گروه بين الملل- بنفشه غلامى: ديروز هاوانا پس از شك و ترديد هاى بسيار و اخبار متناقضى كه در ۱۸ ماه اخير منتشر مى شد، سرانجام خبر استعفاى رهبر نامدار كوبا و چريك پير كوه هاى سيراماسترا را به جهان مخابره كرد. واگذارى دو پست كليدى رياست جمهورى و فرماندهى ارتش آخرين نشانه هايى بود كه وداع كاسترو از سياست را واقعيت بخشيد. فيدل كاستروى ۸۲ ساله كه حال سال هاى پيرى را مى گذراند، پس از نيم قرن رهبرى در مسند رياست جمهورى كوبا ديروز استعفاى خود را تقديم حزب كمونيست كوبا كرد. در متن بيانيه فيدل آمده است. «ديگر نه اشتياقى به حكومت دارم و نه مى پذيرم كه رئيس جمهور و فرمانده ارتش كشور باشم.» او در متن بيانيه اش كه نسخه اى از آن را نيز براى روزنامه گرنما كه همواره به نوشته هاى فيدل مزين بود، فرستاد و تأكيد كرد كه ديگر هرگز به حكومت باز نخواهد گشت.
كاسترو اين تصميم را پس از ۱۸ ماه حاشيه نشينى گرفت. ۳۱ جولاى ۲۰۰۶ بود كه او به دليل بيمارى شديد گوارشى، مجبور شد، با سپردن امور كشور به برادرش رائول خود در حاشيه بنشيند وتنها كار نظارت بر كشور را برعهده بگيرد.با اين حال شاگردان كاسترو ديروز در كوبا همچنان بر پيمان خود با وى پاى فشردند و گفتند فيدل كه همواره به عنوان سد راه سلطه جويى رؤساى جمهورى آمريكا در حوزه كارائيب بوده است، به عنوان يك رهبر معنوى در صحنه خواهد ماند.
* يك عمر مبارزهفيدل كاسترو در خانواده اى متمول زاده شد اما تفاوت آشكار وضعيت خانواده او و فقر شديد مردم اطرافش او را به سمت انقلابيون ماركسيست لنينيست سوق داد.
۲۷ ساله بود كه براى مبارزه با رئيس جمهور وقت كوبا باتيستا سلاح در دست گرفت و به همراه صد تن ديگر به مقر نظامى مونكارا در سانتياگوى كوبا حمله كرد. در اين حمله همه كشته شدند جز فيدل و رائول كاسترو كه هر دو زندانى شدند. فيدل ۲ سال بعد آزاد شد اما به مبارزه ادامه و خود گروهى قوى تشكيل داد كه به مبارزه با رژيم باتيستا برخيزند. آنها سرانجام موفق شدند، پس از جنگ هاى چريكى گسترده در كوه هاى سيرا ماسترا كه در ركاب «چه گوارا» انجام مى شد، به پيروزى برسند. به اين صورت كوباى آزاد در دست انقلابيون قرار گرفت. اگر چه «چه گوارا» براى آزادى آمريكاى لاتين كارائيب را ترك كرد اما فيدل در كوبا ماند تا حافظ انقلابى باشد كه خون رفقايش به پاى آن ريخته شده بود. در ميان رهبران سياسى جهان، ايام رياست جمهورى ۴۷ساله كاسترو يكى از پرماجراترين سرگذشت هاى رهبران سياسى بوده است.
