گروه سياسى ـ سيداحمد نجفى :داووس، نام روستايى در كشور سوئيس است كه همه ساله اقتصاددانان و سياستمدارانى از سراسر جهان براى شركت در اجلاس مجمع جهانى اقتصاد و نشست هاى جانبى در آن گردهم مى آيند.جمهورى اسلامى ايران امسال در اين نشست حضورى پررنگ داشت. سيدمجتبى ثمره هاشمى مشاور ارشد رئيس جمهور و از اعضاى ارشد هيأت ايرانى در گفت وگويى با خبرنگاران روزنامه «ايران» و خبرگزارى جمهورى اسلامى (ايرنا) به تشريح ابعاد ناگفته اين اجلاس پرداخت.عصر پنجشنبه و در حالى كه رئيس جمهور و دولتمردان در سفر استانى بوشهر بودند، دفتر رئيس جمهور مكانى مناسب براى انجام اين مصاحبه بود كه به موضوعات ديگر نظير روابط ايران و مصر، انتخابات مجلس هشتم و... ختم شد.
* آقاى ثمره هاشمى! در مورد اجلاس داووس توضيح بفرماييد و اين كه حضور جنابعالى در اين اجلاس به چه شكلى محقق شد اجلاس داووس هر سال در داووس كه روستا نسبتاً بزرگى است و در نزديكى شهر زوريخ (سوئيس) و در يك دامنه كوهستانى پربرف قرار دارد برگزار مى شود واين روستا زمستان ها ميزبان تعداد زيادى از سياستمداران و اقتصاددانان از نقاط مختلف دنيا، رسانه هاى جمعى، بعضى مسئولان بلندپايه كشورها است و نشست هايى به صورت رسمى و غيررسمى در چارچوب آن برگزار مى شود.
امسال نيز بنده، آقاى متكى (وزير امور خارجه) مهندس باهنر (نايب رئيس مجلس) محمدجواد لاريجانى و يكى دو نفر ديگر از ايران براى شركت در اين اجلاس دعوت شده بودند.
از بنده براى حضور در اجلاس «توضيح سياست خارجى ايران»، شركت در اجلاس «گفت وگوى اديان براى رسيدن به يك كلمه واحد» و همچنين شركت در اجلاس «اسلام و دموكراسى» به طور رسمى دعوت شده بود و بنده جزو هيأت اصلى بودم كه ضمن سخنرانى در اجلاس بايد به پرسش ها پاسخ مى دادم.
* اجلاس امسال داووس متأثر از چه مباحث مهم بين المللى برگزار شد ابراز نگرانى از روند ركود اقتصاد جهانى در طول اجلاس و نيز نشست اختتاميه از موضوعات اصلى مورد بحث بود. در اين رابطه هم نمايندگان بانك هاى بزرگ و هم اقتصاددانان دنيا اين نگرانى را داشتند و آن را بيشتر به اقتصاد آمريكا مرتبط مى دانستند.گروهى از شركت كنندگان در خصوص كاهش ارزش دلار، كاهش سرمايه گذارى و ورود ركود در بخش ساختمان سازى آمريكا و بخشى نيز از سرعت رشد اقتصاد كشورهايى مثل چين ابراز نگرانى مى كردند كه نماينده چين در پاسخ گفت: نگرانى ما از جانب ديگر يعنى تأثير ركود اقتصاد جهان بر اقتصاد چين است.در نشست هاى اين اجلاس مصرف بالاى انرژى يكى از دلايل عمده افزايش هزينه ها و ركود اقتصادى تلقى مى شد. با وجود اين كه اقتصاد چين رو به رشد است مقامات چينى مى گفتند ما دو برنامه براى كاهش مصرف سوخت طراحى كرده ايم: يكى كنترل مصرف سوخت در روستاها از طريق گذاشتن سقف مصرف در نقاط مختلف چين و دوم: كنترل الكترونيكى با استفاده از تكنولوژى هاى جديد كه مصرف را كنترل مى كنند و به حد خاصى كه رسيد آن را متوقف مى كنند.بنابراين در بخش اقتصاد عمده ترين موضوع تمركز بر روى اين مطلب بود. البته برخى تلاش داشتند در روند غيرواقعى و تظاهرگرايانه اى بگويند كه خوش بينى هايى هم درباره اقتصاد جهان و جود دارد و ما نبايد به آينده بدبينانه نگاه كنيم.جالب اين كه در اين نشست ها تأكيد مى شد كه ما بايد براى كاهش مصرف انرژى هاى فسيلى به دنبال تنوع منابع انرژى و انرژى هاى نو باشيم. يكى از پيشنهادات اصلى را اين مبحث تشكيل مى داد. چنانكه چينى ها گفتند روى انرژى خورشيدى و بادى سرمايه گذارى هاى عمده اى را دارند انجام مى دهند.
