] ترجمه :سعيد آقا عليخانى‎/ منبع:الشرق الاوسط ]

«دوست دارى به جاى اينكه بياى اسرائيل و منفجر شى ،برى غزه و واسه خودت حال كنى
- هرگز،من قسم خوردم كه كارم را تو اسرائيل انجام بدم.
اگه من به جاى تو اين كارو انجام بدم چى
- يعنى تو مى خواى به جاى من خودتو در اشكلون منفجر كنى
دقيقا!
- ولى چه جورى ،مگه تو اسرائيلى نيستى
چرا، ولى ساخته دست اولمرت و رفقاشم.
- نفهميدم ...يعنى چى
يعنى اينكه از اين به بعد، لازم نيست، شما فلسطينى ها خودتونو را به زحمت بندازيد، ما خودمون به جاى شما اين كارو انجام مى ديم .امروز اشكلون را منفجر مى كنيم، فردا اشدود و پس فردا تل آويو!…».
آنچه كه خوانديد ،گفت و گوى ميان يك فلسطينى و يك اسرائيلى نيست بلكه گفت و گويى خيالى ميان يك موشك فلسطينى قسام و يك موشك اسرائيلى از سامانه نظامى موسوم به «سپر آهنين» است كه متن كامل آن به قلم «موشه فاگلين»؛ رقيب راستگرا و تندروى بنيامين نتانياهو (براى تصدى رهبرى حزب ليكود ) در روزنامه «مكور ريشون» (منتشره در يكى ازشهرك هاى يهودى نشين كرانه باخترى) به چاپ رسيده است.
در واقع اين مكالمه، يك مكالمه ساده خيالى نيست بلكه نوعى طنز سياسى در مورد طرح «سپر آهنين» است كه دولت اسرائيل هفته گذشته به شكل رسمى از اجراى آن سخن گفت و به ادعاى «ايهود باراك»، وزير دفاع اسرائيل ،اين پرده آهنين طى سه سال آينده قادر به دفع حملات موشك «قسام» فلسطينى و «كاتيوشا»ى حزب الله و پس از پنج سال، قادر به دفع حملات موشك هاى «اسكاد »سوريه و حتى موشك هاى دوربرد ديگر دولت هاى مخالف اسرائيل خواهد بود.
فاگلين به عنوان منتقد تندروى دولت اولمرت در قالب اين طنز سياسى معتقد است كه آنچه امنيت اسرائيل را به خطر انداخته است، موشك قسام يا ... نيست، بلكه اين سياست هاى اولمرت در قبال فلسطينى هاست كه امنيت اسرائيل را تهديد مى كند و هيچ سامانه موشكى قادر به رفع آثار زيانبار اين راهبرد اشتباه نيست.
انتقاد به تمركز اولمرت بر اين سامانه موشكى البته منحصر به فاگلين نمى شود و رابين فيدهاستور از ديگرمنتقدان دولت اسرائيل نيز تبليغات دولت براى اين سامانه موشكى را «فريبكارى مى داند كه نظاميان با همراهى سياستمداران به راه انداخته اند».
اما طرح «سپر آهنين» چيست و آيا اين طرح سازوكارى نظامى تلقى مى شود يا آنكه بيشتر كاربردى سياسى دارد
ماجراى سامانه موشكى سپر آهنين البته به ۱۲ سال پيش يعنى فوريه سال ۱۹۹۶ بازمى گردد.در آن زمان ،ارتش اسرائيل هنوز جنوب لبنان را در اشغال خود داشت و حزب الله لبنان، شهرك مرزى «شيمونه» را هدف موشك هاى كاتيوشاى خود قرار مى داد وشيمون پرز نخست وزير وقت اسرائيل در واكنش به اين اقدام حزب الله ادعا مى كرد كه ارتش اسرائيل به زودى سامانه موشكى را راه اندازى خواهد كرد كه موشك هاى حزب الله را پيش از رسيدن به اسرائيل هدف قرار مى دهد.اين ادعاى پرز به زعم مخالفان، يك ادعاى پوچ و نوعى لفاظى سياسى براى اقناع شهروندان اين رژيم تلقى مى شد با اين وجود موافقان اين طرح با در نظر داشتن خطر موشك هاى كاتيوشا براى نيروگاه هسته اى ديمونه عملى شدن آن را چندان دور از ذهن نمى دانستند.
