] حميرا محب على ]

زمستان بر خلاف ظاهر سرد و خاموش خود براى دوستدارانش فصل گرما و حركت است.
بسيارى از علاقه مندان به طبيعت ويژگى هاى خاص اين فصل را براى سفر به فصول ديگر سال ترجيح مى دهند. سوز سرما و سفيدى برف براى اين افراد اعجازى ديگر دارد. گردشگرى زمستانه در كشور ما عنوانى به ظاهر آشنا و در مفهوم غريب است چرا كه هنوز به طبيعت گردى و سفر هاى زمستانى به مفهوم خاص آن، نگاه تخصصى نشده است.
ايران از جمله كشورهايى است كه با شروع فصل سرما دچار ركود مسافرت مى شود. اگر دلايل اجتماعى آن از جمله آغاز فصل آموزش در كشور را كنار بگذاريم، نبود اطلاعات كافى در باره تفريحات زمستانه در قالب سفر و طبيعت گردى، اصلى ترين دليل كاهش آمار سفرهاى تفريحى در زمستان است. به طورى كه بيشتر سفرها در زمستان، سفرهاى اجبارى، تجارى يا حرفه اى و يا سفرهايى با ضرورت هاى اجتماعى است.
اكثر مردم، سفرهاى زمستانى را سفر به نقاط دوردست مى پندارند كه زمستانش رنگ سرما ندارد. تمام حاشيه دو هزار كيلومترى ساحل خليج فارس و استانهاى جنوبى كشور و جزاير آن نقاط جذابى براى مسافرت هستند، اگر چه تمامى آنها قابليت بالفعل گردشگرى را ندارند و براى تبديل شدن به يك سايت گردشگرى نيازمند زير ساخت هاى لازم و اهتمام دولت هستند.
فخر السادات غنى، كارشناس طبيعت گردى در اين باره مى گويد: «سفر در ايران با شروع فصل سرما دچار ركود مى شود كه بايد با تمهيداتى آن را تغيير داد. چرا كه هم ذهنيت مسافران و هم ذهنيت سفر سازان در خصوص فصل سرما نياز به تغيير دارد.» وى معتقد است سفر زمستانى نبايدفقط به دو جزيره قشم و كيش محدود شود چون جزاير ديگر خليج فارس مثل جزيره هنگام هم قابليت هاى بسيارى براى گردشگرى دارند كه متأسفانه تاكنون روى آن سرمايه گذارى نشده است. اين مدرس گردشگرى مى گويد: «وقتى در مديترانه فصل گردشگرى به پايان مى رسد، گردشگرى در سواحل خليج فارس و درياى عمان مى تواند به خوبى جاى آن را پر كند كه علاوه بر بازديد از سايت هاى تاريخى جنوب كشور مى توان انواع ورزش هاى آبى و ساحلى را توسعه داد.»
همچنين وى در اين باره به گردشگرى علمى اشاره مى كند و سواحل جنوبى كشور را در فصل زمستان فضاى مناسبى براى ديدن پرندگان مهاجر، بررسى گونه هاى گياهى و دريايى و حتى طبيعت درمانى مى داند.
*زمستان و طبيعت گردى زمستانى
فلات ايران با داشتن دو رشته كوه اصلى البرز و زاگرس با قلل متعدد و ارتفاعات متفاوت، شرايط بسيار مناسبى را براى آنها كه به گردشگرى زمستانى همراه با يخ و برف علاقه مند هستند فراهم كرده است.
به عقيده كارشناسان ، پتانسيل ورزش هاى زمستانى در ايران در سطح بالايى است چراكه علاوه بر اين دو رشته كوه، وجود قلل منفرد و پراكنده نيز به ورزش هاى زمستانى كمك شايانى كرده است.
در حال حاضر حدود ۲۰ پيست اسكى در كشور فعال است و تقريباً در نقاط گرم مثل استان فارس نيز پيست اسكى فعال وجود دارد. از طرفى وجود برف فراوان همراه با آسمان آفتابى - كه به ندرت مى توان اين شرايط را در اروپا پيدا كرد - موجب شده است كه كشور ما به عنوان يكى از مهم ترين كانون هاى طبيعت گردى زمستانى، توان بالقوه اى را براى طرح در عرصه جهانى داشته باشد.