* محور اجلاس گفت وگوى اديان را چه مباحثى تشكيل مى داد در جلسه گفت وگوى اديان بيشتر محور جلسه به ارائه پيشنهادهاى عملى ايران براى ايجاد وحدت بيشتر بين اديان اختصاص داشت و مسئولان كليساها و كنيسه هاى مختلف دنيا در اين جلسه حضور داشته و سخنرانى كردند، در آن جلسه در سخنرانى خود به چند مبنا اشاره كردم، مبناى اول اين كه همه اديان به وحدانيت خداوند ايمان دارند، دوم تعريفى كه اديان از انسان ارائه مى كنند تقريباً تعريف واحدى است چنان كه در قرآن كريم، انسان به عنوان خليفة الله يعنى كسى كه بايد در زمين در حد امكانات يك مخلوق كارخدايى كند نام دارد و در انجيل و تورات و كتاب مقدس هم آمده كه خداوند انسان را به گونه خويش آفريد. يعنى انسان داراى صفاتى است كه از سوى خداوند تعبيه شده است و ويژگى هايى از صفات خداوند دارد، من جمله انسان ها داراى ويژگى هاى مشترك هستند يعنى همه دنبال حق جويى هستند، چون خداوند عادل است، انسان ها نيز دنبال عدل هستند. چون خداوند حق است، انسان ها كه مخلوق او هستند دنبال حق هستند، چون او عالم است دنبال علم هستند، چون رحمان و رحيم است به دنبال رحمانيت و مهربانى هستند و نكته سومى كه بين اديان مشترك است اين كه تمام اديان الهى وعده حكومت عدل را در جهان با مديريت انسان هاى صالح داده اند.
پيشنهادى كه ما داشتيم همان پيشنهادى بود كه از سوى رئيس جمهور در جلسه با سران كليساها و كنيسه هاى آمريكا و كانادا در نيويورك داشتند، پيشنهاد ايشان اين بود كه ما همه انسان ها را دعوت كنيم به برقرارى حكومت عدل در جهان و تمركز داشته باشيم به انسان هاى كامل كه بايد اين حكومت الهى را تشكيل بدهند. در واقع همه دعوت كنيم به عدالت و به اين كه مبناى اصلى روابط بين المللى و روابط بين اديان در مسائل سياسى، فرهنگى عدالت باشد و روى عدالت همه كار كرده و آن را تبيين كنند و ويژگى هاى انسان صالح كه بايد آن را اداره كند را براى آحاد بشر تبيين كنند.
اين كار ايجاد تمركز به روى يك نقطه است و انسان ها را پيوسته نسبت به آينده جهان برخلاف آنچه امروز مى بينيم اميدوار نگه مى دارد.
خيلى از كسانى كه امروز در اين دنيا زندگى مى كنند، خود شكست دموكراسى و ايده هاى منتج به دموكراسى را به چشمشان ديده و مى بينند، جنگ ها و نابسامانى هاى دنيا مثل فقر، اختلافات طبقاتى، تحقير شدن ها را مى بينند و از زندگى نااميد مى شوند، اما اگر همه به سمت انسان صالح و جامعه عادل هدايت شوند چشم انداز روشنى فرا روى بشر قرار مى گيرد و همه به تكاپو درآمده و به جلو حركت مى كنند و اين دومين نكته اى بود كه در اجلاس بر آن تأكيد كرديم.
