تبريز - خبرنگار «ايران»: ۳۰ درصد كمك هاى ارائه شده از سوى كميته امداد آذربايجان شرقى در سال هاى پس از انقلاب ظرف ۹ ماه امسال تحقق يافته است.
محمدرضا فلسفى، مديركل كميته امداد امام خمينى(ره) آذربايجان شرقى با بيان اين مطلب افزود: مجموعه خدمات كميته امداد استان طى ۲۸ سال گذشته، رقمى بالغ بر ۲ هزار و ۲۵۰ ميليارد ريال بوده درحاليكه طى ۹ ماهه امسال بيش از ۷۰۰ ميليارد ريال به نيازمندان تحت پوشش اين ارگان هزينه شده است. وى يادآور شد: افزايش بى سابقه اعتبارات كميته امداد براى كمك به محرومان تحت پوشش در سايه برنامه هاى عدالت محورى دولت صورت گرفته است.
فلسفى با اشاره به اينكه در سال هاى گذشته ۸۰ درصد منابع مالى كميته امداد به صندوق هاى قرض الحسنه وابسته بود گفت: با گسترش چتر حمايتى كميته امداد و افزايش افراد تحت پوشش، سهم منابع دولتى به طور چشمگيرى افزايش يافت بطورى كه در حال حاضر ۹۰ درصد منبع تأمين هزينه هاى اين نهاد مربوط به كمك هاى دولتى است.فسلفى با اشاره به اقدامات انجام شده طى ۲۸ سال گذشته در اين استان براى افراد تحت پوشش كميته امداد اظهار داشت: كميته امداد استان از سال ۵۷ تاكنون براى جمعيتى بالغ بر ۲ ميليون و ۶۵۲ هزار نفر در قالب يك ميليون و ۱۱ هزار خانوار خدمات ارائه كرده است.
وى تصريح كرد: در حال حاضر كميته امداد آذربايجان شرقى تعداد ۱۸۱ هزار نفر را به صورت دائمى تحت پوشش خود قرار داده و براى ۱۳۴ هزار نفر از قشرهاى آسيب پذير نيز به صورت موردى كمك مى كند.مديركل كميته امداد آذربايجان شرقى همچنين كمك به زندانيان و خانواده هاى آنان را از ديگر فعاليت هاى اين ارگان در سال هاى گذشته عنوان كرد و گفت: كميته امداد استان طى ۲۸ سال گذشته از ۸ هزار و ۱۳۷ خانواده زندانيان با جمعيتى بالغ بر ۲۴ هزار و ۸۹۸ نفر حمايت كرده است.
وى خاطرنشان كرد: به غير از آمار ياد شده طى ۹ ماه گذشته نيز ۹۰۴ خانوار با جمعيتى حدود ۲ هزار و ۳۹۱ نفر، تحت پوشش حمايت هاى اين ارگان قرار گرفته اند.فلسفى، ارائه بيمه خدمات درمانى براى افراد تحت پوشش را از ديگر فعاليت هاى مهم كميته امداد دانست و افزود: در طول سال هاى گذشته، براى ۲۳۲ هزار نفر از نيازمندان استان دفترچه خدمات درمانى صادر شده كه بر اساس آن، بخش عمده هزينه هاى درمانى افراد از سوى كميته امداد پرداخت مى شود.
اين مسئول در ادامه سخنان خود با اشاره به ساخت و بازسازى مسكن براى افراد تحت پوشش يادآور شد: از ابتداى تأسيس اين ارگان، حدود ۳۰ هزار خانه براى نيازمندان ساخت يا مورد بازسازى قرار گرفته كه ۸۱۵ مورد از آنها تنها در ۹ ماه گذشته صورت گرفته است.وى وظيفه كميته امداد را رفع نيازهاى مادى، فرهنگى، درمانى و حتى اشتغالزايى نيازمندان و افراد تحت پوشش عنوان كرد و افزود: در همين حال توانمندسازى افراد محروم و نيازمند جامعه براى رسيدن به مرحله خودكفايى و عدم نيازمندى از مهم ترين اهداف اين تشكل به شمار مى آيد.
فلسفى ارائه وام خودكفايى و اشتغال را از مهم ترين راهكارهاى اين ارگان براى توانمندسازى خانواده هاى نيازمند دانست و گفت: طى ۲۸ سال گذشته بيش از ۲۵ هزار نفر از افراد تحت پوشش اين نهاد از وام هاى اشتغالزايى كميته امداد بهره مند شده اند كه وام يك هزار و ۴۶۸ نفر در ۹ ماه گذشته تحقق يافته است.وى درباره ميزان تسهيلات خودكفايى و اشتغالزايى پرداخت شده براى متقاضيان نيز ادامه داد: حدود ۷۰ ميليارد ريال در اين بخش به افراد تحت پوشش پرداخت شده كه ۴۶ ميليارد و ۱۸ ميليون ريال مربوط به ۹ ماه نخست امسال است.
