] آزاده گروسى[

امروزه يكى از مهمترين جاذبه هاى گردشگرى در جهان پديده افسونگر و زيباى غارها به شمار مى رود كه به سرزمين عجايب، بهشت گمشده، دنياى اسرارآميز و ... نيز شهرت يافته اند.
كسانى كه براى ديدار شگفتى و زيبايى به غارها گام مى نهند احساسى شگرفت از ديدنى هاى طبيعى در مى يابند كه هيچ گاه در محيط روزمره زندگى نظير آن را نمى بينند. در دل كوه هاى البرز، خرقان و رامند در استان قزوين غارهاى با شكوهى وجود دارند كه بخش قابل توجهى از ميراث طبيعى گرانبهاى ايران را تشكيل مى دهند.
غارهاى سلطانبلاغ، آق بابا، شهرباز، كول، قره قورقان، آلابارباغلارى، شاكين، قزل قلعه، چهل دختر، آلتين كش، بروج، ماهين، ملكشاه، اسكول، غار پلنگ و ... از آن جمله اند.
غارشناسى و غارنوردى در ايران هم به عنوان يك ورزش و هم به صورت شاخه اى از پژوهش هاى علمى، شناخته و موجب شده علاقه مندان بسيارى را به خود جلب كند. در بعضى از مناطق جهان، يعنى جايى كه عميق ترين و پهناورترين غارهاى سنگ آهكى در آن يافت شده است در مركز و جنوب اروپا و آمريكا فعاليت هاى سازمان هاى غارشناسى در سطح بسيار بالايى وجود دارد كه بسيارى از آنها با مؤسسات علمى و دولتى كه تسهيلاتى براى پژوهش در غارشناسى فراهم مى سازند همكارى دارند. در آمريكا و فرانسه فعاليت هاى اين باشگاه هاى خصوصى براساس بنيادهاى ملى هماهنگ شده اند و در ساير كشورها نيز اين همكارى و هماهنگى در ميان سازمان ها وجود دارد.
غارنوردى به صورت يك ورزش در كشورهايى در مرحله ابتدايى و به طور خوبى در حال گسترش است. نظير آفريقا، آسيا، استراليا و آمريكاى مركزى و جنوبى و در بعضى كشورها مانند روسيه و چين كه تا قبل از تغييرات سياسى در آنها فعاليت هايى وجود داشتند كه در سكوت نگاه داشته مى شد.
*وضع غارهاى ايران
پيش از اين گفته شده كه ركوردهاى ايران به خاطر نبودن يك سازمان رسمى در زمينه پژوهش و گردآورى فرهنگ غارهاى ايران، همچنين عدم آموزش غارنوردان در زمينه مسائل علمى و اصولى درباره غارها نمى توان آمار و اطلاعات دقيقى در اين باره به دست آورد.اما آنچه چنگيز شفيعى در كتاب غارهاى ايران گردآورى كرده نزديك به هزار است.
وى طويل ترين غار ايران را غار قورى قلعه در كرمانشاه به طول ۳ هزار و ۱۴۰ متر در منطقه اورامانات پاوه و غار كلهرود در مورچه خورت اصفهان و عميق ترين غار هاى ايران را غار پرو با ارتفاع ۳ هزار و ۵۰ مترى از سطح دريا و غار شاه بند به عمق ۲۷۵ متر و غارهاى كوروش، مورگان و ماريز مى داند.
*وضع غارهاى استان قزوين
در سال ۷۹ طرحى در استاندارى با نام كميته غارشناسى در اين استان مطرح شد كه اعضاى آن را امور اجتماعى استاندارى قزوين، كارشناسان زمين شناسى سازمان صنايع و معادن و نمايندگانى از ميراث فرهنگى و اداره كل محيط زيست تشكيل داده بود.
متأسفانه پس از تغيير مديران و گذشت ۴ سال اين كميته منحل و اعضاى آن نيز پراكنده شدند، در حال حاضر هيچ گونه سازمانى در اين باره متولى واقعى اين جاذبه طبيعى نيست.
خسروى از فعالان اكيپ غارنوردى سابق در استان قزوين گفت: در ابتدا شناسايى غارها از گزارشات محلى يا گاهاً بخشدارى ها دريافت مى شد و قبل از آن ارگانى، غارهاى منحصر به فرد قزوين را شناسايى نكرده بود. چون وارد شدن به هر غار شرايط خاص خود را داراست و سازمان زمين شناسى نمايندگانى از سازمان انرژى اتمى كشور به اين غارها مى فرستادند تا ساختار غارها و ميزان احتمالى وقوع خطر را شناسايى كنند.
وى همچنين درباره جذب گردشگر و بازديد عمومى از غارها مى گويد: برخى از سازمان ها سياست متفاوتى در اين باره با يكديگر دارند كه بايد غارهايى كه ممكن است حتى بيش از يك ميليون سال از قدمت آنها گذشته است بكر و دست نخورده باقى بمانند تا بتوان به صورت امانت به نسل هاى آينده انتقال پيدا كند.
مانند غار قلعه گرد در آبگرم قزوين كه استفاده از آن براى عموم مردم براحتى صورت نمى گيرد.
