اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: نخستين نمايشگاه فروش ساليانه آثار نقاشان اصفهانى در اين شهر برگزار مى شود.
بعد از گذشت ۴ ماه از برگزارى نمايشگاه فروش آثار هنرى از سوى گروه ۷ نگاه، انجمن نقاشان اصفهان نخستين نمايشگاه فروش سالانه خود را برگزار مى كند. پس از آنكه گروه ۷ نگاه متشكل از ۷ نگارخانه تهران اسفند پارسال نمايشگاهى با عنوان فروش بزرگ سال را در زمينه نقاشى و مجسمه برگزار كرد، استقبال عمومى از اين بحث بيشتر شد.
بعد از فروش چشمگير هنرمندان ايرانى در حراجى هاى خارجى و برگزارى نمايشگاه فروش انجمن نقاشان لزوم توجه به اقتصاد هنر را افزايش داد تا آنجاكه ۷ نگاه تصميم گرفت براى رونق اقتصاد هنر چنين نمايشگاه هايى را در شهرستان ها نيز برپا كند كه نخستين نمايشگاه آنها اصفهان بود. موزه هنرهاى معاصر اين شهر نيز ميزبان آثار هنرمندان شد. مهدى دبيرى، رئيس موزه هنرهاى معاصر اصفهان درباره جزئيات نمايشگاه، گفت: اين نمايشگاه از سوى انجمن نقاشان اصفهان برگزار مى شود. البته علاوه بر اعضاى اين انجمن، شمارى از نقاشان خارج از آن نيز براى شركت در نمايشگاه دعوت شده اند. وى درباره تأثير نمايشگاه ۷ نگاه در تشويق هنرمندان اصفهانى، اظهار داشت: نمايشگاه ۷ نگاه در ايجاد انگيزه هنرمندان اصفهانى بى تاثير نبوده است اما بايد درنظر بگيريم كه وضع نگارخانه ها در اصفهان با تهران بسيار متفاوت است زيرا نگارخانه ها در اصفهان با شور و شوق زيادى آغاز به كار مى كنند ولى به دليل اين كه فروش زيادى ندارند، بعد از مدتى بسته مى شوند. در تهران نگارخانه دارها از طريق فروش تابلو تأمين مى شوند. اين نمايشگاه در واقع، شروعى براى بحث اقتصاد هنر و ترغيب مردم به خريد كالاهاى هنرى است. دبيرى همچنين به تعداد آثارى كه قرار است در نمايشگاه عرضه شود، اشاره كرد و گفت: در اين نمايشگاه ۱۸۰ تابلو ارائه مى شود كه شوراى هنر انجمن نقاشان اصفهان قيمت آنها را تعيين كرده است. تلاش شده است، قيمت ها عادلانه باشد تا مردم قدرت خريد آثار را داشته باشند. نخستين نمايشگاه فروش سالانه آثار نقاشى اصفهان از هفتم اسفند تا ۲۰ فروردين در نگارخانه هاى يك، ۲ و ۳ موزه هنرهاى معاصر اصفهان برگزار مى شود.

ياسوج - خبرنگار «ايران»: شهر ياسوج باوجود زيبايى خدادادى كه به لحاظ طبيعى از آن برخوردار است، به لحاظ بافت شهرى و كيفيت پياده رو ها و پارك ها و خيابان ها از وضعيت نامطلوبى رنج مى برد كه اين امر با وجود تلاش مسئولان براى بالا بردن كيفيت سطح زيبايى شهرى همچنان در سطح پايينى قرار دارد.
بر همين اساس طرح زيباسازى و ساماندهى معابر عمومى در شهر ياسوج مركز استان كهگيلويه و بويراحمد براى رهايى از اين وضعيت و بالا بردن كيفيت زندگى شهرى آغاز شد . در اين طرح كه ۲۲ دى ماه در ياسوج آغاز شده بود و به مدت يك هفته ادامه داشت، سايه بان هاى نازيباى جلوى مغازه ها برداشته شد.
مرحله اول اين طرح از شهردارى قديم ياسوج واقع در خيابان طالقانى آغاز و تا شهداى پنج به مسافت حدود ۳ كيلومتر اجرا شده است. مسئول واحد اجرايى شهردارى ياسوج در اين زمينه گفت: اين طرح داراى ۳ مرحله است و مراحل دوم و سوم آن در تمام پارك ها، معابرعمومى و خيابان هاى اصلى و فرعى اين شهر اجرا خواهد شد.