مديركل كميته امداد آذربايجان شرقى در عين حال از آموزش هاى شغلى براى افراد تحت پوشش خبر داد و تصريح كرد: در حال حاضر تعداد ۱۳ هزار خانواده براى خودكفايى و رفع دائمى نيازهاى خود در ۱۰۰ رشته متنوع تحت آموزش هاى شغلى قرار گرفته اند.وى در عين حال يادآور شد: تنها ۲۰ درصد خانوارهاى زيرپوشش كميته امداد قادرند به مرحله خودكفايى برسند زيرا اغلب افراد ياد شده امكان و توانايى فعاليت ندارند.

اراك- خبرنگار «ايران»: تمهيدات لازم براى تنظيم بازار ميوه شب عيد در استان مركزى صورت گرفته است.
امينى، رئيس سازمان بازرگانى استان مركزى گفت: امسال با همكارى سازمان بازرگانى ۳ نوع ميوه شامل پرتقال، نارنگى و سيب با كيفيت مطلوب و قيمت مناسب در يكصد مكان در استان توزيع مى شود.وى افزود: توزيع نارنگى با كيفيت از هم اكنون در شهر ساوه آغاز شده است و در روزهاى آينده در ساير شهرستان هاى استان نيز توزيع خواهد شد.
وى درباره كيفيت اين ميوه ها گفت: ميوه در نظر گرفته شده براى توزيع، بخشى از توليدات داخلى و بخشى وارداتى است كه همگى از كيفيت مناسب برخوردار بوده و به هيچ وجه سرمازدگى و يخ زدگى ندارند. دبير كميسيون تنظيم بازار استان خاطرنشان كرد: ميوه به ميزان لازم و مورد نياز مردم تهيه شده و حتى در تعطيلات نوروز نيز ميوه در مراكز عرضه، توزيع خواهد شد. امينى ادامه داد: در مراكز عرضه ميوه براى رفاه حال شهروندان سيب زمينى به قيمت مناسب نيز عرضه خواهد شد.
رئيس سازمان بازرگانى استان مركزى در پايان با تأكيد بر اينكه تمامى مراكز عرضه ميوه داراى تابلوهاى يكسان خواهند بود از مردم درخواست كرد در صورت مشاهده هرگونه تخلف در توزيع و قيمت ميوه ها با شماره تلفن ۱۲۴ تماس بگيرند تا در اسرع وقت رسيدگى شود.

شيراز- خبرنگار «ايران»: جنگل هاى فارس همچون ديگر مناطق جنگلى كشور در دهه هاى اخير با خطرات متعددى از جمله خشكسالى، آتش سوزى، تغييركاربرى، قطع درختان، چراى بيش از اندازه دام و... روبه رو بوده اند و نتايج اين مخاطرات امروزه به شكل كاهش وسعت جنگل ها، كم شدن تراكم پوشش گياهى در آنها، وقوع سيلاب در پهنه هاى خالى از درخت، گرم شدن هوا و از بين رفتن برخى از گونه هاى كمياب گياهى و جانورى موجود در جنگل ها خود را نشان مى دهد.
از آنجا كه تا پيش از دهه ۸۰ (شمسى) اندازه گيرى مساحت مناطق جنگلى به روش هاى سنتى انجام مى گرفت و اين روش ها با خطاهاى نسبتاً زيادى همراه بود، آمار متفاوتى در اين زمينه وجود داشت و اطلاعات مربوط به وسعت جنگل هاى استانى از سوى مسئولان محلى به صورت تقريبى اعلام مى شد.
تا اينكه طرح نقشه بردارى از عرصه هاى طبيعى فارس شامل جنگل ها، مراتع و بيابان ها پارسال به سرانجام رسيد و نتايج اين طرح كارشناسى و علمى و منطبق بر استاندارد هاى روز بين المللى به گمانه زنى ها در رابطه با وضع عرصه هاى طبيعى استان پايان بخشيد.
با توجه به اينكه اطلاعات چندانى در مورد وسعت مناطق جنگلى استان و خصوصيات آنها در سال هاى گذشته در دسترس نيست نمى توان تغييرات صورت گرفته در اين مناطق و عوامل اين دگرگونى ها را دقيقاً مورد تجزيه و تحليل قرار داد اما آنچه مسلم است در طول اين سال ها بخش هاى زيادى از جنگل هاى فارس تخريب و نابود شده است و شواهد زيادى، گواه بر اين گفته هاست.