دكتر« عوديد عميحاى»، فيزيكدان و كارشناس امور تسليحات اسرائيل درشركت« رافائل» در اين زمينه مى گويد:«آمريكايى ها از سال ۱۹۷۸ در اين زمينه تحقيق كرده اند وموفقيت هاى چشمگيرى هم به دست آورده اند زيرا با ورود اشعه ليزر به بازارصنايع نظامى، سامانه موشكى آنها دست كم ۴۶ بار به شكل صد درصد موفقيت آميز در پايگاه تحقيقات نظامى وايت ساندس آزمايش شد ...بنا بر تحقيقات كارشناسان اين پايگاه، يك موشك از لحظه شليك نياز به ۲۰ثانيه زمان دارد تا به يك هدف اصابت كند ويك سامانه ضد موشكى براى رديابى موشك مهاجم در وهله اول نياز به سيستم رادار دارد و پس از شناسايى مهاجم بايد موشكى با سرعتى به مراتب بيشتر از سرعت موشك دشمن به پرواز درآيد تا آن را در آسمان منهدم كند».
بكارگيرى اين سامانه البته به اين سادگى نيست و به همين دليل مورد تمسخر بسيارى از كارشناسان نظامى اسرائيل قرار گرفته است زيرا آنان معتقدند كه چنين سامانه اى از نظر اقتصادى مقرون به صرفه نيست بنابراين، شناسايى و انهدام سكوهاى پرتاب موشك كاتيوشا راهكار ارزان ترى است اما همين راهكار نيز عملى نشد زيرا پس از عقب نشينى اسرائيل از لبنان در مه ۲۰۰۰ احتمال شليك موشك از جانب حزب الله منتفى تلقى مى شد و نيازى به طرح سپر آهنين نبود.
پس از عقب نشينى از لبنان، طرح سپر آهنين به بوته فراموشى سپرده شد تا اينكه موشك هاى فلسطينى قسام از راه رسيدند.كارشناسان نظامى اسرائيل در روزهاى آغازين شليك اين موشك ها چندان توجهى به اين تهديد جديد نمى كردند زيرا معتقد بودند كه ساختار ابتدايى آن مانع از وارد كردن خسارت ها ى جدى مى شود وخطراين موشك ها براى فلسطينى ها بيشتر از ساكنان مرزى اسرائيل است.اين تحليل در ابتدا تا حدودى پذيرفتنى بود اما شليك ممتد و پياپى اين موشك ها و آثار پيش بينى نشده آن دوباره باعث مطرح شدن طرح سپر آهنين شد.
