] اشرف راضى[

چاقى كودكان مشكلى است كه حتى در كشورهاى پيشرفته وجود دارد. چاقى در دوران كودكى ممكن است منجر به وقوع بيمارى هاى خطرناك و تهديد كننده شود و پيامدهاى روانى منفى داشته باشد. علت چاقى در كودكان معمولاً شامل مصرف غذاهاى ناسالم، كمبود فعاليت هاى فيزيكى و پرتحرك و الگوهاى غذايى نامناسب خانواده است. افزايش تعداد بچه هاى چاق مى تواند منجر به وقوع مشكلات اجتماعى شود چرا كه آنها از سوى همسالانشان مورد تمسخر قرار مى گيرند. زمانى كه بچه ها چاق مى شوند، بايد تلاش زيادى صورت گيرد تا بتوان آنها را به وزن عادى برگرداند.
چرا بچه ها چاق مى شوند
بدن، انرژى مصرف نشده را به عنوان چربى ذخيره مى كند و براى انجام فعاليت ها و زنده بودن همواره بايد غذا و كالرى دريافت شود حال اگر مواد دريافت شده بدن بيش از نياز افراد باشد بدن اين مواد اضافه را به صورت چربى در خود ذخيره خواهد كرد. مصرف غذاهاى نامناسب مثل غذاهاى باچربى و قند بالا به جاى مصرف غذاها و مواد سالم، كمبود فعاليت هاى فيزيكى و نداشتن تحرك بچه هاى امروزى از علل چاقى در كودكان است.
بچه هاى امروزى به طور ميانگين حدود ۲ ساعت و ۳۰ دقيقه در روز تلويزيون تماشا مى كنند، همچنين زمان زيادى را پشت ميز كامپيوتر و ساير بازى هاى الكترونيكى صرف مى كنند. اين جايگزينى فعاليت هاى پرتحرك با فعاليت هاى كم تحرك و ساكن موجب افزايش چاقى در ميان كودكان شده است.
همچنين الگوهاى مصرفى خانواده مى تواند تأثير زيادى بر وزن بچه ها داشته باشد.
تعدادى از والدين چاق نسبت به ساير والدين توجه و نگرانى كمترى راجع به وزن فرزندانشان دارند. اين بى توجهى موجب مى شود تا والدين نسبت به نحوه خوردن فرزندانشان اهميت زيادى نشان ندهند و در نتيجه كودكانشان چاق تر مى شوند.
تعدادى از اختلالات ژنى هم موجب چاقى بچه ها مى شود. اگر به لحاظ ژنتيكى بچه ها مستعد چاقى باشند والدين بايد در انتخاب غذاها و الگوهاى مصرفى خود دقت بيشترى به خرج دهند.

تغييرات در سبك زندگى، راهى براى چاق شدن
بعضى از تغييرات در سبك زندگى و الگوهاى مصرفى افراد به چاقى آنهاكمك مى كند.
پائين رفتن هزينه هاى عمومى مواد خوراكى، استفاده بسيار از غذاى بيرون از منزل، فراوانى غذاها و نوشيدنى هاى با انرژى و كالرى بالا، افزايش حجم غذاهاى مصرفى در رستوران ها و فست فود ها، افزايش استفاده از حمل و نقل شخصى و كاهش انجام ورزش در مدارس از جمله اين الگوها هستند.

مشكلات مرتبط با چاقى
بيشتر مشكلات و ناراحتى هاى مرتبط با چاقى بعدها در بزرگسالى خود را نشان مى دهد.
خطر وقوع و افزايش ديابت نوع دوم، افزايش اختلالات خوردن مثل پرخورى روانى، اختلالات استخوانى مثل ساختار و شكل نامناسب پاها، به وجود آمدن مشكلات كبدى، اختلالات تنفسى، مثل مسدود شدن و ناراحتى قفسه سينه كه موجب به وجود آمدن تنگى نفس و... مى شود، اختلالات خواب مثل خروپف و ناراحتى در به خواب رفتن و به وجود آمدن مشكل تنفسى در خواب، ناراحتى هاى قلبى كه ناشى از افزايش حجم قلب و مسدود شدن رگ هاى قلب است از جمله مشكلات كودكان چاق است.
چاقى در كودكى منجر به چاقى در بزرگسالى مى شود. بچه هاى چاق و سنگين وزن به احتمال زياد در بزرگسالى هم چاق خواهند بود.