* درباره كم و كيف اجلاس «توضيح سياست خارجى ايران» چه مباحثى مطرح شد اين اجلاس با حضور نمايندگانى از بحرين، روسيه، آمريكا و يك نفر به عنوان رئيس جلسه برگزار شد كه آقاى خليل زاد سفير آمريكا در سازمان ملل نماينده حاضر اين كشور در اين نشست بود. اين اجلاس در سالنى با گنجايش ۳۰۰ نفر برگزار شد كه مملو از انديشمندان، خبرنگاران رسانه هاى خارجى و علاقه مندان به موضوع سياست خارجى ايران بود. از قبل قرار بود افراد ديگرى مثل وزير خارجه آلمان در اين اجلاس شركت كنند و قبل از حضور در جلسه صحبتى از حضور آقاى خليل زاد نشده بود. با اين حال ما در اين نشست حضور پيدا كرديم و مبانى سياست خارجى ايران را توضيح داديم.
* آيا واقعاً نمى دانستيد كه خليل زاد در جلسه حضور دارد خير. در شروع جلسه متوجه شديم كه وى نيز حضور دارد.
* نماينده آمريكا چه مباحثى را در اين نشست طرح كرد آقاى خليل زاد طبق معمول سياستمداران آمريكايى اشاره كرد كه ايران در منطقه خاورميانه يك تهديد است البته به دولت عراق كمك مى كند اما از طرفى برخى گروه هاى تندرو در عراق را تقويت مى كندو مركز منازعات در خاورميانه است. پاسخ وى روشن بود. به وى پاسخ داديم كه اولاً جمهورى اسلامى ايران و ملت ايران با ملت هاى منطقه نظير عراق، افغانستان و... قرن هاست زندگى مى كنند و اتفاقاً گرفتارى ها از زمانى آغاز شد كه شما در منطقه دخالت نموديد و حضور پيدا كرديد.
در افغانستان شما بوديد كه از گروه هاى تروريستى حمايت كرديد و بعد اين گروه ها جلوى روى خودتان ايستادند. از سوى ديگر در عراق به دعوت مردم اين كشور آمده ايد به تكليف يك سازمان بين المللى آمده ايد بر چه مبنايى در اين كشور حضور يافتيد اين در حالى است كه تاكنون صدها هزار نفر در اين كشور كشته و ميليون ها نفر آواره شدند و حالا مى گوييد ديگران در عراق دخالت مى كنند
در حالى كه ما هميشه با عراقى ها دوست بوديم و معلوم است كه از دولت برآمده از عراق و مجلس اين كشور حمايت مى كنيم، چگونه ممكن است كه يك دولت را كاملاً حمايت كنيم اما گروه هاى تندروى آن كشور را نيز تقويت نماييم! طرح اين مباحث در سياست خارجى تناقض دارد. در اين اجلاس نيز اشاره كردم كه اگر شما منطقه را ترك كنيد همه چيز حل مى شود و مردم منطقه قادرند به خوبى با هم همراهى و زندگى كنند.نماينده آمريكا هيچ پاسخى براى اين اظهارات نداشت. بعد از اتمام جلسات سيل مراجعات به آقاى متكى و كلاً هيأت ايرانى بود و اظهار رضايت و لطف داشتند. دست نماينده آمريكا از هر نوع استدلال و مطلبى خالى بود.
اين در همه مجامع بين المللى نشان مى دهد كه منطق ايران در سياست خارجى يك منطق قوى است، چون مبتنى بر استدلال و عدالت است ، اين در حالى است كه ساير منطق ها براساس تصميمات غلط و منطق زورگويى است كه منطقى شكست خورده است.
ايران در همه مجامع بين المللى از نظر منطق پيروز است. اين تجربه اى است كه سال ها اتفاق افتاده و در اين جلسه هم شاهد آن بوديم.
* با توجه به اين كه منابع خبرى خارجى احتمال دادند كه ديدارهايى ميان مقام هاى ايرانى و آمريكايى انجام شده باشد اين پرسش را حضورتان طرح مى كنيم كه آيا صحبت خاصى با خليل زاد در اين اجلاس داشتيد هيچ گونه ديدارى در حاشيه جلسه با هيچ مقام آمريكايى نداشتيم.
* رويكرد طرفين در سخنرانى ها به چه صورت بود. مناظره اى بود، يا پاسخ به سؤال يكديگر رويكردها به صورت جمعيت شنونده بود. در واقع هر كدام از ما از منافع و سياست هاى خودمان دفاع مى كرديم. طبيعى است كه هر كس تعرض مى كرد ، به تعرضش پاسخ مى داديم. برخى صحبت ها نيز در پاسخ به سؤالات جمعيت حاضر مطرح شد، بخصوص در موضوع هسته اى كه توضيح داديم.