درمان عوامل تخريب جنگل ها، نقش عوامل انسانى بسيار پررنگ تر از حوادث طبيعى بوده و بشر در پى توسعه شهرها به مناطق جنگلى دست اندازى كرده و با پاكسازى آنها و ريشه كنى درختان در اين مناطق، سكونت گزيده است، براى به دست آوردن انرژى، تنه و شاخه هاى درختان را نشانه رفته، دام هاى خود را براى چرا روانه جنگل كرده و با به پا كردن آتش سوزى هاى خواسته و ناخواسته، بخش هاى زيادى از مناطق جنگلى را به نابودى كشانده است.
چنانچه گفته شد به دليل نبود اطلاعات مستند از وضع جنگل هاى فارس در گذشته، امكان مقايسه تطبيقى آن با وضع فعلى فراهم نيست اما نتايج نقشه بردارى هاى جديد نشان مى دهد كه از مساحت ۱۲‎/۴ميليون هكتارى فارس، ۲ ميليون و ۲۲۸ هزار و ۱۵۷ هكتار را جنگل ها در برمى گيرند كه اين وسعت، معادل ۱۷‎/۹ درصد سطح استان است.
تا قبل از انجام اين مطالعات و نقشه بردارى كارشناسى، كمتر كسى تصور مى كرد وسعت جنگل هاى فارس و تنوع رويشگاه هاى آن به مراتب بيش از جنگل هاى شمال كشور باشد.
در شرايطى كه مساحت جنگل هاى شمال حدود يك ميليون و ۹۰۰ هزار هكتار گزارش شده و ناحيه رويشى آن خزرى يا هيركانى است، در مناطق جنگلى فارس ۳ رويشگاه زاگرس، ايرانى، تورانى و خليج عمانى به چشم مى خورد.
البته نبايد اين نكته را از نظر دور داشت كه جنگل هاى شمال، متراكم تر از جنگل هاى فارس هستند و از ارزش مستقيم اقتصادى بيشترى برخوردارند و ارزش جنگل هاى فارس بيشتر به موارد زيست محيطى، همچون جلوگيرى از فرسايش خاك و وقوع سيلاب، حفظ منابع آب، تلطيف هوا و... باز مى گردد.
دركشور ايران ۵ ناحيه رويشى وجود دارد كه ناحيه خزرى يا هيركانى در نوار شمالى كشور، ناحيه ارسبارانى در منطقه شمال غرب كشور استقرار يافته و ۳ رويشگاه ديگر شامل زاگرس، ايرانى- تورانى و خليج عمانى است.
در استان فارس، رويشگاه ايرانى- تورانى با وسعت يك ميليون و ۴۰ هزار و ۸۵۶ هكتار با شاخص رويشى درختان بنه و بادام كوهى در نواحى مركزى، شرقى و شمالى استان پراكنده بوده و بيشترين ميزان از مساحت جنگل هاى فارس را به خود اختصاص داده است.
رويشگاه زاگرس با ۸۳۰ هزار و ۸۱۷ هكتار با پوشش گياهى غالب درختان بلوط در قسمت غرب و شمال غرب فارس قرار گرفته است.
رويشگاه خليج عمانى نيز با مساحت ۳۷۸ هزار و ۴۶۰ هكتار و با شاخص گياهى درختان كنار (konar) در بخش هاى جنوبى فارس خود را نشان مى دهد.
براساس اظهارات رئيس اداره جنگلدارى و جنگلكارى منابع طبيعى استان فارس، در حال حاضر سرانه جنگل در فارس ۲‎/۵ برابر سرانه جنگل در كشور است.
مهندس محمد معين الدين با بيان اينكه سرانه فعلى جنگل در فارس ۵ دهم هكتار و در كشور ۲ دهم هكتار است، گفت: رسيدن فارس به سرانه جنگل در جهان كه ۸ دهم هكتار است و كاهش فاصله موجود با شاخص جهانى، يكى از اهداف جدى اداره فنى جنگلدارى و جنگلكارى استان است.
