] سيما كارآموزيان [

با وجود پيشرفت هاى گسترده در علم پزشكى و داروسازى و توليد انواع داروهاى شيميايى براى كمك به درمان بيمارى هاى مختلف، هنوز داروهاى گياهى در فهرست دارويى بسيارى از مردم جايگاه خود را حفظ كرده اند و حتى به گفته عطاران كرمانى تمايل شهروندان براى خريد اين گياهان در سالهاى اخير افزايش يافته است.
در حال حاضر تعداد پزشكان سنتى نسبت به تقاضاى درمان با داروهاى گياهى در كرمان بسيار كم است. برخى عطارى ها نيز بدون تجويز داروى گياهى خاص براى بيمارى ها تنها بنا به تقاضاى مشتريان چنين گياهانى را به آنان مى فروشند. در حال حاضر برخى قديمى ترهاى خانواده ها، كتاب هاى منتشر شده درباره طب سنتى و ۳۲ نفر از كسانى كه به عنوان پزشك سنتى در كرمان شناخته مى شوند، منابع اطلاعاتى مردم كرمان براى مصرف داروهاى گياهى سنتى هستند. البته خبر تأسيس دانشكده طب سنتى در ايران مى تواند نويد بخش كسانى باشد كه بيش از داروهاى شيميايى به گياهان دارويى و طب سنتى براى درمان بيمارى ها معتقدند.
عطارى هست، عطار نيست
مغازه هاى عطارى در كرمان كم نيستند اما ظاهراً عطارها كم شده اند. ديگر عطارى ها مغازه هايى شده اند مثل ساير مغازه ها. شما جنسى را طلب مى كنيد و آنها مى فروشند. مغز پسته، بادام، بابونه، گل گاوزبان، زيره و قاووت و ... در حالى كه اگر ۷۰ ، ۸۰ سال پيش كسى به عطارى مراجعه مى كرد بايد ناخوشى اش را توضيح مى داد تا بپرسد عطار چه داروى گياهى را براى درد او مؤثر مى داند...«بهترين تدبير چشم اين است كه از هواى بسيار گرم و بسيار سرد چشم را محفوظ داريد و اگر بر اثر گريه بسيار و گرد و غبار دردى بروز كرد، آب انار را با پيه آن بگيريد، چهل سير با صد مثقال عسل صاف كرده با آتش ملايم بجوشانيد و كف آن را بگيريد. همين كه قوام آمد و غليظ شد گاه گاه به چشم بكشيد. اما بوى بد دهان اگر سببش معده باشد مويز و برگ مورد تازه را مساوى هم كوفته مخلوط كرده مقدار فندقى در هر صبح بخوريد تا بوى بد دهان رفع شود و...»
اينها شايد نمونه جملاتى باشد كه اگر چند دهه پيش به دكان عطارى مراجعه مى كرديم از زبان عطار يا حكيم مى شنيديم.
عطارى ها در واقع داروخانه هاى امروز بودند كه البته به خوبى گياهان دارويى و كاربرد آنها را مى شناختند و براساس دانشى كه سينه به سينه به آنها رسيده بود دارو را در دست بيمار مى گذاشتند و بر همين اساس است كه بسيارى از پدربزرگ ها و مادربزرگ ها هنوز اعتقادى به مواد شيميايى ندارند و علاج دردهاى خود را در دكان عطارى و داروهاى گياهى مى جويند.
دكتر عيسى ضيا ابراهيمى از مردان قديم اين روزگار است كه هرچند دكتراى حقوق دارد اما به واسطه ترجمه كتاب «دقايق العلاج» به نوعى با گياهان دارويى آشنايى دارد. او مى گويد: كتاب دقايق العلاج را پدر پدربزرگم، حاج محمد كريم خان كرمانى پسر ابراهيم خان ظهير الدوله كه مردى حكيم، فقيه و زبان شناس بوده است به زبان عربى نوشته بود. من در سال ۱۳۶۱ آن را به فارسى برگرداندم و با استقبالى كه از اين كتاب شد همان سال در بازار ناياب شد و البته ديگر هم تجديد چاپ نشد. دكتر ضياابراهيمى توضيح مى دهد كه كتاب دقايق العلاج در سال ۱۸۵۷ ميلادى نوشته شده است. در اين كتاب نويسنده مى گويد:مرض ها را موجودات زنده به وجود مى آورند كه برخى روح حيوانى دارند، برخى روح جمادى و برخى روح گياهى كه در واقع منظور همان باكترى، ميكروب و ويروس بوده است.
وى درباره گرايش مردم به گياهان دارويى مى گويد: من فكر مى كنم آشنايى با تبعات برخى داروهاى شيميايى ،گرانى دارو، حق ويزيت بالا و شلوغى مطب پزشكان از دلايل گرايش مردم به گياهان دارويى است. او مى افزايد: در قديم حكيم با صبر و حوصله بيمار را معاينه مى كرد و از رنگ چهره بيمار، وضع صورت و چشم و ... بيمارى را تشخيص مى داد و البته با گياهان دارويى نيز آشنايى داشت، اما متأسفانه امروزه مطب پزشكان آنقدر شلوغ است كه برخى پزشكان در حالى كه با يك بيمار صحبت مى كنند نسخه بيمار ديگر را مى نويسند و همه چيز هم به آزمايشگاه ها ارجاع داده مى شود كه گهگاه دچار اشتباه مى شوند. دكتر ضيا ابراهيمى خاطرنشان مى كند: اما امروز عطارى ها هم به خوبى گياهان طبى را نمى شناسند. خيلى ها عقيده دارند كه گياهان دارويى نه كور مى كنند و نه شفا مى دهند اما اين حرف درست نيست و گياهان دارويى نيز ممكن است براى برخى مزاج ها ايجاد حساسيت كنند و با برخى داروهاى ديگر تداخل داشته باشد.
