Iran Newspaper - خانواده

] دكتر آرسى لاينس‎/ شيما جمالى [

كودكان مانند بزرگسالان براى مسائلى مثل پرداخت قبوض و پختن غذا نگرانى ندارند. اما به سهم خود، خواسته هاى روزانه و مسائلى دارند كه به نظرشان به آسانى حل نمى شود. اگر يأس و نااميدى انباشته شود، كودكان نيز نگران و پريشان مى شوند. طبيعى است كه گه گاه بعضى از كودكان به خاطر شخصيت و خلق و خوهاى متفاوت، بيشتر از ديگران نگران شوند. والدين مى توانند در مديريت كردن پريشانى و نگرانى كودكان و حل مسائلشان به آنها كمك كنند. اين گونه حل كردن مشكلات موجب رشد حس اعتماد به نفس و خوش بينى كودكان مى شود و اين امر در تسلط پيدا كردن بر چالش هاى كوچك و بزرگ زندگى به آنها كمك خواهدكرد.
* كودكان درباره چه موضوع هايى نگران مى شوند
مسائلى كه موجب نگرانى كودكان مى شود به سن و طبقه اى كه در آن هستند، بستگى دارد. كودكان زير سيزده سال معمولاً درباره نمرات، امتحان ها و تغييرات بدن نگران مى شوند. بخشى از نگرانى آنها نيز به مسائلى اجتماعى چون فشار همسالان و زورگويى در مدرسه، مورد تمسخر واقع شدن و حذف شدن از طرف دوستان بازمى گردد. آنان همچنين از آنجا كه احساس مى كنند بخشى از دنياى بزرگ اطرافشان هستند، درباره مسائل و اتفاقات جهان و موضوع هايى كه در مدرسه و اخبار مى شنوند، دلواپس و نگران مى شوند. مسائلى چون جنگ، آلودگى، به خطر افتادن حيوانات و بلاياى طبيعى مى تواند منبع نگرانى آنان باشد.
* به فرزندانتان كمك كنيد تا بر نگرانى و تشويش خود غلبه كنند
براى اين كار بايد به چند نكته توجه داشته باشيد.
۱) ببينيد در فكرشان چه مى گذرد
در كنارش باشيد و به اتفاقاتى كه در مدرسه، تيم ورزشى يا در ارتباط با دوستانش افتاده است، علاقه نشان دهيد و به صورت اتفاقى درباره آنها سؤال كنيد. هنگامى كه او درباره اتفاقاتى كه در طول روز برايش افتاده است صحبت مى كند حتماً دقت كنيد كه به چه چيزهايى فكر مى كند و درباره آن اتفاقات چه احساساتى دارد. اگر كودك شما درباره مسئله اى نگران است در اين باره از او سؤال كنيد. به كودكان خود شجاعت دهيد كه درباره مسائلى كه آنها را آزار مى دهد صحبت كنند.
درباره جزئيات از آنها سؤال كنيد و با دقت به صحبت هايشان گوش دهيد. گاهى تنها اظهار همدردى با كودكان مى تواند فشار روحى آنها را كم كند.
۲) به كودكتان نشان دهيد كه مراقب او هستيد و او را درك مى كنيد
توجه كردن به نگرانى كودكتان نشان مى دهد كه شما به او توجه داريد و كمك مى كند كه او احساس كند از طرف شما حمايت و درك مى شود. درباره اتفاقات خوبى كه افتاده است با او صحبت كنيد و بگذاريد فرزندتان درباره موفقيت، پيشرفت و تجربيات مثبت، احساساتش را بيان كند.
۳) كودكان را براى حل مسائل راهنمايى كنيد
شما مى توانيد به فرزندانتان كمك كنيد تا ياد بگيرند از عهده چالش هاى زندگى برآيند و از اين طريق از نگرانى شان بكاهند. زمانى كه فرزند شما درباره مشكلى صحبت مى كند، به او پيشنهاد دهيد كه با يكديگر براى آن راه حلى پيدا كنيد. براى مثال اگر پسر شما درباره امتحان رياضى خود نگران است، به او پيشنهاد كنيد كه كمكش مى كنيد تا خوب درس بخواند. از اين راه نگرانى اش كم خواهدشد. در بيشتر موارد، بايد به جاى مخالفت با آنها، درباره آن مسئله درست فكر كنيد و با يكديگر راه حل را پيدا كنيد. بهتر است مشكلات را «با» كودكان حل كنيد نه «براى» آنها. به اين ترتيب كودك نقش فعالى خواهدداشت و ياد مى گيرد كه چگونه به طور مستقل از عهده مشكلات برآيد.