وى در تشريح برخى اقدامات انجام گرفته از سوى منابع طبيعى فارس در راستاى دستيابى به شاخص جهانى سرانه جنگل در استان اظهار داشت: اجراى طرح هاى توليد نهال، مراقبت و نگهدارى ذخاير جنگلى و محوطه هاى بذرگيرى و پارك هاى جنگلى، احيا و غنى سازى جنگل، ساخت فضاى سبز، زراعت چوب با گونه هاى سريع الرشد درختكارى حاشيه جاده ها و حريم چاه هاى آب آشاميدنى، ايجاد كمربند سبز با مشاركت شهردارى شيراز، اجراى طرح ملى صيانت و توسعه جنگل هاى زاگرس، ساخت جنگل هاى دست كاشت و ايجاد بوستان هاى روستايى از جمله مهم ترين اين اقدام هاست.
معين الدين افزود: به منظور تأمين درختان مورد نياز طرح هاى جنگلكارى، جنگلدارى و بيابان زدايى به طور متوسط ساليانه يك ميليون و ۵۰۰ هزار اصله نهال در ۱۳ نهالستان وابسته به منابع طبيعى فارس توليد مى شود كه هم اين توليدات در اختيار بخش خصوصى و نهاد ها و ارگان هاى دولتى قرار مى گيرد و از ابتداى اجراى اين طرح تاكنون بيش از ۳۱ ميليون اصله نهال درختان مختلف از اين طريق، توليد و در سراسر استان توزيع شده است.
وى يادآور شد: طرح غنى سازى جنگل با استفاده از بذر گونه هاى درختى و درختچه اى بومى استان، تعريف شده كه با عمليات شيارزنى يا گوده زنى، كپه كارى يا كاشت نهال به اجرا در مى آيد و اين طرح تاكنون با گونه هاى بادام كوهى، ارژن و بلوط در سطح ۴ هزار و ۴۰ هكتار از جنگل هاى فارس انجام شده است.
معين الدين از تهيه و توزيع يك ميليون و ۵۰۰ هزار اصله نهال صنوبر سريع الرشد، كاشت يك ميليون و ۳۰۰ هزار اصله قلمه صنوبر در نهالستان هاى اقليد، شيراز و بوانات براى توليد نهال، اجراى طرح زراعت چوب در اراضى شخصى، دولتى و ملى به مساحت ۵۶۶ هكتار و ايجاد هماهنگى با سازمان آب به منظور كاشت گونه هاى چوبده در حاشيه رودخانه هاى استان به عنوان برخى از اقدامات صورت گرفته در فارس با مشاركت مردم به منظور كاهش فشار بهره بردارى از جنگل ها و كاهش تخريب مناطق جنگلى ياد كرد.
وى اضافه كرد: ساخت فضاى سبز در طول ۴۱۳ كيلومتر از حاشيه جاده هاى ارتباطى استان، توسعه فضاى سبز در سطح بيش از ۲ هزار و ۷۸۵ هكتار از زمين هاى حريم چاه هاى آب آشاميدنى، ايجاد كمربند سبز با همكارى شهردارى شيراز در مساحتى بيش از ۱۰ هزار و ۲۰۰ هكتار از مناطق اطراف شيراز نيز با هدف بهسازى محيط زيست و افزايش فضاى سبز از سوى اداره كل منابع طبيعى فارس انجام گرفته است.
رئيس اداره فنى جنگلدارى و جنگلكارى منابع طبيعى استان فارس درخصوص طرح در دست اجراى صيانت و توسعه جنگل هاى زاگرس اظهار داشت: اين طرح ملى چند منظوره در سطح ۱۶۰ هزار و ۱۱۴ هكتار تهيه و اجرا شده و در دو زير طرح با ۱۲ عمليات، طراحى شده است.
وى خاطرنشان ساخت: در زير طرح احيا و تقويت پوشش گياهى، مواردى مانند غنى سازى جنگل، غنى سازى زيراشكوب (زيرتاج پوشش)، تأمين نهال، توسعه جنگل و آماده سازى عرصه، مورد توجه قرار گرفته و عمليات هايى همچون كنترل دام در رويشگاه هاى جنگلى، پيشگيرى و اطفاى حريق، گشت زنى و مراقبت، ايجاد پاسگاه هاى بازرسى، تغيير الگوى مصرف سوخت در جنگل نشينان، حصاركشى مناطق احيايى و ايجاد كمربند حفاظتى در زير طرح كاهش عوامل تخريب طرح ملى حيات و توسعه جنگل هاى زاگرس تعريف شده كه همه اين موارد در حال حاضر در دست اجراست.
