينات گچبرى بر جاى مانده كه حائز اهميت و بسيار زيبا هستند. بقيه تزئيناتى كه در بنا وجود دارد از زمان تبديل شدن مسجد ازطرح شبستانى به ۴ ايوانى است. در هر دوره تزئينات زيبايى اجرا شده و گاهى دوره جديد دوره متأخرتر را پوشانده است. در زير ايوان جنوبى مسجد، تزئينات گچبرى زيبايى يافت مى شود كه بسيار ماهرانه كار شده و همچنين در اطراف ورودى از ايوان جنوبى به گنبد خانه نيز اين تزئينات ادامه مى يابد كه شامل كتيبه اى از آيات قرآن كريم است. سطح طاق نماها با گچ پوشيده شده و مهرهاى گچى به صورت چهارتايى، شكل چليپايى را به وجود آورده است. در بين بند هاى عمودى آجرها نيز مهرهاى نقش دار گچى به كار رفته است. محراب مسجد جامع اردستان يكى از زيباترين جلوه هاى هنر معمارى ايران در دوره اسلامى به شمار مى رود كه پس از گذشت ساليان دراز، همچنان پرآوازه و بى نظير است.
* كارشناس ارشد مرمت معمارى مدرس دانشگاه آزاد اسلامى اليگودرز

منطقه «هولبورن» در انگليس يكى از بزرگترين گنجينه هاى تاريخى جهان و ازجمله اشياى فراوانى از ايران را درخود جاى داده است.
اين گنجينه به ۱۰بخش تقسيم مى شود كه هر يك از اين بخش ها داراى گالرى ها و قسمت هاى مختلفى است.
۱۰ قسمت اصلى گنجينه انگلستان عبارتند از بخش هاى سكه و مدال، عتيقه هاى مصرى، نژاد شناسى، عتيقه هاى رومى و يونانى، عتيقه هاى ژاپنى، عتيقه هاى قرون وسطى و پس از آن، عتيقه هاى شرقى، عتيقه هاى ماقبل تاريخ و عتيقه هاى رومى بريتانيايى، طراحى و نقاشى و عتيقه هاى آسيايى غربى. آنچه به ايران مربوط مى شود در دو بخش مجزا تفكيك شده است مجموعه اى كه متعلق به دوران قبل از اسلام يا به عبارتى (ايران باستان) است، در سالنى بزرگ به نام گالرى ايران به نمايش گذاشته شده و اشياى دوران پس از اسلام در گالرى اسلام و در كنار عتيقه هاى ساير كشورهاى اسلامى در معرض ديد قرار دارد. يك بخش از آثار گالرى ايران كه در چندين ويترين به نمايش گذاشته شده است متعلق به عصر برنز است و قدمت آنها به ۳ هزار تا ۸ هزار سال قبل از ميلاد مى رسد. آثار اين بخش كه شامل ظروف، مجسمه و ابزار شكار است، عمدتاً از شهر شوش در جنوب غربى ايران به دست آمده اند كه در آن دوران يكى از مهم ترين مناطق ايران به شمار مى رفت و مراكز اجتماع و زندگى مردم بود. اين اشيا از جمله اشياى باارزش و نفيس اين بخش است. اشياى برنز اين بخش به عنوان برنزهاى لرستان شناخته مى شوند و از معروفترين كارهاى دستى ايرانيان باستان است. اين آثار غالباً به تعداد زياد در گنجينه ها و كلكسيون هاى خصوصى افراد علاقه مند در سراسر جهان ديده مى شود. مجموعه برنزهاى لرستان كه دراين گنجينه نگهدارى مى شود داراى ۱۷۵ قطعه از اين آثار باستانى است. اين آثار باستانى از اواخر دهه ۱۹۲۰ ميلادى در بازارهاى فروش عتيقه و آثار باستانى چه در ايران و چه در كشورهاى اروپايى و آمريكاى شمالى مشاهده شده اند. تعدادى از اين آثار قبل از اين زمان به گنجينه هاى انگلستان راه يافتند و احتمالاً نخستين نمونه آن در سال ۱۸۵۴ در اختياراين گنجينه قرار گرفت. بخش اعظم اين آثار كه اكنون مجموعه برنزهاى لرستان را در گنجينه انگلستان تشكيل مى دهد از اوايل دهه ۱۹۳۰ به اين مجموعه وارد شده اند. خصوصيت اين كارهاى دستى ايران باستان به صورتى است كه تنها اختصاص به منطقه لرستان دارد و