Iran Newspaper - اقتصاد

] سيدجواد سيدپور]

حمل و نقل جاده اى در ايران كمترين يارانه را دريافت مى كند و بيشترين جابجايى مسافر را انجام مى دهد. علت چنين چيزى در وهله اول واگذارى كار به بخش خصوصى و سپردن امور به خود مردم است. اين واگذارى زمينه خوبى براى فعاليت اقتصادى گروه هاى اجتماعى فراهم ساخته است. يكى از افرادى كه در حمل و نقل جاده اى بيش از ۴دهه فعالانه حضور داشته «حسن مؤمنى» صاحب شركت «سير وسفر» است. او جزو اولين كسانى است كه ساخت و راه اندازى اتوبوس هاى ويژه در ايران را شروع كرده است. او از كودكى همراه با پدرش در اين كار فعاليتش را آغاز كرد و اكنون در آغاز ۶۰سالگى مى رود تا مسئوليتش را به نسل هاى بعد انتقال دهد. ايده پردازى و ابداع طرح هاى تازه در زمينه اتوبوس هاى بين شهرى و مديريت مجموعه هاى اينچنينى كار وكسب اوست. قسمت نخست گفت وگو با او را روز گذشته خوانديد ، اينك قسمت پايانى را از نظر مى گذرانيد.

