گروه اجتماعى - توسعه داروهاى گياهى از سياست هاى جدى وزارت بهداشت است و بر همين اساس طى دو سال و نيم گذشته حجم بازار اين داروها به دو برابر افزايش يافته است.
معاون غذا و داروى وزارت بهداشت و درمان با بيان اين كه سهم داروهاى گياهى در بازار بايد دست كم پنج برابر باشد، گفت: داروهاى گياهى كه در دو سال و نيم گذشته مجوز وزارت بهداشت را دريافت كرده است، معادل كل داروهاى گياهى است كه در ۲۰ سال گذشته مجوز گرفته است.دكتر رسول ديناروند افزود: هم اكنون بيش از دو هزار و ۵۰۰ فرآورده گياهى دارويى مجوز دارد كه كمتر از سه درصد كل بازار دارويى كشور را پوشش مى دهد.وى گفت: وزارت بهداشت علاوه بر كمك به توسعه بازار داروهاى گياهى كشور، دانشكده طب سنتى را با رويكرد علمى و تحقيقاتى راه اندازى كرده است.

گروه اجتماعى ـ شركت پست در دريافت مشخصات داوطلبان خلاف قانون و تعهدنامه خود با سازمان سنجش عمل مى كند.
دكتر ابراهيم خدايى، معاون سازمان سنجش آموزش كشور در گفت و گو با مهر با بيان اين كه دريافت مشخصات از داوطلبان كنكورهاى سراسرى ادامه دارد، افزود: پس از كنكور سراسرى، هم اكنون برخى از مراكز پست از داوطلبان دوره هاى ترمى كاردانى و كارشناسى دانشگاه علمى- كاربردى فرم مشخصات دريافت مى كنند كه اين موضوع خلاف تعهدنامه اى است كه پست با سازمان سنجش منعقد كرده است.
خدايى با تأكيد بر اين كه سازمان سنجش براى ثبت نام در هر آزمونى تنها فرم مشخصات اينترنتى را از داوطلبان مى خواهد، اظهار داشت: اگرچه شركت پست اعلام كرده است كه دريافت نكردن مشخصات از داوطلبان به صورت بخشنامه اى به مراكز پستى ابلاغ شده است اما همچنان خلاف مقررات عمل مى شود. برخى مراكز پستى در همكارى با مؤسسات كنكور و آموزشى غيرمجاز اسامى داوطلبان و مشخصات آنها را براى تبليغات جمع آورى مى كنند كه سازمان سنجش بار ها اين عمل را خلاف قانون اعلام كرده است. به اين منظور سازمان سنجش با شركت پست تفاهمنامه اى را منعقد كرده است كه بر اساس آن مراكز پستى از داوطلبان مشخصاتى دريافت نكنند. اما به رغم ارائه اين بخشنامه به مراكز پستى، همچنان اين تخلف در برخى از اين مراكز ادامه دارد.

گروه اجتماعى ـ زنگ هواى پاك، ساعت ۹ صبح امروز همزمان با آغاز هفته هواى پاك، با حضور معاون رئيس جمهورى و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست در مدرسه هاجر تهران، واقع در منطقه هفت، نواخته مى شود.
مديركل دفتر بررسى آلودگى هواى سازمان حفاظت محيط زيست درباره برنامه هاى هفته هواى پاك، گفت: شعار هفته هواى پاك امسال كه از ۳۰ دى ماه آغاز مى شود و تا ۶ بهمن ماه ادامه دارد، «هواى پاك، مصرف بهينه و انسان سالم» است. دكتر منظم افزود: افتتاح خط آزمايشى آلايندگى خودروهاى ديزلى و تست «شِد» (اندازه گيرى آلاينده هاى خودروهاى بنزينى به جز آلايندگى هاى خروجى اگزوز)، آغاز طرح تعمير و بهسازى خودروهاى عمومى بنزينى، تشريح نتايج اجلاس تغييرات آب و هواى بالى، انتشار نتايج نظرسنجى آلودگى صوتى تهران و همايش ملى هواى پاك از برنامه هاى هفته هواى پاك است.وى گفت: همچنين در اين هفته سه ايستگاه سنجش آلودگى هواى تهران در مناطق چهار، ۱۸ و ۱۹ افتتاح مى شود و پروژه پيش بينى وضع آلودگى هواى تهران وارد فاز اجرايى مى شود.
مديركل دفتر بررسى آلودگى هواى سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به هدررفت انرژى در كشور گفت: از هر بشكه نفت ۱۰۰ دلارى، حدود ۳۳ دلار آن در كشور هدر مى رود و همچنين هدررفت انرژى در نيروگاه هاى گازى ۷۰ درصد است. اين در حالى است كه «شدت انرژى» (نسبت مصرف به داده) در كشورهاى اروپايى به طور متوسط ۰‎/۴ و در ايران ۱‎/۳ است و به اين ترتيب مصرف انرژى در كشور بالاتر از متوسط جهانى است.

گروه اجتماعى ـ محسن جندقى : ديروز ايران خون گريست. عزاداران و سوگواران حسينى در روزهاى تاسوعا و عاشورا در تمام نقاط كشورمان ياد اباعبدالله الحسين(ع) و يارانش را گرامى داشتند. دسته هاى عزادارى از اولين ساعت هاى صبح ديروز در خيابان هاى شهرهاى مختلف به راه افتادند. هيأت ها و گروه هاى سوگواران امام حسين(ع) در صفوف واحد به حركت درآمدند و پس از برگزارى مراسم عزادارى، نماز باشكوه ظهر عاشورا را اقامه كردند.
در تهران نيز همزمان با ديگر شهرهاى كشورمان نواى عزادارى و نوحه سرايى از ساعات اوليه صبح روز گذشته در نقاط مختلف به گوش مى رسيد. ديروز، شهر تهران به واسطه حضور دسته هاى عزادارى، صداى نوحه و گريه و پخش نذرى در جاى جاى شهر، چهره اى ديگر به خود گرفته بود.نام حسين(ع) مانند نگينى در پرچم هاى سياهى كه عزاداران در قالب هيأت هاى مختلف حمل مى كردند به چشم مى خورد و خيل عاشقان حسينى در تمام خيابان هاى شهر به نظم در آمده بود.
امامزاده هاى مختلف پايتخت، حرم حضرت عبدالعظيم(ع) ، مرقد مطهر حضرت امام خمينى(ره) و مدرسه علميه مرحوم آيت الله مجتهدى تهرانى از جمله مقصدهاى عزاداران حسينى بود.
مردم همزمان با عبور دسته هاى سوگوارى با توزيع نذورات از عزاداران پذيرايى مى كردند.
* نماز ظهر عاشورا
در جاى جاى ميهن اسلامى مان، روز گذشته، نماز ظهر عاشورا با شكوه خاصى برپا شد. عزاداران نماز را كه يكى از دلايل قيام امام حسين(ع) است، با نظم خاصى در كوچه و برزن، مساجد و تكايا اقامه كردند.
* اهداى خون
روز گذشته در نقاط مختلف تهران ايستگاه هاى اهداى خون با استقبال بى نظير مردم خداجوى مواجه شد. مردم با اهداى خون در روزهاى تاسوعا و عاشورا، ياد مؤمنان و دوستداران امام حسين (ع) را كه به علت بيمارى توفيق حضور در مراسم عزادارى را پيدا نكره بودند، گرامى داشتند.
* نظم عزاداران
مراسم عزادارى سالار شهيدان در روزهاى تاسوعا و عاشورا با نظم خاصى برگزار شد. مأموران انتظامى با هدايت عزاداران در مسيرهاى تعيين شده در كنار سوگواران ابا عبدالله (ع) به عزادارى پرداختند. آماده باش نيروهاى آتش نشانى، برپايى ايستگاه هاى سلامت، ساماندهى ايستگاه هاى صلواتى و رعايت موارد انتظامى و بهداشتى موجب شد كه مراسم عزادارى امام حسين (ع) به بهترين نحو انجام شود.
* كاروان عزادارى دانش آموزان تهرانى
همزمان با ايام سوگوارى حضرت ابا عبدالله الحسين (ع) امروز كاروان عزادارى دانش آموزان شهر تهران مسيرى را تا ميدان فلسطين عزادارى مى كند.در اين مراسم بيش از دو هزار دانش آموز دختر و پسر از تمام مناطق آموزش و پرورش تهران حضور خواهند يافت. مراسم فوق از ساعت ۹ صبح از مقابل سازمان انتقال خون در خيابان وصال تهران آغاز شده و تا ميدان فلسطين و سازمان آموزش و پرورش شهر تهران ادامه مى يابد