اسماعيل صفارى، رئيس هيأت كوهنوردى استان قزوين درباره اين جاذبه طبيعى مى گويد: نخستين و مهمترين غار استان قزوين قار قلعه كرد است كه نزديك به ۳۰ سال پيش شناسايى شده است. اين غار با داشتن آب فراوان در فصل پاييز باريزش كم آب مواجه است و هيأت هاى غارنوردى و احيانا ً كوهنوردى در اين فصل مى توانند به كاوش هايى دست يابند، اين پيشكسوت غارنوردى خاطرنشان كرد: به دليل آسفالته بودن مسير ۵ كيلومترى تا غار ارگان هاى مربوطه اگر بخواهند اين محيط را به فضاى توريستى تبديل كنند با وجود غارهاى ديگر هزينه اى در بر نخواهد داشت.
وى با اشاره به شرايط غار كه به صورت سينه خيز بايد با استفاده از طناب از حفره اى به دهانه غار وارد شد مى گويد: بيشتر گردشگران از شهرهاى تهران، كرج و شهرهاى شمال كشور براى بازديد از اين غارها به اين منطقه مى آيند.
دكتر نكونام يكى از غارنوردان استان قزوين نيز مى گويد: با اشاره به اين كه خورد و خوراك در غار مى تواند به دليل فضولات جانوران مخصوصاً خفاش ها آلوده شود و گردشگران در تأمين نظافت غارها سهيم هستند، گفت: اما متأسفانه پس از بازديد گردشگران بسيارى از زباله ها در داخل غارها به چشم مى خورد.
وى به وسايل و تجهيزات غارنوردى اشاره و تصريح كرد: طناب، يومار، ميخ تراكفرند. چراغ هاى مخصوص، صندلى سنگ نوردى اتونيك، هشت
كار ابين و وسايل گشت آورى از وسايل مهم مورد نياز براى ورود و عبور به غارهاست.
از غارهاى مهم استان قزوين به ۵ غار با جاذبه هاى طبيعى فراوان مى توان اشاره كرد كه مختصات و ويژگى هاى آن چنين است؛
*غار ولى
غار ولى در ۵ كيلومترى جنوب غربى روستاى گشنه رود از بخش رودبار شهرستان با مختصات ۴۹‎/۵۲‎/۵۵ طول شرقى و ۳۶‎/۳۴‎/۲۰ عرض شمالى در ارتفاع يك هزار و ۶۲۰ مترى قرار دارد.
كه حدود ۲۵۰ ميليون سال قبل بر اثر انحلال سنگ هاى آهكى سازند روته تشكيل شده و متعلق به دوره «پرمين» و اواخر دوران اول زمين شناسى است. اين غار از نوع مرطوب بوده و داراى يك تالار اصلى و چند تالار فرعى به مساحت حدود ۱۰۰ متر و ارتفاع ۲۰ متر است كه هوايى ساكن و سرد دارد. متأسفانه استالاكتيت ها و استالاكميت هاى بسيار زيبا و حجيم آن به دليل دسترسى نسبتاً آسان دستخوش تخريب سودجويان قرار گرفته و چكيده ها و چكنده هاى فراوانى از سوى غارتگران شكسته و به يغما رفته است. بعضى شواهد از انسان زى بودن اين غار در گذشته هاى دور حكايت دارد.
*غار سفيدآب
در ۴ كيلومترى شمال روستاى سفيد آب و در دل كوه سفيد چشمه به ارتفاع تقريبى ۲ هزار و ۴۰۰ متر از سطح دريا غار شگفت انگيز سفيد آب واقع شده كه با مختصات جغرافيايى ۵۰‎/۲۰‎/۴۲ طول شرقى و ۳۶‎/۳۴‎/۴۲ عرض شمالى برابرى مى كند.
اين غار به خاطر وجود آب بسيار دهليز هاى عمودى فراوان كه فرود بعضى چاه روهاى آن به عمق ۵۰ متر مى رسد. استالاكتيت و استالاكميت هاى جوان و بافت هاى گل كلمى در سطوح مختلف آن مورد توجه غارنوردان و توريست هاى ماجراجو است. زمين شناسان بر اساس سنگ هاى آهكى رسى مربوط به سازندروته سن غار سفيدآب را بين ۲۵۰ تا ۲۹۰ ميليون سال تخمين زده اند.
*غار قلعه كرد
اين غار در ۲۰ كيلومترى برج هاى دوگانه فرقان در دهستان حصار از توابع شهر آبگرم قرار دارد و با مختصات جغرافيايى ۴۸‎/۵۱‎/۳۰ طول شرقى و ۳۵‎/۴۷‎/۵۴ عرض شمالى، ارتفاع آن از سطح دريا حدود ۲ هزار و ۶۴ متر است. پس از عبور از دهانه غار و فرود از يك چاه راه ۱۵ مترى تالارى به وسعت بيش از يك هزار متر مربع نمايان مى شود كه داراى چكيده ها و چكنده هاى فوق العاده زيبا و مسحوركننده است. رطوبت بالا، نقاشى هاى ديوارى كه نشان از انسان زى بودن غار در سال هاى ديرين دارد و حوضچه هاى آب، ويژگى هاى غار قلعه كرد را افزايش داده است. قدمت اين غار به دوره اليگوميوس و دوران سوم زمين شناسى مى رسد كه تا ۴۰ ميليون سال پيش تخمين زده مى شود.