ظاهراً در هيچ نقطه ديگرى از ايران باستان ساخته نمى شده اند. علاوه بر برنزهاى لرستان برخى ديگر از آثار باستانى نيز وجود دارند كه ويژگى هاى آنها اختصاص اين آثار به منطقه لرستان را نشان مى دهد. شايد يكى از بارزترين نمونه هاى برنز لرستان تزيينات دهان بند و افسار اسب باشد. اين تزيينات به صورتى است كه در دو طرف دهان بند اسب قرار مى گيرد و طراحى از يك حيوان نظير بز يا اسب روى آن وجود دارد. اين طرح ها گاهى اوقات به شكل موجودات افسانه اى و ديو ساخته مى شدند. اين وسايل تنها به عنوان ابزارى تزيينى به كار برده مى شدند و كاربرد ديگرى نداشتند. يكى از فراوانترين نمونه هاى برنز لرستان انواع سنجاق هاى برنزى مربوط به اين دوران است. اين سنجاق ها به اشكال مختلف وجود دارند. انواع بزرگ آنها غالباً داراى سر و قسمت فوقانى بزرگ هستند كه پوشش برنزى دارند اما بدنه آنها گاهى برنزى و گاه آهنى است. ابزار و ادوات جنگى و وسايل ديگر مربوط به منطقه لرستان در دوران ايران قبل از اسلام به سادگى قابل شناسايى نيستند، اما در برخى موارد بعضى ويژگى ها به اين شناسايى كمك مى كنند. اكثر آثار برنزى مربوط به لرستان در آن دوران داراى يك ويژگى مشخص اند و آن طرح يك حيوان روى آنهاست. اين حيوانات غالباً واقعى هستند اما برخى اوقات خصوصيات انسانى يا تركيبى از انسان و حيوان يا موجودات افسانه اى است. تصوير ۶ نمونه اى از اين اشيا را نشان مى دهد كه در آن حيوانى با اژدهايى دو سر در حال جنگيدن است. اين اثر مربوط به قرن هفتم تا دهم قبل از ميلاد است. گلدسته هاى برنزى به شكل يك پهلوان در حال جنگيدن با دو حيوان درنده يكى ديگر از اشياى برنزى است كه در مجموعه برنزهاى لرستان قرار دارد. در اين قطعه كه ۱۸ سانتيمتر ارتفاع دارد سر يك انسان در وسط گلدسته ديده مى شود. اين قطعه مربوط به قرن دهم تا هفتم قبل از ميلاد است. سلاح هاى برنزى نيز ازجمله اشياى مجموعه برنزهاى لرستان است كه در اين ميان انواع تبرهاى ساخت آن دوران به اشكال گوناگون به چشم مى خورد. برخى از اين تبرها داراى بدنه و دسته اى ساده و برخى در انتها داراى دندانه يا اشكالى از حيوانات هستند. در تصوير ۹ دسته تبر به صورت دندانه دار است و در بالاى آن شكل سر يك انسان تعبيه شده است. چاقو تيزكن برنزى نيز از ديگر اشياى اين مجموعه است. اين وسيله براى تيز كردن چاقو و ساير لوازمى كه به عنوان اسلحه شكارى ساخته مى شده مورد استفاده قرار مى گرفته است. تصوير ۱۰ يكى از اين چاقو تيزكن ها را نشان مى دهد كه طول آن ۱۸ سانتيمتر است. روى برخى از سلاح ها از جمله تبرهاى برنزى تصاويرى از حيوانات به صورتى هنرمندانه حك شده است و اين از ويژگى هاى برنزهاى لرستانى است كه آن را از اشياى ايران باستان متمايز مى كند. اين حيوانات همچون حيواناتى كه روى اشياى تزيينى حكاكى مى شدند برخى اوقات واقعى و گاهى موجوداتى خيالى اند. در ويترين هايى كه برنزهاى لرستان قرار دارد ظروف و اشياى سفالى نيز قرار گرفته اند كه برخى از آنها به صورتى هنرمندانه ساخته شده اند. اين ظروف متعلق به هزاره سوم قبل از ميلاد - ۵ هزار سال قبل- تا هزاره دوم قبل از ميلاد هستند. گلدان سفالى متعلق به ۲ هزار و ۸۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح يكى از اين اشياست كه از مناطق غربى ايران به دست آمده است.