اما نكته ديگرى كه وى به آن اشاره مى كند خشكسالى اين چند سال اخير است. او بيان مى كند: خشكسالى چند سال اخير موجب شده است كه بسيارى از گونه هاى گياهان دارويى از بين برود. البته عده اى سعى كردند اين گياهان را در شهر بكارند و از آن استفاده كنند اما شرايط آب و هوايى موجب مى شود اين گياهان خاصيت هاى متفاوتى داشته باشند.
دكتر ضيا ابراهيمى به تأسيس دانشگاه طب گياهى وسنتى درايران اشاره مى كند و مى گويد: تأسيس اين دانشكده مى تواند در احياى طب سنتى گام بسيار مهمى باشد اما نكته مهم تر آن است كه چه كسانى قرار است در اين دانشگاه ها چه چيزهايى را تدريس كنند. اين كه اساتيد اين دانشكده با علوم جديد و قديم آشنايى داشته باشند بسيار اهميت دارد.
در اين حال عطارى هاى امروز نيز بيشتر فروشنده هستند. شايد يكى، دو عطارى در كرمان باشند كه هنوز براى بيمارى نسخه خواص آن را مى پيچند هرچند كه آنها هم سرسرى حرف هاى فرد بيمار را شنيده و نشنيده چند نوع گياه را از داخل ظرفى خاك گرفته جدا مى كنند به مشترى مى دهند تا بجوشاند و يا دم كند. حتى گاهى مواقع تبليغ معجون هاى معجزه آساى خود را به در و ديوار عطارى نصب مى كنند؛ داروى ترك اعتياد گياهى ۱۰۰ درصد تضمينى، داروى چاقى، لاغر و كوچك كردن شكم و....
يك پزشك كرمانى درباره گرايش به گياهان دارويى مى گويد: به نظر من هنوز هم داروى شيميايى مصرف بيشترى دارد به لحاظ اين كه علم پزشكى و داروسازى در اين چند سال اخير بيشتر پيشرفت داشته است.
دكتر شهرام عامرى مجد درباره مصرف داروهاى گياهى عنوان مى كند: به هر حال همه ما به نوعى مصرف كننده گياهان دارويى هستيم و شايد اثر اين داروها را به نوعى تجربه كرده باشيم اما اين مصارف معمولاً مربوط به بيمارى هاى مشخص است مانند سرماخوردگى يا بيمارى هاى جزئى از اين دست، ضمن آن كه ۳۰ درصد تأثير هر دارويى بستگى به اعتقاد مصرف كننده به اثر شفا بخشى آن دارد.
توليد گياهان دارويى در كرمان
در اين ميان وجود وتوليد طبيعى انواع گياهان دارويى در كرمان براى شهروندان اين استان يك مزيت به شمار مى آيد. حسين ميرزا بيگى معاون فنى و اجرايى سازمان جهاد كشاورزى استان كرمان اين استان را يكى از ذخيره گاه هاى بسيار ارزشمند گياهان دارويى در ايران اعلام كرده و مى گويد: در ايران بيش از ۷ هزار و ۵۰۰ گونه از گياهان دارويى مى رويد كه شرايط آب و هوايى متنوع استان كرمان موجب شده است بيشتر اين گونه ها در اين استان رشد كنند.
وى با اشاره به اين كه افزايش چراى دام موجب از ميان رفتن انواع گياهانى مى شود كه در نقاط مختلف كشور و استان كرمان مى رويد، تصريح مى كند: با وجود اين كشور ما از نظر تنوع گياهان دارويى جزو كشورهاى نخست در جهان است اما عوامل انسانى و حيوانى با تخريب روز افزون رويشگاه هاى اين گياهان موجب شده اند تا بسيارى از گونه هاى گياهان دارويى كشور در معرض نابودى قرار گيرند.
در حال حاضر گياهان دارويى در كشور به ۵۳ هزار و ۶۷۰ تن در سال مى ر سد. رزمارى، اسطوخودوس، گشنيز، رازيانه، زيره سبز،روناس، حنا، وسمه، ختمى، آويشن، بادرنجبويه، گل گاو زبان و بومادران از مهمترين گياهان دارويى توليد شده استان كرمان است كه بيشتر در شهرستان هاى كرمان، بافت، كوهبنان، راور، شهربابك، زرند، رفسنجان، شهداد و بم برداشت مى شود.

سنندج ـ خبرنگار «ايران»: مريوان گرمترين شهر استان كردستان محسوب مى شود اما برودت هوا به حدى افزايش يافت كه زريوار بزرگترين درياچه آب شيرين جهان در برابر سرما تاب نياورد و يخ بست.
سرما و برودت شديد هوا در چند روز اخير در مريوان موجب يخ بستن درياچه زريوار شده و پرندگان تنها ميهمانان درياچه براى پر كردن شكم خود مشغول كندن چاله هاى آب روى درياچه هستند.هر ساله با يخ زدن درياچه پرندگان به حاشيه تالاب مى روند كه اين امر منجر به شكار و سرقت پرندگان ناياب اين درياچه مى شود.محيط زيست كردستان با پيش بينى اين اتفاق تعداد مأموران محيط بان را افزايش داده تا خطرى پرندگان بومى و مهاجر تالاب را تهديد نكند.