گفته مى شود سازمان سيا تاكنون ۶۳۸ بار اقدام به ترور وى كرده اما هر بار ناكام مانده است. رؤساى جمهور آمريكا جدا از سوءقصد به جان وى بارها قصد براندازى حكومت وى را داشته اند.
|
|
|
اولين بار در آوريل ۱۹۶۱ دولت آمريكا تلاش كرد با كمك به نظاميان تبعيدى كوبا با به راه انداختن كودتا در اين كشور، فيدل را از قدرت خلع كند و جزيره را از آن خود سازد اما موفق نشد يك سال بعد از ماجراى «خليج خوك ها» دولت آمريكا به رياست جمهورى جان اف كندى با ادعاى اين كه شوروى سابق در خاك كوبا پايگاه هاى موشكى ايجاد كرده و قصد حمله به آمريكا را دارد، زمينه به راه انداختن جنگ اتمى را به اجرا گذاشت . دو ابر قدرت در بيخ گوش كاسترو چشم در چشم هم ايستادند و سرانجام نيز شوروى به رياست جمهورى نيكيتا خروشچف وقتى متوجه استقرار سلاح هاى آمريكا در تركيه شد، موشك هاى خود را از خاك كوبا خارج كرد. پس از اين آمريكا تبديل به دشمن شماره يك فيدل شد. كاسترو با آنكه پس از دوران جنگ سرد روابط گسترده خود را با ساير كشورهاى ليبراليستى آغاز كرد اما مناسبات او با واشنگتن به حالت تيره ماند، حتى سفر ميانجيگرانه پاپ ژان پل دوم به كوبا كه ژانويه ۱۹۹۸ به وقوع پيوست، گره اين ماجرا را نگشود.
فروپاشى شوروى آزمون سخت ايام زمامدارى فيدل كاسترو بود. كوبا كه تا سال ۱۹۸۹ از كمك هاى اقتصادى شوروى بهره مند بود، پس از فروپاشى اين ابرقدرت ناگاه با ضربه اى اقتصادى مواجه شد. اما كاسترو كوشيد با رونق انداختن صنعت توريسم كوبا را از اين بحران خارج كند.
كوبا تحت رهبرى ۴۷ساله فيدل كاسترو با آن كه روزهاى زيادى را در تحريم غرب گذرانده اما توانسته به موفقيت هاى بسيارى دست يابد و در بسيارى از زمينه ها نه تنها خودكفا كه خود صادر كننده باشد.
* جانشينان احتمالىحالا كه فيدل كاسترو قدرت سياست را ترك كرد. اين سؤال مهم مطرح است كه اكنون چه كسى جاى فيدل را خواهد گرفت. پارلمانى كه چندى پيش در اين كشور انتخاب شد، يكشنبه آينده براى اولين بار تشكيل جلسه مى دهد و به عنوان يكى از نخستين كارهاى خود، رسيدگى به اين استعفا را برعهده خواهد داشت و درباره استعفاى او تصميم خواهد گرفت. اما خود فيدل تأكيد كرده كه «ديگر قدرت علاقه اى را در من بر نمى انگيزد.» اما كسانى كه نامشان براى جانشينى كاسترو تاكنون مطرح شده اين افراد هستند.
رائول كاسترو (متولد ۱۹۳۱): برادر و همرزم قديمى فيدل كاسترو. او اواخر دهه ۹۰ نيز نامزد جانشينى برادرش شد. رائول كه وزير دفاع سابق كوبا هم هست، در ۱۸ ماه اخير به طور موقت به جاى برادرش فعاليت مى كرد.
كارلوس لاگه داويلا (متولد ۱۹۵۱): او هم اكنون نيز جانشين رئيس جمهور در شوراى وزيران و شوراى كشور است. به نوعى از او به عنوان نخست وزير ياد مى شود. او به خاطر روابط گسترده اش با هوگو چاوز و مذاكرات خود با وى براى آوردن نفت ونزوئلا به كوبا شهرت دارد.
فيليپ پرز روگه (متولد ۱۹۶۵): او جوانترين فردى است كه نامش براى تصدى پست رياست جمهورى مطرح شده است، روگه به عنوان وزير امور خارجه نيز، جوانترين وزير كابينه كوبا به حساب مى آيد. ويژگى اى كه او را از ديگر نام هاى مطرح جدا مى كند، اين است كه او بعد از انقلاب كوبا زاده شده است و در چگونگى رابطه با آمريكا از ديد ملايم ترى نسبت به ديگران برخوردار است.