سارى - خبرنگار «ايران»:فروش بليت قطارهاى نوروزى در مازندران آغاز شد.
سيدفرهاد ظهورپرواز، مديركل راه آهن شمال از آغاز فروش بليت هاى نوروزى قطارهاى مسافرى محور شمال به مدت ۳ روز خبرداد. وى افزود: فروش بليت قطار از طريق آژانس ها و مراكز فروش از ۲۳ دى ماه براى محورهاى شمال، شمالغرب و آذربايجان، ۲۴ دى ماه براى محورهاى جنوب و جنوب شرق و ۲۵ دى ماه براى تمام مسيرهاى منتهى به مشهد مقدس انجام مى شود. وى خاطرنشان كرد: در استان هاى مازندران و گلستان ۱۶ مركز فروش بليت در شهرهاى گرگان، گنبد، بندرتركمن، بهشهر، سارى، قائمشهر، بابل، آمل، چالوس و تنكابن مبادرت به فروش بليت قطارها مى كنند. وى گفت: براساس برنامه هاى اعلام شده، امسال در زمينه فروش بليت هاى نوروزى تمهيدات خاصى براى رفاه حال شهروندان در نظر گرفته شده است.
ظهور پروازتصريح كرد: فروش بليت در تاريخ هاى يادشده از ساعت ۷ صبح تا ۱۲ ظهر و ۱۲ و ۳۰ دقيقه تا ساعت ۱۸ عصر همان روز به صورت يكسره انجام مى شود. وى يادآورشد: ثبت نام از متقاضيان نيز از ساعت ۵ صبح از سوى ناظران راه آهن در نمايندگى هاى فروش بليت صورت مى گيرد. مديركل راه آهن شمال ادامه داد: ناظران ويژه شركت رجا، راه آهن، سازمان هاى گردشگرى و تعزيرات حكومتى و ديگر سازمان هاى ذيربط بر نحوه فروش صحيح بليت نوروزى نظارت دارند. ظهورپرواز با بيان اين كه فروش بليت با ارائه اصل شناسنامه و يا كارت شناسايى معتبر عكس دار انجام و براى هر نفر متقاضى نيز حداكثر يك كوپه بليت صادر مى شود، افزود: براى خانوارهاى بيش از ۶ نفر نيز برابر ارائه شناسنامه بليت صادر مى شود.
وى با يادآورى اين كه براى اطفال ۲ تا ۱۲سال بليت به صورت نيم بها صادر مى شود، تصريح كرد: براى خانواده هاى شهدا و جانبازان در صورت ارائه كارت شناسايى جديد، بليت به صورت نيم بها صادر مى شود. به گفته ظهورپرواز، ثبت نام از متقاضيان در صف تنها ازطريق ناظران اعزامى شركت رجا و راه آهن و بر روى فرم هاى مخصوص انجام مى شود و صدور بليت به صورت گروهى تحت هر شرايطى و عنوانى براى قطارها از ۲۵ اسفندماه امسال تا ۱۶ فروردين ماه سال آينده ممنوع است.