*با توجه به شركت اين تعداد از مسئولان در دولت و مجلس، به نظر مى رسد حضور ايرانيان در اجلاس امسال داووس خيلى پررنگ بوده است. آيا اين معنا و مفهوم خاصى داشته است دو موضوع را بايد در كنار هم دقت كنيم: نخست اين كه در اجلاس داووس چند هزار نفر شركت مى كنند و فرصت خوبى است كه چه مذاكرات رسمى و چه مذاكرات غيررسمى انجام شود. در واقع چارچوب بسيارى از مسائل اقتصادى و سياسى در جهان در آنجا انجام مى شود.
كمرنگ بودن حضور ايران تا به امروز، اشكالى بود كه وجود داشته است نه اين كه حضور پررنگ اشكال داشته باشد.
البته تاكنون رويكرد اجلاس داووس به حضور و دعوت از هيأت ايرانى نيز رويكرد كمرنگى بود. اما امسال به طور خاص دعوت كردند. بالاخره آنها از ميان افرادى كه مسئوليت در كشور ندارند، افراد زيادى را دعوت مى كنند اما اين كه از مسئولان رسمى دعوت كنند رويكردى بود كه به واسطه اهميت امروز جمهورى اسلامى اتخاذ شده است. همچنين با توجه به مخاطبان زيادى كه امروز جمهورى اسلامى ايران دارد در همه جاى دنيا علاقه مندند كه با حرف هاى تازه جمهورى اسلامى آشنا شوند و در واقع اگر ايران در آنجا حاضر نمى شد نقصى بر داووس بود.
مسئله ديگر و قابل توجه در اين اجلاس اين است كه برخى هيأت هاى شركت كننده بسيار گسترده شركت كرده بودند همچنان كه برخى رؤساى جمهور با ۴۰ يا ۵۰ نفر از كشور متبوع خود در اين اجلاس شركت مى كنند و نيز نخست وزيران و وزراى خارجه كشورها.
تفاوت ديگرى كه داووس با بقيه اجلاس ها دارد اين است كه تشريفات معمول در آن كم است بنابراين امكان برقرارى ارتباطات، قوى است و به راحتى مى توان با مقامات ديگر كشورها مذاكره و صحبت كرد. از اين رو فضاى تشريفاتى غلبه بر مذاكرات و بحث ها ندارد.
* با توجه به اين كه حضور جنابعالى و هيأت ايران در اين اجلاس در آستانه طرح تحريم هاى جديد عليه ايران صورت گرفت آيا در اين اجلاس مباحثى در اين جهت مطرح شد يا خير در اين اجلاس بيشتر به سؤالاتى درباره موضوع هسته اى ايران پاسخ داديم و منطق جمهورى اسلامى را توضيح داديم.
برخى افراد در اين اجلاس به طور مداوم سؤالات مختلف حاشيه اى را مطرح مى كنند كه نكته بسيار مهمى است. آنها مى گويند چرا شما با وجود برخوردارى از انرژى هاى فسيلى مى خواهيد از انرژى هسته اى استفاده كنيد چرا اجازه نمى دهيد ديگران سوخت شما را توليد كنند و شما توليد سوخت را كنار بگذاريد چرا اجازه نمى دهيد خارج از ايران كميسيونى تشكيل شود و سوخت شما را توليد كند و شما در آن مشاركت نداشته باشيد.
همه اينها بحث هاى حاشيه اى است زيرا منطق ما اين است كه چرا ما نبايد چرخه سوخت هسته اى در كشور داشته باشيم.اول اين را اثبات كنيد.از اين گذشته، هر كشورى خود تصميم مى گيرد كه از چه نوع انرژى (خورشيدى، هسته اى و...) استفاده كند و جالب اين كه كسانى اين مباحث را مطرح مى كنند كه خود از انرژى هسته اى استفاده مى كنند. آمريكايى ها به ما مى گويند انرژى هسته اى براى شما مقرون به صرفه نيست و گران است و پاسخ ما اين است كه پس چرا خود شما توليد مى كنيد
در اين اجلاس ما مأموريت ويژه اى براى مذاكره و تأثير گذارى بر مسائل قطعنامه از طريق كانال هاى سياسى نداشتيم.