توسعه كشت گياهان دارويى و صنعتى نيز به منظور افزايش توان اقتصادى جنگل نشينان و نهايتاً با هدف حفظ مناطق جنگلى اخيراً در فارس آغاز شده و با استقبال چشمگير مردمى از اين طرح، نتايج رضايت بخشى در پى داشته است.اما در مجموع با وجود تمامى تلاش هاى انجام گرفته در راستاى توسعه، احيا و حفاظت از جنگل هاى فارس، هنوز مشكلاتى در اين راه وجود دارد و خطراتى روياروى مناطق جنگلى استان قرار گرفته كه نبايد آنها را از نظر دور داشت.
صرفنظر از آتش سوزى كه در يكى دو سال اخير با هماهنگى و اقدامات مؤثر صورت گرفته به شكل قابل توجهى در جنگل هاى فارس كنترل شده و كاهش يافته است و عواملى مانند توسعه شهرها و مناطق مسكونى، جنگل ها را تهديد مى كند.شيوع آفت هاى گياهى در جنگل ها نيز از جمله خطراتى است كه به تازگى موجب نگرانى جدى مسئولان و كارشناسان منابع طبيعى استان فارس شده.
به اعتقاد رئيس اداره فنى جنگلدارى و جنگلكارى منابع طبيعى فارس، وجود دام مازاد بر ظرفيت در عرصه هاى جنگلى، يكى از مهم ترين عوامل تهديد حيات جنگل ها به شمار مى آيد زيرا براثر چراى دائمى در جنگل، نهال هاى جوان و نورس به وسيله دام ها خورده مى شوند و ادامه اين روند، موجب همسان و همسال شدن درختان و پير شدن جنگل مى شود.
معين الدين با اشاره به اينكه در بخش هاى عمده اى از مناطق جنگلى فارس، عمليات كشت و زراعت از سوى افراد بومى انجام مى شود گفت: در جريان شخم زدن، نهال هاى كوچك بدون اينكه جايگزين شوند از بين مى روند و به اين ترتيب فرصتى براى تجديد حيات در جنگل به وجود نمى آيد.
از سوى ديگر حضور دايمى دام در عرصه هاى جنگلى و رفت و آمد آنها، موجب فشردگى خاك مى شود و براثر سخت شدن سطح خاك، دانه ها و بذرهاى جنگلى نمى توانند به راحتى در دل خاك قرار گيرند و اين مسأله نيز مانع تجديد حيات در جنگل ها مى شود.
از طرفى، قطع درختان جنگلى در سال هاى اخير نيز موجب شده كه برخى از مناطق جنگلى فارس به صورت شاخه زاد تبديل شوند و شاخه زاد شدن درختان، اثرات منفى مانند كاهش توليد بذر و دانه در آنها را به دنبال دارد و اين امر نيز يكى از موانع رويش دوباره درختان جنگلى با همان خصوصيات گياه پايه به شمار مى آيد و اينچنين كهنسالى و پيرى به خطر جدى و خاموشى تبديل شده كه از مدت ها پيش در كمين جنگل هاى فارس نشسته و در صورت بى توجهى به نابودى تدريجى مناطق جنگلى خواهد انجاميد.
باوجود همه اقدامات ارزشمند انجام گرفته، به نظر مى رسد جلب مشاركت جنگل نشينان، مؤثرترين راهكار حفاظت از جنگل ها باشد كه اين امر نيز جز با حفظ منافع آنان و تغيير معيشت اين افراد عملى نخواهد شد.
البته تغيير معيشت جنگل نشينان از زراعت و دامدارى در مناطق جنگلى از طريق فعاليت آنان در واحدهاى دامدارى صنعتى در قالب بخش خصوصى و تعاونى، تأمين علوفه مورد نياز دام هاى آنان، كشت گياهان صنعتى و دارويى همراه با پيش بينى بازار مصرف آنها، توزيع كافى به هنگام سوخت فسيلى در مناطق جنگلى و توسعه و ترويج استفاده از انرژى هاى پاك مانند انرژى خورشيدى در عرصه هاى مستعد و ده ها اقدام ديگر چندان ساده و آسان نيست و همكارى دلسوزانه نهادها و دستگاه هاى متعددى از جمله اداره كل منابع طبيعى، سازمان جهادكشاورزى، اداره كل امور عشاير، اداره كل تعاون، سازمان صنايع و معادن و... را به صورت جدى مى طلبد.

اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: امسال بيش از ۲۰ هزار نفر از متقاضيان كار در كاريابى هاى استان مشغول به كار شدند.