ياسوج ـ خبرنگار «ايران»: پيشرفت فيزيكى مصوبات هيأت دولت در اين استان رشد مطلوب و قابل قبولى دارد.
سيدمسعود حسينى استاندار كهگيلويه و بويراحمد، گفت: مصوبات هيأت دولت در اين استان در بخش تعاون بين ۸۰ تا صددرصد، كشاورزى بين ۷۵ تا ۹۷ درصد، بهداشت و درمان بين ۳۰ تا ۹۶ درصد، بخش ورزش بين ۷۵ تا ۹۰ درصد و در بخش مسكن نيز بين ۳۰ تا ۹۰ درصد پيشرفت فيزيكى داشته است. حسينى اظهاركرد: لازم است تمام مصوباتى كه روند پيگيرى اجراى آنها كند است و يا وجود ندارد، به طور جدى پيگيرى شود. وى از مسئولان دستگاه هاى اجرايى استان خواست كه پيگير طرح ها و مصوبات هيأت دولت در دستگاه هاى خود باشند.
حسينى عنوان كرد: در صورتى كه اجراى طرح هاى سفر هيأت دولت در استان با كمبود اعتبار و يا مشكلات قانونى مواجه شود قابل رفع است. وى ابراز كرد: آن دسته از دستگاه هاى اجرايى و نهادهاى دولتى استان كه مى خواهند پيگير كارها و خدمت رسانى به مردم باشند لازم است كه با درايت و جديت اجراى طرح ها و مصوبات هيأت دولت را دنبال كنند.
استاندار كهگيلويه و بويراحمد افزود: آثار و نتايج اقدام ها و تلاش هاى ارزنده دولت نهم براى خدمات رسانى و رفع محروميت از استان به طور كامل براى مردم استان مشهود و محسوس است. حسينى گفت: با آغاز به كار دولت نهم پيشرفت هاى چشمگيرى در زمينه هاى مختلف اجتماعى، اقتصادى، علمى، فرهنگى، سياسى و نظامى در سطح استان انجام شده هر چند كه نبايد خدمات و اقدام هاى دولت هاى گذشته را ناديده گرفت.
وى بيان كرد: ايجاد و راه اندازى ۲ دستگاه ام. آر. آى، ۲ دستگاه سى تى اسكن، ساخت چندين بيمارستان و درمانگاه، تعمير و مرمت ۶۵۰ كلاس درس و تجهيز بسيارى از مدارس استان به امكانات و تجهيرات لازم از مهم ترين اقدام هاى دولت نهم طى ۲ سال اخير در اين استان بوده است.

همدان ـ خبرنگار «ايران»: ۴ هزار جزوه از فتواى مراجع عظام تقليد درباره منع قمه زنى در چند روز اخير بين هيأت هاى مذهبى و عزاداران اين استان توزيع شد.
رئيس مركز اطلاع رسانى فرماندهى انتظامى همدان گفت: بر اساس فتواى مراجع عظام تقليد هر كارى كه براى انسان ضرر داشته باشد يا موجب بدعت در دين و مذهب شود حرام است و مؤمنان بايد از آن اجتناب كنند.سرگرد محسن اقباليان افزود: بنا به فتواى مراجع تقليد، قمه زنى عرفى از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمى شود و سابقه در عصر ائمه معصومين عليهم السلام و زمان هاى بعد از آن ندارد و تأييدى هم به شكل عام يا خاص از امامان معصوم عليهم السلام درباره آن نرسيده است.