مراسم گراميداشت هفتمين شب ارتحال حضرت آيت الله مجتهدى تهرانى ديروز همزمان با عاشوراى حسينى در حوزه علميه آن مرحوم برگزار شد.از ساعت ۹ صبح ديروز، مدرسه علميه آيت الله مجتهدى پذيراى عاشقان حسينى و دوستداران اين عالم عاليقدر بود. در مراسم هفتم درگذشت وى، حضور جوانان چشمگير بود و دوستدارانش در فراق او به عزادارى پرداختند.در اين مراسم آيت الله نقوى با اشاره به خدمات ارزشمند اين عالم جليل القدر گفت: زهد و تقواى آيت الله مجتهدى از شاخصه هاى بارز آن مرحوم بود. او از ماديات به دور بود به طورى كه اصلاً از وجوهات استفاده نمى كرد.وى افزود: فقدان اين عالم جليل القدر براى دوستداران اهل بيت(ع) و سوگواران حسينى غمى سنگين است، چراكه يكى از مظاهر پارسايى را از دست دادند.
* جوانان مجذوب اخلاق و رفتار آيت الله مجتهدى بودند
محمدمهدى نصيرى مدير حوزه علميه آيت الله مجتهدى تهرانى در حاشيه مراسم هفتم آن عالم فرزانه به خبرنگار «ايران» گفت: يكى از شاخصه هاى بارز آن بزرگوار كوشش براى ارتباط با جوانان بود، به طورى كه مى توان گفت ايشان به دنبال جوانان مى رفت. هر جوانى را مى ديد كه زمينه مناسبى براى تحصيل در حوزه علميه دارد، با او صحبت مى كرد. جوانان مجذوب اخلاق و رفتار ايشان مى شدند. هيچ گاه ايشان با بى اعتنايى از كنار جوانان نمى گذشتند. زبان مناسب و شيرين در صحبت با جوانان از نكات بارز شخصيت آيت الله مجتهدى بود. به جرأت مى توان گفت كه تمام عمر با ارزش اين عالم بزرگوار صرف جوانان و سرمايه گذارى روى آنان شد.
وى با اشاره به تأسيس حوزه علميه توسط آيت الله مجتهدى و خدمات با ارزش ايشان گفت: قدمت حوزه هاى علميه مختلف در تهران از مدارس علميه قم بيشتر است و آيت الله مجتهدى در ادامه راه حوزه هاى علميه در پايتخت اقدام به تأسيس مدرسه علميه كردند. تأثير اين اقدام به گونه اى بوده است كه به جرأت مى توان گفت، روحانيت ۵۰ سال گذشته تهران مرهون زحمات و تلاش هاى معظم له است. ائمه جماعات اكثر مساجد تهران از محصلان حوزه علميه آيت الله مجتهدى بودند. بسيارى از ائمه جمعه، مبلغان و روحانيونى كه در سفارت هاى مختلف ايران در خارج از كشور حضور دارند، در حوزه علميه آيت الله مجتهدى حضور داشتند و اين حوزه منشأ آثار و بركات متعددى بوده است. به طور كلى روحانيت شيعه در تهران مديون زحمات اين عالم بزرگوار است.
* توسل آيت الله مجتهدى مثال زدنى بود
محمدمهدى دادپور تهرانى يكى از جوانانى كه در مراسم هفتمين روز درگذشت حضرت آيت الله مجتهدى شركت كرده بود، درباره اين عالم جليل القدر گفت: موعظه و سخنان ايشان با لطافت خاصى بيان مى شد كه جوانان مجذوب اخلاق و رفتار اين بزرگوار مى شدند. همچنين توسل او مثال زدنى بود. آرامشى كه در وجودش بود و در چهره اش نمايان مى شد، موجب جذب جوانان به اعتقادات و ارزش ها مى شد. نماز ظهر عاشورا پس از پايان مراسم هفتمين روز درگذشت آيت الله مجتهدى در جوار مرقد ايشان و مسجد حوزه علميه با شكوه خاصى برگزار شد. همچنين از ساعت ۱۵ تا ۱۷ ديروز مراسم يادبود ديگرى در حوزه علميه آيت الله مجتهدى همزمان با شام غريبان برپا شد.

گروه اجتماعى ـ سرانه فضاى ورزشى دانش آموزى ۱۸ صدم متر مربع است كه ۶ صدم از اين فضا، سرپوشيده و ۱۲ صدم آن روباز است.
مدير كل تربيت بدنى مدارس آموزش و پرورش با بيان اين مطلب به ايسنا گفت: هم اكنون با داشتن دو ساعت درس تربيت بدنى در برنامه درسى با كمبود ۲۰ هزار دبير ورزش روبه رو هستيم. از سويى افزايش ساعت اين درس به سه ساعت نيز كافى نيست.سيد غلامرضا كمانه با اشاره به پيگيرى افزايش ساعات درس تربيت بدنى درمقاطع ابتدايى و دبيرستان، افزود: افزايش ساعت درس تربيت بدنى باتوجه به امكانات موجود، از سوى شوراى عالى آموزش و پرورش فقط در مقطع راهنمايى پذيرفته شد.وى با بيان اين كه سرانه فضاى آموزشى بايد براساس برنامه چهارم به يك متر مربع افزايش يابد، گفت: هنوز بخش تربيت بدنى آموزش و پرورش رديف بودجه مستقلى ندارد و انتظار داريم نمايندگان مجلس توجه ويژه اى به اين موضوع داشته باشند.