مرتضى ماندنى، رئيس سازمان كار و امور اجتماعى استان اصفهان با بيان اينكه امسال حدود ۷۴ هزار و ۸۴۰ نفر در كاريابى هاى دولتى و غيردولتى اين استان ثبت نام كرده اند، گفت: در ۱۰ ماهه امسال حدود ۳ هزار جوينده كار براى كسب مهارت هاى فنى به اداره كل آموزش فنى و حرفه اى استان اصفهان معرفى شده اند.وى افزود: در اين استان ۴۳ مركز كاريابى غيردولتى زيرنظر سازمان كار و امور اجتماعى استان اصفهان فعاليت مى كنند. ماندنى همچنين به پرداخت اعتبار ها به بنگاه هاى زودبازده و كارآفرين در اين استان اشاره و تصريح كرد: امسال ۲۳۴ ميليارد تومان سرمايه در گردش از محل اين اعتبارها به يك هزار و ۷۶۵ بنگاه اقتصادى پرداخت شده است.
رئيس سازمان كار و امور اجتماعى استان اصفهان، افزود: بخشى از اين اعتبار هاى پرداخت شده مربوط به يك هزار و ۹۶۷ طرح مصوبه در بانك ها به ارزش ۳۰۵ ميليارد تومان بوده است. وى گفت: امسال براى حفظ اشتغال نيروهاى موجود در كارگاه ها و بنگاه هاى اقتصادى استان اصفهان، ۳ هزار طرح به ارزش ۳۳۱ ميليارد تومان به بانك هاى عامل اين استان معرفى شده است.

ايلام - خبرنگار «ايران»: كار برداشت گل نرگس در مناطق مختلف كوهستانى استان ايلام آغاز شد.
عبدالرضا بازدار، مدير كل منابع طبيعى استان ايلام گفت: گل نرگس معمولاً در مناطق كوهستانى شهرستان هاى مهران، دره شهر، آبدانان و دهلران به صورت خودرو رويش دارد. وى افزود: كار برداشت گل نرگس اكنون در روستاى «بان زرده» دره شهر آغاز شده و پيش بينى مى شود در اين منطقه يك ميليون شاخه گل برداشت شود.وى افزود: در اين منطقه گل نرگس به وسعت ۱۵ هكتار رويش داشته كه ۵ هكتار آن خودرو و بقيه از سوى افراد كشت شده است.
وى، ارزش ريالى هر شاخه گل نرگس در استان ايلام را ۵۰۰ ريال و در استان تهران ۲ هزار ريال عنوان كرد و گفت: گل نرگس جزو گونه هاى قابل بهره بردارى مجاز مشروط است به اين صورت كه تنها شاخه گل مورد بهره بردارى قرار مى گيرد و برداشت پياز آن مجاز نيست.وى افزود: گل نرگس معمولاً در مناطقى كه از دماى كمترى برخوردار است، رويش دارد و فصل گل دهى گل نرگس در بهمن و اسفند ماه است .

[مهسا جزينى]

روستاى خفر به مقصد گردشگرى طبيعى ايران با استانداردهاى بين المللى تبديل مى شود؛ زيرا نخستين روستايى است كه براى آن طرح مديريت گردشگرى و دفترچه كدهاى رفتارى نوشته شده است.

اين روستا با توجه به قرارگرفتن در مسير صعود قله هاى دنا و جاذبه هاى منحصر به فرد طبيعى از موقعيت خاصى برخورداراست. نكته جالب اين كه آماده سازى روستا كه هم اكنون مراحل پايانى خود را طى مى كند از سوى نهادهاى مدنى و انجمن هايى كه در حوزه گردشگرى، ميراث فرهنگى و محيط زيست فعاليت مى كنند در حال انجام است، اين انجمن ها وظايفى چون آموزش گروه هاى محلى، آموزش و تجهيز گروه هاى كوهنوردى و انجام فعاليت هاى مربوط به آموزش گردشگرى در روستا را بر عهده دارند. قرار است بعد از انجام مقدمات و آموزش هاى لازم به بوميان منطقه كار معرفى اين روستا به آژانس هاى گردشگرى آغاز شود.
* فعاليت آموزشى ۱۳ انجمن
حامد مشيرى، مسئول انجمن طرح سرزمين (يكى از انجمن هاى دخيل در طرح) مى گويد: براساس برنامه كمك هاى كوچك محيط زيست جهانى وابسته به يو ان دى پى، ۲ برنامه هدف براى اين روستا طرح ريزى شده است. يكى اينكه جامعه محلى روستا براى ورود به چرخه اكوتوريسم آماده شود و دوم بتواند به واسطه آن معيشت پايدار و اشتغال جديد براى ساكنان خود فراهم كند. در واقع جلوگيرى از مهاجرت بوميان و ماندن در روستا يكى از اهداف اين طرح است.