مهندس محسن مختارى افزود: از آنجا كه شهر ياسوج قطب دوم گردشگرى كشور به شمار مى رود و استان كهگيلويه و بويراحمد نيز به استان چهارفصل معروف است، اجراى طرح زيباسازى و ساماندهى معابرعمومى اين شهر از ضروريات اجتناب ناپذير است. وى، هدف از اجراى اين طرح توسط شهردارى ياسوج را زيباسازى و تسهيل در روند رفت و آمد مردم در پياده روها و كاهش فعاليت دستفروشان به ويژه در فصل زمستان و هنگام بارندگى اعلام كرد.
مختارى بيان كرد: مغازه داران ياسوجى مى توانند به جاى استفاده از سايه بان هاى نازيباى كنونى كه فضاى زيادى را نيز در پياده روها اشغال مى كنند، از چادرهاى كالسكه اى شكل و رنگى استفاده كنند. وى اظهار داشت: شهردارى ياسوج آمادگى لازم را براى همكارى با مغازه داران اين شهر به منظور تهيه اين نوع چادرها از ساير استان ها و شهرها دارد.
وى ابراز داشت: براى زيباسازى معابر عمومى و سامان دهى وضع كنونى ميادين اصلى، پارك ها و تفرجگاه هاى شهر ياسوج طرح ها و برنامه هاى متعددى در دست اقدام است.
وى گفت: لازم است كه مردم و مسئولان اجرايى اين استان همكارى و تعامل لازم را براى اجراى مطلوب اين طرح با شهردارى ياسوج داشته باشند.

ياسوج ـ خبرنگار«ايران»: همايش رؤياهاى ايرانى به همت معاونت فرهنگى جهاد دانشگاهى واحد كردستان در تالار مولوى دانشگاه كردستان برگزار شد.
بهروز شاكرمى،رئيس جهاد دانشگاهى واحد كردستان گفت: شناخت ديدگاه ها و نحوه زندگى ايرانيان در آيينه ادب پارسى در طول تاريخ با توجه به ادبيات مكتوب و شفاهى، آشنايى با هويت و عناصر وحدت آفرين نزد ايرانيان از منظر ادبيات و شناخت تفكر و همسازى ۲ اصل مليت و مشروعيت در ايجاد وحدت ملى از جمله اهداف اين همايش است.
وى اظهار داشت: بررسى نقش زبان در شكل گيرى هويت ملى ايرانيان و آسيب شناسى از بى توجهى به زبان فارسى، آشتى دادن و تحكيم روابط ميان نسل جوان دانشگاهى با ادبيات ملى به عنوان يكى از عناصر هويت ايرانيان، بررسى مشروعيت و مقبوليت حكومت ها از نگاه مردم و نوع نقش آفرينى مثبت يا منفى آنان در زمينه هويت و وحدت ملى و كنكاش در نقش مثبت و منفى اديان از ديگر اهداف برگزارى اين همايش است.

بانوان كوهنورد گلستانى پرچم جمهورى اسلامى ايران را بار ديگر در قله كليمانجارو به اهتزاز درآوردند
گرگان - نغمه عقيلى : ۴ نفر از بانوان فاتح قله كليمانجارو، بلندترين قله قاره آفريقا كه به كشور تانزانيا سفر كرده بودند در ميان استقبال همشهريان خود به استان گلستان بازگشتند.
معصومه كشاورز، فاطمه زهرا كيانى و ليلا عقيلى از شهرستان كردكوى و زهرا عبايى از شهرستان گنبدكاووس كه همگى از مربيان موفق رشته كوهنوردى هستند، در اين صعود حضور داشتند.
داود عامرى، رئيس هيأت كوهنوردى استان گلستان با بيان اين مطلب، گفت: توسعه ورزش كوهنوردى و توانمندسازى بانوان در اين رشته زيبا يكى از اهداف صعود به قله ۵ هزار و ۸۶۵ مترى كليمانجارو بوده است.
وى ادامه داد: اين صعود به مناسبت بيست و نهمين سالگرد پيروزى انقلاب اسلامى و گراميداشت دهه مبارك فجر صورت گرفت و بانوان كوهنورد گلستانى پرچم جمهورى اسلامى ايران را بار ديگر در قله كليمانجارو به اهتزاز درآوردند.
رئيس هيأت كوهنوردى گلستان، ادامه داد: كليمانجارو مدت هاست كه به عنوان بلندترين قله آفريقا شناخته شده و اعتبارى جهانى براى صعودكنندگان به اين قله به ارمغان مى آورد.
كليمانجارو، در شرق قاره آفريقا ۶ مسير تعريف شده براى صعود دارد، در حاشيه اقيانوس هند قرار گرفته و به خط استوا نزديك است. اين همجوارى موجب پديد آمدن تنها ۲ فصل در سال شده كه بهترين فصل صعود به قله نيز مقارن با زمستان ايران است. همچنين گفتنى است، ورزش كوهنوردى يكى از ورزش هاى مورد علاقه و پرطرفدار در گلستان است و مردم به مناسبت هاى مختلف بخصوص در ايام تعطيل به كوهنوردى در قله هاى سرسبز رشته كوه هاى البرز شرقى مى پردازند.