مى پرسم اين شركت اتوبوس سازى چى بود مى گويد: «اسم خودم را گذاشتم؛ مؤمنى. اسفند ۷۲ حدود ۱۰ دستگاه اتوبوس آماده شد. چون نمى خواستيم بفروشيم تبليغات هم نمى كرديم».
مى پرسم چى شد كه از ترمينال بيهقى سر در آورديد مى گويد: «در همان سال ۷۲ وزارت راه و شهردارى وقت پيشنهاد دادند كه براى فروش بليت نوروزى به جاى اينكه مردم فقط به ترمينال رجوع كنند دفترى هم در بيهقى داير شود و مردم بليت بخرند كه اين پيشنهاد قبول نشد، چون آنقدر مسافر بود كه نمى شد تمام مشكلات آن را از اين طريق برطرف كرد. من پيشنهاد دادم اگر به ما اجازه بدهيد كه همين جا با ماشين ويژه پياده و سوار بكنيم حاضرم اين كار را انجام بدهم. موافقت اين كار را وزير راه از شهردار گرفت و من ۲۵ اسفند سال ۷۲ اينجا در ترمينال بيهقى با اتوبوس ويژه كارم را شروع كردم».
مى پرسم با چند تا اتوبوس ويژه در بيهقى شروع كرديد مى گويد: «۵۰ اتوبوس در حال ساخت داشتيم كه با ۱۰ دستگاه در اينجا شروع كرديم، به پلاك هم نرسيد و با پلاك موقت كار را شروع كرديم».
مى پرسم آن وقت تفاوت اتوبوس هاى ويژه با ماشين هاى ديگر چه بود مى گويد: «هم كولر داشت، هم آب سردكن، هم سيستم صوتى و تصويرى، در عين حال صندلى هاى بسيار راحتى داشت»، مى پرسم براى اين خدمات مابه التفاوت قيمت شما چقدر بود مى گويد: «آن زمان مسافر كيلومترى شش ريال بود كه ما براى اين اتوبوس ها پيشنهاد داديم كيلومترى يك تومان باشد كه آقاى تركان وزير راه گفت كم است چون بايد زمينه به گونه اى باشد كه مردم در اين كار سرمايه گذارى بكنند كه نهايتاً نرخ ما را آزاد كرد. الآن هم اين نرخ آزاد است و دست خود شركت هاست».
مى پرسم با ۱۰ دستگاه اتوبوس چه مسيرهايى را پوشش مى داديد مى گويد: «سرويس اول مشهد، شيراز، اصفهان، رشت و تبريز بود كه به تدريج از فروردين، ماهى پنج تا شش ماشين به اين مجموعه اضافه مى شد تا سال ۷۷ كه شركت هاى خودروسازى هم به توليد اتوبوس هاى ويژه پرداختند، وزارت راه هم با يك سياست تشويقى، سوبسيدى براى اين كار گذاشت و زمينه نوسازى شبكه اتوبوس هاى بين شهرى فراهم شد كه اكنون بيش از ۶۰ درصد از ناوگان حمل ونقل جاده اى نوسازى شده است».
مى پرسم با اين حساب وضعيت كارخانه شما به كجا رسيد مى گويد: «كارخانه ماشين سازى ما كارش را كج دار و مريز ادامه داد تا سال ۸۲. اتوبوسى را در تركيه ديديم كه به لحاظ فنى خيلى خوب بود مى خواستيم در خط تهران ـ استانبول استفاده كنيم. ديديم قيمتش ۳۸۰ ميليون تومان است. با بنز براى گرفتن شاسى وارد مذاكره شديم قيمتى كه آنها دادند حدود ۵۸ هزار دلار بود با اتاقى كه ۳۵ ميليون تومان خودمان مى ساختيم حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ ميلون تومان مى شد. بالاخره اين كار را شروع كرديم و الآن در حال توليد بنز O500 هستيم. در اين اتوبوس ها تغييرات جديدى داديم. بنابه پيشنهاد سازمان حمل ونقل كه به ما گفت يك شركت جديد تأسيس كن و اين اتوبوس ها را وارد آن كن، ما هم شركت «رويال سفر ايرانيان» را راه اندازى كرديم و اين اتوبوس ها را فعال ساختيم. مى پرسم از چه سالى مى گويد: «از بهمن ۸۵ شروع به كار كرديم. بعد از اين، يك دستگاه اتوبوس تشريفاتى ۲۳ نفره براى نمايشگاه درست كرديم كه بسيار مورد استقبال قرار گرفت، اين اتوبوس ها چيزى حدود ۱۴۰ ميليون تومان قيمت داشت».
مى پرسم از اين اتوبوس ها چقدر توليد داريد مى گويد: «براى سال جارى ۱۰۰ دستگاه توليد داريم ولى با توافقى كه با بنز كرديم قرار است سال آينده ۳۰۰ دستگاه شاسى به ما بدهند».
مى پرسم همه اين ماشين هايى كه مى سازيد در مالكيت خودتان است مى گويد: «بله، فعلاً در مالكيت خودمان در شركت است شايد بعداً اين سياست تغيير كند، البته در خود شركت با رانندگانى كه مشاركت كنند و مورد تأييد باشند دو تا سه دانگ شريك مى شويم».
مى پرسم شما در حال حاضر چند شركت داريد مى گويد: «سير و سفر ايران، سير و سفر فرودگاه، شركت رويال ايرانيان و سير و سفر رخش».
مى پرسم چند دستگاه اتوبوس در مالكيت اين شركت هاست مى گويد: «در سير و سفر مالكيت شركتى نداريم بيشتر رانندگان و نمايندگان شهرستان ها هستند كه با قرارداد با شركت همكارى مى كنند اما در رويال تاكنون ۷۰ دستگاه اتوبوس درمالكيت شركت است و تا اسفند ۳۰ دستگاه ديگر اضافه خواهد شد».
مى پرسم چند تا راننده در كل براى شما كار مى كنند مى گويد: «آمار نگرفتيم ولى فكر مى كنم چيزى حدود ۱۰ هزار نفر بشوند». او از سير و سفر فرودگاه امام(ره) هم صحبت مى كند و اين كه به تازگى تويوتا كمرى هم علاوه بر سمند در اين خط مورد استفاده قرار مى گيرد تا به ميهمانان خارجى سرويس بهترى داده شود.»
از مؤمنى مى پرسم آيا خودش را موفق مى داند و اگر مى داند علت موفقيتش چيست مى گويد: «انسان با هدفش زنده است. هدف ما هم اين بود كه اين كار را توسعه بدهيم و بهتر بكنيم كه خوشبختانه اين كار را كرديم». مى گويم با اين حساب رمز موفقيت شما چيست مى گويد: «مى شود گفت رمز موفقيت ما علاقه و پشتكار بوده است. در كارى كه هدف و علاقه نباشد پيشرفت به وجود نمى آيد».
مى گويم از پشتكار صحبت كرديد شما صبح كى از خواب بيدار مى شويد و تا چه زمانى به كارتان ادامه مى دهيد مى گويد: «زمانى بود كه صبح ساعت پنج مى آمدم سر كار و ساعت ۱۲ شب برمى گشتم خانه. اما الآن ديگر آن نيرو نيست و سن ما بالا رفته است. اين روزها معمولاً ساعت هفت صبح سر كارم تا دو بعدازظهر، دوباره ساعت چهار برمى گردم تا ۹ شب. زمانى هم كه در منزل هستم لپ تاپ را روشن مى كنم و از طريق دوربين هاى مداربسته مجموعه را كنترل مى كنم، هم دردفتر رويال، هم دردفتر سير و سفر و هم در دفتر فرودگاه دوربين وجود دارد و تحت كنترل خودم تا هر وقت كه بيدار باشم، است. در كارخانه هم بزودى دوربين ها نصب خواهد شد».
مى پرسم با توجه به اين كه مسافت زيادى بين مكان هاى كارى شما وجود دارد چطور در اين بين به سير و سفر مى پردازيد مى گويد: «مديران قوى براى همه بخش ها گذاشته ام، در عين حال هفته اى يك بار براى سركشى پيش آنها مى روم و آنها نيز هفته اى يك روز اينجا جلسه مى گذارند».
مؤمنى كه تنها يك پسر دارد مى گويد: «او الآن براى خودش شركت هواپيمايى دارد و بعدازظهرها براى كمك به من به اينجا مى آيد». مى پرسم راننده هاى شما ماهيانه چقدر درآمد دارند مى گويد: «متفاوت است چون حقوق شان ثابت نيست، روى سرويس حقوق مى گيرند ولى به طور ميانگين ۶۰۰ هزار تومان است كه گاهى بيشتر يا كمتر هم مى شود».
مى پرسم يك اتوبوس در ماه چقدر درآمد دارد مى گويد: «بسته به اين است كه ماشين در مالكيت خود فرد باشد يا نه، حدود
دو ميليون تومان بسته به ميزانى است كه ماشين فعال باشد».
مى پرسم اگر قرار باشد خودتان به عنوان راننده مسيرى را انتخاب كنيد كجا خواهيد رفت مى گويد: «من گواهينامه پايه يك ندارم، ولى طبيعتاً مسيرهاى كوهستانى را ترجيح مى دهم تا مسيرهاى صاف چون راننده كمتر خسته مى شود ».
مؤمنى مى گويد: «هر كسى در فعاليتى كه انجام مى دهد بايد هدفش اين باشد كه ايده تازه اى را به جلو ببرد و كار را به روز كند و كيفيت كارش را افزايش بدهد.» وقتى مى پرسم در جايى غير از اتوبوس هم سرمايه گذارى كرده ايد، جواب منفى مى دهد و مى گويد: «شايد اشتباه ما اين است كه فقط در همين كار سرمايه گذارى كرديم و اگر به جاى اتوبوس الآن ملك خريده بوديم وضعيت ما بهتر بود.» با اين حال از آنچه انجام مى دهد راضى است و مى گويد: «اگر در اين سفره اى كه پهن شده ۱۰ نفر هم دعايمان كنند كافى است.»