در سال ۲۰۰۴ ،«موشه يعلون» رئيس ستاد مشترك ارتش اسرائيل براى رسيدگى به مسئله دفاع موشكى ،كميسيون ويژه اى به رياست معاون وقت خود «دان حالوتس » تشكيل داد .دان حالوتس خود از فرماندهان نيروى هوايى بود و همين مسئله باعث شد تا وى با ارائه طرح «تعقيب و انهدام موشك ها بوسيله هواپيماهاى جنگنده »؛ طرح سپر آهنى را يكسره كنار بگذارد اما همين طرح نيز در جريان جنگ ۳۳ روزه لبنان ناكارآمدى خود را نشان داد زيرا در اين جنگ بيش از ۴۰۰۰موشك كاتيوشا و مانند آن از سوى حزب الله به سمت شهرك هاى شمال اسرائيل و حتى «حيفا» شليك شد و فلسطينى ها نيز با پيشرفته تركردن موشك قسام، حملات جديدى را عليه اسرائيل آغاز كردند. بنا به گفته مقامات نظامى اسرائيل، تا پايان سال گذشته ميلادى ۲۳۸۳ موشك قسام و۴۰۰۰خمپاره از سوى فلسطينى ها به جنوب اسرائيل شليك شده كه اين حملات تاكنون به كشته شدن ۲۰ اسرائيلى منجر شده است. تداوم حملات موشكى عليه اسرائيل اين امكان را براى راستگرايان اسرائيل فراهم آورده است كه از آن عليه كارآمدى راهبردهاى امنيتى دولت اولمرت استفاده كنند. ايهود باراك، وزير جنگ از جمله كسانى است كه علم مخالفت با عقب نشينى از غزه را برافراشته و معتقداست كه هرگونه عقب نشينى از غزه و حتى صلح با طرف فلسطينى پيش از راه اندازى سامانه سپر آهنين، «يك اشتباه محض» است ،روى ديگر اين رويكرد آن است كه نظاميان، مشكلات اولمرت در مواجهه با موشك هاى مهاجم را يك «فرصت استثنايى» تلقى مى كنند زيرا مى دانند كه حمله به غزه به كنار نهادن گزينه هاى سياسى و درنتيجه به حاشيه راندن سياستمداران منجر خواهد شد.
فشار پشت پرده نظاميان - به عنوان رقباى جدى سياستمداران - در كنار خشم روز افزون افكار عمومى البته بى تأثير نبوده است زيرا ايهود اولمرت پس از پايان جنگ ۳۳ روزه؛«عمير پرتس»، وزير سابق دفاع اسرائيل را مأمور تشكيل هرچه سريعتر كميسيونى براى حل مشكل موشك هاى مهاجم كرد.كميسيون مزبور با رياست« گابى اشكنازى »مدير كل وقت وزارت دفاع (و رئيس كنونى ستاد مشترك ارتش) تشكيل وهرچند مقرر شد كه اجراى طرح به شركت« رافائل»- وابسته به ارتش اسرائيل- واگذار شود اما اجراى اين طرح به شكل جدى توسط ايهود باراك وزير دفاع كنونى مديريت مى شود.باراك براى عملى كردن طرح فشار فزاينده اى را به دولت و وزارت امور اقتصادى آورده و نتيجه تلاش او باعث شده است كه طرح سپر آهنين به عنوان «مهمترين طرح نظامى دولت» در اولويت قرار گيرد تا جايى كه دولت اسرائيل در جلسه اى كه ماه گذشته براى رسيدگى به طرح سپر آهنين تشكيل شد، مبلغ ۲۲۰ ميليون دلار به عنوان سرمايه گذارى اوليه به اين طرح و مبالغ ديگرى را براى تأمين هزينه هاى ناشى از رفع مشكلات احتمالى آن اختصاص داد.
دولت اسرائيل اكنون بخوبى مى داند كه مرحله اول اين طرح دست كم نيازمند دو سال زمان(تا سال ۲۰۱۰) براى آنچه برطرف كردن خطر موشك هاى كوتاه برد قسام مى خواند، است و در مرحله دوم كه تا سال ۲۰۱۳ به طول خواهد انجاميد، مى توان به هدف قراردادن موشك هاى ميان برد و دور برد اميدوار بود اما هيچ تضمينى وجود ندارد كه در اين مدت تغيير جديدى در ساختار موشك هاى مهاجم بوجود نيايد.
دكتر «عميحاى» كارشناس بلندپايه در شركت اسرائيلى توليد جنگ افزارهاى مدرن رافائل با آنكه شركت متبوعش، مجرى اين طرح است اما از منتقدين آن نيزمحسوب مى شود زيرا معتقد است؛ روى آوردن به سامانه سپر آهنين (بكارگيرى موشك هاى ضد موشك ) در مقايسه با سامانه ليزرى ايالات متحده كه هزينه آن يك چهارم هزينه سامانه موشكى اسرائيل است يك طرح بى فايده و ناكارآمد است.