شيراز - زينب كارگر: ايجاد قرق هاى اختصاصى حيات وحش ازجمله برنامه هاى پيشتاز كميته ملى طبيعت گردى است و در حال حاضر آيين نامه اين طرح آماده شده و با همكارى سازمان حفاظت محيط زيست به تصويب رسيده است.
دبير كميته ملى طبيعت گردى با بيان اين مطلب در حاشيه همايش، طبيعت گردى و نقش آن در توسعه سفرهاى ارزان قيمت گفت: در طرح ايجاد قرق هاى اختصاصى، زيستگاه هاى مستعد حيات وحش شناسايى شده و با هماهنگى سازمان حفاظت محيط زيست، برخى از گونه هاى جانورى براى تكثير و پرورش در اختيار بخش خصوصى واجد شرايط گذاشته مى شود.
به اعتقاد آرش كوشا، فعاليت قرق هاى اختصاصى، نوعى ظرفيت سازى مجدد براى حيات وحش كشور به شمار آمده و اجراى اين طرح به ساماندهى و بهبود وضع حيات وحش مى انجامد.
وى از اجراى آزمايش طرح قرق هاى اختصاصى در استان خراسان شمالى خبر داد و تأكيد كرد: با همكارى خوب سازمان هاى حفاظت محيط زيست و ميراث فرهنگى و گردشگرى، اطلاعات مكان هاى مختلف اين استان كه از مناطق برخوردار به لحاظ حيات وحش است از طريق سيستم GIS به صورت كاملاً دقيق و كارشناسى تهيه شده و سرمايه گذاران بخش خصوصى مى توانند با مراجعه به كميته استانى طبيعت گردى، اطلاعات مربوطه را دريافت كنند و به تكثير و پرورش گونه هاى جانورى متناسب با اقليم آن مناطق بپردازند.
كوشا افزود: قرق هاى اختصاصى در برخى از استان هاى كشور كه از استعداد لازم براى اجراى اين طرح برخوردار هستند در سال ۸۷ با همكارى بخش خصوصى ايجاد خواهد شد.
وى تصريح كرد: با اينكه شكار يكى از فعاليت هاى حوزه طبيعت گردى است اما با توجه به وضع حيات وحش كشور كه در برخى از گونه ها شرايط خوبى نداريم و تعدادى از آنها در معرض خطر انقراض قرار دارند توسعه شكار حيات وحش، جزو برنامه هاى پيشتاز كميته ملى طبيعت گردى نيست.
كوشا در ادامه به تشريح فعاليت هاى كميته ملى طبيعت گردى در راستاى راه اندازى شبكه بلدهاى محلى پرداخت و گفت: استفاده از بلدهاى محلى در تورهاى طبيعت گردى به عنوان پايلوت در استان هاى تهران و فارس در دست انجام است و پيش بينى مى كنيم در نيمه اول سال ،۸۷ باهمكارى آژانس هاى خدمات مسافرتى و جهانگردى، راهنمايان محلى به همراه تورگردان ها در عرصه طبيعت گردى حضورى فعال داشته باشند.
وى نقش جوامع محلى در فرايند توسعه طبيعت گردى را بسيار تأثيرگذار توصيف كرد و بهره مندى افراد بومى از مواهب اقتصادى، فعاليت مردم محلى و ميزبان در نقش راهنما و افزايش جذابيت تورهاى طبيعت گردى را از جمله مزاياى اجراى طرح بلدهاى محلى برشمرد.
دبير كميته ملى طبيعت گردى يادآور شد: مشاركت جوامع محلى و حضور آنان در اجراى طرح هاى طبيعت گردى به صورت كاملاً تعريف شده و با توجه به اقليم ها و شرايط خاص هر منطقه، تعيين و اجرا خواهد شد.
وى توجه به مناطق گردشگرى كمتر شناخته شده را به عنوان يكى از رويكردهاى مهم كميته ملى طبيعت گردى اعلام كرد و گفت: برخى از مناطق طبيعى با وجود برخوردارى از جاذبه هاى فراوان، كمتر شاهد حضور گردشگران بوده اند كه معرفى اين مناطق و ايجاد زيرساخت هاى لازم در آنها از برنامه هاى كميته طبيعت گردى كشور است.