*غار هاى عباس آباد
در شمال شرقى شهر آبگرم و در ارتفاع يك هزار و ۶۰۰ مترى از سطح آب هاى آزاد ۲ دهانه غار با مختصات ۳۵‎/۴۱‎/۴۳ درجه عرض شمالى و ۴۹‎/۱۸‎/۱۰ طول شرقى وجود دارند كه با دارا بودن افزون بر ۱۸۰ متر طول و يك تالار بزرگ، به پرتگاه ها، چاه ها و دهليز هاى متعددى منتهى مى شوند. اين ۲ غار در گذشته هاى دور انسان زى بوده و پناهگاهى امن در حوادث براى پيشينيان به شمار مى آمده اند.
غار يخى انگول
اين غار با مختصات ۴۹‎/۵۱‎/۱۵ درجه طول شرقى و ۳۶‎/۱۱‎/۵۸ عرض شمالى در ۳ كيلومترى شمال روستاى دينك، از توابع بخش كوهين و ارتفاع يك هزار و ۹۷۲ متر از سطح دريا واقع شده است.
دسترسى به غار تا حدودى مشكل و ورود به آن به خاطر شيب تند و طبقات مختلف بسيار سخت است. وجود يخ هاى فراوان در ديواره ها و كف غار موجب سرماى شديد هواى درون آن شده و از ويژگى هاى ممتاز غار انگول دراثر لغزش سنگ هاى دولوميتى بخش غربى قلعه كوه انگول به وجود آمده و از دسته غارهاى انحلالى نيست. سن اين غار بعد از ترياس مربوط به دروان دوم زمين شناسى بوده و تحت تأثير فعاليت و حركات تكنونيكى منظم ايجاد شده است.

] اميد نوش آذر [

فارس با بيش از ۲۰۰ چشم انداز و آثار تاريخى يكى از استان هاى ديدنى كشور محسوب مى شود.
وجود جاذبه هاى طبيعى مانند آب و هواى مطلوب، غارهاى طبيعى، تنوع ناهموارى ها، وجود مناطق ييلاقى و قشلاقى، درياچه ها، رودخانه ها، چشمه هاى آب معدنى، نواحى جنگلى، پارك هاى حفاظت شده، حيات وحش و زيبايى پوشش گياهى اين استان از جمله پديده هايى محسوب مى شوند كه مى توانند در جذب گردشگر و مسافران به استان مؤثر باشند و موجب توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى استان شود. مناظر و چشم اندازهاى موجود در فارس و آثار باستانى به جا مانده از ايران پيش از اسلام كه جزو ميراث جهانى محسوب مى شوند از چنان جاذبه هايى برخوردارند كه گردشگران خارجى را از نقاط مختلف دنيا به سوى خود جلب مى كنند . با توجه به اين شرايط، حفظ و نگهدارى جاذبه هاى طبيعى، ميراث فرهنگى و تاريخى استان كه پاره اى از آن جزو ميراث فرهنگى جهان به شمار مى رود، بسيار ضرورى به نظر مى رسد.
* جاذبه هاى گردشگرى استان
سرزمين فارس به عنوان مهد تمدن و فرهنگ ايران قبل و بعد از اسلام مطرح و همواره از اهميت و اعتبار فراوانى برخوردار بوده است. اين خطه نخستين مركز بسط و گسترش تمدن و فرهنگ پارسى در نقاط مختلف جهان به شمار مى رود، چنان كه طرح منشور حقوق بشر براى نخستين بار ازسوى پارسيان (كورش هخامنشى) نوشته شد. در طلوع فجر اسلام نيز سلمان فارسى (كه عده اى از مورخان بر اين باورند كه از حوالى كازرون برخاسته است) از نخستين ياوران حضرت محمد صلى الله و عليه و آله و سلم بود كه به آن حضرت ايمان آورد. بعد از اسلام بزرگانى چون شيخ روزبهان، ابن مقفع، باباكوهى، ملاصدرا، سيبويه و عبدالله خفيف نيز در اين ديار پرورده شدند. علاوه بر اين نام آوران مى توان به كلام گهربار و مسرور كننده حافظ و سعدى اشاره كرد كه از آسمان اين سرزمين به سراسر عالم طنين انداز شد.
زبان فارسى كه مردم ايران با آن صحبت مى كنند و در ادبيات جهان نيز جايگاه مهمى دارد از همين سرزمين برخاسته و گسترش يافته است. آثار و ابنيه هاى كهنى مانند تخت جمشيد، پاسارگاد، نقش رستم، شهر استخر، تخت ابونصر، بيشاپور، غار شاپور، كاخ و آتشكده اردشير، قلعه ضحاك، مجموعه زنديه و صدها اثر و مكان بازمانده از دوره هاى مختلف تاريخى، جلوه خاصى به اين استان داده و سبب جذب جهانگردان از نقاط مختلف دنيا به سوى فارس شده است. علاوه بر اين فارس از نظر مذهبى و زيارتى نيز داراى جاذبه هاى خاصى است كه مى توان به اماكن متبركه اى مانند مرقد حضرت احمد بن موسى عليه السلام، حضرت سيد علاءالدين حسين عليه السلام و سيد مير محمد عليه السلام و نيز مساجد تاريخى چون مسجد جامع عتيق، مسجد نو و يا مسجد وكيل اشاره كرد. اين جاذبه هاى مذهبى و زيارتى توانسته زائران بسيارى را از ساير استان ها و حتى برخى كشورهاى مسلمان به فارس جذب كند. با توجه به آنچه گفته شد، استان فارس از توان قابل توجهى براى گردشگرى برخوردار است به طورى كه مسئولان مى توانند با برنامه ريزى صحيح و توجه خاص به معيارهاى اسلامى و گرفتن تدابير مختلف، گردشگرى فارس را مورد توجه قرار داده و با اين كار كمك بزرگى به اقتصاد استان كنند. در اينجا مى توان به جاذبه هاى فرهنگى و تاريخى اشاره اى مختصر كرد.
