طلسم اكتشاف در خزر شكسته شد
حفارى اولين چاه نفتى ايران در خزر
ايران اين بار به درياى خزر وارد شد. نخستين تحركات رسمى براى توليد نفت در اعماق آب هاى خزر. ديگر تنها در جنوب نفت توليد نخواهدشد؛ شمال هم به جمع ميدان هاى قابل استخراج پيوست.
بالاخره اكتشاف در كاسپين رقم خورد؛ برنامه اى كه سال ها به تأخير افتاده است. نفت و گاز از ميدانى كه ۴ كشور ساحلى همسايه ايران را به رقابت واداشته است تنها منحصر به بازماندگان شوروى نيست. ساخت خط لوله باكو، تفليس، جيهان با سرمايه گذارى هاى كلان تحولى در آبهاى خزر ايجاد كرده است. اما اين پايان راه تلقى نمى شود. دكل نيمه شناور «ايران البرز» مى رود تا در اعماق درياى خزر، طلسم حضور ايران در آبهاى شمال را بشكند.
قائم مقام مديرعامل شركت ملى نفت ايران در گفت و گوى اختصاصى با «ايران» اين خبر را اعلام كرد.
«نخستين عمليات حفارى در فلات قاره درياى خزر دهم تا دوازدهم بهمن ماه آغاز مى شود؛ نخستين حفارى آزمايشى تا عمق ۱۰۰ متر كه با هدف آزمايش تعادل دكل نيمه شناور ايران البرز صورت مى گيرد.
محمدجواد عاصمى پور گفت: پس از اين آزمايش، دكل حفارى ساخت ايران به نخستين نقطه اكتشافى آب ها منتقل خواهدشد تا حفارى چاههاى نفت را آغاز كند.
به گفته وى، اوايل اسفندماه سال جارى، افتتاح رسمى اين دكل انجام خواهدشد.
«ايران البرز» دكلى است نيمه شناور كه بدون نصب بر پايه هاى دريايى و تنها با حفظ تعادل برروى آب، حفارى در عمق ۴ تا ۵ هزارمترى خزر را استارت خواهد زد.
اين دكل با كمك دو شناور دريايى كه توسط شركت صدرا ساخته شده است در نقاط مختلف دريا جابه جا خواهد شد.
قائم مقام مديرعامل شركت ملى نفت در امور توسعه عنوان كرد كه ساخت اين دكل حفارى و شناور ها در كل منطقه بى نظير است.
طبق آخرين مطالعات انجام شده، سواحل نزديك ايران از منابع كمترى از هيدروكربورهاى نفتى برخوردار است؛ از اين جهت جكت آپ ها قادر به حفارى در اعماق وسيع آب ها نيستند.
ايران در استفاده از دكل هاى نيمه شناور تجربه اى ندارد. عاصمى پور در اين باره افزود: براى راهبرى دكل ها در مرحله اول از شركت هاى چينى استفاده خواهد شد. به گفته وى، در حال حاضر مهندسان چينى برروى دكل مستقر شده اند تا نخستين دور از فعاليت ها آغاز شود.
ايران و چين حفارى در آبهاى خزر را با مشاركت همديگر انجام خواهند داد.
كماكان مذاكرات شركت ملى نفت با شركت پتروبراس برزيل براى اجراى طرح خزر ادامه دارد. عاصمى پور يادآور شد كه اين گفت و گو ها درحال نهايى شدن است؛ بدين ترتيب با توافق اين دو شركت، برزيلى ها به عنوان پيمانكار اصلى تمام عمليات مربوط به اكتشاف، حفارى و توسعه ميدان هاى نفتى و گازى خزر شناخته خواهند شد.
پتروبراس، ليدر اول پروژه خزر، پيمانكار EPC (مهندسى، تأمين كالا و ساخت) اين طرح شناخته مى شود. قائم مقام مديرعامل شركت ملى نفت در امور توسعه درخصوص ميزان سرمايه گذارى در خزر هم توضيح داد: حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ ميليون دلار در آبهاى خزر سرمايه گذارى مى شود.
گرچه رژيم حقوقى درياى خزر از سوى ۵ كشور ساحلى بزرگترين درياچه جهان تعيين نشده است اما ايران در گام اول تمام نقاط شناخته شده اكتشافى درمحدوده آبهاى خود را حفارى خواهدكرد.
تركمنستان يكى از بزرگترين صادركنندگان گاز منطقه، توليدگاز از آبهاى خزر را آغاز كرده است.
شركتهاى آمريكايى در آبهاى هاى قزاقستان هم يكى از بى نظيرترين ميدان هاى نفتى را كشف كردند. قائم مقام شركت ملى نفت گفت: «ما براى حضور فعال در درياى خزر مصمم هستيم.»به گفته عاصمى پور ساخت دكل نيمه شناور «ايران البرز» و شناورهاى انتقال دهنده آن نمونه تازه و بزرگ در ساخت صنعتى ايران به شمار مى رود. تجهيزاتى كه با صرف ۲۵۰ ميليون دلار ساخته شده است. او عنوان كرد كه با اين تحول جديد، نكا به بزرگترين كارگاه صنعتى خزر تبديل خواهدشد؛ عملياتى كه پيش از اين فقط در آستاراخان روسيه انجام مى شده است. ايجاد كارگاههاى صنعتى دريايى با هدف بومى سازى تكنولوژى هاى ساخت صنعتى و درآمدزايى حاصل از صدور تكنولوژى صورت مى گيرد.
عاصمى پور افزود كه حفارى در عمق بالاى آبهاى خزر هم تا اواسط اسفندماه آغاز خواهد شد.
آمريكا در خزر
اخيراً رئيس جمهور تركمنستان از شركتهاى مطرح آمريكايى هم براى مشاركت و سرمايه گذارى در پروژه هاى نفت و گاز درياى خزر دعوت كرد.
قربان قلى بردى موخامدوف در ديدار با مقامهاى شركت شورون، از سرمايه گذارى شركتهاى آمريكايى در پروژه هاى انرژى درياى خزر استقبال كرده است.
شركتهاى نفتى خارجى رقابت زيادى را براى دستيابى هر چه بيشتر به منابع نفت و گاز آسياى مركزى و درياى خزر آغاز كرده اند. دعوت رئيس جمهور جديد تركمنستان از شركتهاى آمريكايى، در تضاد آشكار با سياستهاى صفر مراد نيازاف رئيس جمهور فقيد وسابق اين كشور است. نيازاف تنها به شركتهاى خارجى محدودى اجازه فعاليت و سرمايه گذارى در پروژه هاى بزرگ نفت و گاز تركمنستان را داده بود.
تنها دو شركت پتروناس مالزى و دراگون اويل امارات در حوزه هاى نفت و گاز درياى خزر در مرزهاى تركمنستان فعاليت مى كردند.
رئيس جمهور تركمنستان تأكيدكرد كه عشق آباد براى توسعه ظرفيت هاى توليد نفت و گاز خود نيازمند استفاده از فناورى روز دنيا است و تركمنستان براى دستيابى به اين تكنولوژى از سرمايه گذارى شركتهاى آمريكايى استقبال مى كند.