وى در ادامه اضافه كرد: با توجه به فتواى مراجع تقليد، قمه زنى در زمان حاضر موجب بدنام شدن مذهب مى شود، بنابراين در هيچ حالت جايز نيست.اقباليان همچنين تأكيد كرد: با افرادى كه در آيين هاى عزادارى امام حسين عليه السلام در ملأ عام در استان همدان اقدام به قمه زنى كنند، برخورد مى شود.
وى با اشاره به توزيع جزوه هاى مربوط به منع قمه زنى گفت: اين جزوه ها از سوى معاونت اجتماعى و ارشاد فرماندهى انتظامى همدان چاپ شده و از سوى هيأت هاى مذهبى ميان عزاداران توزيع مى شود.

تبريز ـ خبرنگار «ايران»: شهر تبريز از نظر داشتن امكانات مدرن چشم پزشكى، از جايگاه خوبى در كشور و جهان برخوردار است.
دكتر نادر بهارى وند، فوق تخصص در شبكيه و ليزر، با اشاره به جايگاه و امكانات چشم پزشكى تبريز گفت: تقريباً ۹۵ درصد عمل هاى پيشرفته چشم پزشكى در ايران و از جمله در شهر تبريز انجام مى شود و از اين حيث تبريز به مركز چشم پزشكى فوق تخصص شمال غرب كشور تبديل شده است.
وى تعداد كادر پزشكى و متخصص چشم را در شهر تبريز مناسب توصيف كرد و گفت: هم اكنون نزديك به ۲۰ فوق تخصص چشم در مراكز درمانى تبريز فعاليت مى كنند.
دكتر بهارى وند، در عين حال وضع بيمارستان هاى استان را در مقايسه با مهارت و كثرت پزشكان نامناسب خواند و گفت: ايران در سطح خاورميانه جزو كشورهاى اول است چه از نظر پزشكان و چه از نظر امكانات اما مناسب بودن وضع و امكانات رفاهى بيمارستان ها، اين نقاط قوت را تا حدودى تحت الشعاع قرار داده است.
وى، با اشاره به اين كه «توريسم درمانى» از شاخه هاى مهم و پردرآمد صنعت گردشگرى است جايگاه علمى ايران را در بحث سلول هاى بنيادى و از جمله چشم پزشكى درحال رشد و تعالى خواند و گفت: با حمايت هاى صورت گرفته و در سايه تلاش و همت دانشمندان، محققان و پزشكان، تعداد بيمارى هاى چشمى لاعلاج بسيار محدود شده است.
وى شايع ترين بيمارى مربوط به چشم را در ايران، شامل بيمارى هاى عدسى، آب مرواريد و افت ديد در سنين بالاى ۴۵ سال، بيمارى هاى مركز شبكيه در سنين بالاى ۶۰ سال و ضعف بينايى در كودكان زير ۱۰ سال اعلام كرد.
اين متخصص چشم پزشكى، ميزان شيوع بيمارى هاى چشمى را در ايران بالاتر از متوسط جهانى دانست و گفت: فرهنگ اجتماعى مردم، بى توجهى به مسائل بهداشتى و عدم رعايت اصول ايمنى در هنگام كار با چشم ها سبب بالارفتن آمار بيمارى هاى مربوط به چشم شده است.
دكتر بهارى وند به مردم توصيه كرد، براى جلوگيرى از عوارض چشمى ناشى از بسيارى بيمارى هاى اجتماعى كه در هر سنى، ماهيت خاص خود را دارند به چشم پزشكان مراجعه كنند به خصوص در كودكان كه از زمان تولد تا ۱۰ سالگى به طور مرتب بهتر است از سوى چشم پزشك معاينه شوند. به طور كلى افراد سالم هر يك يا ۲ سال لازم است معاينه چشمى شوند. به خصوص اين كه از ۴۰ سالگى به بعد اين وظيفه را جزو وظايف بهداشتى خود قرار دهند.