* شهر استخر
خرابه هاى شهر استخر در ۷ كيلومترى شمال تخت جمشيد واقع شده و براساس مستندات آتشكده «آناهيد» در اين شهر بوده است .
* تخت ابونصر
در ۶ كيلومترى شيراز واقع شده و داراى آثارى از دوره اشكانيان و ساسانيان است كه اكنون تنها ويرانه هاى آن باقى است.
* كاخ و آتشكده اردشير
نخستين بناى طاق دار سبك ايرانى است كه از دوران ساسانى به جا مانده و در فيروز آباد قرار دارد.
* قلعه ضحاك در فسا
اين قلعه در مجاورت ويرانه هاى ماقبل تاريخ ساخته شده است و مربوط به عهد ساسانى است. در كتيبه هاى هخامنشى، نام «فسا» «پسله يا پيشى» بوده كه نشان دهنده تاريخ باستانى اين شهر است.
* پاسارگاد
كورش بنيانگذار سلسله هخامنشى در سال ۵۴۶ (ق.م) پايتخت جديد خود را در ۱۳۰ كيلومترى شمال شيراز كنونى به نام پاسارگاد بنا نهاد. از پاسارگاد جز مقبره كورش كه اكنون در ۳ كيلومترى غرب جاده شيراز - اصفهان واقع شده اثرى باقى نمانده است اما براساس حفارى هاى انجام شده چنين برمى آيد كه در بناى پاسارگاد تركيبى از معمارى هاى آناتولى و بين النهرين و ايران به طرز ماهرانه اى با يكديگر تلفيق شده است. محلى را كه آرامگاه كورش درآن واقع شده است «مشهد مرغاب» مى نامند.
* نقش رستم
نقش رستم در ۶ كيلومترى شمال غرب تخت جمشيد واقع شده است و در آن نقش هاى مختلفى از دوران پيش از هخامنشى تا دوران اسلامى، در دامنه كوه مشاهده مى شود.
* بيشاپور و غار شاپور
اين شهر كه بقاياى آن امروزه در نزديكى كازرون، كنار رودخانه شاپور، قرار دارد داراى نقش هايى از شاپور ساسانى است كه تسلط وى را بر «والريانوس» امپراتور روم، نشان مى دهد.
* مجموعه زند
اين مجموعه عبارت است از ارگ كريم خان زند، بازار وكيل، حمام وكيل، آب انبار وكيل، مسجد وكيل، باغ نظر يا موزه پارس كه به عمارت «كلاه فرنگى» معروف است.
* حمام وكيل
در جنب مسجد وكيل ، حمام وكيل قرار گرفته است كه از آثار دوره زنديه به شمار مى رود. اين بنا بر اثر تغيير وضع حمام هاى عمومى تا حدى از صورت اصلى خارج شده است.
* ارگ كريم خان
بناى افراشته ارگ كريم خان نظر هر تازه واردى را به خود جلب مى كند. ۴ برج و باروى نسبتاً بلند، با ديوارهاى ستبركه ارگ كريم خانى را در برگرفته اند. بخش داخلى ارگ شامل اتاق ها و ايوان هاى نقاشى شده است و آبنما ها و باغچه هاى بخش بيرونى آن نيز از زيبايى و ظرافت ويژه اى برخوردار است.
* بازار وكيل
اين بازار كه در ايران كم نظير است به دستور كريم خان زند در امتداد و مجاورت مسجد، حمام و آب انبار وكيل ساخته شده است . بازار وكيل در گذشته همواره قلب اقتصاد شهر بوده و امروزه نيز يكى از مراكز بزرگ اقتصادى شيراز محسوب مى شود.
* مسجد وكيل
مسجد وكيل از مساجد معروف به ۲ ايوان است كه ايوان شمالى آن به «طاق مرواريد» معروف است. در اطراف ايوان چندين رواق با سقف هاى عرقچين به رواق هاى ممتد، اضلاع غربى و شرقى متصل مى شوند.

همدان ـ خبرنگار «ايران»: تلاش براى تهيه مسكن كارگران از اولويت هاى سازمان كار و امور اجتماعى همدان است.
مهندس مسعود اقلامى، رئيس سازمان كار و امور اجتماعى استان همدان، گفت: كارگران يكى از مهم ترين اركان توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى در هر جامعه هستند.
بنابراين بايد توجه و عنايت خاصى به مسائل و مشكلات آنها داشت. وى افزود: از زمان ابلاغ تفاهمنامه وزارت كار و امور اجتماعى با وزارت مسكن و شهرسازى اين سازمان تلاش هاى خود را در زمينه تهيه مسكن كارگران شروع كرد. با پيگيرى هاى انجام شده تعداد ۷ هزار و ۳۳۷ نفر كارگر واجد شرايط در كل استان شناسايى شده است.