به گفته كوشا، در راستاى همگانى كردن و هم زمانى كردن سفر و با مشاركت حمايت دولت، سازمان ميراث فرهنگى ، صنايع دستى و گردشگرى و بخش خصوصى، پكيج هايى تهيه شده كه اطلاعات مربوط به مسيرهاى سفر و هزينه هاى آن در قالب بسته هاى سفر به مردم در سال آتى ارائه خواهد شد.
وى در خصوص برنامه هاى كميته ملى طبيعت گردى در نوروز ۸۷ اظهار داشت: اطلاعات مربوط به سايت هاى طبيعت گردى در ايام نوروز و قبل از آن از طريق ستاد تسهيلات نوروزى، در مبادى شهرهاى مقصد گردشگرى در اختيار مسافران قرار داده مى شود و افزون بر آن اقلام فرهنگى كه اطلاعات و آموز ش هاى لازم در رابطه با طبيعت گردى در آنها گنجانده شده با همكارى كميته هاى استانى طبيعت گردى، سازمان هاى ميراث فرهنگى و گردشگرى، حفاظت محيط زيست و منابع طبيعى در مناطق مختلف توزيع خواهد شد تا شاهد حضور خردمندانه و مسئولانه گردشگران در طبيعت باشيم.
ششمين همايش ملى طرح سفرهاى همگانى استان فارس باعنوان، طبيعت گردى و نقش آن در توسعه سفرهاى ارزان قيمت به مدت يك روز در محل هتل پارك سعدى شيراز برگزار شد.
پيش از اين نيز ۵ همايش با موضوعات، نقش سفر و گردشگرى در سلامت جسم و روان، نقش تورهاى ورودى در توسعه گردشگرى، سفرهاى ارزان قيمت و توسعه پايدار، سفر كارت و تأثير همكارى دستگاه هاى دولتى در توسعه سفرهاى ارزان قيمت، كاربرد فناورى اطلاعات و ارتباطات در صنعت گردشگرى و ارزان سازى سفر در زمينه توسعه سفرهاى همگانى و ارزان قيمت از سوى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان فارس برگزار شده است.

همدان ـ زيبا حاج حيدرى: صادرات استان همدان بزودى جهش بزرگى را شاهد خواهد بود.
فيصل مرداسى رئيس سازمان بازرگانى استان همدان در نشستى ضمن بررسى وضع بازرگانى خارجى استان گفت: بسيارى از اقتصاددان ها بر اين باورند كه اگر ايران نفت نداشت و اقتصاد ما وابسته به نفت نبود، وضع به مراتب بهترى داشتيم زيرا هر زمان كه قيمت اين كالاى ارزشمند افزايش پيدا كرده است سياست هاى انقباضى و تلاش ها و پيگيرى هاى توسعه سياست خارجى كشور افت پيدا كرده اما در حال حاضر كه قيمت، حتى تا بشكه اى ۱۰۰دلار هم رسيده اندكى از سياست هاى توسعه خارجى كشور كاسته نشده و از پيگيرى هاى مقامات مسئول براى رونق بخشيدن به اين عرصه كم نشده است. وى ادامه داد: صف اول تجارت خارجى، بازرگان ها و تجار كشور هستند كه با اقدامات و فعاليت هاى خود براى كشور ارزآورى مى كنند، لذا با وجود فشارهاى شديد بين المللى و بالاتر بودن ميزان تورم داخلى در مقايسه با تورم بين المللى بازرگان ها مجبور هستند از سود خود كم كنند و زمينه را براى رونق صادرات كالاهاى ايرانى فراهم كنند. اما خوشبختانه باوجود همه اين فشارها تا پايان امسال ميزان صادرات غيرنفتى ايران از مرز ۲۰ ميليارد دلار خواهد گذشت. اين مقام مسئول همچنين اظهار داشت: در برنامه ۵ ساله چهارم براى سال ۸۶ ، ۱۲‎/۵ ميليارد دلار براى صادرات غير نفتى پيش بينى شده بود كه امسال اين ميزان از برنامه هم فراتر رفته و به ۲۰ ميليارد دلار رسيده است و در قياس با پارسال در ۱۰ ماهه اخير سال ۸۶ ، ۱۴ درصد رشد ارزشى و ۱۳ درصد هم رشد وزنى داشته ايم.
مرداسى با اشاره به آمار گمرك استان افزود: در ۱۰ ماهه سال ،۸۶ استان همدان ۴۹ ميليون و ۴۰۰ هزار دلار صادرات غير نفتى داشته كه از نظر ارزشى ۳۶ درصد و از نظر وزنى ۵۷ درصد رشد داشته است و از نظر ارزشى ۳ برابر ميانگين كشورى و از نظر وزنى حدود ۴‎/۵ برابر ميانگين كشورى رشد داشته است.