*در ديدارهاى آقاى متكى با وزراى خارجه انگليس و فرانسه نيز درخصوص مباحث هسته اى صحبتى به ميان نيامد همان گونه كه اشاره شد هيأت نماينده ايران در اجلاس داووس هيچ نوع مأموريت رسمى براى مذاكره در جهت تأثير گذارى در روند صدور قطعنامه نداشت و فقط در حاشيه اجلاس اين امكان فراهم بود كه نظرات و ديدگاه هاى خود را مطرح كنيم.زمانى كه شما در اجلاس جهانى به رسانه ها و مردم توضيح مى دهيد افكار عمومى جهان از ذهنيت هاى غلط دور مى شود و اين خود مى تواند بر تصميماتى كه ممكن است در شوراى امنيت اتخاذ شود تأثير گذار باشد.
*مهمترين مباحثى كه در اجلاس اسلام و دموكراسى مطرح شد چه بود و هيأت ايرانى چگونه از اين فرصت براى تبيين مواضع جمهورى اسلامى استفاده كرد
يكى از مهمترين موضوعاتى كه در اين اجلاس مورد بحث قرار گرفت موضوع نظر ايران درباره رژيم صهيونيستى بود كه درباره آن مفصل صحبت كرديم و اين در حالى بود كه آنها روى موضوعى مانور مى دادند كه نظر ايران محو شدن اسرائيل از صحنه روزگار است. توضيح ما اين بود كه پيشنهاد ايران، برگزارى يك رفراندوم عمومى است كه همه فلسطينيان در داخل سرزمين هاى اشغالى اعم از مسلمانان، مسيحيان و يهوديان و على الخصوص چند ميليون نفر آوارگان فلسطينى مستقر در اردن، لبنان و سوريه در آن شركت كنند و نتايج اين رفراندوم هر چه باشد جامعه جهانى بايد آن را قبول كند.
سؤال ما از آنها اين است كه چرا تشكيل دولت اسرائيل براى شما سؤال برانگيز نيست اگر توانستيد يك نقشه دنيا در ۶۰ سال پيش نشان دهيد كه كشورى به نام اسرائيل در آن ثبت شده باشد ؛ برايتان تعجب آور است كه كلمه اسرائيل از روى اين نقشه حذف شود
آنها تلقى شان از اين معنا اين است كه شما مى خواهيد يك سرزمين سوخته در آنجا درست كنيد در حالى كه معناى مورد نظر ما آن نيست. بلكه مفهوم مد نظر آن است كه حكومت يكپارچه اى در آنجا براى همه فلسطينى ها و سرزمين فلسطين باشد؛ يك حكومت براى يك سرزمين و براى يك ملت.
*پس تشكيل دو دولت اسرائيلى و فلسطينى دروغى بيش نيست اين مسئله مشكلى را در دنيا حل نمى كند چون اگر قرار بود مشكل به اين شيوه حل شود تاكنون حل شده بود. اصل موجوديت اسرائيل زير سؤال است.
*در اين اجلاس اتفاق يا حاشيه خاصى نيز رخ داد نكته جالبى در اجلاس اسلام و دموكراسى را شاهد بوديم. قرار بود بعد از طرح مباحث غيررسمى در اين اجلاس، يك نفر جمع بندى مباحث را براى عموم اعلام كند اين فرد گفت كه ما به اين نتيجه رسيديم كه دو كشور بايد حضور داشته باشند كه در كنار هم به طور صلح آميز زندگى كنند. در اين زمان من برخاستم و گفتم: چه كسى اين را گفته و من در اين باره حرف دارم. اين گونه بود كه فرصتى مناسب براى توضيح مواضع ايران به دست آمد كه از آن استفاده كرديم.
*گفته مى شود هيأت ايرانى تنها هيأت غيراروپايى حاضر در اجلاس روابط اتحاديه اروپا و روسيه در داووس بوده است، آيا اين موضوع صحت دارد
در اجلاسى كه تحت عنوان روابط اتحاديه اروپا و روسيه برگزار شد مباحث متعددى از جمله مسئله مهاجرين به روسيه، دفاع و اتحاديه اروپايى مطرح شد و غير از هيأت ايرانى (بنده و دو نفر ديگر كه همراه من بودند) هيأت هاى غيراروپايى در اين اجلاس حضور نداشتند.