مهندس اقلامى تعداد كارگران عضوشده در تعاونى هاى مسكن كارگرى را ۴ هزار و ۷۱۵ نفر عنوان كرد و افزود: با تلاش و پيگيرى هاى لازم تعداد ۷۲ تعاونى مسكن كارگرى تشكيل شده است. رئيس كار و امور اجتماعى استان همدان، گفت: مقدار زمين اختصاص يافته از سوى سازمان مسكن و شهرسازى براى ساخت مسكن كارگران در كل استان ۳۲ هكتار است كه به ترتيب شامل شهرستان همدان ۲۰‎/۷ هكتار، شهرستان تويسركان ۳‎/۶ هكتار، شهرستان اسدآباد هكتار، شهرستان نهاوند ۲‎/۶۳ هكتار و شهرستان كبودراهنگ ۳‎/۵ هكتار است.
وى تصريح كرد: تعداد كارگران واجد شرايط شناسايى شده در شهرستان همدان يكهزار و ۸۲۸ نفر است كه تاكنون در قالب ۳۰ تعاونى مسكن كارگرى پيگيرى هاى لازم صورت مى گيرد.
وى ابراز اميدوارى كرد، با همكارى و همراهى مسئولان بتوانيم مشكلات مسكن كارگران را مرتفع سازيم.

قزوين - خبرنگار «ايران»: مادر باردارى با وجود مسدود بودن راه به علت برف با كمك پزشكان شبكه بهداشت بوئين زهرا، به سلامتى وضع حمل كرد.
دكتر طالبيان، مسئول روابط عمومى دانشگاه علوم پزشكى در اين باره گفت: به دنبال گزارش شروع دردهاى زايمانى مادرى باردار از سوى بهورز خانه بهداشت روستاى آدار به شبكه بهداشت و درمان بوئين زهرا و با اعلام بسته بودن راه به خاطر برف و كولاك تيم كاملى متشكل از يك پزشك و ۳ ماما از مراكز بهداشتى، درمانى آبگرم و حصار وليعصر و پرسنل ستادى اين شبكه در قالب ۴ اكيپ داراى ۲ آمبولانس به همراه ۴ اكيپ ديگر از پرسنل راهدارى و بخشدارى آوج و آبگرم در تلاشى ۳۴ ساعته سرما و كولاك شديد برف را به زانو درآورد و جان اين مادر باردار و نوزاد دخترش را نجات دادند.
وى افزود: در اين عمليات ايثارگرانه تيم هاى امدادى با وجود گرفتار شدن در كولاك شديد برف و نقص فنى ۴ دستگاه از خودروهايشان و با توجه به ۲ بار اقدام بالگرد امداد براى فرود در اين روستا و عدم موفقيت آن، با انجام راهنمايى تلفنى در مدت گرفتارى و توقف حدوداً ۲ شبانه روزى آنها در جاده و روستاهاى همجوار تولد نوزاد و سلامت مادر فراهم شد. گفتنى است روستاى آدار از توابع بخش آوج شهرستان بوئين زهرا در ارتفاعات همجوار استان همدان بود و با فاصله ۱۷۰ كيلومترى از قزوين قرار دارد.

اصفهان ـ خبرنگار«ايران»: با مطالعات كارشناسى كاربرى حمام تاريخى شيخ بهايى تغيير و به موزه تبديل مى شود.
حسن روانفر رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان اصفهان با اعلام اين مطلب گفت: چنانچه درستى طرح حمام شيخ بهايى از طريق انجام مطالعات كارشناسى تأييد شود، اين بناى تاريخى به موزه، تغيير كاربرى خواهد داد.
وى با عنوان اين كه وضع كنونى بناى شيخ بهايى به خصوص از ناحيه سقف بسيار بد است تصريح كرد: چنانچه ميراث فرهنگى بتواند تا سال آينده در تملك اين بنا موفق شود، طرح مرمت و كاربرى اين بنا را در دستور كار خود قرار خواهد داد.
وى با بيان اين كه اصلى ترين مشكل موجود براى تملك حمام شيخ بهايى، عدم توافق ميراث فرهنگى با ۲۹ مالك آن است اظهار كرد: به علت تعدد مالكان، امكان آزادسازى محدوده ۲ هزارمترى حمام شيخ بهايى به سرعت وجود ندارد، اما با توافقات اوليه اى كه ما با مالكان اين بنا داشتيم با استفاده از اعتبارات سفر رياست جمهورى به آزادسازى اين بنا اقدام خواهيم كرد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى و صنايع دستى و گردشگرى استان اصفهان اذعان كرد: متأسفانه در سال هاى گذشته بخشى از حمام شيخ بهايى به برخى اشخاص اجاره داده شد كه موجب شد مشكلات بسيارى براى اين بنا به وجود آيد. وى با اشاره به استحكام بخشى كاشى هاى مسجد امام گفت: سال گذشته داربست هاى مربوط به مرمت مسجد تاريخى امام به علت بحث پايتختى فرهنگى اصفهان برچيده شد و به همين دليل كار مرمت اين اثر تاريخى نيمه تمام ماند.
روانفر قسمتى از استحكام بخشى مسجد امام (ره) را از قسمت شرقى ميدان نقش جهان دانست و ادامه داد: بعد از برداشتن اين كاشى ها، كار مرمت بر روى آنها صورت مى گيرد و مجدداً نصب مى شوند. وى مرمت مسجد امام را به عنوان يكى از طرح هاى در اولويت اين سازمان در سال آينده برشمرد.

