Iran Newspaper - ايران اقتصادى۳

تعداد روستاهاى برق دار شده از ابتداى انقلاب تاكنون به ۵۱ هزار و۱۱۰ روستا بالغ شده كه از اين تعداد ۴۰ هزار و ۴۵۶ روستا بالاى ۲۰ خانوار و ۱۰ هزار و ۳۳۰ روستا زير ۲۰ خانوار سكنه دارند. به بيانى ديگر بيش از ۹۸ درصد از روستاهاى بالاى ۲۰ خانوار در ايران برق دار شده اند و اين روند تا اتمام كامل و برق رسانى بيشتر ادامه دارد. به دليل اهميت مقوله برق رسانى روستايى و براى آشنايى بيشتر با عملكرد اين مجموعه گفت وگو با مهندس ولى الدين مصلحتى مجرى طرح برق رسانى روستايى را انجام داده ايم كه در ادامه مى خوانيد.

آيا به نظر شما شعار نيست وقتى گفته مى شود در زمينه برق رسانى روستايى خوب عمل كرديم
از افتخارات نظام است كه در بخش برق رسانى روستايى خدمات ارزنده اى داشته است. تا پيش از انقلاب به لحاظ صنعت برق هم به جهت كيفى و هم كمى در سطح پائينى قرار داشتيم و حدود ۷ تا ۸ هزار مگاوات برق توليد مى كرديم ولى اكنون بيش از ۴۷ هزار مگاوات توليد برق داريم. در همين مدت جمعيت كشور دو برابر شده ولى توليد برق حدود ۶ تا ۷ برابر شده است. لذا اگر گفته شود كه در بخش برق رسانى روستايى كار شده، شعار نيست و يك واقعيت است. اكنون بيش از ۵۱ هزار روستا در كشور برق دار شده اند. نزديك به ۷۱۱ روستا بالاى ۲۰ خانوار در كل كشور وجود دارد كه برق دار نشده است. از اين مقدار تعداد ۴۰ روستا به وسيله انرژى هاى نو برق د ار خواهند شد كه برنامه ريزى هاى لازم براى آن صورت گرفته است.
اين ميزان برق رسانى دقيقاً از چه زمانى صورت گرفته است
بلافاصله بعد از انقلاب جهاد سازندگى شروع به اين كار كرد. بعد از تغيير ساختار وزارت جهاد سازندگى و ادغام با وزارت كشاورزى، مسئوليت برق رسانى روستايى به وزارت نيرو واگذار شد. هر چند وزارت نيرو بنا بر وظايف سازمانى خودش برق رسانى را انجام مى داد. لذا برق رسانى روستايى هم توسط وزارت جهاد سازندگى صورت مى گرفت و هم به وسيله وزارت نيرو. بعد از ادغام وزارت جهاد مسئوليت برق روستايى مستقيماً به توانير واگذار شد و اكنون هم در اين مجموعه صورت مى گيرد.
برنامه شما براى برق رسانى روستايى چه بوده آيا شما براساس تكاليف برنامه هاى توسعه عمل مى كرديد يا اين كه استانى و بخشى برنامه ريزى مى كرديد
همانگونه كه مستحضريد هرگونه پروژه جهت اجرا نياز به اطلاعات و آمار اوليه دارد، با توجه به اينكه از طريق منابع مختلف، ازجمله شركت هاى برق منطقه اى و شركت هاى توزيع، تعداد روستاهاى بى برق هر استان را به صورت مكانيزه جمع آورى و در دست داريم، لذا هر سال با توجه به شرايط مالى مان، بودجه هر استان را به آنها ابلاغ كرده و درخواست برنامه خود براساس دستورالعمل و شرايط و اولويت برق رسانى به روستاها مى كنيم و پس از بررسى و مطالعه آنها نسبت به تبادل موافقتنامه و شروع عمليات اقدام مى گردد.