گرگان - خبرنگار «ايران»: پنجاهمين سالگرد تأسيس دانشگاه علوم كشاورزى و منابع طبيعى گرگان اسفند امسال با دعوت از رؤسا، استادان و دانش آموختگان قديمى اين دانشگاه تخصصى برگزار مى شود.
دكتر رامين رحمانى، رئيس دانشگاه علوم كشاورزى و منابع طبيعى گرگان با بيان اين مطلب افزود: اين دانشگاه از سال ۱۳۶۶ فعاليت خود را به عنوان نخستين مركز آموزش عالى در منطقه آغاز كرد و اكنون ثمره نيم قرن فعاليت اين دانشگاه تربيت بيش از ۳۰ هزار دانش آموخته رشته هاى تخصصى كشاورزى است.
وى افزود: تربيت هيأت علمى براى دانشگاه هاى مختلف كشور، تأمين كارشناسان وزارت جهاد كشاورزى، پژوهش هاى علمى، اختراعات و اكتشافات، تأليف كتب دانشگاهى و بنيانگذارى اتحاديه دانشگاه هاى دولتى كشورهاى حاشيه درياى خزر از جمله افتخارات اين دانشگاه است.
وى ادامه داد: توليد علم عملكردى است كه با كلمه نمى توان آن را بيان كرد اما دانشگاه در ۶ شاخص پژوهشى شامل تعداد طرح هاى درون دانشگاهى، مقاله هاى علمى پژوهشى، مقاله هاى كنفرانس هاى داخلى، كتب ترجمه اى، كتب تأليفى و تعداد اختراع و اكتشاف جزو ۱۰ دانشگاه برتر از بين ۵۳ دانشگاه كشور است.
وى با اشاره به اين كه همه رشته هاى مربوط به كشاورزى و منابع طبيعى در اين دانشگاه تدريس مى شود گفت: هم اكنون ۹۴ رشته تحصيلى در دانشگاه تدريس مى شود و برنامه اى براى اخذ مجوز براى رشته هاى جديد در مقاطع مختلف تحصيلى را داريم.
رئيس دانشگاه علوم كشاورزى گرگان با بيان اين كه هم اكنون ۵ هزار و ۵۰۰ نفر در اين دانشگاه مشغول به تحصيل هستند اظهار داشت: با توجه به راه اندازى رشته هاى جديد در دانشگاه آمادگى استخدام و به كارگيرى استادان جديد فراهم است و يكى از مشكلات اين دانشگاه جذب استادان آن از سوى ديگر دانشگاه هاى كشور است.
رحمانى در ادامه گفت: هم اكنون ۵۴ هزار دانشجو در واحدهاى مختلف آموزش عالى استان مشغول به تحصيل هستند و در سفر اول هيأت دولت به استان، تأسيس دانشگاه گلستان به عنوان دانشگاه جامع استان به تصويب رسيده است.
وى تأكيد كرد: با موافقت نهايى وزارت علوم از اين پس مجتمع آموزش عالى گلستان مشتمل بر ۳ دانشكده فنى و مهندسى، علوم انسانى و علوم به دانشگاه جامع گلستان تغيير يافته و همچنين ارتقاى مجتمع آموزشى عالى گنبد به سومين دانشگاه گلستان از برنامه هاى آتى توسعه آموزش عالى در استان است.

شيراز ـ خبرنگار «ايران»: فصل دوم كاوش محوطه پشت سد سلمان فارسى در ادامه كار فصل قبلى در محوطه فراهخامنشى، از اين هفته آغاز مى شود.
عليرضا جعفرى زند، سرپرست كاوش محوطه سد سلمان فارسى با بيان اين مطلب به ايسنا گفت: در اين دوره، بخش شمالى شهر ساسانى كه آثار اسلامى مركزى دارد نيز كاوش و بررسى مى شود. همچنين به دنبال حفارى در ۲ نقطه فراهخامنشى و بخش شمالى شهر ساسانى، بخشى از شهر اسلامى در اين محوطه تاريخى نيز نقشه بردارى خواهد شد.