رئيس سازمان بازرگانى همدان در ادامه به آمار مربوط به ساير گمرك ها كه كالاهاى همدان را صادر كرده اند، اشاره و تصريح كرد: ۳۵۲‎/۷ ميليون دلار كالاى توليدى همدان از گمرك استان و ساير گمرك ها صادر شده است كه در مقايسه با دوره مشابه پارسال، ۲۸ درصد رشد داشته و اين در حالى است كه مابراى سيب زمينى كه يكى از محصولات صادراتى مهم همدان به شمار مى آيد به دليل تنظيم بازار، تعرفه ۱۰۰ درصدى داشته ايم تا مانند پارسال قيمت سيب زمينى افزايش پيدا نكند كه به اين معناست كه اگر زمانى سيب زمينى را به كشورى با قيمت ۲۵۰ تومان صادر مى كرديم هم اكنون اين قيمت به ۳۳۰ تا ۳۵۰ تومان مى رسد و اين امر موجب شد تا امسال صادرات سيب زمينى استان تا ۹۰ درصد كاهش پيدا كند. البته تنها دليل بروز چنين مسأله اى حفظ تنظيم بازار داخلى بود ولى با اين وجود استان همدان ۲۸ درصد رشد صادرات داشته است.
مرداسى در ادامه گفت: ۸۶ درصد از ارقام گفته شده شامل كالاهايى نظير: كشمش با ۲۵ درصد، سالامبور گوسفندى با ۱۱ درصد، نوشابه هاى گازدار با ۱۰ درصد، فرش دستباف با ۱۰ درصد، كاشى غير گرانيتى با ۶‎/۷ درصد، چينى آلات بهداشتى با ۶‎/۷ درصد، بيوفسفات طلايى (۵‎/۶ درصد)، فرش ماشينى( ۳‎/۶ درصد)، صنايع دستى شيشه اى (۳‎/۹ درصد)، سفال ( ۲‎/۸ درصد) مى شوند و در كل ۸۶ درصد از سهم صادرات استان را به خود اختصاص داده اند. رئيس سازمان بازرگانى استان در پاسخ به اين سؤال كه آيا صادرات فرش استان نسبت به پارسال كاهش داشته است يا خير گفت: آمار صادرات فرش استان از دو منظر بررسى مى شوند كه يكى مربوط به گمرك همدان است كه نمايانگر كاهش صادرات فرش از گمرك همدان است و ديگرى آمار مربوط به ساير گمرك هاى كل كشور است كه افزايش صادرات همدان را نشان مى دهد، يعنى تعداد افرادى كه فرش همدان را از ساير گمرك ها صادر مى كنند بيش از خود گمرك همدان است. اما براساس آمار حدود ۵درصد رشد صادرات فرش داريم و اين در حالى است كه آمار گمرك همدان درباره صادرات فرش، آمارى كاهشى بوده است. به هرحال براى ما مهم نيست كه فرش همدان از كجا صادر مى شود و اين موضوع اولويت اول ما نيست اما اميدواريم كه در آينده نزديك كل صادرات از گمرك همدان انجام شود.
مرداسى همچنين خاطرنشان كرد: بازار عمده صادرات خارجى استان همدان را كشور عراق با بيش از ۳۵ درصد از كل صادرات تشكيل مى دهد و در واقع طرف تجارى اول استان به شمار مى آيد و پس از آن كشورهاى آمريكا و كانادا به عنوان بازار صادرات فرش، تركيه و ايتاليا به عنوان خريداران پوست و چرم استان همدان، روسيه و اكراين به عنوان بازار كشمش و هلند، امارات و فرانسه به عنوان خريداران سفال همدان مطرح هستند. اين در حالى است كه كشور عراق با خريد فرش ماشينى، سفال، نوشابه هاى گازدار و كشمش تقريباً بازار اصلى ۱۰ رقم از كالاهاى مهم صادراتى استان به شمار مى آيد.