فخرالسادات غنى دراين باره بيشتر توضيح مى دهد:«در تهران شش پيست اسكى داريم كه فقط يكى از آنها (پيست ديزين ) در حد بين المللى برنامه اجرا مى كند در حالى كه از اين امكان به خوبى مى توان بهره گرفت. در شرايطى كه در كشورهاى حاشيه خليج فارس از جمله امارات، پيست هاى مصنوعى با قابليت هاى پائين و محدود در محوطه هاى سرپوشيده و با برف مصنوعى پذيراى خيل بسيارى از مشتاقان اين ورزش است، مى توان به راحتى از پيست اسكى استان فارس در اين خصوص بهره گرفت.»
* اسكى وحشى
پيست اسكى چلگرد چهار محال و بختيارى چندسالى است كه براى اسكى وحشى، توريست خارجى جذب مى كند. گروه هاى اسكى باز به وسيله هليكوپتر به بالاى قله رفته و از روى برف نكوبيده پائين مى آيند. اين پيست براى اسكى وحشى، پيست مناسبى است كه متأسفانه هرگز دراين باره تبليغ نشده است . يكى از نمونه هايى كه مى توان از اين فرصت ها استفاده كرد برپايى جشنواره هاست مانند جشنواره مجسمه هاى برفى كه در شهرهاى زنجان، بيرجند و تبريز امسال برپا شده بود. بيرجند در ماه گذشته، پس از سالها شاهد برف سنگينى بود و شهردارى آن با برپايى اين جشنواره توانست از فرصت غيرمترقبه بارش برف كه ذهن شهروندان اين شهر را درگير مشكلات خاص خود كرده بود، فضاى شهر را به فضايى كاملاً مفرح تبديل كند، كارى كه در تهران به خوبى قابل طرح و كنترل بود و مى توانست چند روز تعطيل پيش آمده را به خوبى خاطره انگيز كند.
*اگر نظارت باشد...
اگر نظارتى بر طبيعت گردى زمستانى باشد و ارگانهاى دولتى بتوانند امنيت طبيعت گردى زمستانى را برقرار كنند، فضاى خاموش و راكد سفر در فصل زمستان، مى تواند فضايى اشتغال زا و مفرح باشد.
غنى مى گويد: اگر ارگان هاى دولتى متولى اين امر شوند، مى توانند با تعديل قيمت به خوبى مردم را از يكى از زيباترين نعمت هاى خداوندى بهره مند كنند كه از جمله اين ارگانهاكميته ملى اكوتوريسم است. در شرايطى كه فقط يك فروشگاه ورزشى تور اسكى را برگزار مى كند بسيارى از خانواده ها نمى توانند براى ثبت نام فرزند خود اعتماد كنند، در حالى كه اگر كميته طبيعت گردى متولى باشد، افراد بسيارى نه تنها در اسكى بلكه در بسيارى از برنامه هاى طبيعت گردى زمستانى شركت خواهندكرد.
اين مدرس اكوتوريسم همچنين مى گويد: «در كشور ما فقط اسكى در برف تعريف مى شود در حالى كه در كشورهاى ديگر بسيارى ورزش هاى ديگر قابل تعريف است. براى نمونه آبشار سنگان را در دو قدمى تهران داريم، در منطقه سولقان كه با يك راهپيمايى ۳ تا ۴ ساعته مى توانيم به پاى آبشار يخ زده برويم و يا در مسير توچال جاذبه هاى بسيارى در تابستان هست و چه بسيار از اين جاذبه ها در سراسر كشور در فصل زمستان وجود دارد كه استفاده از آن نياز به برنامه ريزى دارد.»

] على زنگنه]

شهر پيزا در مركز ايتاليا واقع در ايالت توسكانى روى رودخانه آرنو و نزديك درياى ليگوريان قرار دارد. پيزا يك شهر صنعتى و توريستى و همچنين محل تقاطع راه هاى جاده اى و راه آهن ايتاليا مى باشد.
ميدان معجزات در مركز شهر پيزا محوطه اى وسيع است كه با ديوار از بقيه شهر جدا شده و چهار نگين درخشان معمارى و مذهبى ايتاليا را در خود جاى داده است. كليساى جامع دومو ،برج كج پيزا، تعميدگاه و گورستان كامپوسانتو چهار بناى مهم اين شهر هستند. مجموعه اين بناها و محوطه هاى تاريخى از سال ۱۹۸۷ در فهرست ميراث جهانى يونسكو ثبت شده است.
*كليساى جامع دومو
كليساى جامع دومو كه در سال ۱۰۶۴ ميلادى ساخته شد، در مركز اين محوطه تاريخى قرار دارد. اين كليسا با معمارى منحصر به فرد خود، نماد و سمبل سبك معمارى روميايى (رومانسك) در شهر پيزا است. نماى اين كليسا از مرمر خاكسترى و سنگ سفيد كه با دايره هايى از مرمر رنگى تزئين شده، ساخته شده است. اين كليسا دو در عظيم برنزى دارد كه توسط جيووانى دوبولنا، مجسمه ساز مشهور قرن شانزدهم ايتاليا ساخته شده است.