پس روستاهاى ۲۰ خانوار به پائين تكليفشان چيست
در ابتدا دستورالعمل چنين بود كه اگر روستاى ۲۰ خانوار به بالا برق دار شد مى توان اول در شعاع ۲۰۰ مترى از زير شبكه هر تعداد روستايى با خانوارهاى كمتر را برق دار كرد. اين فاصله ۲۰۰ مترى سالانه بيشتر شد و اكنون براساس دستورالعمل سال جارى تا يك كيلومتر از شعاع زير شبكه با هر تعداد خانوار را مى توان برق دار كرد.
الان چند تا روستاى بالاى ۲۰ خانوار در كشور داريم
تعداد روستاهاى بالاى ۲۰ خانوار هر سال تغيير مى كند، چون مثلاً روستايى كه ۱۸ خانوار داشته با زاد و ولد جديد و ازدواج و تشكيل خانواده به بالاى ۲۰ خانوار تبديل مى شود. مثلاً مركز آمار ايران در سال ۷۵ تعداد روستاهاى بالاى ۲۰ خانوار را حدود ۳۶ هزار خانوار اعلام كرده بود. در صورتى كه ما تا پايان سال ۸۵ يعنى ۱۰ سال بعد ۳۹ هزار روستاى بالاى ۲۰ خانوار را برق دار كرديم. يعنى ۳ هزار تا بيشتر از آمار رسمى كشور. اين به جهت رشد جمعيت در روستاها بوده است. در واقع اگر بخواهيد آمار روز در اين زمينه داشته باشيد كمى متغير است و نمى توان به طور مشخص و دقيق اعلام كرد.
با اين حساب آيا به طور مشخص آمار روستاهاى بى برق چه بالا يا پائين ۲۰ خانوار را داريد
تعداد كل روستاهاى بى برق كشور ۵۳۱۹ روستاست كه از اين تعداد ۷۱۱ روستا بالاى ۲۰ خانوار مانده كه برق دار نشده است. از اين تعداد ۴۰ روستا قرار است كه بوسيله انرژى هاى نو برق دار شوند.
به چه علت از انرژى هاى نو براى برق دار كردن اينها استفاده خواهيد كرد
چون فاصله اين روستاها از شبكه بسيار دور يا صعب العبور است و راه ندارند و يا اقتصادى هم نيست شبكه به آنجاها كشيده شود.
اين ۴۰ روستا بيشتر در كدام مناطق اند
اكثراً در استان هاى سيستان و بلوچستان، فارس، هرمزگان و خوزستان.
انرژى هاى نو منظور فتوولتائيك است
بله، انرژى هاى خورشيدى است كه در سال جارى ۳۱ خانوار روستايى از اين طريق برق دار شدند كه در سال جارى استان هاى زنجان، قزوين و گيلان از اين طريق برق دار شدند.
آيا براى استفاده از انرژى هاى نو روستانشينان دچار ايرادهاى فنى نمى شوند
نه، بر عكس ظاهرش كه به نظر مى رسد پيچيده باشد، نيست و بسيار كار كردن با آنها ساده است. اين انرژى هاى خورشيدى از طريق پنل هايى كه در ايران ساخته مى شود، فعال مى گردد.
هزينه اين پنل ها چند است
هر كيلووات ساعت برق اين پنل ها يازده ميليون تومان هزينه دارد.
خيلى گران نيست
چرا، شايد سرمايه گذارى سنگينى باشد، اما بايد عرض كنيم كه بعد از اين ديگر داراى هيچ گونه هزينه اى نخواهد بود.
آسيب پذيرى اين پنل ها چطورى است و عملكردشان چقدر است
اين پنل ها بسيار محكم و خوب ساخته شده، شما الآن مى توانيد روى اين پنل ها راه برويد بدون اين كه كوچك ترين صدمه اى به آن وارد شود. پيش بينى مى كنيم كه اين پنل ها بيشتر از ۲۰ سال عمر كنند.