به عقيده عميحاى:« بهره بردارى از سامانه ليزرى دوسال بيشتر به طول نمى انجامد اما ارتش بدون درنظر داشتن خطراتى كه متوجه اسرائيلى ها مى شود با ارائه گزارش هاى دروغين ،دولت را به راه اندازى سامانه سپر آهنين واداشته است؛ سامانه اى كه در آن ادعا مى شود؛ توليد هر موشك ۴۰هزار دلار هزينه دربردارد حال آنكه در حقيقت؛ توليد هر موشك دست كم ۱۰۰هزاردلار آب مى خورد!حالا خودتان بگوييد آيا عاقلانه است كه براى مقابله با يك موشك پنج دلارى قسام ۱۰۰هزار دلار هزينه كرد !».
عميحاى مى افزايد :«برنده اين جنگ موشكى، فلسطينى ها هستند اما نه بخاطر خسارت هاى موشك قسام بلكه به خاطر ضربه اى كه نظاميان اسرائيلى به بهانه مقابله با موشك قسام به اقتصاد اسرائيل وارد مى كنند».
ارتش اسرائيل اما اين گونه ديدگاه ها را به ريشخند مى گيرد و معتقد است كه راهبرد جنگى خود را به راه اندازى اين سامانه محدود نمى كند و نبايد به دليل بار سنگين اقتصادى اجراى طرح سپر آهنين ،خطر موشك هاى قسام را كم اهميت جلوه داد.
«فيدهاتسور»،از تحليلگران نظامى اسرائيل از منظرى ديگر به اين طرح انتقاد مى كند.او مى گويد:«اولمرت با تصويب اجراى طرح سپر آهنين مرتكب اشتباه بزرگى همچون اشتباه حمله اخير به لبنان شد و در هر دوى اين اشتباهات، رد پاى نظاميان بخوبى آشكار است ...من بخوبى مى دانم كه كارشناسان ارتش ؛۱۴ طرح مدون براى رؤيارويى با موشك هاى حماس،حزب الله ،سوريه و ...در دست دارند اما فشار لابى نظاميان باعث شده است كه تنها طرح سپر آهنين - كه اتفاقاً چندان به مذاق آگاهان امور نظامى خوش نيامده بود - به دولت ارائه شود...آنها در جلسات مشترك با دولت گزارش هاى اغواكننده اى مى دهند و نخست وزير بخت برگشته و بى اطلاع از امور نظامى هم نمى داند كه مثلاً چطور ممكن است يك موشك اسرائيلى ظرف ۲۰ثانيه، موشك مهاجم را رديابى و سپس منهدم كند ! چه كسى مى خواهد در سايه فشار افكار عمومى كه نظاميان به آن دامن مى زنند به سياستمداران دولت بگويد كه شبكه رادار و رديابى ارتش در خوشبينانه ترين حالت ۸۰ درصد امكان شناسايى دارند و اين درصد در رديابى خمپاره ها به مراتب كمتر است آيا وزرا مى دانند كه موشك هاى شليك شده حزب الله به شهرك اسرائيلى شلومى در صفحه رادار نمايش داده نمى شد و ارتش از طريق تماس هاى تلفنى متوجه اصابت موشك به اين نقطه مى شد ! آيا وزرا مى دانند كه موشك هاى كوتاه برد به دليل ارتفاع كم پروازى بندرت قابل رديابى اند ».
فيدهاتسور سخن خود را با اين نتيجه روشن به پايان مى برد كه :«عنوان كردن اين طرح نشانگر كلاه گشادى است كه نظامى ها با عنوان دهن پركن سپر آهنين بر سر دولت اولمرت گذاشته اند و دولت بى اطلاع و بى تجربه؛ خواسته يا ناخواسته با نظاميان در فريب افكار عمومى اسرائيل همداستان شده است».