همچنين مأموران محيط بان با دانه پاشى و شكستن يخ هاى تالاب مشكل گرسنگى پرندگان را رفع كردند.از آنجا كه زريوار محيط مناسبى براى پرورش ماهى در استان كردستان به حساب مى آيد يخ زدگى تالاب منجر به آن شده كه صيد ماهى انجام نپذيرد و توزيع ماهى مورد نياز در استان با مشكل مواجه شود. يخ بستن درياچه زريوار عاملى شده تا اين مكان محلى براى بازى و پياده روى اهالى منطقه، اسكى خودروها و موتوسيكلت ها شود كه اداره حفاظت محيط زيست از مردم خواست براى حفظ زيست بوم زريوار تا مى توانند از اسكى روى اين درياچه پرهيز و از شكار يا آزار و اذيت پرندگان و حيوانات وحشى جلوگيرى كنند.

اصفهان- خبرنگار «ايران»: استان اصفهان به لحاظ تعداد كندوى عسل رتبه نخست كشور را در سال گذشته داشته است.
بر اساس آمارها در اصفهان ۵۱۶ هزار و ۶۹۰ كندوى عسل وجود دارد كه از اين تعداد امسال بيش از۴ هزار و ۷۰۰ تن عسل به دست آمده. پارسال ۱۰ درصد توليد عسل كشور نيز مربوط به اصفهان بوده است. اين درحالى است كه در توليد عسل معمولاً استان هاى آذربايجان غربى و شرقى كه مراتع بهترى نسبت به ساير نقاط كشور دارند رتبه اول را دارند.
سيد محمود طبائيان كارشناس زنبور عسل در سازمان جهاد كشاورزى اصفهان گفت: ۴۰ درصد كلنى هاى زنبورعسل استان درشهرستان نجف آباد قرار دارد تا آنجا كه شغل تمام مردم ساكن روستاى «اشن» در نزديكى همين شهرستان زنبوردارى است. طبائيان مى گويد: در برخى استان ها كندوى سنتى نيز وجود دارد اما در اصفهان كندوى سنتى بسيار كم است.
به گفته طبائيان، كار اصلى زنبوردار كوچ است چون زنبورداران اصفهان در اين زمينه فعال هستند وضع بهترى نسبت به ساير استان ها دارند.
وى افزود: از اصول زنبوردارى كوچ كردن و صحرا گردى است و يك زنبوردار با پيدا كردن مناطق و مراتعى كه گل هاى بهترى دارد مى تواند عسل بهترى توليد كند.
او با اشاره به اينكه هم اكنون فصل كوچ زنبورداران شروع شده است گفت: از اواسط آذرماه كوچ به مناطق گرمسيرى آغاز مى شود اگرچه به نظر مى رسد به علت شرايط بد جوى كه امسال ايجاد شد امكان كوچ براى همه ميسر نشده است. هم اكنون در جنوب، فصل شكوفه ليمو شيرين و پرتقال است كه به گفته اين كارشناس عسل خوبى از اين گل ها به دست مى آيد.

گروه شهرستانها: تركيدگى خط لوله ۱۶ اينچى در منطقه قلعه نو شهررى موجب قطعى گاز شهرى منطقه قيامدشت رى و شهرستان پاكدشت شد.
به گزارش فارس از ورامين، ساعت ۱۳ جمعه خط لوله گاز رى به سمنان در كيلومتر ۱۲ خط دچار تركيدگى شد كه بلافاصله جريان گاز از پالايشگاه تهران قطع شد.
به گفته مقام هاى محلى علت اين حادثه و تركيدگى خط لوله در حال بررسى است و هم اكنون با وجود لغزندگى جاده و همجوارى اين خط لوله با كانال آب، عمليات تعميرات و حفارى انجام مى شود ولى اين حادثه موجب شد تا گاز شهرى شهرستان پاكدشت قطع و برقرارى جريان گاز منوط به تعميرات اين خط لوله است.
شركت گاز استان تهران هم با انتشار اطلاعيه اى اعلام كرد: به علت بروز اشكال فنى در خط انتقال گاز ۱۶ اينچ رى به سمنان و آسيب ديدگى آن در كيلومتر ۱۲ گاز مشتركان شهرستان پاكدشت،قيام دشت،خاتون آباد و برخى از شهرك ها و روستاهايى كه گاز آنها در اين اطلاعيه روابط عمومى شركت گاز استان تهران آمده هماهنگى لازم با شركت ملى پخش فرآورده هاى نفتى براى تأمين وتوزيع نفت سفيد انجام شده است و پس از پايان تعميرات گاز مشتركان وصل خواهد شد.

سارى ـ خبرنگار «ايران»: در جلسه پيگيرى مصوبات دولت در شهرستان نوشهر اعضاى جلسه با اعتبار مطالعات تأثير بزرگراه تهران ـ شمال در شهرهاى غرب مازندران موافقت كردند.
جلسه فوق العاده بررسى مصوبات سفر رياست جمهورى در شهرستان چالوس با حضور استاندار مازندران در اين شهرستان برگزار شد. فرماندار چالوس در اين نشست كه در محل فرماندارى برگزار شده بود گفت: از مصوبات رياست جمهور در استان ۱۳ مصوبه مربوط به شهرستان چالوس است.
قربانعلى مشايخ تصريح كرد: توقع ما از دستگاه هاى اجرايى اين است كه نسبت به سرعت بخشيدن اين مصوبات اقدام كنند. وى گفت: در برخى طرح ها كه در سطح ملى نيز بازتاب دارد، سهم شهرستان چالوس مشخص نشده است كه مطالعات سريع تر را مى طلبد. در ادامه جلسه هر يك از مصوبات به طور جداگانه مورد بررسى قرار گرفت و چگونگى انجام آنها بررسى شد.