آيا روستايى ها هم از اين پنل ها راضى اند
بله خب، روستايى كه در تاريكى مطلق بوده با يكسرى امكانات كه نصب و راه اندازى ساده اى دارد برق دار شده و از تاريكى به درآمده اين خوب است. لذا اولين آرزو رساندن نور به خانه هاست ولى طبيعى است بعد از رسيدن برق يكسرى خواسته هاى ديگر مثل استفاده از تلويزيون، راديو، ماشين لباسشويى، جاروبرقى، يخچال و ‎/‎/‎/ هم به اين خواسته ها اضافه مى شود كه اين نيازمند خدمات بيشترى است. آنچه ما اكنون در نظر گرفته ايم شامل خدمات برق براى يخچال ، تلويزيون، راديو و روشنايى هاى معمولى است كه جمع اينها ۵۵۰ وات مى شود و در حدى نيز براى ضريب اطمينان لحاظ كرده ايم و تا يك كيلووات رسانده ايم.
اين برق هاى روستايى كه با سيستم هاى فتوولتائيك كار مى كند كنتور هم دارد
بله كنتور هم دارد ولى پولى دريافت نمى كنيم. اين نيازمند سازماندهى است كه بنابر دستور وزير نيرو در حال ايجاد يك ساختار مناسب براى برق روستايى هستيم. دليل اصلى آن هم اين است كه بيش از ۲۵۰ هزار كيلومتر شبكه فشار متوسط در بخش روستايى احداث شده كه بيش از نيمى از شبكه متوسط كل ايران است. حتى در بعضى از استان ها شركت مديريت برق بيشتر مشتركانشان در بخش روستايى است. مثل چهار محال و بختيارى كه از شهر هم بيشتر انشعاب داريم. لذا براى پاسخگويى به خدمات رسانى نيازمند سازماندهى خوب و مناسبى هستيم كه اميدواريم با ساختار برق روستايى بتوان به چنين موضوعى دست يافت.
تعرفه برق روستايى با شهرى چقدر تفاوت دارد
بگذريد ما وارد اين بحث نشويم چون نيازمند توضيحات زيادى است فقط همين قدر بگويم كه حق انشعابى كه يك روستايى بايد بدهد يك سوم حق انشعابى است كه يك شهرى مى دهد. گاه پيش مى آيد كه آن يك سوم را هم ندارد و ما بايد از خودمان اين مبلغ را بپردازيم.
اين يك سوم شامل حقابه هاى چاه روستايى هم مى شود
چاه هاى روستايى كه آنقدر ارزان است مثل رايگان است.
سازماندهى برق روستايى چطور و چگونه صورت خواهد گرفت
يكى از برنامه هاى ما براى سازماندهى برق روستايى برون سپارى است بدين معنا كه توزيع، تعمير و نگهدارى شبكه هاى برق روستايى به بخش خصوصى واگذار شود و هدايت و سياستگذارى دست خودمان باشد.
آيا باتوجه به پائين بودن تعرفه برق روستايى فكر مى كنيد از اين قضيه استقبالى شود و اصلاً اقتصادى باشد
بله، يك نمونه در آذربايجان اجرا شد كه موفقيت آميز بود. بدون محاسبه هزينه ها فقط در سال گذشته سه ميليارد تومان پول برق از روستايى ها گرفته اند. البته فقط موضوع اين نيست، پاسخگويى مناسب در هنگام بروز مشكلات، تعمير و نگهدارى و به روز رسانى شبكه ها از جمله اهداف سازماندهى كردن شبكه برق روستايى است.
آيا الآن براى برق روستايى قبض صادر نمى شود
چرا مى شود ولى براى دريافت وجوه آن با مشكل مواجه هستيم. در حقيقت در بعضى جاها مى توان گفت برق روستايى مجانى است.
يعنى اگر قبض را پرداخت نكند برقش قطع نمى شود
نه قطع نمى كنيم.