در اين اجلاس فرصتى فراهم شد تا مواضع جمهورى اسلامى ايران را براى اتحاديه اروپا تشريح كنيم و تأكيد كرديم كه فرصت ها ماندگار نيستند و از دست رفتنى هستند و ملت ايران مصمم است گام هاى بلند خود را در مسير پيشرفت ادامه دهد و ما در مقطعى تاريخى براى انتخاب شركا و دوستان خود هستيم كه اين فرصت براى اروپا در زمينه هاى انرژى، سرمايه گذارى مشترك، اقتصاد، مواد مخدر و ديگر عرصه ها فراهم است.
*در خبرها آمده بود كه جنابعالى در حاشيه اجلاس مذاكراتى با مسئولان ديگر كشورها نيز داشته ايد. در اين مذاكرات چه مباحثى طرح شد
ملاقاتى با قائم مقام وزير خارجه سوئيس داشتيم كه در آن موضوع هسته اى و قرارداد صادرات گاز ايران به سوئيس مورد بحث قرار گرفت.سوئيسى ها سعى دارند خلاقيت و ابتكارى در حل مسئله هسته اى ايران ارائه كنند. ابتكار آ نها متكى بر اين است كه يك توقفى (در فعاليت هاى هسته اى) اتفاق بيفتد كه طبيعى است كه مورد پذيرش جمهورى اسلامى ايران نيست و خط قرمز ماست.
مبحث ديگر قرارداد صادرات گاز ايران به سوئيس است كه برخى شركت هاى سوئيسى تعقيب مى كنند و به دنبال تحقق آن هستند كه با مسئولين يكى از اين شركت ها نيز ديدار داشتم.
استدلال آنها اين است كه وراى مسائل سياسى كه وجود دارد و گذرا هستند بايد به منافع استراتژيك فكر كنيم. بنابراين در موضوع گاز از ايران توقع دارند كه با ما همكارى داشته باشند.
در مذاكره با وزير تجارت پاكستان، مرورى بر مسائل مختلف دو كشور داشتيم و با اشاره به برخى ناامنى هاى جنوب كشور، لزوم همكارى دولت پاكستان براى رفع اين ناامنى ها را مورد تأكيد قرار داديم. با توجه به اين كه برخى تروريست هايى كه در ايران عمليات انجام داده اند الان در پاكستان در زندان هستند راجع به اين موضوع نيز صحبت شد.
ملاقاتى نيز با وزير خارجه سوئيس داشتيم كه وى قبلاً رئيس جمهور اين كشور بوده و احتمالاً در آينده نزديك براى پيگيرى قرارداد صدور گاز به ايران مى آ يد.همچنين در داووس جلسه مفصلى با صدراعظم اتريش داشتيم كه در آن به مدت بيش از نيم ساعت درباره مسائل مختلف مورد علاقه از جمله قراردادهاى اقتصادى با ايران و موضوع هسته اى مذاكره كرديم.
همچنين با يك گروه اقتصادى بزرگ از هند كه علاقه مند هستند در صنايع راه آهن، كشتيرانى، نفت و گاز و توليد LNG مشاركت كنند نيز مذاكراتى داشتيم كه قرار است آنها را براى مذاكره به ايران دعوت نمايند. اين شركت ها حجم مبادلات اقتصادى۴۰ ميليارد دلار در سال دارند و علاقه داشتند كه در ايران فعاليت داشته باشند البته قبل از اين مذاكراتى را در ايران داشته اند.
مصاحبه هايى نيز با الشرق الاوسط، فايننشال تايمز، وال استريت ژورنال، شبكه بين المللى تلويزيون روسيه در حاشيه اجلاس داشتيم كه يكى از نكات مهم در آنها بحث هسته اى ايران بود كه ايستادگى مردم ايران بر مواضع قانونى و بحق خودش در تمام اين مصاحبه ها مورد تأكيد قرار گرفت.
* اجازه بدهيد اين پرسش را از حضورتان داشته باشيم كه چرا شما به عنوان مشاور ارشد رئيس جمهور در اين اجلاس شركت كرديد در حالى كه وزراى ديگرى مثل اقتصاد و... نيز مى توانستند براى حضور در اين اجلاس دعوت شوند
از خود آنها (برگزاركنندگان) بپرسيد.
*آيا نزديكى شما به رئيس جمهور دليل اين دعوت بوده است شما خودتان بايد حدس بزنيد. خود آنها (برگزاركنندگان اجلاس) پيگيرى كرده بودند و خود آنها از طريق وزارت خارجه به طور رسمى دعوت به عمل آورده بودند.