در مرحله نخست اين طرح ۵ شهر تبريز، سنندج، كرمانشاه، بندرعباس و زاهدان به عنوان مناطق پايلوت قرار گرفته اند

تبريز - مهرداد خوشكار مقدم: با مشاركت بانك جهانى حاشيه نشينى در ۵ كلانشهر كشور ساماندهى مى شود .
بر اساس موافقت نامه اى كه مابين جمهورى اسلامى ايران و بانك جهانى منعقد شده است، اين سازمان مالى بين المللى به منظور ساماندهى حاشيه نشينى (اسكان غير رسمى) در نقاط مختلف ايران مشاركت مى كند.
در مرحله نخست اين طرح ۵ شهر سنندج، كرمانشاه، بندرعباس، زاهدان و تبريز به عنوان مناطق پايلوت قرار گرفته اند .
حسين خليل مرد، رئيس سازمان مسكن و شهرسازى آذربايجان شرقى و دبير ستاد ساماندهى اسكان غير رسمى استان مى گويد: بانك جهانى با اعطاى وام بلاعوض در ساماندهى اسكان غير رسمى ( حاشيه نشينى) شهر تبريز مشاركت مى كند .
وى اين موقعيت را فرصتى مناسب براى ساماندهى حاشيه نشينى در كلانشهر تبريز دانسته و يادآور مى شود: درصورتى كه تمامى ارگان هاى مسئول در ارائه طرح هاى مناسب همكارى مناسبى داشته باشند مى توان معضل حاشيه نشينى شهر تبريز را با استفاده از اين فرصت ساماندهى كرد .
وى با اشاره به ارائه ۳۲ طرح در حوزه هاى مختلف براى مناطق حاشيه نشين تبريز تصريح مى كند: از اين بين، تعداد ۲۲ طرح براى ساماندهى بخش عمده اى از حاشيه شمال شهر تبريز مورد پذيرش كارشناسان بانك جهانى قرار گرفته است.
دبير ستاد ساماندهى اسكان غير رسمى آذربايجان شرقى با اشاره به اين كه حدود ۱۵۰ ميليارد تومان به عنوان كمك بلاعوض از سوى بانك جهانى براى ساماندهى اسكان غير رسمى در ايران اختصاص يافته است مى گويد: ۷ درصد از اعتبارات اختصاص يافته از سوى بانك جهانى به ايران در كلانشهر تبريز هزينه خواهد شد.
وى همچنين از ارسال نامه از سوى استانداران اين مناطق به رياست جمهورى خبر داده و مى افزايد: بر اساس اين نامه پيشنهاد شده براى ساماندهى حاشيه نشينى در ۵ شهر ياد شده رديف اعتبارى مستقلى باز شود تا اين مناطق با استفاده از اعتبارات بانك جهانى بتوانند از اعتبارات داخلى نيز استفاده كنند .
خليل مرد در ادامه از آغاز طرح هاى مصوب بانك جهانى در تبريز خبر داده و مى گويد: تعداد ۸ طرح به ارزش ۵۰ ميليارد ريال در مرحله نخست اولويت ساماندهى حاشيه شهر تبريز بزودى به مناقصه گذاشته مى شوند.
وى در عين حال با تأكيد مجدد بر ميزان همكارى دستگاه هاى اجرايى استان يادآور مى شود: اين رقم تنها زمانى محقق خواهد شد كه دستگاه هاى اجرايى در جذب اعتبارات فوق به خوبى عمل كرده و فرصت را از دست ندهند.
دبير ستاد ساماندهى اسكان غير رسمى آذربايجان شرقى ضمن تأكيد بر اين كه سازمان هاى مسئول بايد در تدوين و ارائه طرح هاى مهم و زيربنايى همت بيشترى از خود نشان دهند خاطرنشان مى كند: درحالى كه در برخى از شهرها طرح هايى به ارزش ۴ ميليارد تومان تعريف شده است، ارزش طرح هاى برخى از دستگاه ها در تبريز به ۱۰ ميليون تومان نيز نمى رسد!
به گفته وى تنها طرح هايى به درد آينده شهر تبريز مى خورد كه طرح هاى زيربنايى و قوى باشند .
اين مقام مسئول در ستاد اسكان غير رسمى (حاشيه نشينى) آذربايجان شرقى با تأكيد بر اهميت معضل حاشيه نشينى در تبريز خاطرنشان مى كند: بيش از ۲۰ درصد شهر تبريز را مناطق حاشيه نشين تشكيل مى دهند كه اين مناطق جمعيتى بالغ بر ۲۴۳ هزار نفر را در خود جاى داده اند.
وى يادآور مى شود: طبق نظر كارشناسان بانك جهانى محدوده ۹۸۰ هكتارى از شهر تبريز به عنوان سكونتگاه غير رسمى تعريف شده است.
عليرضا نوين شهردار تبريز نيز با تأكيد بر اهميت توجه به معضل حاشيه نشينى در تبريزمى گويد: يك چهارم شهر تبريز را بافت هاى فرسوده و حاشيه نشين تشكيل مى دهد.
به گفته وى، ۲ هزار و ۵۰۰ هكتار از محدوده تبريز را بافت فرسوده و ۲ هزار و ۵۰۰ هكتار را نيز مناطق حاشيه نشين تشكيل داده اند.