فيصل مرداسى در ادامه اين نشست، اضافه كرد: سازمان بازرگانى استان چند سياست را درباره بازرگانى خارجى پيگيرى مى كند كه عبارتند از: آموزش رايگان و ارتقاى سطح دانش تجار و بازرگانان، برگزارى همايش و سمينار تخصصى گياهان دارويى در تاريخ ۱۳ اسفندماه امسال كه همزمان بافرارسيدن هفته منابع طبيعى، اين همايش با هدف بهبود وضع صادرات گياهان دارويى با استفاده از پتانسيل توليدى بالاى استان برگزار مى شود. از توليدكنندگان گياهان دارويى استان، صادركنندگان گياهان دارويى كشور و اتحاديه صادركنندگان گياهان دارويى هم دعوت شده تا در اين همايش كه يك نشست تخصصى است، شركت كنند. همچنين در تاريخ ۲۰ اسفند سمينار و همايش تخصصى پوست و چرم برگزار مى شود كه در اين سمينار مباحث علمى جديد و روز مربوط به پوست و چرم مطرح مى شود و از همه توليدكنندگان و صادركنندگان و مسئولان هم دعوت مى كنيم تا در اين نشست حضور يابند. رئيس سازمان بازرگانى استان در ادامه با اشاره به تفويض اختيار بخشى از مسئوليت هاى وزارت بازرگانى به اتاق هاى بازرگانى و اصناف در راستاى اجراى اصل ۴۴ قانون اساسى، گفت: در اين راستا موضوع آموزش ها، هيأت هاى تجارى و برخى امور ادارى به اتاق هاى بازرگانى و اصناف واگذار مى شود كه خود موجب توسعه صنعت بازرگانى خواهد شد.

[دكتر زيبا حاج حيدرى]

تويسركان يكى از شهرهاى بسيار كهن و باستانى ايران است كه قدمتش به۳ تا ۴ هزار سال پيش مى رسد. نام اوليه اين سرزمين زورآور يا رودآور بوده كه در حال حاضر از اين اسم روستايى به نام رودآور در ۷ كيلومترى جنوب غربى شهر تويسركان باقى مانده است.
برخى معتقدند تويسركان از۲ قصبه توى و سركان تشكيل شده كه سركان فعلاً در۱۰ كيلومترى شمال شهر وجود دارد و توى هم همان تويسركان فعلى است.
پرويز اذكايى يكى از مورخان نامى همدان در همدان نامه اش درباره وجه تسميه تويسركان آورده است: نخست بايد معناى اسم توى را دانست كه تنها با اسم قريه توبين ميان ده هاى موبين و برفين در ناحيه قديمى ماوشان همدان يا امامزاده كوه كنونى قابل مقايسه است و شايد به معناى درون و اندرون و يا ته و توى باشد.
احتمال ديگر آنكه در وجه اصلى كلمه توز بوده كه به معناى توت و درخت آن است، به هر حال، كهن واژه ايست فارسى و هيچ ربطى به توى Toi تركى به معناى جشن و ضيافت ندارد. اما معنى اسم سركان كه برخى از ايرانشناسان آلمانى آن را سرخان ضبط كرده و گفته اند كه بر بالاى سرخ رود باشد، پس بدان نسبت يافته است. ولى اين وجه تسميه درست نيست و به احتمال قوى سركان به معناى بالاى كوه بوده است.
* جغرافياى تويسركان
شهرستان تويسركان با مساحتى معادل يكهزار و۵۵۶ كيلومتر مربع، ۷‎/۹۸ درصد از مساحت استان همدان را در برگرفته است. مختصات جغرافيايى آن بين مدار۳۴ درجه و۲۰ دقيقه تا۳۴ درجه و۴۸ دقيقه عرض شمالى و ۴۸ درجه و ۵ دقيقه تا۴۸ درجه و ۳۸ دقيقه طول شرقى است.
تويسركان در دامنه جنوب غربى رشته كوه الوند قرار گرفته و منطقه اى كاملاً كوهستانى است و داراى آب و هواى خشك و سرد است. اين شهرستان از شمال به كوه الوند و همدان، از جنوب به شهرستان نهاوند، از مشرق به شهرهاى همدان و ملاير و از غرب نيز به شهرستان كنگاور از استان كرمانشاه محدود مى شود.
كوه هاى خان گرمز، كمر زرد، كليان و سياه دره از ارتفاعات مهم اين شهرستان به شمار مى آيند.
۲ رودخانه مهم از منطقه تويسركان سرچشمه مى گيرند، رودخانه كرزانرود از قسمت هاى علياى دره گشانى و سنجوزان سرچشمه گرفته و حوالى آبادى آريكان با دو شعبه از رود سرابى و سركان يكى شده و به نام قلقل رود به طرف جنوب غربى شهرستان امتداد مى يابد. رودخانه خرم رود از دره هاى شمال شرقى شهرستان در جنوب كوه الوند سرچشمه گرفته و پس از پيوستن به رودخانه كندر به طرف غرب جريان دارد. اين رودها كه همگى رودهاى كم آبى هستند سرانجام به گاماسياب در كرمانشاه مى پيوندند.
* فرهنگ و هنر و گردشگرى
در اين شهرستان تعداد ۱۶۷ مكان مذهبى شامل اماكن متبركه، امامزاده و حسينيه وجود دارد. يك واحد سينما نيز در تويسركان فعاليت مى كند. تعداد جاذبه هاى گردشگرى در اين شهرستان ۵۷ مورد است كه حدود يك چهارم كل اماكن گردشگرى استان همدان را به خود اختصاص داده است. همچنين در اين شهرستان يك هتل به گردشگران خدمات ارائه مى دهد.