*آيا از شخص رئيس جمهور براى حضور در اجلاس دعوت شده بود خير.
*در مجموع، مواضع و نظرات هيأت ايرانى چه بازتابى در اجلاس داشت
هيأت ايرانى برحسب ميزان حضوردر اجلاس مورد توجه قرار مى گرفت اما هر جا حضور داشت مورد توجه ويژه بود. هم خبرنگاران و هم شركت كنندگان در اجلاس از هيأت ايرانى سؤالات خود را طرح مى كردند و همانطور كه عرض كردم امروز مخاطبين، گوش هاى شنوايى براى سخنان ايران دارند.
* شما در سفر خود حامل پيام رئيس جمهورى اسلامى ايران به رئيس دوره اى اتحاديه اروپا نيز بوديد. محتواى اين پيام چه بود و رئيس جمهورى اسلوونى به اين پيام چه پاسخى داد در اين سفر مأموريت ديگرى برعهده بنده بود و حامل پيام رئيس جمهورى براى آقاى تورك، رئيس دوره اى اتحاديه اروپا و رئيس جمهورى اسلوونى بودم. پيام هم كتبى بود و هم شفاهى كه توضيح دادم. محتواى پيام نيز اشاره به وضعيت جهانى و برشمردن زمينه هاى همكارى و فرصت هاى پيش رو براى همكارى ها بود كه قرار شد (طرف مقابل) پاسخ خود به اين پيام را ارائه كنند.
*با توجه به سخنان و مواضع رئيس جمهورى در رابطه با مصر و مذاكرات اخير حدادعادل رئيس مجلس با مبارك، رئيس جمهورى مصر، پيشرفت روابط دو كشور را در كل چگونه ارزيابى مى كنيد و تصور مى كنيد كه اين همگرايى براى فلسطين چه دستاوردى خواهد داشت
بالاخره دولت مصر و ايران دو كشور بزرگ جهان اسلام محسوب مى شوند و داراى فرهنگ هاى غنى و تاريخ و تمدن جهانى هستند و همه دنيا روى اين دو ملت حساب مى كنند. شايد به اين دليل جمهورى اسلامى مدت هاست به دنبال برقرارى روابط با دولت مصر است.
* اين علاقه مندى از طرف مصرى ها نيز وجود دارد از آن طرف هم باوجود اين كه مردم مصر، بسيارى از دولتمردان و مجلس مصر به دنبال اين موضوع هستند ، فكر مى كنم دخالت هاى طرف ثالثى وجود دارد كه مانع از برقرارى روابط ما و دولت مصر مى شود كه اين مستلزم اراده قوى از طرف مصر است كه در اين باره تصميم بگيرد و رابطه را برقرار كند. چون چند بار از سوى جمهورى اسلامى اعلام شده كه هر زمان طرف مصرى اعلام آمادگى كند همان زمان حاضريم رابطه را برقرار كنيم. به نظر مى رسد دولتمردان مصر بايد تصميم خوبى بگيرند.
*نزديكى بيش از پيش دو كشور چه نتايج و پيامدهايى خواهد داشت وقتى دو استعداد، فرهنگ، جمعيت و ملت رشيد و بزرگ را كنار هم قرار بدهيم طبيعى است كه جهان اسلام از آن سود مى برد و صلح و امنيت در منطقه خاورميانه تقويت مى شود و موجب انزواى دشمنان جهان اسلام و برخى دست ها و گروه هايى مى گردد كه مى خواهند در ميان كشورهاى اسلامى اختلاف ايجاد كنند.
هرچه واحدهاى متفرق جهان اسلام به يكديگر پيوند بخورند موجب سود و افزايش امنيت و صلح براى منطقه است.طرف ايرانى بارها اشاره كرده و تمام زمينه هاى مردمى و قانونى آن فراهم است و فقط با يك اراده سياسى (از طرف مصرى ها) اين ارتباط مى تواند شكل بگيرد.