گروه اجتماعى ـ بر اساس تفاهمنامه اى بين وزارت بازرگانى و آموزش و پرورش، طرح «باشگاه بازرگانان جوان» با هدف جمع آورى نتايج مطالعاتى دانش آموزان بر روى وضعيت بازار اجرا مى شود.
مديركل دفتر آموزش و پرورش كار و دانش با اعلام اين مطلب در گفت و گو با خبرنگار «ايران» افزود: پيش نويس طرح باشگاه بازرگانان جوان آماده شده است و بزودى به تصويب نهايى مى رسد و براى اجراى آن، كميته هاى تخصصى و كارشناسى در آموزش و پرورش تشكيل مى شود.
«رحيم زنجانى» هدف از اجراى طرح باشگاه بازرگانان جوان را نظارت، تنظيم و كنترل قيمت هاى بازار با استفاده از دوره هاى كارورزى و كارآموزى دانش آموزان، ايجاد شبكه دانش آموزى براى پيشبرد برنامه ها و فعاليت هاى مرتبط با امور بازرگانى در گستره ملى و تقويت رويكرد توسعه عدالت و نظارت همگانى در بازار، كنترل قيمت ها و ارزيابى نمايشگاه ها و ترغيب و هدايت جوانان در توليد انديشه و گردآورى و پردازش ايده هاى دانش آموزان درباره اقتصاد بازار عنوان كرد.وى افزود: اجراى آزمايشى اين طرح امسال در هنرستان هاى كار و دانش و فنى و حرفه اى سراسر كشور و در بين دانش آموزان رشته حسابدارى بازرگانى انجام مى شود. ضمن آن كه اين طرح در مرحله اول به صورت فوق برنامه اجرا خواهد شد. زنجانى تصريح كرد: طرح باشگاه بازرگانان جوان احتمالاً در آينده اى نزديك در قالب يك رشته تحصيلى در هنرستان ها ارائه مى شود. اين طرح در صورت فراهم شدن شرايط آن براى دانش آموزان دوره راهنمايى هم قابل اجرا خواهد بود.وى گفت: نحوه عضوگيرى باشگاه و مباحث سرفصل هاى ارائه شده از سوى وزارت بازرگانى كه دانش آموزان مجاز به مطالعه در آنها هستند، در اساسنامه اين طرح آمده است. اجراى طرح باشگاه بازرگانان جوان حلقه واسطى بين واحدهاى آموزشى و بازار خواهد بود. ضمن آن كه دانش آموزان تجربه حضور در بازار را به دست مى آورند و وزارت بازرگانى هم اطلاعات علمى از وضعيت بازار و قيمت ها به دست مى آورد. زنجانى افزود: اعتبارات مورد نياز براى اجراى طرح باشگاه بازرگانان جوان از سوى وزارت بازرگانى تأمين مى شود و مواردى نيز از سوى دفتر آموزش و پرورش كار و دانش با هدف ايجاد انگيزه در دانش آموزان براى عضويت در اين باشگاه در اساسنامه مورد تأكيد قرار گرفته است.

گروه اجتماعى ـ تيم تحقيقاتى محقق ايرانى دانشگاه واشنگتن براى نخستين بار در دنيا موفق شد نمونه آزمايشى لنزهاى بينايى را بسازد كه مى توانند رؤياى چشمهاى پر قدرت فيلم علمى - تخيلى «ترميناتور» را به واقعيت تبديل كند.
به گزارش مهر، گروه تحقيقاتى «بابك پرويز» از دانشگاه واشنگتن آمريكا كه نتايج تحقيقات خود را در اجلاس مؤسسه مهندسى برق و الكترونيك مطرح كرده است، براى نخستين بار موفق شد نمونه آزمايشى لنزهايى را بسازد كه شبيه به يك ميكروتراشه الكتريكى هستند. اين لنز بيولوژيكى كه قدرت زوم كردن از راه دور روى اجسام را دارد، مى تواند اطلاعات مربوط به جسم يا فرد مشاهده شده را ارائه كند يا حتى اين اطلاعات را از طريق رايانه با جست وجو روى اينترنت در اختيار كاربر قرار دهد. بابك پرويز درباره اين اختراع گفت: نمونه آزمايشى اين لنز ها محتوى يك مدار اصلى و مجموعه اى از ديود ها است كه نور قرمز را گسيل مى كنند. با كمك اين لنز ها مى توان به محيط اطراف همانند زمانى كه دنياى خارج، از طريق يك صفحه نمايشگر مشاهده مى شود، نگاه كرد. وى افزود: هم اكنون فقط يك گام كوچك در اين عرصه به جلو برداشته ايم، اما همين حركت بسيار مهم است. در حقيقت اين لنز مى تواند هر نوع كاربردى حتى آنهايى كه هنوز به آنها فكر نكرده ايم را داشته باشد.

گروه اجتماعى ـ محققان پژوهشكده اكولوژى خليج فارس و درياى عمان با احياى زيستگاه هاى صدف مرواريد ساز لب سياه، به دانش فنى توليد اين نوع صدف دست يافتند.
مهندس حسين رامشى مجرى طرح در اين باره به مهر گفت: صدف لب سياه بومى ايران يكى از مهمترين گونه صدفهاى مرواريد ساز در دنيا است كه به علت صيد بى رويه از زيستگاههاى لاوان، هندورابى، كيش، خارك، تنبك و كنگان رو به انقراض بود.وى احياى زيستگاهها و بازسازى ذخاير صدف لب سياه و دستيابى به تكنيك تكثير اين صدف را از اهداف طرح پرورش اين گونه ذكر كرد و افزود: اين طرح از سال ۱۳۷۲ در ايستگاه بندر لنگه اين پژوهشكده آغاز شد كه در ابتدا لارو صدف ها به علت هاى مختلف از بين مى رفتند ولى با مشاوره هايى كه با متخصصان در اين باره انجام شد موفقيت هايى در توليد ۲۳ هزار قطعه صدف حاصل شد.
رامشى با بيان اين كه در ادامه تحقيقات در سال جارى ۵۰ هزار قطعه صدف توليد شد، گفت: به منظور احياى زيستگاهها، اين تعداد صدفچه در زيستگاه لاوان رها سازى شدند.وى افزود: پروژه پرورش صدف و مرواريد در دراز مدت نتيجه بخش خواهد بود و پس از وارد كردن صدفچه ها در دريا بعد از گذشت ۲ سال مى توان به هسته گذارى در صدفها براى مرواريدسازى اقدام كرد.

گروه اجتماعى ـ در صورتى كه ميانگذر انزلى از وسط تالاب بگذرد، احتمال ورود تالاب انزلى به فهرست مونترال يا تالاب هاى تخريب شده وجود دارد.
مدير كل دفتر زيستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محيط زيست با بيان اين مطلب به مهر گفت: با وجود اعتراض مسئولان محلى، همچنان معتقديم كه كنار گذر انزلى نبايد كمترين تداخلى با تالاب داشته باشد و موجب نصف شدن آن شود.
مهندس امير عبدوس افزود: متأسفانه برخى از كسانى كه علاقه مند تسريع در كار پروژه هستند، مشكلات زيست محيطى اين موضوع را نمى دانند.
وى در پاسخ به اين كه عده اى معتقدند اصرار برخى مسئولان محلى به گذر اين جاده از وسط تالاب به علت افزايش قيمت زمين هاى اطراف است، گفت: اگر جاده از بين تالاب رد شود، حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هكتار به مساحت شهر افزوده مى شود و در آينده اين محدوده ارزش زيادى مى يابد. وى درباره كمك هاى احتمالى كنوانسيون رامسر به اين تالاب گفت: كنوانسيون رامسر هيچ كمكى نمى كند و به محض از بين رفتن تالاب، آن را به فهرست مونترال يا تالاب هاى تخريب شده اضافه مى كند و اين كار خدشه اى به اعتبار بين المللى ايران وارد مى كند، چرا كه به اين ترتيب، ما كنوانسيونى را كه به نام يكى از شهرهاى كشورمان است، زيرپا گذاشته ايم. مديركل دفتر زيستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محيط زيست اظهار كرد: كسانى كه هر راهى را براى احداث جاده تأييد مى كنند، فقط به وظيفه ذاتى خود عمل مى كنند و نقش تالاب را در محيط زيست ناديده مى گيرند، اين در حالى است كه تالاب، پالايشگاه محيط است و كاركرد زيادى براى كاهش تأثير آلودگى ها دارد. عبدوس اقدام طرفداران احداث جاده در وسط تالاب انزلى را خلاف قانون عنوان كرد و گفت: اقدامات اين عده خلاف نص صريح اصل ۵۰ قانون اساسى است و اگرچه هدف، رفع مشكل مردم شهر است، اما با اين كار مشكلات ديگرى به وجود مى آيد.