مشكلات اجتماعى بچه هاى چاق
كودكان و نوجوانان چاق احتمالاً عزت نفس پائين ترى خواهند داشت كه مى تواند بر جنبه هاى مهم زندگى شان مثل روابط با دوستانشان و موفقيت در مدرسه تأثير بگذارد.
چاقى بچه ها خطر به وجود آمدن بيمارى ها و اختلالات را در بزرگسالى افزايش مى دهد. بچه هاى چاق اگر در بزرگسالى هم وزن نرمالى داشته باشند بيش از ساير افراد در معرض ابتلا به بيمارى ها قرار مى گيرند.
براى كاهش چاقى مى توان به نكات زير توجه كرد:
افزايش آگاهى عمومى درباره خطرات چاقى، با استفاده از رسانه هاى جمعى، توزيع بروشورها و ...
چاقى بايد به عنوان يك بيمارى پزشكى شناخته شود. در حالى كه امروزه فقط پيامدهاى آن مثل ديابت و ... به عنوان بيمارى شناخته مى شود.
كيفيت تغذيه در مدارس بايد بهبود يابد و به جاى عرضه و ارائه مواد پركالرى و حاوى قند زياد ميو ه ها و مواد مغذى و سالم به بچه ها عرضه شود. از سوى ديگر بايد به ورزش كودكان در مدارس توجه ويژه اى شود.
بايد براى بچه ها فضاهاى بازى ايجاد شود. بسيارى از مناطق دچار كمبود فضاى بازى هستند و يا اين كه مكانهاى بازى و ورزش بچه ها مناسب و استاندارد نيست.
آموزش تغذيه سالم بايد در دسترس همه افراد قرار گيرد اغلب افراد بويژه كودكان از سلامت غذاهايى كه مصرف مى كنند آگاهى ندارند و از سوى ديگر نمى دانند چه غذاهايى مناسب سن آنهاست.

] پرستو رفيعى[

امروزه بسيارى از والدين از ناتوانى و مسئوليت نپذيرفتن فرزندشان شكايت مى كنند و مرتب فرزندشان را سرزنش مى كنند و او را مورد انتقاد و تنبيه قرار مى دهند. داشتن كودكى مسئوليت پذير آرزوى هر پدر و مادرى است و والدين به علت داشتن فرزندى بردبار به خود مى بالند.
اگر فرزند شما توجه كافى به مسئوليت هايى كه به او واگذار مى شود، ندارد سعى كنيد به جاى انتقاد و تنبيه ، روحيه مسئوليت پذيرى را در او پرورش دهيد. براى اين كار ابتدا سعى كنيد رفتارى داشته باشيد كه از فرزندتان انتظار داريد. درباره روحيه مسئوليت پذيرى و تلاش براى انجام درست وظايف با او صحبت كنيد. اين نكته را به ياد داشته باشيد كه تعليم بردبارى و مسئوليت پذيرى به مرور زمان صورت مى گيرد و شما نمى توانيد در يك لحظه از كودكتان فردى مسئول و سختكوش بسازيد . وقتى ناتوانى يا حتى كوتاهى كودك را در مقابل انجام وظايفى كه به او سپرده شده مى بينيد، به جاى سرزنش در مورد نوع رفتارش با او صحبت كنيد.
از او بخواهيد دامنه توجه اش را گسترش دهد. به او بياموزيد براى انجام مسئوليتى كه به او سپرده ايد تمركز و از توانايى هايش استفاده كند. به او بگوييد كه از نظر شما فرد توانايى است و مطمئن هستيد مى تواند كارى كه به او سپرده شده را انجام دهد. از او حمايت كنيد و به او احترام بگذاريد.فرزند خود را تشويق كنيد در اجتماع حضور بيشترى داشته باشد و به ديگران كمك كند.به او بياموزيد در كارهاى گروهى شركت كند. به او كمك كنيد تا درك درستى از فعاليت هاى گروهى با همسالان خود بيابد.
اگر او به اين درك درست برسد مى آموزد كه بايد به ديگران احترام بگذارد و مسئوليت هاى خود را به درستى انجام دهد. هيچ گاه به او نگوييد ما همه مانند يكديگر هستيم چون ما واقعاً با هم تفاوت داريم. به او بگوييد ممكن است بتواند كارى را بهتر از همسالان ديگرش انجام دهد همان گونه كه گاهى آنها بهتر از فرزند شما كارى را انجام مى دهند.
زمانى كه فرزندتان توانست از عهده مسئوليت خود برآيد، مى توانيد جايزه اى براى او در نظر بگيريد اما بايد زمان و مكان درستى را براى جايزه دادن انتخاب كنيد. به طورى كه او متوجه نتيجه خوب كارى كه انجام داده بشود.