*تحقق اين مسئله چه تأثيرى در قضيه فلسطين خواهد گذاشت پشتيبانان اصلى مردم فلسطين امت اسلامى هستند و دولت ها در اين زمينه متفرق هستند و فشارهايى نيز آمريكايى ها در اين زمينه به دولت ها وارد مى كنند. حال اگر امكانات دو ملتى كه پشتيبان ملت فلسطين هستند جمع شود و مراودات آنها برقرار شود و تبادل نظر كنند از اين جهت كه دولت مصر همسايه فلسطين است مى تواند تأثير ات مثبتى در تقويت جبهه فلسطينى داشته باشد و شايد به همين جهت است كه دشمنان مشترك ملت هاى منطقه تلاش دارند مانع تحقق آن شوند.
*آقاى متكى در مصاحبه مطبوعاتى خود گفتند كه تا آخر سال هستند اما نگفتند كه سال آينده نيز وزير خارجه خواهند بود يا خير. آيا درباره تغيير وزير امور خارجه صحبت خاصى در دولت طرح نشده است
بايد از ايشان سؤال كنيد و من كه متكى نيستم. آقاى متكى وزير امور خارجه است و بنده مشاور رئيس جمهور.
*با توجه به اين كه قبلاً مسئوليت معاونت سياسى وزارت كشور را برعهده داشتيد، نظر جنابعالى را درخصوص سخنان آقاى افشار معاون سياسى كنونى اين وزارتخانه جويا مى شويم. ايشان گفته اند كه مدت ۵ روز براى بررسى صلاحيت ها در هيأت هاى اجرايى كم است و همچنين بررسى صلاحيت ها در هيأت هاى اجرايى بايد ضابطه مند شود و ضوابطى براى تشخيص اعتقاد عملى به موازين اسلامى و قانون اساسى تعيين گردد
در جريان نظر دقيق آقاى افشار نيستم.
به طور طبيعى هر مقدار ضابطه ها دقيق تر باشد ارزيابى ها نيز دقيق تر مى شود. و شايد تمركز بر اعمال افراد، مواضع و عملكردها مى تواند بهترين شاخص براى ارزيابى افراد باشد چون اعمال متناسب با بينش، سياست ها و افكار انسان ها بروز پيدا مى كند. بنابراين در عمل، ميزان خوبى براى تشخيص تقيدات و التزامات افراد است. اگر اين مبحث مورد بررسى قرار گيرد خيلى از مسائل حل مى شود.
(در بررسى صلاحيت ها) يك عده ممكن است نسبت به مسائلى مدعى باشند اما عمل آنها، اين ادعا را رد كند، برعكس ممكن است عده اى به عدول از مواضع صحيح و تعهدات متهم باشند اما عمل آنها اين ادعا را رد كند بنابراين ارزيابى اعمال و مواضع افراد در طول فعاليت هاى سياسى و اجتماعى مى تواند ملاك خوبى باشد كه در چارچوب ضوابط مى گنجند يا خير
از اين رو هر چه ارزيابى ها از برداشت هاى شخصى فاصله بگيرد و متكى بر ضوابط و قانون باشد به حقيقت نزديك تر است.
در همين حال ممكن است بعضى از افراد كه دائم مى خواهند رد صلاحيت ها را به مسائل سياسى ارتباط دهند از ناشفاف بودن جزئيات ردصلاحيت ها سوءاستفاده كنند. در حالى كه اگر براى مردم توضيح داده شود قضيه روشن مى شود. در اين باره مى توان گفت مثلاً ۱۰ درصد داوطلبان نمايندگى به دليل سوابق حقوقى و كيفرى رد شده اند و يا ۵ درصد آنها تحصيلات لازم را نداشتند.
* فكر مى كنيد انتخابات آتى با چه سطحى از مشاركت مردم همراه باشد
بويژه در شرايطى كه رئيس جمهور از انتخابات به عنوان جشن ملى ياد كرده اند جشن ملى تعبير بسيارى زيبايى است و فكر مى كنم انتخابات اين دوره هم مثل انتخابات دوره هاى قبل با حضور مردم خيلى پرشكوه برگزار شود. بخصوص اين كه مردم ما منافع ملى را كاملاً مى بينند و هميشه هوشمندى خود را در مواقع حساس نشان داده اند. بويژه در انتخابات كه ميزانى براى ابراز قدرت و عزت ملى است كه باور دارند.
* يعنى برخلاف برخى كشورها كه با نمايش نظامى و لشكركشى قدرت خود را نشان مى دهند...قدرت ملت ايران به رأى و اراده خود است.
* از اين كه اين فرصت را براى ما فراهم كرديد سپاسگزاريم.