گروه اجتماعى- هدى هاشمى: توجه به موضوع فرهنگ از آن رو براى بسيارى از صاحبنظران آموزش عالى مهم تلقى مى شود كه به اعتقاد آنان فرهنگ در دانشگاه مورد بى مهرى برخى از رؤساى دانشگاه ها قرار گرفته است و حتى بسيارى از دانشگاه ها سرانه فرهنگى و ناچيز ۲۰ تا ۳۰ هزار تومانى دانشجويى را در بخش هاى عمرانى هزينه مى كنند. نبود نيروى كارشناس در بخش فرهنگى دانشگاه ها، ضعف برنامه هاى فرهنگى در دانشگاه ها و اولويت مسائل رفاهى دانشجويى موجب شده است كه شاهد نوعى ركود در بخش فرهنگى دانشگاه ها باشيم. دكتر محمد خرمشاد، معاون فرهنگى وزيرعلوم، تحقيقات و فناورى در اين باره به سوالات ما پاسخ داده است.
* برخى از تشكل هاى فرهنگى، دانشجويى در گفت وگو با «ايران» اذعان داشتند كه نگاه دانشگاه ها به فرهنگ نگاهى دست دومى است و وزارت علوم هم نتوانسته براى بخش فرهنگ دانشگاه ها اقدامات قابل توجهى انجام دهد. نظر شما راجع اين موضوع چيست و آيا وزارت علوم هم همين نگاه را به فعاليت هاى فرهنگى در دانشگاه ها دارد
\ واقعيت آن است كه فرهنگ نه تنها در دانشگاه ها بلكه در كليت جامعه يك پديده قابل توجه است و وزارت علوم هم توجه ويژه اى به موضوع فرهنگى چه در سطح دانشگاه ها و چه در سطح جامعه دارد.
* آيا در دانشگاه ها هم اين نگاه وجود دارد
\پاسخ اين سؤال به سادگى قابل بيان نيست. به اين مفهوم كه در تمام كشور هم نمى توانيم بگوييم در همه بخش ها و وزارتخانه ها و حتى بخش هاى فرهنگى اهميت دادن به فرهنگ يكدست، روان و به يك اندازه است. وقتى از دانشگاه ها صحبت مى كنيم از صدها مؤسسه آموزش عالى در استان هاى مختلف با سطوح علمى و فرهنگى متفاوت بحث مى شود كه تمام آن دانشگاه ها را افرادى با ديدگاه هاى مختلف اداره مى كنند. تعدادى از رؤساى دانشگاه ها براى فعاليت هاى فرهنگى اهميت بسيارى قائل هستند و تعدادى هم به اين موضوع اهميت نمى دهند. يعنى نمى توانيم بگوييم كه همه دانشگاه ها توجه بسيار و يا بى توجهى كامل به اين بخش دارند.
* اما بيشتر دانشگاه ها در بخش فرهنگ تنبل هستند.
\بله! درست است اين موضوع برمى گردد به يك پديده درازمدتى كه در كشورهايى مثل كشور ما ايجاد شده است. يكى از ابزارهاى فعاليت هاى فرهنگى در كشور وجود برنامه است. ما در وزارت علوم تلاش مى كنيم براى اجرايى كردن فرهنگ در دانشگاه ها برنامه محور پيش برويم. موضوع ديگر كه بسيار هم مهم است اين كه ما در دانشگاه هاى كشورمان افراد متخصص در بخش فرهنگ نداريم، اين ضعف در تمام بخش هاى فرهنگى كشور وجود دارد و شايد يكى از علت هاى مهم نبود نيروى فرهنگى در كشور اين است كه دانشگاه هاى ما كه بايد سال هاى پيش نيروهاى فرهنگى را تربيت مى كردند اين كار را انجام نداده اند. به همين علت با انجام نخستين آسيب شناسى در بخش فرهنگ متوجه شديم كه نيروهاى توانمند آشنا به فرهنگ در دانشگاه ها حضور ندارند.بنابراين در وزارت علوم چند بحث را در دستور كار قرار داده ايم. البته ممكن است بسيارى از برنامه هاى در دست اجرا در مدت زمان طولانى بازدهى داشته باشد. به عنوان نمونه هم اكنون در وزارت علوم، رشته هاى بين رشته اى مديريت فرهنگى و مباحثى از اين قبيل طراحى شده است تا افراد به صورت آكادميك، مديريت فرهنگى را آموزش ببينند. از ديگر اقدام ها مى توان راه اندازى كارگاه هاى فرهنگى براى كارشناسان و مديران فرهنگى را نام برد كه تاكنون چندين جلسه كشورى به صورت اردوهاى آموزشى در اين زمينه برگزار شده است. در هر حال قطعاً برخى از دانشگاه هاى ما به فرهنگ توجه ويژه اى دارند و يك تعداد نه. آنهايى كه به بحث فرهنگ توجه دارند خيلى راحت تر و بهتر با دانشجويانشان ارتباط گرفته اند. ما اين موضوع را بارها در نشست رؤساى دانشگاه ها گفته ايم كه فرهنگ «واكسن» است و اگر به اين واكسن توجه شود جلوى بسيارى از آسيب هاى اجتماعى و احتمالى بعدى براى دانشجو گرفته مى شود.
* اگر دانشگاهى به بخش فرهنگ توجه نداشته باشد، وزارت علوم چه واكنشى خواهد داشت
\يكى از اقدام هاى مهم ما پيگيرى و ارزيابى اقدام هاى فرهنگى در دانشگاه ها است. به عنوان مثال براى راه اندازى خانه هاى فرهنگ به ۱۵ دانشگاه اعتبار داده ايم و اگر دانشگاهى اين اقدام را براى دانشجويان اجرايى نكند ابتدا به آنان تذكر مى دهيم كه در اعتبارات بعدى، اين موضوع را لحاظ نخواهيم كرد و اعتبار اوليه را از آن دانشگاه ها مى گيريم و ديگر در هيچ پروژه فرهنگى آنها را لحاظ نمى كنيم. البته بايد گفت كه اين گونه تنبيهات نتيجه هم داده است. در برخى موارد نيز ما با تشكل هاى فرهنگى نشست هاى متعددى داريم و دانشجويان نكات قابل تأملى را مطرح مى كنند و ما تمام گله ها و توضيحات آنها را به صورت بخشنامه و يا قانون به رؤساى دانشگاه ها منتقل مى كنيم كه اگر دانشگاهى اين موارد را رعايت نكند معاونت فرهنگى برخورد جدى با اين مسئله خواهد داشت.
* شما براى دانشگاه هايى كه دغدغه فرهنگ ندارند چه برنامه هايى در دستور كار داشته ايد
\سعى مى كنيم با ابلاغ آئين نامه و بخشنامه اين حساسيت را ايجاد كنيم. همه مجموعه هاى درنظر گرفته شده براى كار فرهنگى در دانشگاه ها مجموعه هاى لاغر و ضعيفى اند چرا كه در مجموع، دو يا سه نفر كل مسائل فرهنگى يك دانشگاه دو هزار يا هشت هزار نفرى را برعهده دارند. مقوله گسترده فرهنگ با اين تعداد نيرو محقق نمى شود. يك كارشناس فرهنگى، هم كار كانون هاى فرهنگى را انجام مى دهد، هم كارشناس علمى است و هم براى مناسبات برنامه ريزى مى كند. بنابراين به دانشگاه ها مدل هايى را ارائه كرده ايم تا آنها با استقلال خود، از طريق هيأت امنا تعداد كارشناسان فرهنگى شان را بيشتر كنند. اين امكان را به دانشگاه ها داده ايم كه در دانشكده ها معاونت فرهنگى تأسيس و يا از استادان به عنوان مشاوره فرهنگى استفاده كنند تا فرهنگ در درجه اول اقدام هاى دانشگاه ها باشد.
* وزارت علوم چه ضعف هايى دارد كه نتوانسته است بعد از گذشت چندين سال موضوع فرهنگ را آن طور كه بايد در دانشگاه ها اجرايى كند و فرهنگ به كندى در دانشگاه ها در حال نهادينه شدن است
\وزارت علوم نمى تواند كار مستقيمى در دانشگاه ها انجام دهد و نبايد هم انجام بدهد. اين وزارتخانه ستاد هدايت كننده فكرى و كلان دانشگاه ها است.البته به علت استقلال دانشگاه ها و از آنجا كه اهرم بودجه در دست ما نيست بسيارى از دانشگاه ها سوءاستفاده مى كنند. ضعف كارشناسى، ضعف برنامه ريزى و اولويت يافتن ديگر مسائل دانشجويان نسبت به موضوع فرهنگ، موجب مى شود كه امروز با ضعف شديد فعاليت هاى فرهنگى در دانشگاه ها مواجه شويم.
* وقتى مسئله فرهنگ مطرح مى شود وزارت علوم اعلام مى كند كه فلان قدر سمينار فرهنگى، جشنواره و كارگاه برگزار كرده ايم ، اما واقعيت اين است كه فعاليت فرهنگى فقط برپا كردن سمينار و يا جشنواره نيست. دانشجويان ما هم اكنون دچار مشكلات فراوانى هستند. مشكل بحران هويت، اوقات فراغت و بى انگيزگى و نيز مسائل و مشكلات دانشجويان غيربومى از موضوع هاى اساسى است كه دانشجويان با آن درگير هستند. شما براى اين وضعيت چه برنامه هايى داشته ايد
\جشنواره ها هدايت كننده كلان فعاليت هاى فرهنگى دانشگاه ها است. براى نمونه، اگر جشنواره تئاتر در دانشگاهى برپا مى شود، فقط تعدادى از دانشجويان را مخاطب قرار مى دهد كه دغدغه كار فرهنگى و جمعى دارند. اين حركتى است كه از قاعده شروع مى شود و نتايج مثبت خود را به همراه دارد. يا مثلاً جشنواره قرآن يعنى فعالان قرآنى دانشگاه ها در يك رقابت درون دانشگاهى، منطقه اى و يا كشورى يك فعاليت جمعى فرهنگى داشته باشند. اين يكى از ابزارهاى جهت دهى كلان به دانشگاه ها است. اين كه دانشگاه بتواند شور، هيجان و رقابتى در فضاى فرهنگى دانشجويى ايجاد كند اقدامى سازنده و مفيد است، اما به لحاظ فرهنگى كه شما اشاره كرده ايد كه دانشجويان مشكلات فرهنگى بسيارى دارند، حرف شما كاملاً صحيح است. يكى از مهمترين مسائل فرهنگى كه دانشجويان درگير آن هستند بحث اوقات فراغت است. اين يك پديده جدى در بين دانشجويان است. وزارت علوم هم سعى كرده است كه اهميت موضوع اوقات فراغت را در ذهن مسئولان كشورى و دانشگاه ها نهادينه كند. ما هم اكنون بعد از گذشت چند سال تازه در حال آماده كردن زيرساخت هاى اين بحث هستيم. يكى از مكان هايى كه دانشجويان اوقات فراغت بسيارى دارند خوابگاه ها است. ما بايد در خوابگاه ها مجموعه اى از خدمات و كالاهاى فرهنگى را به دانشجويان ارائه دهيم تا آنان بتوانند بخشى از اوقات فراغت خود را پر كنند. شما وقتى وارد يك خوابگاه مى شويد نمى توانيد مكان هايى را پيدا كنيد كه ايستگاه فرهنگى دانشجويان باشد. بنابراين ما در خوابگاه ها مكان هايى را ايجاد كرده ايم به نام خانه هاى فرهنگ تا دانشجويان بتوانند وقت هاى خالى خود را با ديدن فيلم و خواندن كتاب پر كنند. اين اقدام در تمام دانشگاه هاى كشور اجرايى مى شود.
درباره مشكلات خاص دانشجويان مثل بحران هويت، مشكلات دانشجويان غيربومى و مباحث فكرى نيز بايد اذعان كنم كه اين مسائل هم در دانشگاه ها وجود دارد و بايد براى آن اقدام هاى قابل توجهى انجام داد، اما برطرف كردن مشكلات در اين بخش تنها بر عهده معاونت فرهنگى نيست. معاونت فرهنگى مى تواند برنامه بدهد اما مجموعه نظام آموزش عالى بايد براى اين موضوع چاره انديشى كنند.
*هم اكنون سرانه فرهنگى دانشجويان چقدر است
\سرانه فرهنگى بين ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان است كه البته معاونت فرهنگى اين بودجه را تقسيم نمى كند بلكه به طور مستقيم زير نظر دانشگاه ها است.
*آيا اين ميزان سرانه كافى است
\اگر همين ميزان براى فرهنگ هزينه شود كافى است اما معمولاً معاونان مالى و ادارى در دانشگاه ها توجه ندارند كه اين بودجه را خرج فرهنگ كنند. يكى از اقدام هايى كه ما هنوز موفق به اجراى آن نشده ايم اين است كه بودجه رديف فرهنگى جدا از ديگر رديف ها بشود. اگر اين اقدام عملى شود دست رؤساى دانشگاه ها بسته مى شود و ديگر نمى توانند رديف بودجه فرهنگى را در ديگر بخش هاى دانشگاه هزينه كنند.
*شما درباره نقشه مهندسى فرهنگى كشور تاكنون چه اقدام هايى را انجام داده ايد فكر مى كنيد دانشگاهيان مى توانند در اين باره پيشقدم باشند
\نقشه مهندسى فرهنگى بايد سال هاى قبل در شوراى عالى انقلاب فرهنگى تدوين مى شد. مهندسى فرهنگ يك نگاه فرابخشى و ملى است؛ به اين مفهوم كه كشور اهداف كلى خود را در بخش فرهنگ تعريف مى كند و مى داند كه اجزاى مختلف و دستگاه هاى ادارى چه وظايفى را برعهده دارند. اين اقدام بايد سال ها پيش از سوى شوراى عالى انقلاب فرهنگى انجام مى شد. با اين حال اگر اين نقشه فرهنگى مشخص شود بسيارى از مسائل فرهنگى كشور نيز حل خواهد شد و نهادهاى موازى فعاليت هاى خود را بخوبى تقسيم خواهند كرد. به عنوان نمونه هم اكنون يك موضوعى بايد در دانشگاه ها كم رنگ شود اما در صدا و سيما همان موضوع آموزش داده مى شود. نقشه فرهنگى هماهنگى دستگاه ها را با يكديگر بيشتر مى كند. ما آماده ايم براساس قانون اساسى و قانون چهارم توسعه همكارى لازم را در اين بخش داشته باشيم. اگر شوراى فرهنگى نظرات وزارت علوم را بخواهد وزارت علوم چه در حوزه صف و چه در حوزه ستاد اين آمادگى را دارد تا
برنامه هاى خود را ارائه دهد، اما تاكنون از ما دعوت به همكارى نشده است. هم اكنون كه قرار است برنامه پنج ساله پنجم نوشته شود ما نقطه نظراتى را ارائه كرده ايم و حتى عنوان برنامه پنجم در بخش فرهنگ را پيشنهاد كرده ايم.
* به گفته رئيس نهاد رهبرى در دانشگاه ها، تشكل هاى سياسى و فرهنگى ضعف بينش سياسى و آگاهى دارند. برنامه شما براى ارتقاى آگاهى فعالان دانشجويى چيست
\درباره بينش سياسى و فرهنگى در دانشگاه ها يكى از اقدام هاى مهم، تشويق فعاليت هاى جمعى دانشجويان است.دانشجويان يك زندگى علمى و يك زندگى جمعى و فرهنگى موازى با زندگى آكادميك دارند. با اين همه يكى از انتظاراتى كه از محيط هاى دانشگاهى داريم اين است كه سطح فعاليت هاى سياسى در دانشگاه ها به عنوان يك شأن با ساير بخش هاى ديگر جامعه متفاوت باشد. به اين مفهوم كه عميق تر،كارشناسى تر، دقيق تر و ملى تر باشد. از اقدام هاى جدى وزارت علوم كمك به حل برخى مشكلات قانونى تشكل ها است. حمايت از تشكل هايى كه كارگاه هاى آموزشى را براى دانشجويان راه اندازى كنند نيز از ديگر اقدام هاى ما خواهد بود. همچنين مجموعه كتاب هايى در حوزه سياست و فعاليت هاى صنفى در اختيار تشكل ها قرار داده شده است. تمام اهداف بخش فرهنگى اين است كه فعالان سياسى دانشجويى بتوانند عمق سياسى پيدا كنند و با عمق و بصيرت بسيار تفكرات خود را اجرايى كنند.