گفتيد از ۷۱۱ روستاى باقى مانده ۴۰ روستا به وسيله انرژى هاى نو برق دار مى شوند، مابقى چى
خوشبختانه با تصويب دولت و مجلس مقرر شد دو درصد از درآمد نفت و گاز كشور در سال جارى و سال هاى بعد به مناطق محروم و روستاها تخصيص پيدا بكند. از اين ميزان حداقل ۵۰ درصدش به بخش برق رسانى، توسعه، اصلاح و بهينه سازى شبكه روستايى، گاز، آب آشاميدنى، راه و.‎/‎/ اختصاص يافته است. لذا ديگر مشكلى به عنوان بودجه براى برق رسانى روستايى نخواهيم داشت.
فكر مى كنيد كى مى شود اعلام كرد كه ديگر روستاى بى برق نداريم
نمى شود اين را اعلام كرد. دليلش هم اين است كه روستايى كه با دو و سه خانوار در فاصله ۵۰ كيلومترى شبكه قرار دارد چگونه مى توان برق دار كرد. لذا بهترين كار اجراى كامل طرح تجميع روستايى است.
طرح تجميع چه اهدافى را دنبال مى كند
طرح تجميع روستايى اين است كه روستاهايى كه پراكنده هستند و خانوارهاى كمى دارند، دولت آنها را در مناطقى همانند شهرك هاى مدرن سكنا مى دهد تا بتواند خدمات بهترى براى آنها قائل شود.
چه كسى متولى طرح تجميع روستايى است
وزارت كشور با همكارى سازمان ملى زمين ومسكن دارند اين كار را مى كنند.
بالاخره كى مى شود اعلام كرد كه هيچ روستاى بى برق نداريم
برنامه ما تكميل همين ۷۱۱ روستاى باقى مانده است ضمن اين كه باتوجه به گسترش اين شبكه كارهاى اصلى تقريباً اتمام يافته است.
الان و تاكنون چه تعداد خانوار روستايى برق دار شدند
تاكنون ۴ ميليون و ۲۰۰ هزار و ۶۷۴ خانوار روستايى از نعمت برق برخوردار شدند.
مقدار سرمايه گذارى صورت گرفته در شبكه برق روستايى چقدر بوده است
براساس برآوردى كه شخصاً انجام دادم تاكنون نزديك به ۲۲۰۰ ميليارد تومان در بخش روستايى به قيمت ثابت سال ۸۴ هزينه كرده ايم كه نشان دهنده هزينه بالا و توجه ويژه مسئولان به اين مقوله است.
آيا سفرهاى استانى هيأت دولت تأثيرى در برق رسانى روستايى داشته است
بله، اگر قرار بود براساس ضوابط حركت كنيم برخى از روستاها در چارچوب برنامه ما در زمينه برق رسانى نبوده اند، ولى با مصوبه و تكليف دولت برق رسانى به برخى از اين گونه روستاها انجام شده است.
و كلام آخر.‎/.
پيش از انقلاب نزديك به ۶۴ درصد از مردم در روستاها زندگى مى كردند كه اين ميزان اكنون به ۳۱ درصد تقليل يافته است. يعنى يك سوم جمعيت كشور هنوز در روستاها زندگى مى كنند. لذا نيازمند سرمايه گذارى و ايجاد تشكيلات و ساختار مناسب براى نگهدارى، بازسازى و بهسازى شبكه برق روستايى هستيم. بايد يادمان باشد كه برق عامل تغيير ساختار و تغيير الگوى زندگى روستايى نيز محسوب مى شود و زيربناى توسعه ملى است. براى سرعت بخشى به توسعه بايد از اين پتانسيل به نحو شايسته اى بهره جست. برق اقتصاد، بهداشت، آموزش و تمام ابعاد زندگى روستايى را به گونه شايسته اى متحول خواهد ساخت.