از اين مصوبات كه در حال اجراست مى توان به طرح مجتمع گلخانه اى كه زمينى با ۱۵ هكتار مساحت در روستاى طوير براى اجراى آن شناسايى شده و سالن ورزشى بانوان كه ۴۶ درصد آن به اجرا در آمده و تا ۱۵ اسفند مورد بهره بردارى قرار خواهد گرفت، اشاره كرد.
شناسايى مناطق ويژه گردشگرى در چالوس و كلاردشت كه از جمله آن پارك جنگلى شهدا، پارك فين، منطقه ويژه گردشگرى كلاردشت و پيرامون سردآبرود و همچنين درياچه ولشت كه بعضاً در حال مطالعات مقدماتى و بعضاً به مراحل پايانى نزديك شده اند، مركز فنى و حرفه اى كلاردشت كه عمليات اجرايى آن آغاز و در حال انجام است، از ديگر طرح هاى در دست بررسى است.
از ديگر طرح هايى كه در اين جلسه كه مورد بررسى قرار گرفت تأثير آزاد راه تهران- شمال در غرب استان بود كه در اين زمينه نيز مشاوران انتخاب و اعتبار مورد نياز در اختيار آنان قرار داده شد. يكى ديگر از مصوبات سفر رياست جمهورى كه هنوز در اين شهرستان مورد بررسى قرار نگرفته و عملياتى نشده، بحث پسماند زباله و ايجاد كارخانه كمپوست بود كه در اين زمينه كارشناسان مربوطه اعلام كردند از ۸ شهرستانى كه در اين زمينه مصوبه داشته اند ۷ شهرستان با واگذارى زمين اقدام به اجرايى كردن اين طرح كردند اما فقط شهرستان نوشهر و چالوس در اين زمينه هيچ اقدامى صورت نداده اند.
بيمارستان جايگزين در چالوس نيز با ۱۸ هزار متر مربع مساحت، تاكنون ۵ درصد پيشرفت فيزيكى داشته است و در تجهيز بيمارستان تأمين اجتماعى نيز اين بيمارستان از ليست اين مصوبات به دليل تجهيز بودن اين بيمارستان و اعلام رياست بيمارستان به عدم نياز به اين بودجه خارج شد كه از نكات قابل بحث بود.
امام جمعه چالوس نيز در اين جلسه با تأكيد بر لزوم تسريع در اجراى طرح ها گفت: بايد با برنامه ها و پيگيرى هاى مسئولان استانى و شهرستانى در وقت مقرر به بهره بردارى برسد.
وى افزود: مردم خواهان اين هستند كه در سفر بعدى رياست جمهور كه در آينده نزديك اتفاق مى افتد شاهد گشايش چند طرح در اين شهرستان باشند. وى درباره تجهيز بيمارستان تأمين اجتماعى چالوس نيز گفت: اين بيمارستان بى نياز از اين اعتبار نيست و بايد در تجهيز آن بيش از اين اقدام شود و نبايد از اعتبارات اختصاص داده شده صرف نظر كرد.
امام جمعه چالوس درباره سامان دادن به وضع آزاد راه تهران- شمال نيز گفت: مردم به دليل تبعاتى كه اين طرح در زندگى شهرى آنها قرار داده دچار تنگنا هستند و بايد مطالعات صورت گرفته تسريع و در وضع ساكنان اين شهرستان به عنوان اصلى ترين افراد، بيشتر دقت شود.

تبريز - خبرنگار «ايران»: آتش نشانى و خدمات ايمنى شهردارى تبريز با همكارى دانشگاه جامع علمى- كاربردى در ۳ گرايش مختلف دانشجو مى پذيرد.
جليل امير كاردوست، مدير عامل سازمان آتش نشانى تبريز با اعلام اين خبر افزود: اداره آموزش اين سازمان پس از اخذ مجوز از وزارت علوم، تحقيقات و فناورى موفق شد تا از بهمن ماه امسال زير نظر دانشگاه جامع علمى - كاربردى آذربايجان شرقى اقدام به پذيرش دانشجو كند.
وى گرايش هاى رشته آتش نشانى و خدمات ايمنى را شامل ۳ رشته حريق، نجات و حفاظت از ساختمان هاى بلند عنوان كرد و افزود: ظرفيت پذيرش دانشجويان در اين مرحله ۹۰ نفر بوده و متقاضيان دارنده مدرك ديپلم مى توانند با ثبت نام اينترنتى در دانشگاه جامع علمى - كاربردى و انتخاب اين رشته، مشغول تحصيل در مقطع كاردانى شوند.
اين مقام مسئول در سازمان آتش نشانى تبريز با اشاره به اهداف برگزارى اين دوره دانشگاهى گفت: با توجه به پيشرفت تكنولوژى در دنيا و پيچيدگى سوانح، نياز پرسنل به آموزش هاى نوين ضرورى است به همين دليل تلاش داريم تا با راه اندازى رشته دانشگاهى آتش نشانى در راستاى ارتقاى علمى پرسنل گام برداريم.
كاردوست خاطر نشان كرد: پيش از اين دوره هاى كاردانى از طريق وزارت كشور براى كاركنان سازمان آتش نشانى در سال هاى گذشته برگزار مى شد ولى اخذ مدرك دانشگاهى از وزارت علوم، تحقيقات و فناورى براى نخستين بار در استان تحقق مى يابد.