۴) گاهى اوقات كودكان درباره مسائلى كه اتفاق افتاده است نگران مى شوند.
اين، زمانى است كه والدين مى توانند چشم انداز و دورنمايى از آن برايشان ترسيم كنند.
اگر دختر شما موهايش را مدل بدى كوتاه كرده است، به او بگوييد كه احساساتش را درك مى كنيد. سپس يادآورى كنيد كه موهايش دوباره بلند خواهدشد. اگر پسر شما نگران اين است كه آيا كاپيتان تيم مدرسه اش مى شود يا نه، به او يادآور شويد كه هر فصل اين مسابقات برگزار مى شود و اگر اين فصل نتوانست موفق شود، مى تواند شانس اش را فصل ديگر امتحان كند. اهميت اين مسئله را تصديق كنيد و بگذاريد او بداند عليرغم نتيجه اى كه مى گيرد شما به او افتخار مى كنيد و مى دانيد كه تمام تلاشش را انجام داده است.
بدون اين كه احساسات فرزند خود را كوچك كنيد، تأكيد كنيد كه مشكلات قابل حل و موقتى هستند و روزهاى بهتر و فرصت هاى ديگرى نيز براى او وجود خواهدداشت. به آنها يادآور شويد هر اتفاقى كه رخ دهد، همه چيز به خوبى پيش خواهدرفت.
۵) تمايز قائل شويد
گاهى اوقات كودكان درباره مسائلى چون گرم شدن زمين كه در مدرسه يا از اخبار مى شنوند پريشان مى شوند. والدين مى توانند با به بحث گذاشتن اين موضوع ها، دادن اطلاعات دقيق و تصحيح تصور غلط آنان درباره اين مسائل به آنان كمك كنند. به آنان اطمينان دهيد كه بزرگ ترها از پس مشكلات برمى آيند و از آنان محافظت خواهند كرد. آگاه باشيد كه عكس العمل شما به وقايع جهانى بر كودكان هم تأثير مى گذارد. اگر شما اضطراب و خشم خود را درباره اتفاقات جهان بدون كنترل بر احساسات تان بيان كنيد كودكان نيز همين گونه عكس العمل نشان خواهند داد. اما اگر شما نگرانى خود را از طريق روش فعال بيان كنيد و درباره حوادث تمايز قائل شويد، كودكان شما خوش بينى بيشترى خواهند داشت و اين توانايى نيز در آنان ايجاد مى شود.
۶) به آنان اطمينان و آرامش دهيد
گاهى اوقات وقتى كودكان نگران مى شوند به تنها چيزى كه احتياج دارند اطمينان و آرامش بخشى والدين شان است. اين آرامش بخشى مى تواند به شكل در آغوش گرفتن، گفتن كلمات صميمانه و از ته دل يا گذراندن اوقات با آنان باشد. اين عمل به كودكان ياد مى دهد تا بدانند هر اتفاقى كه بيفتد والدين با مهر و محبت پشتيبان آنها هستند.
۷) سرمشق و نمونه خوبى باشيد
قدرتمندترين درسى كه مى توانيد به كودك تان بدهيد آن چيزى است كه در عمل به او نشان مى دهيد. پاسخ شما به نگرانى هاى خودتان راهگشاى برخورد كودكان با چالش ها و مشكلات است.
وقتى شما در برخورد با مسائل عصبى مى شويد كودكان نيز ياد مى گيرند همين برخورد را در موقعيت هاى مشابه داشته باشند. به جاى عصبانى شدن قسمت پر ليوان را نگاه كنيد و هنگامى كه درباره نگرانى هايتان صحبت مى كنيد افكار خوش بينانه درباره موقعيت خود به زبان بياوريد. پاسخ خوش بينانه و با اعتماد به نفس به كودكان ياد مى دهد كه مشكلات، موقتى هستند و فردا روز ديگرى خواهد بود.