گروه اجتماعى - واردات مواد اوليه متادون با عقد تفاهمنامه بين ايران و سازمان ملل به سه تن افزايش مى يابد و با افزايش ظرفيت توليد، دست بخش خصوصى از سودهاى كلان، كوتاه مى شود.
مديركل درمان و بازپرورى ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به تفاهم اين ستاد با وزارت بهداشت و درمان براى افزايش پوشش درمان با متادون به ايسنا گفت: بر اين اساس درمان با متادون از پوشش ۶۰ هزار نفر به ۱۰۰ هزار نفر در سال آينده افزايش مى يابد.دكتر سعيد صفاتيان افزود: با افزايش ۴۰ هزار نفرى ظرفيت پوشش، درمان با داروى نگهدارنده متادون به ميزان كافى مى رسد و از طريق افزايش واردات مواد اوليه و توليد متادون با كمك دولت، سود حاصل از اين كار به صندوق دولت واريز مى شود.وى با اشاره به سود كاذب ۵۰۰ ميليارد تومانى كه از بازار سياه متادون نصيب بخش خصوصى مى شود، گفت: دخالت كاذب بخش خصوصى در اقتصاد و درمان، مصرف و سوءمصرف موادمخدر به ضرر بخش دولتى است و با اجراى اين تفاهمنامه ها، نابسامانى هاى توليد و توزيع متادون از بين مى رود.