وى درباره پذيرش دانشجو در مقطع كاردانى از طريق دانشگاه جامع علمى - كاربردى اضافه كرد: كاركنان سازمان آتش نشانى و دارندگان مدرك ديپلم ايمنى براى پذيرش در اولويت قرار دارند.
مدير عامل سازمان آتش نشانى و خدمات ايمنى شهردارى تبريز درباره امكانات آموزشى اين اداره تأكيد كرد: اداره آموزش سازمان آتش نشانى با تجهيزات مدرن آموزشى آمادگى ارائه خدمات مختلف اعم از برگزارى دوره هاى كوتاه مدت، نمايشگاه دائمى، همچنين دوره هاى دانشگاهى و كار و دانش را داراست.
اداره آموزش سازمان آتش نشانى و خدمات ايمنى شهردارى تبريز سالانه براى ۳۰ هزار نفر دانش آموز و دانشجو، كلاس هاى ۲ ساعته برگزار مى كند.

گرگان- خبرنگار «ايران»: نگرانى از تأمين آب مجتمع پتروشيمى گلستان از تالاب ۲۵۰۰ هكتارى آلاگل در شمال استان گلستان با تغيير مكان استقرار اين مجتمع برطرف شده با آنكه به گفته كارشناسان اين كارخانه فاضلاب آلاينده نخواهد داشت.
مهران جهانشاهى، معاون محيط زيست انسانى اداره كل محيط زيست استان گلستان گفت: هم اكنون مطالعه براى ارزيابى اثرات زيست محيطى طرح پتروشيمى گلستان انجام و نواقص آن برطرف شده همچنين از لحاظ فنى اين مجتمع طورى طراحى شده تا كم خطرترين و كم اثرترين در نوع خود باشد.
وى گفت: نگرانى ها در مورد مجتمع از بابت تأمين آن از تالاب آلاگل بود كه سبب مى شد اين تالاب از كنوانسيون رامسر كه در آن ثبت شده خارج شود، اما در حال حاضر بهره بردارى از آب آلاگل به كلى منتفى و اين مجتمع از سد دانشمند گلستان تأمين آب خواهد شد.
جهانشاهى با بيان اينكه پتروشيمى گلستان، ۲ نوع فاضلاب خواهد داشت، افزود: يك نوع فاضلاب كه آلايندگى كمترى دارد براى درختكارى دور مجتمع و فاضلاب دوم نيز كه داراى آلودگى بيشترى است در تشكل هاى تبخير به لجن تبديل شده و بايد با محيط زيست در تماس نباشد.
وى با اشاره به اينكه بايد گاز آمونياك مجتمع كنترل شود، گفت: نگرانى كمترى در مورد آلودگى هواى اين پتروشيمى وجود دارد و اگر سيستم كنترل هوا وجود نداشته باشد خود پرسنل به عنوان نخستين افراد تحت تأثير قرار مى گيرند كه با اين مسأله برخورد مى شود.
وى افزود: منطقه استقرار پتروشيمى هم اكنون با فاصله ۱۳ كيلومترى مراكز مسكونى مقرر شده است كه در صورت آلودگى احتمالى هوا، فاصله دورى با مراكز مسكونى دارد. با آنكه دور محوطه پتروشيمى به ميزان ۱۰ درصد از كل مساحت مجتمع، درختكارى خواهد شد تا با ايجاد كمربند سبز غبار و گازها فيلتر شوند.
جهانشاهى با اشاره به اينكه سازمان محيط زيست به فرآيند مديريت بحران آلودگى هوا و پساب اين طرح توجه دارد، گفت: اكنون در دنيا صادرات كارخانجاتى كه ملاحظات زيست محيطى را رعايت نمى كنند را نمى پذيرند. وى افزود: براى اين طرح از مطالبات مردم و مصوبه دولت تا زمان كلنگ زنى ۱۳ ماه به طول كشيد و به اين سبب عوامل تهديد به خوبى ديده نشده بود و نكات مبهم بعد از آن مشخص شد از جمله آنكه براى ساخت مجتمع امكان سنجى و مكانيابى نشده بود.
اين كارشناس با اشاره به اينكه منطقه تعيين شده در شمال استان گلستان براى استقرار مجتمع، ۲ متر تبخير ساليانه آب دارد، گفت: به اين خاطر كنترل آلايندگى در اين منطقه كار راحت ترى است.
وى با تأكيد بر اينكه نگرانى هاى مهم ترى در استان وجود دارد، افزود: پساب خروجى برخى شهرهاى حاشيه دريا مانند گميشان كه به سبب بالا بودن سطح آب امكان ساخت سيستم فاضلاب براى آن نيست يكى از اين نگرانى هاست.فتح الله گلعلى پور، كارشناس سازمان محيط زيست استان گلستان نيز گفت: براى ساخت مجتمع در ابتدا منطقه صوفيكم در شمال آق قلا در نظر گرفته شده بود كه تالاب صوفيكم در اين منطقه به عنوان سايت سرشمارى پرندگان زمستان گذار به شمار مى آمد و جاى نگرانى بود.
وى افزود: آبگيرى از آلاگل و خشك شدن آن نگرانى ديگرى بود كه خوشبختانه براى تأمين ۲۰ ميليون متر مكعب آب آن از سد دانشمند استفاده مى شود، همچنين هزينه بالاى زهكشى در صوفيكم مسئولان شركت پتروشيمى گلستان را وادار ساخت مجتمع را به ۱۳ كيلومترى جاده گميشان در شمال آق قلا انتقال دهند.