وى اظهار داشت: در فصل نخست كاوش در محوطه سد سلمان فارسى، مقابر فراهخامنشى و ساسانى، ساختمان چهارگوش، قسمت مركزى شهر و آتشكده در بخش صنعتى آن كاوش شدند. وى همچنين با اشاره به كشف يك آتشكده از اوايل دوره ساسانى و يك كارگاه بزرگ توليدى سفال و فلز در بخش صنعتى محوطه، بيان كرد: ساختار اين شهر را به صورت كامل نمى توان كاوش كرد؛ برخى از قسمت ها كار شده اند و برخى نيز باقى مى مانند.
سرپرست كاوش محوطه سد سلمان فارسى درباره مدت زمان كاوش اين محوطه، گفت: هنوز نمى دانيم يافته هاى ما چيست در اين فصل مشخص مى شود كه آيا كار كاوش با اين فصل پايان مى يابد يا ادامه خواهد داشت چون اكنون درحال كار هستيم و از مدت زمان آن اطلاع نداريم، پيش بينى ادامه يا متوقف شدن آن ممكن نيست.

فريدونكنار ـ خبرنگار «ايران»، جشنواره بچه هاى برفى فريدونكنار با حضور صدها نفر از مردم اين شهرستان در ساحل شمالى پل ميلاد برگزار شد.
حميدرضا ربيع پور، شهردار فريدونكنار با اشاره به اين كه آخرين برف در فريدونكنار ۳۳ سال پيش باريده بود، گفت: مجموعه شهردارى و شورا در پى اين اتفاق خجسته ، اقدام به برپايى جشنواره كردند. وى با اشاره به شادى و مشاركت خانواده ها در ساخت مجسمه هاى برفى گفت: در پايان اين جشنواره، ۸ مجسمه برفى ساخته و ۲۰ اثر برگزيده شدند.وى افزود: در پايان اين مراسم اعضاى شورا و شهردارى در كنار ساير مسئولان شهرستان به برگزيدگان هدايايى اعطا كردند.
شهردار فريدونكنار با اشاره به قابليت هاى فراوان اقليمى و سواحل زيباى منطقه گفت: زيستگاه هاى بى نظير پرندگان، ساحل زيبا و توليدات كشاورزى منطقه همراه با مردم باهوش و فعال، ظرفيت هاى ارزنده اى هستند كه فريدونكنار را متمايز كرده است.وى اظهار اميدوارى كرد كه با برنامه هاى متنوع و جذاب محيط شادترى براى مردم منطقه ايجاد شود.

قزوين ـ خبرنگار «ايران»: براى نخستين بار در كشور و به منظور افزايش كاربرد روش هاى غيرشيميايى كنترل آفات، طرح خريد خدمت كارشناسى كشاورزى از سوى بخش خصوصى در استان قزوين به اجرا در خواهد آمد.
محمد حسين مصلحى راد، مدير حفظ نباتات سازمان جهاد كشاورزى استان قزوين با اعلام خبر بالا افزود: در اين طرح ۱۰۱ نفر از كارشناسان كشاورزى جوياى كار در قالب كلينيك هاى گياه پزشكى و شركت هاى خدمات مشاوره كشاورزى مشغول به كار خواهند بود.
وى اظهار داشت: بازديد از باغ ها و مزارع كشاورزى، شناسايى و رديابى آفات و به كارگيرى روش هاى غيرشيميايى دركنترل آفات و بيمارى ها در راستاى بهينه سازى مصرف سموم و حفظ محيط زيست از جمله اهداف اجراى اين طرح است.
مدير حفظ نباتات سازمان جهاد كشاورزى استان قزوين با اعلام اين كه كارشناسان در استان با اين طرح بر سر مزارع رفته و كارهاى گياه پزشكى را انجام خواهند داد، افزود: آگاهى نداشتن كشاورزان و توليد كنندگان از وجود آفات و بيمارى ها سبب شد كه تصميماتى براى اجراى اين طرح در سطح كشور گرفته شود.