گروه اجتماعى - كميته اى متشكل از معاون عمرانى وزير كشور، رئيس و معاون ستاد تبصره ،۱۳ معاون وزير صنايع و معاون وزير نفت، براى بررسى خريدهاى خارجى و جذب فاينانس ها در زمينه حمل و نقل عمومى تشكيل شده است.
معاون توسعه ناوگان حمل و نقل عمومى ستاد تبصره ۱۳ با بيان اين مطلب به ايسنا گفت: تاكنون با ۱۴ شركت خارجى براى خريد ون مذاكره شده است كه فقط دو شركت جواب مثبت داده اند، چرا كه خريد ون به راحتى سفارش خريد تاكسى به خودروسازان داخلى نيست.
قاسم قانعى افزود: كميته سه جانبه تأكيد دارد كه تكنولوژى ون بايد به داخل منتقل شود و اين خودرو كه در حال حاضر به صورت CBU (تكميل شده) وارد كشور مى شود، بايد پس از مدتى از سوى خودروسازان داخلى به صورت SKD (مونتاژ در داخل) توليد شود.
وى تصريح كرد: به طور قطع از خودروسازانى در اين زمينه استفاده مى شود كه توان راه اندازى كارخانه ها و تأمين قطعات را داشته باشند و هم اكنون در حال مذاكره با چند شركت ديگر براى رفع مشكل خدمات پس از فروش خودروهاى ون هستيم.
قانعى يادآور شد: در دومين جلسه اين كميته تفاهمنامه اى براى توليد ون ميان ستاد تبصره ۱۳ و وزارتخانه هاى صنايع و نفت تنظيم و نهايى شد.
معاون توسعه ناوگان حمل و نقل عمومى تبصره ۱۳همچنين معطلى چند ماهه حدود ۳۰ هزار دستگاه تاكسى در پاركينگ شركت هاى خودروساز و واگذار نشدن آن ها را مربوط به اختصاص اين تعداد تاكسى به مسافربرهاى شخصى در فاز دوم ساماندهى مسافربرهاى شخصى اعلام كرد و گفت: فاز دوم ساماندهى مسافربرهاى شخصى شروع شده است و تاكسيرانى هاى سراسر كشور تاكنون ۱۹۴۰ خط را براى مسافربرهاى شخصى تعريف كرده اند و اين افراد از هفته آينده مى توانند، وارد مراحل بانكى تعويض خودرو شوند.
وى افزود: مسافربرهاى شخصى كه مدل خودرو آن ها از سال ۸۱ تاكنون است، به رنگ تاكسى هاى فعلى در آمده و پلاك و كارت تاكسى دريافت مى كنند. همچنين به مسافربرهايى كه مدل خودروى آن ها متعلق به سال هاى ۷۲ تا ۸۰ است، مجوز داده مى شود كه يا به صورت شخصى فعاليت كرده و يا خودروهاى خود را با تاكسى تعويض كنند.قانعى در پاسخ به اين سؤال كه آيا قرارداد جديدى براى تأمين اتوبوس در تبصره ۱۳ سال ۸۶ منعقد مى شود يا خير، گفت: ظرفيت كارخانه هاى توليد اتوبوس در كشور محدود است و آن ها نمى توانند، تمام تعهدات خود را يك باره عملى كنند. به همين علت خودروسازان نتوانسته اند تاكنون تعهدات سال ۸۵ تبصره ۱۳ را به طور كامل انجام دهند.
معاون توسعه ناوگان حمل و نقل عمومى تبصره ۱۳ افزود: براى انعقاد قرارداد تأمين اتوبوس هاى سال ۸۶ به سراغ خودروسازانى مى رويم كه ظرفيت هاى خالى براى توليد اتوبوس داشته باشند.