وى گفت: هم اكنون مكان پتروشيمى گلستان در منطقه منگولى در حاشيه اترك و به نسبت، در جاى بهترى تعيين شده است.
در اين منطقه، كشاورزى وجود ندارد و آب هاى زيرزمينى به سبب شورى براى شرب و كشاورزى مناسب نيست.
به گفته وى هر صنعتى از جمله پتروشيمى بايد ۲ بار از سوى سازمان محيط زيست تأييد شود يكبار در زمان شروع به كار ساخت و ديگرى در زمان شروع به فعاليت كه بايد همه مسائل با استاندارد هاى اين سازمان تطبيق كند.
گلعلى پور بيان داشت: آلودگى هواى احتمالى اين مجتمع گاز آمونياك است كه كمتر جاى نگرانى دارد زيرا به دليل بوى بد حتى پرسنل كار را تعطيل خواهند كرد.مجتمع پتروشيمى گلستان از مصوبات سفر رئيس جمهورى به استان گلستان است كه ۹۰ هزار نفر سهام آن را خريدارى كرده و ساخت آن در آينده آغاز خواهد شد.

سفر به سرزمين پل هاى تاريخى ايران در فصل طراوت طبيعت فرصتى است براى ديدن چشم اندازهاى بى نظير و استثنايى كه شايد ديگر مجالى براى آن نباشد.
در ميان رشته كوه هاى زاگرس و در جنوب غربى كشور رودهاى هميشه جارى سيمره، كشكان و سزار و آبشارهاى دل انگيز بيشه، آب سفيد و افرينه و چشمه هاى هميشه جوشان سياب، آب ارم، گرداب و ... خنكاى نسيم نوروزى را پيشكش شما خواهد كرد. بدون شك گشت و گذار در دره سرسبز خرم آباد، ارتفاعات اليگودرز، بافت قديمى بروجرد، منطقه باستانى كوهدشت، جنگل هاى بلوط پلدختر، زيبايى هاى الشتر، دورود، ازنا و نورآباد خاطره سفرى به يادماندنى در ايام نوروز را به ارمغان خواهد آورد.
اما آنچه هموطنان زاگرس نشين براى سفر به لرستان در تعطيلات پيشنهاد مى كنند، ديدار قلعه تاريخى فلك الافلاك، درياچه كيو، آبشار نوژيان، دهكده ييلاقى ونايى، آبشار معروف بيشه، درياچه گهر، دره نى گا، سراب هاى ماهى چال، كيگوران، كايگان، غار ميرملاس، چشمه گوگردى گراب و خوشاب و معبد سرخ دم لرى است. ساكنان آن به استوارى رشته كوه هاى زادگاهشان و مانند گلبرگ لطيف گل هاى شقايق و سبزه هاى طبيعت شان ميزبان بى همتاى شما خواهند بود.
* دو ساعت تا درياچه
در مسير رفتن از سرچشمه در حومه شهر دورود به گهر مسافتى ۱۸ كيلومترى را با فراز و نشيبى بسيار بايد پيمود و از كنار دره نگار (نى گاه) و بالاى گردنه پنبه كار بايد گذشت.
نكته جالب اين است كه ارتفاع مبدأ و مقصد تقريباً برابر است ولى در طول راه بايد ازچند گردنه بالا رفت كه مرتفع ترين نقطه بالاى گردنه پنبه كار با ارتفاع ۲ هزار و ۵۵۰ متر و پايين ترين نقطه چشمه پنبه كار در پايين گردنه با ارتفاع يك هزار و ۹۵۰ متر است.
درياچه گهر در دامنه جنوبى اشترانكوه و قله سنبران قرار دارد. به جز درياچه اصلى درياچه كوچكترى نيز در نزديكى آن قرار دارد كه با ۲ ساعت پياده روى مى توان به آن رسيد.
درياچه گهر در ميان رشته كوه اشترانكوه در استان لرستان و در ارتفاع ۲ هزار و ۳۵۰ مترى از سطح دريا قرار دارد. نگين اشترانكوه يكى از زيباترين درياچه هاى طبيعى ايران به شمار مى رود كه در بستر كوهستانى رودخانه گهر و در امتداد يك دره گسلى به وجود آمده است. رودخانه گهر كه درياچه در بستر آن تشكيل شده، از سرشاخه هاى رودخانه سزار به شمار مى آيد كه سرانجام به رود دز مى پيوندد.
* گهر بزرگ و كوچك
درياچه گهر از ۲ قسمت گهر بزرگ يا كله گهر و گهر كوچك يا كره گهر تشكيل شده است. هر ۲ درياچه در مسير گهر رود و در نتيجه حركات لغزشى زمين و ناپايدارى لايه هاى دامنه ها و ريزش توده هاى سنگ و خاك در بستر رودخانه به وجود آمده اند.
گهر بزرگ ۸۵ هكتار مساحت دارد و داراى ۲ كيلومتر طول وحدود ۵۰۰ متر عرض است و شكلى شبيه لوبيا دارد كه از غرب به شرق كشيده شده است. مساحت حوزه آبخيز آن حدود ۵۲‎/۵ كيلومترمربع است. حداكثر عمق درياچه حدود ۲۸ متر بوده و بيشتر درياچه، عمقى بيش از ۲۰ متر دارد.