وى خاطر نشان كرد: كارشناسان در قالب اين طرح آفت ها را مورد شناسايى قرار داده و همچنين چگونگى زمان و مكان پراكنش آنها را نيز براى كشاورزان و توليد كنندگان قابل تفهيم خواهند كرد.

سنندج ـ خبرنگار «ايران»: امسال براى تقويت شبكه گازرسانى و كاهش مشكلات قطع گاز در فصل سرما در غرب كشور ۹۵۰ ميليارد ريال اعتبار از سوى دولت اختصاص يافته است.
به گزارش روابط عمومى شركت گاز استان كردستان، عمده ترين علت قطع گاز برودت هوا، موازنه غيرمتعارف عرضه و تقاضا است كه شركت گاز استان به منظور تقويت شبكه هاى گازرسانى طرح عظيم خط انتقال ۳۰ اينچ حلب- بيجار به طول ۶۳ كيلومتر را به بهره بردارى رسانده است. اعتبار اين طرح ۳۰۰ ميليارد بوده كه علاوه بر تأمين گاز حسن آباد يا سوكند روزانه ۱۲ ميليون متر مكعب از طريق اين خط به شبكه گاز استان تزريق مى شود.
با بهره بردارى از اين طرح، نه تنها گازرسانى به شهرهاى سقز و بانه بلكه گازرسانى به شهرهاى جنوبى آذربايجان غربى نيز تقويت و مشكل افت فشار و قطعى گاز در اين مناطق رفع خواهد شد.
همچنين با اختصاص اعتبار ۲۵۰ ميليارد ريال هزينه و پايان تست طرح خط گاز ۳۰ اينچ ۶۶۷ كيلومترى بيجار به دهگلان، گاز شهرى دهگلان و سنندج نيز به شدت تقويت مى شود. در حال حاضر براى ورود گاز به استان و تأمين مصرف بخش خانگى در استان كردستان مشكى وجود ندارد و تنها با صرفه جويى در مصرف گاز مشكلات قطعى گاز رفع خواهد شد. لازم به ذكر است كه در ۹ ماه سال ۸۶ يك ميليارد و ۱۰۰ ميليون متر مكعب گاز مصرف شده كه در قياس با پارسال حدود ۶۳ درصد رشد داشته است. در حال حاضر نيروگاه گازى استان با ۴۶۶ ميليون متر مكعب به عنوان بزرگ ترين مصرف كننده استان به شمار مى آيد و كارخانه سيمان با بيش از ۷۲ ميليون متر مكعب يكى ديگر از صنايع پر مصرف گازى است.شركت گاز استان ۱۶۸ هزار و ۲۲۰ مشترك دارد كه ۹۸‎/۵ درصد جمعيت شهرى را زير پوشش قرار مى دهد. تاكنون ۲ هزار و ۲۴۰ كيلومتر شبكه گذارى، ۱۰۷ هزار و ۵۱۰ انشعاب، يك هزار و ۷۲۹ كيلومتر اجراى خطوط انتقال در گازرسانى به استان صورت گرفته كه پيش بينى مى شود، امسال ۹ هزار انشعاب، ۱۳ هزار اشتراك و ۶ كيلومتر اجراى خطوط انتقال صورت بگيرد. گازرسانى به روستاها در مقايسه با پارسال رشد ۴‎/۵ برابرى داشته و ميزان شبكه روستايى به ۷۰۰ كيلومتر رسيده كه ۶۰ درصد آن در امسال اجرا شده است.
۵۷ روستاى استان از نعمت گاز طبيعى برخوردارند و عمليات اجرايى گازرسانى به ۱۵۶ روستاى ديگر در دست اقدام است.