به گفته وى روستا هايى كه در حاشيه مناطق حفاظت شده و پارك هاى ملى قراردارند اين ظرفيت را دارند كه در صورت تبديل شدن به روستاى هدف گردشگرى آن هم بدون برنامه به منطقه آسيب وارد كنند. هجوم بى محاباى گردشگر بدون انجام يكسرى مقدمات قبلى، آموزش و هماهنگى با مردم محلى مى تواند يك منطقه حفاظت شده را در معرض خطر قرار دهد. وى مى گويد خطر ديگر هجوم گردشگر، از بين رفتن فرهنگ بومى روستا است كه بايد براى همه اين مسائل قبل از معرفى محل به عنوان يك روستاى گردشگرى برنامه ريزى كرد. وى درباره فعاليت هايى كه طى يك و نيم سال گذشته در روستا انجام شده مى گويد: در مرحله نخست براى اعتماد سازى و تعامل با مردم چندين سفر به روستا انجام شد بعد با كمك مربى به ۱۰ نفر از مردم محلى آموزش كوهنوردى داده شده و هم اكنون يك تيم با تجهيزات كامل كوهنوردى و امداد و نجات آماده شده است. همچنين جاذبه هاى تاريخى- طبيعى و قابليت هاى روستا مانند تنگ دنا آسا، آبشار خفر و گياهان دارويى موجود در محل، غذاهاى بومى، باغ هاى سيب، صنايع دستى و آداب و رسوم روستا شناسايى و بررسى شد تا نقشه گردشگرى روستا بر اساس آن تهيه شود. مشيرى درادامه مى گويد: با توجه به اينكه يكى از اهداف طرح، ايجاد اشتغال و معيشت پايدار براى روستاييان است، قرار نيست هتلى در روستا ساخته شود بلكه از خانه هاى روستايى استفاده مى شود. به گفته او بر همين اساس تعدادى از خانه هاى روستا كه مناسب اقامت گردشگر بودند انتخاب شده اند تا درآمد آن نصيب جامعه محلى شود. وى در همين زمينه مى گويد: به عده اى از بوميان روستا به عنوان راهنماى گردشگرى آموزش داده شده است. مشيرى مى گويد: به زنان روستا آموزش داده شده تا صنايع دستى بومى روستا را به سمت كاربرى هاى جديد، پرمصرف و متنوع تغيير دهند مثلاً اگر از منجوق بافى براى توليد دستگيره استفاده مى كردند هم اكنون كاربرى هاى جديد ديگرى هم به آن اضافه كنند مانند روكش تلفن همراه. در طرح مديريت گردشگرى كه براى روستا نوشته شده مشخص است كه هر كس چه كار و خدماتى مى تواند يا بايد انجام دهد. مشيرى مى گويد همه فعاليت هايى كه در راستاى صنعت گردشگرى طبيعى روستا مى تواند تبلور يابد در اين طرح آمده است. مثلاً او به نوعى نان سنتى روستا به نام نان تيرى اشاره مى كند و مى گويد عده اى وظيفه پخت اين نان وتهيه غذاى گردشگر را بر عهده دارند. او درباره دفترچه كدهاى رفتارى در روستا مى گويد: اين دفترچه ها بر اساس استاندارد بين المللى تدوين شده اما در حوزه گردشگرى در ايران طرح بسيار جديد است. در اين دفترچه ها كه بين گردشگران توزيع مى شود مطالبى نوشته شده و درباره يكسرى اصول و ضوابط روستا، مردم، فرهنگ و... توضيح مى دهد؛ مثلاً اينكه چه نوع رفتارى نبايد در روستا انجام داد يا به چه چيزهايى بايد احترام گذاشت يا چه رفتارهايى مردم روستا را ناراحت مى كند و بايد از آن اجتناب شود. به گفته مشيرى اين دفترچه بايدها و نبايدهاى رفتارى را به گردشگران آموزش مى دهد.