بيش از ۵۴ درصد از مساحت حوزه آبخيز گهر در ارتفاعى بين ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متر قرار دارد. بنابراين منابع تغذيه كننده درياچه با برخوردارى از ارتفاع كافى با دريافت بارش به صورت برف و ذوب تدريجى آن در ماه هاى گرم سال تغذيه دائمى آب درياچه را بر عهده دارند. در اين محدوده رودخانه گهر به عنوان اصلى ترين منبع تغذيه كننده درياچه به شمار مى رود.
طول رودخانه از سرچشمه تا محل ورود آن به رودخانه سزار حدود ۵۲ كيلومتر است و مساحت حوزه آبخيز اين رودخانه در فاصله سرچشمه تا ورود به رودخانه سزار حدود ۴۰۰ كيلومتر مربع است. در مجموع ۵ دره، اصلى ترين منبع تغذيه كننده آب هاى رودخانه گهر به شمار مى آيند. همچنين مجموعاً ۱۷ دره كوچك نيز از دامنه هاى شمالى كوه سرسبز به دره گهر منتهى مى شود كه عمدتاً فصلى و داراى آب بوده و تنها آب هاى حاصل از ذوب برف در دامنه هاى شمالى كوه سرسبز را به دره رودخانه گهر مى رسانند.
مساحت درياچه اصلى كه بزرگترين سطح آبگير در دره گهر را داراست، ۸۵ هكتار است و عمدتاً از طريق رودخانه اصلى تغذيه مى شود. حجم آب وارد شده به آن در سطحى معادل ۸۵۰ هزار مترمربع پخش مى شود. كره گهر يا گهر كوچك بالاتر از كله گهر يا گهر بزرگ قرار گرفته و مساحت آن ۲‎/۷ هكتار است و در اصل از ۳ حوضه به هم پيوسته تشكيل شده است.
اطراف حوضه هاى سه گانه درياچه گهر كوچك را جنگل مركب از بيدستان پوشانده است. رودخانه گهر در بخش پايين دست، پايين تر از تنگه نيگاه، رودخانه سبزه ناميده مى شود.
* حاكميت كوهستان بردرياچه
در حوضه آبخيز درياچه گهر، حاكميت با كوهستان هاى بلند با دامنه هاى پرشيب و صخره اى است. قله اشترانكوه با ۴ هزار و ۹۰ متر ارتفاع، بلندترين نقطه و نقطه خروجى حوضه با ۲ هزار و ۳۲۰ متر ارتفاع، پست ترين نقطه حوضه است و اختلاف ارتفاع آنها يك هزار و ۷۷۰ متر است. از اين نظر كه شيب و ارتفاع توأماً در ميزان و نوع بارندگى، درجه حرارت، تبخير، تابش خورشيد، فرآيند خاكزايى و پوشش حوضه تأثير دارد، مطالعه ارتفاعات درحوضه ها حائز اهميت است.
حوضه آبخيز درياچه گهر با دريافت متوسط بارش سالانه ۹۳۱ ميلى متر از لحاظ منابع آبى بسيار غنى است.
چشمه ها، تأمين كننده اصلى آب رودخانه گهر هستند و بيش از ۲‎/۳ آب درياچه در دوره گرم سال از طريق چشمه هاى موجود در داخل درياچه تأمين مى شود. با توجه به شرايط فيزيكو شيميايى آب درياچه گهر، اعماق ۵ تا ۱۰ مترى مناسب ترين لايه زيستى براى ماهيان قزل آلا است. پلانكتون ها، غير پلانكتون ها (جلبك هاى سبز دياتومه) وروتيفرها، بنتوزها، آبزيان شناور شامل: ماهى هاى سياه، قزل آلاى رنگين كمان و قزل آلاى خال قرمز و نيز مارآبى و قورباغه از مهم ترين جانوران آبزى درياچه گهر هستند.
* راه هاى دسترسى
مى توان از راه هاى مالرو و پياده رو در فاصله ميان گردنه پنبه كار و درياچه گهر كه از ۲ كناره رود گهر يا از طريق تاپله و دره يا اين كه راه هاى مالروى عشاير كوچنده كه از قبل در منطقه
بر جاى مانده و ديگر چندان مورد استفاده قرار نمى گيرند به اين درياچه راه يافت.
راه هاى بن بست و كوتاه ساحلى درياچه كه غالباً براى مقاصد گردش، ماهيگيرى و يا تفريحى مورد استفاده بازديدكنندگان قرار مى گيرند، محلى ديگر براى رسيدن به اين شگفتى طبيعت است. اما نخستين مقصد براى رسيدن به درياچه گهر شهر دورود است به طورى كه در دومين مرحله از مسافرت از مبدأ دورود مى توان از دورود به آستانه و سپس به سمت سراوند حركت كرد و از سراوند تا درياچه راكه حدود ۱۶ كيلومتر است تا درياچه پياده طى كرد.
* ويژگى هاى كلى آب و هوايى
پرواضح است كه يكى از عامل هاى اصلى توسعه در محدوده درياچه گهر، اقليم آن است.
به طور كلى ۲ عامل ارتفاع و قرارگيرى در مسير جريان هاى هوايى نسبت به ۲ عامل ديگر يعنى عرض جغرافيايى و دورى و نزديكى به دريا در وضع اقليمى منطقه درياچه گهر نقش مؤثرترى دارند. درياچه گهردر يك موقعيت كوهستانى مرتفع قرار دارد. اين موقعيت ارتفاعى، مهم ترين عامل در تعيين ويژگى هاى اقليمى حوزه اى است كه درياچه در آن قرار گرفته است. ايستگاه هواشناسى دره تخت از نظر مسافت و ارتفاع نزديكترين موقعيت را نسبت به منطقه درياچه دارد.