* زراعت و باغدارى
اگرچه بيشتر ايرانيان تويسركان را همراه با محصول گردوى آن مى شناسند و اين شهر به خاطر وجود گردوهاى خوب و مرغوبش معروف شده است اما قابليت هاى فراوان ديگرى نيز در اين شهر وجود دارد كه هريك به نوبه خود بر رشد استعدادها و توانمندى هاى اين ديار و افزايش سطح اقتصاد، درآمدزايى و جذب توريست براى شهرستان تويسركان مى توانند مؤثر باشند.
در تركيب محصولات سالانه تويسركان مى توان به گندم، جو، علوفه، حبوبات، محصولات جاليزى، سيب زمينى، گردو، سيب، آلو، هلو، گلابى و... اشاره كرد. گفتنى است، گردو محصول عمده صادراتى اين شهرستان به ساير كشورها محسوب مى شود.
* صنعت و معدن
همچنين در تويسركان معادن سنگ از جمله سنگ چينى، سنگ گرانيت، سنگ گچ، سنگ مرمر، سنگ آهك و سيليس به وفور يافت مى شود.
در سال ۱۳۸۲ در اين شهرستان تعداد ۱۷ معدن با اشتغالزايى ۱۵۰ نفر و ميزان ذخيره مواد معدنى يك ميليون و ۴۲۵ هزار و ۵۰۰ تن و سطح پوشش ۶۸‎/۸۳ كيلومتر مربع وجود داشته است.
* عمده ترين قابليت ها و نقاط قوت تويسركان
نيمه شمالى شهرستان تويسركان داراى موقعيت مناسب آب و خاك براى توسعه باغ ها بويژه گردو است. از مجموع ۵ هزار و ۷۰۰ هكتار باغ هاى موجود، ۳ هزار و ۴۰۰ هكتار به گردو اختصاص دارد كه يكى از اقلام مهم صادراتى شهرستان است. توليد سالانه گردو بالغ بر ۶ هزار و ۸۶۲ تن بوده كه ۳۵‎/۲ درصد توليد گردوى استان را شامل مى شود.
در شهرستان تويسركان يك شهرك صنعتى در آريكان، يك ناحيه صنعتى در فرسفج و ۲ مجتمع صنعتى در روستاهاى اشترمل و جيجانكوه وجود دارد.
وجود مواد خام و اوليه مانند معادن انواع سنگ هاى تزيينى از جمله گرانيت، سنگ سياه و سنگ سيليس نيز از مواردى است كه بر قابليت هاى صنعتى تويسركان مى افزايد. وجود مواد اوليه لازم براى
منبت كارى و نجارى مانند چوب مرغوب درختانى نظير گردو و وجود كانون هاى خودجوش منبت كارى در اين منطقه حائز اهميت است.
نيروى ماهر در صنايع دستى و روستايى همچون قاليبافى، جاجيم بافى، سفالگرى و منبت كارى در كنار جاذبه هاى تاريخى، طبيعى و فرهنگى قابل توجه هستند. علاوه بر اين، اين شهرستان داراى آب و هوايى مناسب و باغ هاى سرسبز و وسيع و جاذبه هاى طبيعى كم نظير است.
* صنايع دستى
شاغلان صنايع دستى اين شهرستان در رشته هاى مصنوعات چوب و قاليبافى فعاليت مى كنند. منبت كارى از صنايع دستى در خور اهميت اين شهرستان است. بافت گليم و گيوه نيز از ديگر صنايع دستى مهم اين شهرستان محسوب مى شوند كه ارزش صادراتى دارند. با توجه به اينكه صادرات فرش هاى دستى تويسركان از ديرباز داراى اهميت ويژه اى بوده است، در اين بخش بطور مختصر گذرى كوتاه بر فرش تويسركان خواهيم داشت .
* فرش در تويسركان
اگر نه در شهر، بى ترديد در روستاهاى تويسركان به دليل وجود زمستان هاى پربرف و روستاهاى دور از دسترس و وجود پشم و پنبه فراوان، از قديم قاليبافى وجود داشته است. وجود فرش هاى نسبتاً مرغوب با نقوش و رنگ آميزى هاى زيبا كه متجاوز از ۱۰۰ سال عمر دارند، نشان از فرش بافى مطلوب و با ارزش در برخى روستاها يا مناطقى كه داراى خان و ارباب بوده اند، دارد.