گروه اجتماعى- ظرفيت تخت هاى بيمارستانى شهرستان هاى استان تهران تا يك سال ديگر ۲۵ درصد افزايش مى يابد.
دكتر كامران باقرى لنكرانى، وزير بهداشت ودرمان با اعلام اين خبر به تلاش هاى مسئولان براى همسان سازى ظرفيت هاى شبكه بهداشتى و درمانى براساس نيازهاى منطقه اى اشاره كرد و گفت: توسعه بيمارستان هاى استان تهران و شبكه بهداشتى- درمانى در ۲ سال گذشته روند مطلوبى داشته است.وى همچنين با بيان اين كه ۱۳ نفر از هر يكصد هزار ايرانى مبتلا به سل است، افزود: در دو سال گذشته شيوع سل دركشور كاهش يافته است و در مقايسه با ساير كشورها از نظر كنترل و درمان اين بيمارى وضعيت مناسبى دارد.

گروه اجتماعى - ۸۵۰ ميليارد تومان معوقه فرهنگيان قراردادى و رسم
دهه فجر پرداخت مى شود.
معاون برنامه ريزى و توسعه مديريت وزارت آموزش و پرورش با اعلام اين خبر گفت: پرداختى هاى حق التدريسى ها، حق امتحانات و اضافه كار نيروهاى موظف و كاركنان ادارى از مواردى بوده است كه آموزش و پرورش امسال در پرداخت آنها كسرى داشته است.
محمدرضا محدث خراسانى با بيان اين كه بخشى از حقوق نيروهاى قراردادى نيز جزو كسرى هاى آموزش و پرورش است، افزود: هم اكنون اصلاحيه بودجه ۸۵۰ ميليارد تومانى آموزش و پرورش در نوبت تصويب شوراى نگهبان است كه در صورت تصويب، پرداخت معوقه هاى فرهنگيان رسمى، قراردادى و حتى شركتى آغاز مى شود.وى گفت: همچنين قسط اول بن كالاى فرهنگيان در بيشتر مناطق پرداخت شده است و قسط دوم نيز از اول اسفندماه پرداخت مى شود.معاون وزير آموزش و پرورش اظهار كرد: نيمى از بدهى دو هزار و ۲۰۰ ميليارد تومانى آموزش و پرورش پرداخت شده است و بقيه آن تا پايان سال يا اوايل سال آينده پرداخت خواهد شد.
* نياز به حداقل ۸۲۰۰ ميليارد تومان بودجه
محدث همچنين گفت: با توجه به بودجه سال جارى، وزارت آموزش و پرورش دست كم به ۸ هزار و ۲۰۰ ميليارد تومان اعتبار براى سال آينده نياز دارد.وى با اشاره به قانون بازنشستگى پيش از موعد مقرر افزود: در صورت اجراى اين قانون به اعتبارى حدود ۳۰۰ ميليارد تومان براى ۲۰ هزار مشمول اين قانون در آموزش و پرورش نياز داريم.