شهردار تبريز بر لزوم مقاوم سازى نقاط حاشيه نشين و فرسوده در اين كلانشهر تأكيد كرد.
وى با اشاره به زمين لرزه هاى اخير در تبريز تصريح مى كند: بر اساس شواهد تاريخى و اعلام نظر نهايى كارشناسان زمين شناسى، بروز زلزله در تبريز اجتناب ناپذير است گرچه زمان آن هرگز معلوم نيست.
مهندس نوين با اشاره به اين كه بخش عمده ساكنان غير رسمى تبريز در حاشيه شمالى شهر و بر روى خط گسل زلزله قرار گرفته اند، يادآور مى شود: به نظر مى رسد با شرايط موجود، جابه جايى ساكنان مناطق حاشيه نشين، مناسب ترين راهكار ساماندهى اين بخش از ساكنان كلانشهر تبريز خواهد بود.
شهردار تبريز ضمن اظهار اميدوارى به ساماندهى حاشيه نشينى در تبريز با استفاده از وام بانك جهانى خاطرنشان مى كند: درصورتيكه وام بانك جهانى با كمك هاى دولتى نيز همراه باشد اسكان غير رسمى در كلانشهر تبريز به طور كامل ساماندهى خواهد شد.
شهردار تبريز با اعلام اين كه طرح انتقال ساكنان حاشيه نشين تبريز تدوين شده است، مى افزايد: در صورت دريافت اعتبارات لازم، مرحله نخست طرح ساماندهى بافت حاشيه نشينى تبريز با ساخت ۱۰ هزار واحد مسكونى در مناطق امن و انتقال حاشيه نشينان آغاز مى شود.
از سوى ديگر، احمد احمدى منش، مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامى آذربايجان شرقى با انتقاد از توجه نكردن به مسائل فرهنگى در ساماندهى مناطق حاشيه نشين، مى گويد: هرگاه از مسأله ساماندهى نقاط حاشيه نشين سخن به ميان مى آيد تنها بخش عمرانى و ساختمانى آن مد نظر قرار مى گيرد درحالى كه توانمند سازى تنها مسكن سازى نيست .
وى با بيان اين كه بخش عمده اى از مشكلات موجود در مناطق حاشيه نشين از كمبودهاى فرهنگى ناشى مى شود، تأكيد مى كند: لازم است در اجراى طرح هاى ساماندهى مناطق حاشيه نشين به توانمند سازى فرهنگى ساكنان اين مناطق نيز توجه شود.
احمدى منش مى افزايد: نبود اماكن فرهنگى مناسب همچون فرهنگسرا، كتابخانه، مراكز آموزشى و... از جمله كمبودهايى است كه به طور جدى بر مسائل فرهنگى اين مناطق تأثير منفى گذاشته است .
محمد اشرف نيا، معاون عمرانى استاندار آذربايجان شرقى هم با اشاره به معضلات ناشى از حاشيه نشينى مى گويد: حاشيه نشينى، معضلى يك بعدى نيست بلكه تمامى جنبه هاى جامعه را تحت تأثير قرار مى دهد .
وى با تأكيد بر لزوم ساماندهى اسكان غير رسمى در كلانشهر تبريز تأكيد مى كند: به نظر مى رسد براى انجام كارهاى زيربنايى در اين مناطق بايد در مرحله نخست نگرش خود را نسبت به اين مناطق تغيير دهيم .
اشرف نيا خاطرنشان مى كند: بايد در نظر داشت برخلاف تصور برخى، ساكنان اين مناطق نيز مردمى فداكار، زحمت كش و محترم هستند كه تنها به دليل برخى مشكلات موجود در ساليان گذشته مجبور به سكونت در اين مناطق شده اند .
معاون عمرانى استاندار آذربايجان شرقى ريشه يابى پديده حاشيه نشينى را در ساماندهى آن مؤثر دانست .
اشرف نيا بر لزوم استفاده از شيوه هاى نوين مديريتى در دستگاه هاى اجرايى تأكيد مى كند و مى گويد: با آن دسته از مسئولانى كه به جاى مديريت بهينه تنها تخريب مى كنند با قاطعيت برخورد خواهد شد .
وى يادآور مى شود: اين كه كلانشهر تبريز براى استفاده از تسهيلات بانك جهانى به عنوان پايلوت انتخاب شده فرصتى است كه شايد هرگز تكرار نشود لذا همه ما براى استفاده بهينه از اين موقعيت مسئوليم .
معاون عمرانى استاندار آذربايجان شرقى با اشاره به اقدامات مورد نياز براى توانمندسازى مناطق حاشيه نشين مى گويد: اقدامات ستاد ساماندهى اسكان غير رسمى آذربايجان شرقى يك بعدى نبوده و شامل بهسازى معابر، اماكن فرهنگى، ورزشى، آموزشى، بهداشتى و انتقال گاز، آب، برق و... با اقساط بلند مدت خواهد بود.

شيراز - خبرنگار «ايران»: دانشگاه شيراز ساليانه حدود يك ميليارد تومان براى خريد منابع و اطلاعات علمى سرمايه گذارى مى كند كه نيمى از اين منابع به صورت مكتوب و چاپى و نيمى ديگر به صورت الكترونيكى است.