بنابر برخى نقل قول ها، حمزه اردلان، به دليل اينكه از خان هاى بزرگ تويسركان بوده است استاد يوسف نامى را از تبريز براى بافت فرش مى آورد. او بنيانگذار نوعى فرش بافى مرغوب در برخى از روستاها بخصوص روستاى فتح آباد مى شود. بى شك خامه ها و نخ هاى مورد مصرف در طول سال ها، با دست ريسيده شده و با رنگ هاى طبيعى محلى رنگ مى شده است كه امروزه نيز نمونه هاى زيبايى از اين نوع پشم و رنگ آميزى را در برخى از فرش هاى قديمى شاهد هستيم. به طور كلى فرش بافى در تويسركان عمدتاً روستايى است و بافندگان شهر بيشتر مهاجر و زن هستند. گره فرش از نوع تركى است . فرش هاى روستايى داراى اشكال ساده و ابتدايى هستند كه در آنها پرنده و حيوانات نيز ديده مى شود، قالى ها درشت بافت و گوشتى و داراى پرز بلند و غالباًيك پود هستند.
بافندگان روستايى به علت سقوط كيفيت فرش از نظر جنس و رنگ و نقوش اصلاح نشده (تكرارى و غلط بافى) و نبود آموزش معمولا فقير هستند. برخى از روستاهاى مهم قاليبافى عبارتند از: روستاى بيرده (ابودردا)، اشتر مله، سيادره، پيرپازول، شهرستانه، گل زرد، تخته گلى، تخته سفيد، بابا كمال و يعقوب شاه.
معروف ترين نقشه تويسركان به نام اصادوقى (آقا صادقى) بنابه اظهار اهالى از روستاى ابودردا سرچشمه گرفته است و همچنين نقشه ماليچه (كه اژدر نيز ناميده شده) و نقشه دارايى (كه همان اصادوقى است) و نقشه زاغه كه مربوط به ۲ روستاى ابودردا و ماليچه و روستاى زاغه است، قاليبافى نسبتاً خوبى دارند. فرش هاى توليدى در اين منطقه از ۲ متر تا ۱۲ مترمربع هستند.
* مقبره حيقوق نبى(ع)
يكى از مكان هاى زيارتگاهى معروف اين شهرستان مدفن حضرت حيقوق نبى(ع) از پيامبران منسوب به بنى اسرائيل است كه وصى دهم حضرت موسى عيله السلام نيز بوده و قدمت آن به حدود۲ هزار و۶۰۰ سال قبل مى رسد. پس از تصرف قدس از سوى بخت النصر، حيقوق و دانيال (كه او هم از پيامبران بنى اسرائيل است) به اسارت در آمدند. در سال ۵۳۸ قبل از ميلاد قدس از سوى كوروش پادشاه هخامنشى تصرف شد و همه اسيران و زندانيان را آزاد كرد كه حيقوق با جمعى از ياران خود به سمت ايران حركت و در تويسركان اقامت كرد و در همين سرزمين فوت كرد و به خاك سپرده شده است. مقبره حيقوق نبى(ع) در يك كيلومترى غرب شهر تويسركان قرار دارد. ساختمان بناى آن مربوط به پيش از تسلط اسلام بر ايران است و در زمان سلاطين اسلام يك قسمت از طبقه فوقانى آن ريخت و بناى فعلى در زمان سلجوقيان بنا شده است. در شمال آن تپه مختصرى از باقيمانده مسجد وجود دارد و اين طور كه بر مى آيد داراى ۴ برج و ديوار بوده و نشانه هايى از آن هنوز باقى است.
* آرامگاه مير رضى الدين آرتيمانى
از ديگر مشاهير مدفون در تويسركان ميررضى الدين آرتيمانى است كه از شعرا و عرفاى عصر صفوى به شمار مى آيد كه در آرتيمان به دنيا آمده است. وى در۳۰ سالگى به دربار شاه عباس صفوى راه مى يابد و داراى عزت و احترام بوده است تا آنجا كه داماد خاندان صفوى شده اما تشريفات دربارى به مذاقش سازگار نيامد و دم و دستگاه شاهنشاهى را رها كرد و به وطن برگشت و در شمال شهر تويسركان خانقاهى براى خود رو به راه كرد كه هم اكنون هم مزار و مقبره او مورد زيارت اهل دل و عشاق دل سوخته است.
آرامگاه مير رضى در دامنه كوهى مشرف به شهر جايى بسيار باصفا به نام همينه يا هيمنه قرار گرفته و سال هاى دور مقبره آن كه به نحو بسيار تأثر انگيزى رو به ويرانى نهاده بود، مرمت شد.
ديوان اشعار اين شاعر نامى به كوشش محمدعلى امامى يكى از فرهنگيان چاپ و منتشر شده است. وى علاوه بر ديوان شعر، ساقى نامه معروفى نيز دارد.