] دكتر سيدحسن اسعدى[

نماز فقط عبادت خداى بى همتا نيست بلكه بازدارنده معنوى از ارتكاب گناهان نيز است. زمينه سازى اوليه و تقويت يك چنين بازدارنده معنوى در فرزند، به عهده والدين است كه پس از تولد اين وظيفه با خواندن اذان و اقامه در گوش هاى نوزاد آغاز و در طول زمان با انجام وظايف ديگرى پيگيرى مى شود.
نقش نماز در سلامت روان، جسم و زندگى فردى و جمعى انسان فوق العاده مهم است.
نخستين بستر ايجاد و تقويت نماز، اين بازدارنده معنوى در انسان، خانواده است كه نخستين مركز تعليم و تربيت كودك است. همه روانپزشكان و كارشناسان تعليم و تربيت اتفاق نظر دارند بر اين كه جنين پس از چهار ماهگى در رحم مادر داراى نوعى احساس مى شود، گريه مى كند، برخى واكنش ها را از خود نشان مى دهد و پس از تولد آمادگى تلقين پذيرى دارد و بر همين اساس در اسلام مقرر شده كه پس از تولد، در گوش راست نوزاد اذان و در گوش چپ او اقامه كه مقدمه نماز به شمار مى آيد از سوى پدر و يا فرد صالح ديگرى خوانده شود تا زمينه اقرار و اعتراف به اصول و فروع دين از همان بدو تولد در نوزاد فراهم شود.
* زمينه ساز بودن همسانى پدر و مادر، براى آموزش پذيرى دينى فرزند
فرزند ثمره ازدواج است و زمينه يادگيرى از همان انعقاد نطفه از سوى والدين او فراهم مى شود. اگر زوجين با هم همسان نباشند، خانواده بستر مطلوبى براى آموزش نخواهد بود.
اگر زوجين معتقد به مبانى اسلام باشند، در فروع دين اعتقادات مشابه داشته و حتى از يك مرجع دينى تقليد كنند، از محرمات بپرهيزند و در تربيت و آموزش فرزند هماهنگ عمل كنند فرزندى صالح و مستعد براى آموختن نماز و مهارت هاى زندگى خواهند داشت و تفاهم ميان آنها و فرزندشان مادام العمر برقرار خواهد بود، ولى اگر اعضاى الگو در خانواده و بويژه اگر يكى از زوجين به مبانى اسلامى پايبند نباشند خانواده نمى تواند اقامه نماز و بسيارى از مهارت هاى زندگى را به فرزند بياموزد؛ زيرا به طور معمول فرزند همان شيوه اى را انتخاب مى كند كه اعضاى الگو در خانواده انتخاب كرده اند.
اگر پدر و مادر در معتقدات دينى اختلاف داشته باشند فرزند دچار سردرگمى مى شود. او در سنين كودكى كه مستعدترين دوران عمر انسان براى يادگيرى است با مشاهده اختلاف عقيده و برخورد اعتقادات پدر و مادر نمى تواند عقيده صواب را از خطا تشخيص دهد؛ برهمين اساس گرفتار مشكلات روانى و تناقضات فكرى مى شود كه در همه دوران زندگى او را با مشكلات مواجه مى كند، در تصميم گيرى ها دچار شك، وسواس و نگرانى مى شود و نمى تواند مهارت هاى زندگى را بياموزد و به كار گيرد.
*تأثير روانى شير مادر بر نوزاد
وقتى تأثير ژن و نوع تغذيه پدر و مادر، در جنين، در علم پزشكى تأييد شده است ترديدى در اثرگذارى شير مادر در تغذيه كودك وجود ندارد. شير مادر علاوه بر آن كه از نظر جسمى در كودك تأثير غيرقابل انكار دارد، از نظر روانى نيز در فرزند اثرگذار است.
تقواى مادر، آرامش، سلامت و شاد بودن او هنگام شير دادن، تغذيه مادر از غذاهاى حلال، روحيات و اعتقادات مادر كه در موقع شير دادن در چهره او بروز مى كند و كلماتى ناخودآگاه مى گويد، در روان كودك اثر مى گذارد، تا حدى كه گفته شده است: «اين سعادت و شقاوت كه از رحم مادر آغاز مى شود بعد از تولد هم مادام العمر استمرار دارد».
*انتخاب اسم اسلامى براى نوزاد
در فروع كافى آمده است: «فرزندان خود را پيش از تولد نامگذارى كنيد و اگر نمى دانيد كه طفل پسر است يا دختر، نامى براى او انتخاب كنيد كه هم براى پسر مناسب باشد و هم براى دختر. زيرا بچه اى كه سقط شده است، هنگامى كه در قيامت شما را ملاقات كند مى گويد كه چرا مرا نامگذارى نكرديد در حالى كه پيامبر خدا فرزند فاطمه(س) را پيش از تولد «محسن» نام نهاده بود». انتخاب نام نيكواز حقوق اوليه هر فرزند است چنان كه رسول خدا(ص) فرموده است: «نخستين كار نيكى كه انسان درباره فرزند خود مى كند اين است كه نام نيكو بر او نهد. وظيفه والدين است نام نيكو براى فرزند خود انتخاب كنند».
«از حقوق فرزند در پدر، اين است كه نام خوب براى فرزند انتخاب كند و به خوبى از عهده ادب او برآيد».
تعليم و تربيت كودك
حساس ترين حقوق كودك و نوجوان به ويژه از هفت تا ۱۴ سال در خانواده كه گاهى برخى از خانواده ها به آن كمتر اهميت مى دهند، تعليم و تربيت است.
كودك در محيط خانواده متولد مى شود و معمولاً درحد استعداد پدر و مادر، مستعد يادگيرى است. بسيارى از ويژگى هاى جسمى- روانى فرزند از طريق ارث و ژن به او منتقل مى شود و خصوصياتى را نيز از محيط خانواده به طور اكتسابى ياد مى گيرد.
رابطه بين مذهبى بودن والدين و فرزندان
در مطالعاتى كه درباره رابطه ميان مذهبى بودن مادر و پدر و مذهبى شدن فرزندان صورت گرفت، اين نتيجه به دست آمد كه نقش مادر در مذهبى شدن دختران و نقش پدر در مذهبى شدن پسران بيشتر است؛ در صورتى كه ميان مادر و پدر اتفاق نظر و عمل مذهبى وجود داشته باشد اين تأثير هم روى دختران و هم روى پسران بيشتر خواهد بود.
اگر كودك در خانواده اى رشد يابد كه به دين و احكام عملى آن مؤمنانه و عاشقانه اهتمام مى ورزند و به آموزه هاى آن از روى اخلاص و صداقت گردن مى نهند، آنگاه فرزندان نيز به ارزش هاى دينى و احكام آن احترام مى گذارند. در حقيقت، اين ساختار تربيتى خانواده است كه از همان ابتدا ساختار اعتقادى فرزند را شكل مى دهد. اعتقاد قلبى اعضاى خانواده بويژه پدر و مادر به احكام دينى و در رأس آن «نماز» و چگونگى برپايى آن از نظر انگيزه، ايمان درونى، حرمت و ارزشگذارى عملى، صفا و صميميت روحى، خلوص و يكپارچگى رفتارى مى تواند به همان ميزان نگرش فرزند را به نماز پايدار كند. شكل گيرى گرايش و نگرش كودكان و نوجوانان به نماز نيز از همين قاعده پيروى مى كند. هرچند تربيت دينى يك فرآيند درونى است كه محيط و عوامل بيرونى صرفاً زمينه ساز ظهور و شكوفايى آن هستند. اما جهت گيرى مثبت و يا منفى اين فرآيند درونى در قالب گرايش ها و نگرش ها رابطه مستقيمى با ساختار تربيتى خانواده دارد. از اين رو، توجه والدين به چگونگى روش ها و منش هاى تربيتى خود در شكل دادن گرايش فرزندان به آموزه هاى دينى، آن هم در شرايط پيچيده جامعه امروز و عوامل بازدارنده تربيت دينى مى تواند بسيار حياتى تلقى شود.
از سوى ديگر نقش خانواده در چگونگى انجام مراسم دينى بويژه حضور در هيأت هاى مذهبى و رفت و آمد در مكان هاى مقدس مذهبى، نظير مساجد، حسينيه ها و زيارتگاه ها و حرم مطهر ائمه(ع) در شكل دهى نگرش دينى كودكان بسيار تعيين كننده است. خردسالان و كودكان در سال هاى نخست زندگى تا حدود ده سالگى ممكن است از فلسفه وجودى تقدس اين مكان ها آنگونه كه بزرگسالان از آن درك مى كنند، مفهوم روشنى نداشته باشند. اما كيفيت حضور معنوى والدين در اين مكان ها بويژه مساجد و زيارتگاه ها، مى تواند نگرش اوليه كودكان را شكل دهد.
* بازدارنده بودن نماز از ارتكاب ناهنجارى ها، جرايم و گناهان
ترديدى نيست كه نماز بهترين وسيله تقرب الى الله براى مقربان درگاه احديت است. زيرا آنان در آستانه فرارسيدن اوقات نماز و تجديد وضو خود را براى اقامه يك فريضه پرنشاط و هيجان آور كه ناشى از حضور در محضر معبود بى همتا و راز و نياز كردن با اوست، آماده مى كنند و اين درحالى است كه وجد، خضوع و خشوع سراسر وجود آنها را فرامى گيرد؛ اما نبايد فراموش كرد كه درباره نيكان علاوه بر اداى تكليف شرعى، شرايط مقرر براى صحت و قبولى نماز از ارتكاب بسيارى گناهان و جرايم نيز جلوگيرى مى كند؛ زيرا وقتى از شرايط صحت وضو، مباح بودن آب آن و از شرايط صحت نماز، غصبى نبودن لباس و مكان برگزارى نماز است و از طرفى قبول نماز نيز داراى شرايط اعتقادى، سياسى، اخلاقى، اقتصادى، اجتماعى و بهداشتى است. نقش بازدارنده بودن نماز از ارتكاب گناهان، جرايم و تجاوز به حقوق ديگران نيازى به استدلال عقلى ديگرى ندارد. استاد شهيد مرتضى مطهرى مى گويد: «يكى از علل صحت عقل از نظر قرآن اين است كه براى احكام و دستورها فلسفه ذكر مى كند. يعنى دستور داده شده معلول اين مصلحت باشد. علماى اصول مى گويند مصالح و مفاسد در سلسله علل احكام قرار مى گيرند.»
و در جايى ديگر نيز از اين شهيد نقل شده است كه اسلام مى گويد «جايى كه در آن نماز مى خوانى، آبى كه با آن وضو مى گيرى. حتى آن محلى كه در آن آب وضوى تو ريخته مى شود. لباسى كه با آن نماز مى خوانى. همه آنچه كه با اين عمل تو ارتباط دارد بايد مباح باشد، يعنى نبايد حرام باشد، اگر يك نخ غصبى هم در لباس تو باشد اين عبادت پذيرفته نيست.»
* اعتدال در آموزش و تشويق به نماز و ديگر عبادات
خانواده در آموزش نماز و تشويق به اقامه آن بايد نقشى معتدل ايفا كند و از افراط بپرهيزد.
استاد شهيد مرتضى مطهرى مى گويد: «يكى از ارزش هاى انسانى كه اسلام آن را صددرصد تأييد مى كند، عبادت است. عبادت به همان معنى ويژه مورد نظر است: يعنى همان خلوت با خدا، نماز، دعا، مناجات، تهجد، نماز شب و مانند آن كه جزو متون اسلام است و از اسلام، حذف شدنى نيست.»
عبادت يك ارزش واقعى است؛ ولى اگر مراقبت نشود، جامعه به حد افراط به سوى اين ارزش كشيده مى شود؛ يعنى اساساً اسلام فقط عبادت كردن، مسجد رفتن، نماز مستحب خواندن، دعا خواندن، تعقيب خواندن، غسل هاى مستحب به جا آوردن و تلاوت قرآن مى شود اگر در جامعه در اين مسير به حد افراط برود. همه ارزش هاى ديگر آن محو مى شود.