در طبقه بندى اقليمى منطقه حفاظت شده اشترانكوه كلاً ۳ تيپ اقليمى شامل اقليم اگزريك سرد، اقليم استپى سرد و اقليم مديترانه اى گرم و خشك معرفى شده است. محدوده درياچه گهر از اين نظر در محدوده اقليم استپى سرد قرار گرفته كه از اطراف با اقليم اگزريك سرد در ارتفاعات احاطه شده است.
* پوشش گياهى و حيات وحش
جنگل هاى پهن برگ بلوط درختان بيد، گردو، ارژن، دافنه، زالزالك، انجير وحشى و درختچه هاى پهن برگ (ارژن، كيكم) و سوزنى برگ ارس همواره زيستگاه هاى ايمن، متنوع و دور از دسترسى براى حيات وحش منطقه (گل، بز، قوچ و ميش، كبك درى، كبك معمولى، عقاب، پلنگ، خرس قهوه اى، گرگ، كفتار، روباه، سمور، سنجاب، خرگوش، گراز، مرغابى خاكسترى، مرغابى سرسرى، غاز خاكسترى، لك لك، سهره، سار، كبوتر چاهى، كلاغ نوك قرمز، بلدرچين و ... ) ايجاد كرده اند. از اينرو بارگذارى اكوتوريست منطقه، تحت هر شرايطى چه از نظر كمى و چه نحوه استقرار بايد براساس ضوابط و اقداماتى صورت پذيرد كه در درجه اول كوچكترين اختلالى در نظام تثبيت زيستگاه هاى فوق ايجاد نكند.
مهم ترين زيستگاه هاى آبى اصلى ثابت و ساكن در درياچه هاى گهر بزرگ و كوچك هستند كه محل زندگى ۳ نوع ماهى قزل آلاى خال قرمز، قزل آلاى رنگين كمان و ماهى سياه است.
در منطقه بايد براساس رعايت آنچه كه از هدف ها و مقاصد اصلى يك توسعه پايدار و بهره ورى به شمار مى آيد، تحقق بهره ورى به شرط تثبيت و بهبود كيفى زيستگاه هاى موجود و تضمين پايدارى آنها در كنار بهره گيرى انسانى است. تقريباً تمامى ساحل رودخانه گهر در كناره هاى جنوبى و شمالى آن تا درياچه پوشيده از جنگل است و به آن منظره يك كريدور طبيعى و بسيار زيبا مى بخشد كه مى توان آن را يكى از نمونه هاى بسيار زيباى جنگل هاى معروف به جنگل هاى گالرى در ايران دانست كه عمدتاً از درختان بيد با تركيبى از ساير درختان سازگار جنگلى درست شده اند. اين راه كه در واقع نخستين گذرگاه ساحلى در كناره رودخانه گهر است از زيباترين و طبيعى ترين گذرگاه هاى موجود در منطقه درياچه گهر است.
* وضع بازديد
به دليل موقعيت كوهستانى و حاكميت نسبتاً طولانى فصل دوره سرد در منطقه، زمان بازديد فصلى بوده و بيشتر در فصل تابستان مسافرت به درياچه انجام مى گيرد. هر چند افرادى نيز تمايل دارند در ديگر فصول و با تجهيزات كامل به آنجا بروند. از اين رو مهم ترين مشكل بهره ورى درياچه، محدوديت بهره ورى از آن در فصل تابستان است كه بازدهى اقتصادى سرمايه گذارى در درياچه را با مشكلات زيادى رو به رو مى كند.
براساس مطالعه انجام شده سالانه در فصول مختلف سال بخصوص اوايل بهار تا اواخر تابستان ۲۷ هزار تا ۳۰ هزار نفر (آمار سازمان حفاظت محيط زيست) از اين درياچه بازديد مى كنند. بيشترين تعداد بازديدكنندگان از ميان استان هاى كشور، به استان لرستان تعلق دارد و درميان استان هاى غيرهمجوار تنها استان هاى تهران و مركزى از نسبت مشاركت قابل ملاحظه اى برخوردارند. صيد، كوهنوردى و كوه پيمايى از انگيزه هاى اصلى گروه هاى مختلفى است كه در پى ورزش، زندگى در طبيعت آزاد و گريز از زندگى شهرى هستند.
با توجه به طولانى بودن راه و سختى هاى آن، حداقل مدت اقامت در كنار درياچه ۲ شب است اما افرادى كه به صورت گروهى و سازمان يافته از درياچه بازديد مى كنند با احتساب يك روز رفت و يك روز برگشت بين ۳ تا ۵ روز، سفر آنها طول مى كشد. علاوه بر اين طولانى ترين اقامت را گروه هاى آزاد و سفرهاى خانوادگى به ويژه خانواده هاى سنتى دارند كه از درياچه به عنوان ييلاق استفاده مى كنند و برنامه اقامت خود را تا ۱۰ روز نيز ادامه مى دهند.
مهم ترين عامل كوتاه بودن مدت اقامت، نبود امكانات تداركاتى و خريد مواد غذايى در منطقه علاوه بر نبود مطلق تأسيسات اقامتى و پذيرايى است.
ايستگاه چشمه خيه تا كر درياچه يا اقامتگاه فرضى در يكى از سايت هاى مورد نظر، به طول ۱۸ كيلومتر و سرعت متوسط حركت روى آن ۴ كيلومتر در ساعت و فاصله ميان كله گهر و كره گهر در بالاى زمين هاى درياچه، مسيرهاى بسيار مناسبى براى پياده روى به شمار مى روند.