*برج كج پيزا
شروع به ساخت برج معروف پيزا (Pisa/ Piza) كه از جاذبه هاى توريستى ايتاليا است به آگوست سال ۱۱۷۳ باز مى گردد. اما به واسطه چندين تأخير بسيار طولانى در ساخت آن كه اغلب به خاطر جنگ هاى قومى صورت گرفت، پايان كار آن به حدود ۲۰۰ سال بعد موكول شد. به طورى كه در نهايت هنوز هم معلوم نيست كه آيا معمارى اوليه اين برج همان است كه در حال حاضر ما مى بينيم يا خير.
ارتفاع اين برج از سطح زمين حدود ۵۵ متر و ارتفاع فونداسيون آن داخل زمين حدود ۳‎/۵ متر است. اين برج كه در اصل براى قرار دادن ناقوس كلسياى بزرگ شهر پيزا طراحى و ساخته شده است حتى قبل از كامل شدن و كج شدن نيز، از شهرت قابل توجهى در اروپا برخوردار بود.
دئوتيسالوين (Diotisalvin) معمار اصلى اين بنا در نظر داشت كه پس از طبقه هم كف شش طبقه ديگر بالاى اين برج بسازد. در واقع اينگونه هم شد اما خيلى زود پس از اتمام ساخت سه طبقه در سال ،۱۱۷۸ برج شروع به كج شدن كرد و از آن زمان به بعد علاوه بر اصلاح طراحى، تلاش ها براى جلوگيرى از كج شدن بيشتر آن آغاز شد.
اولين ناقوس بر روى طبقه همكف اين برج قرار گرفت و پس از تكميل ساير طبقات در سال ۱۳۵۰ هفت زنگ در طبقه آخر آن نصب شد. دو نظريه اصلى علت كج شدن اين برج را بيان مى كند. عده اى معتقد هستند كه كج شدن آن به دليل مناسب نبودن زمين و خاك رسى - آهكى است كه در اطراف برج قرار دارد. اما بسيارى ديگر به اين نظر اعتقاد ندارند و كج بودن برج را يك طراحى اوليه و از پيش تعيين شده مى دانند. عمليات ترميم و بازسازى برج در طول قرن ها بارها سعى شده است كه با تمهيدات مهندسى و معمارى اين برج به حالت مستقيم در آيد اما اين طرح ها هر بار به شكست انجاميده اند. به عنوان مثال در سال ۱۹۳۴ سعى كردند با تزريق بتون زير برج زاويه مايل بودن آن را كاهش دهند و يا در سال ۱۸۳۸ براى جلوگيرى از كجى بيشتر برج با كندن تونل هايى سعى كردند زمين باتلاق مانند اطراف برج را خشك كنند. خطر سقوط برج در سال ۱۹۹۰ به حدى بود كه برج براى تعميرات و انجام عمليات جلوگيرى از كج شدن به روى بازديد كنندگان بسته شد و در سال ۲۰۰۱ مجدداً بازديد از آن آزاد شد. در باره علل ساخت اين برج مى نويسند : «مردم شهر پيزا ملوان بودند و در جنگ ها بر مردم اورشليم، آفريقا، بلژيك، انگلستان، نروژ، اسپانيا، مراكش و ... پيروز شدند، تنها دشمن اصلى آنها فلورانسى ها بودند. آنها براى نمايش قدرت و توانايى خود بخصوص در زمينه معمارى اقدام به ساخت اين برج نمودند. مجموعه جنگ هايى كه بعدها ميان مردم پيزا با فلورانس روى داد بارها موجب به تعويق افتادن ساخت برج شد.»
*تعميدگاه و گورستان سانتو كامپو
بناى مدور تعميدگاه در منتهى اليه غربى كليساى جامع واقع شده است. كار ساخت اين تعميدگاه در اواسط قرن دوازدهم توسط دئوتيسالوين و به سبك رومانس آغاز شد، اما تكميل آن يك قرن به طول انجاميد و طبقات آخر و گنبد اين تعميدگاه توسط نيكلاو جيووانى پيسانو به سبك گوتيك ساخته شده است. اين تعميدگاه بزرگترين تعميدگاه در كل ايتاليا است . گورستان كامپو سانتو در منتهى اليه شمالى ميدان معجزات قرار دارد. به گمان عده زيادى، اين گورستان محصور زيباترين گورستان جهان است.