دكتر عليرضا انوشيروانى، رئيس كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه شيراز با بيان اين مطلب در نخستين سمينار آموزشى پايگاه هاى اطلاعات الكترونيك اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور در شيراز گفت: دانشگاه شيراز در زمينه دسترسى به منابع علمى، سرمايه گذارى عظيمى انجام داده و اين دانشگاه به طور متوسط يك ميليون تومان در هر شبانه روز به عنوان حق اشتراك پايگاه هاى اطلاعاتى پرداخت مى كند.
وى افزود: يكى از فعاليت هاى اصلى شوراى سياستگذارى تأمين منابع علمى كه در وزارت علوم، تحقيقات و فناورى شكل گرفته، نيازسنجى است كه براساس آن نوع و ميزان دسترسى به پايگاه هاى اطلاعات الكترونيكى براى هر دانشگاه مشخص مى شود.
وى خاطرنشان ساخت: از آنجا كه پايگاه هاى اطلاعات الكترونيكى بسيار گرانقيمت هستند و اطلاعات برخى از آنها با يكديگر همپوشانى دارد، خريد پايگاه هاى اطلاعاتى براى هر دانشگاه از سوى شوراى سياستگذارى تأمين منابع علمى با دقت و حساسيت ويژه اى دنبال مى شود.
به گفته انوشيروانى، دانشگاه شيراز با برخوردارى از ۶ پايگاه اطلاعات الكترونيكى عمومى و استفاده از پايگاه هاى تخصصى، به لحاظ دسترسى به پايگاه هاى اطلاعات علمى در بين دانشگاه هاى كشور، در رتبه هاى برتر قرار دارد.
وى در ادامه از راه اندازى كتابخانه ديجيتال دانشگاه شيراز با ده ها هزار منبع اطلاعات علمى در آينده نزديك خبرداد.
دبير شوراى عالى اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور يادآور شد: در گذشته، وضع كتابخانه دانشگاه ها و ميزان منابع علمى موجود در آنها به عنوان يكى از مهم ترين ملاك هاى رتبه بندى علمى دانشگاه ها به شمار مى آمد، اما امروزه با كمرنگ شدن مفهوم سنتى كتابخانه و تغيير شكل و كاركرد كتابخانه ها، ملاك هاى ارزشيابى قبلى نيز تغيير يافته و تعداد پايگاه هاى اطلاعات الكترونيكى مشترك مراكز دانشگاهى جايگزين آن شده است.
انوشيروانى افزود: استادان و دانشجويان دانشگاه شيراز در محيط دانشگاه مى توانند به صورت رايگان از خدمات پايگاه هاى اطلاعاتى الكترونيكى بهره مند شوند و استفاده از اين خدمات در خارج از محيط دانشگاه داراى ضوابط خاصى است.
معاون پژوهشى دانشگاه شيراز نيز در اين كارگروه آموزشى با استناد به نتايج تحقيقى كه در خصوص استفاده استادان و دانشجويان تحصيلات تكميلى اين دانشگاه از نشريات و منابع چاپى و الكترونيكى به عمل آمده است گفت: ۱۸۱ نفر از استادان و دانشجويان تحصيلات تكميلى دانشگاه شيراز به پرسش هاى اين تحقيق پاسخ گفته اند كه ۴۸ درصد از آنها اعلام كرده اند بيش از ۹۰ درصد اطلاعات علمى مورد نياز خود را از پايگاه هاى اطلاعاتى الكترونيكى و كمتر از ۱۰ درصد را از منابع چاپى تهيه مى كنند.
براسا س آمار به دست آمده از اين پژوهش، ۲۷ درصد از پاسخ دهندگان بيش از ۷۰ درصد اطلاعات مورد نياز خود را از منابع الكترونيكى و كمتر از ۳۰ درصد را از طريق منابع چاپى به دست مى آورند و حدود ۱۵ درصد از شركت كنندگان در اين تحقيق، نيمى از اطلاعات مورد نياز خود را از پايگاه هاى اطلاعاتى و نيم ديگر را از طريق منابع مكتوب تأمين مى كنند.
دكتر نعمت الله رياضى پس از ارائه نتايج به دست آمده از اين پژوهش، اينچنين نتيجه گرفت كه از اين پس بايد سرمايه گذارى بيشترى در زمينه منابع پايگاه هاى الكترونيكى در دانشگاه شيراز صورت پذيرد تا از اين رهگذر، انجام تحقيقات از سوى استادان و دانشجويان با سرعت و سهولت بيشترى امكانپذير شود.
وى تصريح كرد: در پاره اى از مواقع با وجود سرمايه گذارى هاى زيادى كه براى دسترسى به پايگاه هاى اطلاعاتى در دانشگاه ها انجام مى گيرد، دانشجويان استفاده چندانى از اين پايگاه ها به عمل نمى آورند كه اين مسأله ناشى از ضعف اطلاع رسانى در زمينه نحوه دسترسى به اين پايگاه ها و معرفى آنهاست. نخستين همايش آموزشى پايگاه هاى اطلاعات الكترونيك در شيراز با حضور استادان، كتابداران و دانشجويان تحصيلات تكميلى دانشگاه ها و مراكز پژوهشى عضو اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور برگزار شد.
۱۶ دانشگاه و مركز پژوهشى، از استان هاى فارس، خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سيستان و بلوچستان، كرمان، يزد، كهگيلويه و بويراحمد در اتحاديه دانشگاه ها و مراكز پژوهشى جنوب كشور عضويت دارند.