مشيرى از جمله موارد ديگرى كه بايد در اين روستا عملى شود را بحث كاهش توليد زباله عنوان مى كند و مى گويد: بحث بازيافت زباله وتوليد كود كمپوست از زباله هاى بازيافتى هم اكنون در دست اجراست. مشيرى مى گويد: علاوه بر اينكه توليد زباله در روستا بايد كاهش يابد زباله هاى بازيافتى مانند شيشه پلاستيك كاغذ و... نيز قرار است جمع آورى و از سوى خود روستاييان به فروش رسد. به گفته او پيش از اين مردم زباله هاى خود را درسرچشمه روستا مى ريختند و آب را در مبدأ آلوده مى كردند. اين در شرايطى است كه در رويكرد جديد، روستا به محلى نياز دارد كه بتواند زباله هاى خود را آنجا دفن كند. اما به گفته مشيرى به علت برخى مسائل اين امر هنوز محقق نشده است. روستاى خفر به لحاظ تقسيمات كشورى در محدوده استان اصفهان واقع شده اما به لحاظ تقسيمات زيست محيطى در منطقه حفاظت شده دنا قراردارد كه مديريت آن با استان كهگيلويه و بوير احمد است. اين چندپارگى يا چندگانگى در مديريت موجب شده كه بحث تعيين محلى براى دفن زباله هاى روستا همچنان معلق باقى بماند. وى مى گويد: براى همين اجازه دفن زباله در آن صادر نمى شود. به گفته مشيرى خفر به علت اينكه كمپ صعود به دناست از آرامش و آب و هوايى كوهستانى برخوردار است و مى تواند مركزى مناسب براى فعاليت ها و ورزش هاى برف و يخ باشد. به گفته وى در صورت رعايت اصول زيست محيطى قابليت بسيار خوبى براى حضور گردشگر در اين منطقه وجود دارد.

[مسعود احمدى]

استان پرجاذبه كردستان از شمال به استان هاى آذربايجان غربى و زنجان و از جنوب به استان كرمانشاه و از شرق به استان همدان محدود است.
آب و هواى استان در ناحيه شمالى آب و هواى نسبتاً سرد و در نواحى جنوبى معتدل كوهستانى است و داراى فلات هاى مرتفع و خشك و دشت هاى حاصلخيز مانند دشت مريوان، دشت اوباتو، دشت ئيلاق يا دهگلان، دشت قروه و دشت كامياران است.
رودهاى استان با توجه به وضع طبيعى و توپوگرافى منطقه داراى مشخصات خاصى هستند.
كوه هاى كردستان قسمتى از كوه هاى غرب ايران را تشكيل داده اند و مهم ترين آنها عبارتند از: برانان در شرق چهل چشمه (چهل چمه) به ارتفاع ۳ هزار و ۱۲۰ متر در غرب ديواندره، كوه عوالان به ارتفاع ۲ هزار و ۶۶۵ متر در ميان گاورود و كامياران، قره داغ به ارتفاع ۳ هزار و ۱۲۰ متر در شمال بيجار، گوژه به ارتفاع ۲ هزار و ۶۶۶ متر در بين دهگلان و سنندج، كوه آبيدر به ارتفاع ۲ هزار و ۵۵۵ متر در سنندج وكوه بزرگ شاهو به ارتفاع ۳ هزار و ۳۲۵ متر كه بلندترين كوهستان استان است. استان كردستان به سبب پيشينه تاريخى خود كه در اعماق ايران زمين ريشه دوانده و نيز به علت گستره زيباى جغرافيايى همانند نگينى در پهناى ايران زمين مى درخشد و حائز جاذبه هاى تاريخى، فرهنگى و طبيعى است.
* استانى با جاذبه هاى خاص
استان كردستان داراى جاذبه هاى گردشگرى مهمى مانند مسجد دارالاحسان، عمارت آصف الديوان متعلق به دوران صفويه، بقعه باباگرگر در شهرستان قروه و آثار متعدد ديگر مانند درياچه طبيعى زريوار شهرستان مريوان، سد شهيد كاظمى سقز، سد وحدت (قشلاق) و رودخانه قزل اوزن كه از كوه هاى چهل چشمه سرچشمه مى گيرد، است.
رودخانه قشلاق، رودخانه سيروان، چشمه باباگرگر در ۱۸كيلومترى شمال شهر قروه و چشمه گواز در ۵۰ كيلومترى شمال غربى كامياران از ديگر جاذبه هاى گردشگرى استان كردستان است. زيبايى هاى استان كردستان هر ساله با آغاز فصل بهار شكوهى ديدنى به استان مى بخشند و مسافران نوروزى را از اقصى نقاط كشور به خود جذب مى كنند.
* كردستان،ميزبان گردشگران نوروزى
مسئولان سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كردستان به عنوان متوليان بخش گردشگرى هر ساله با نزديك شدن به فصل بهار و آغاز مسافرت هاى نوروزى تدابير خاصى را به منظور جذب گردشگر مى انديشند.
على فعله گرى سرپرست سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كردستان در اين باره مى گويد: امسال با هدف معرفى جاذبه ها و توانايى هاى توريستى استان كردستان نمايشگاهى با عنوان سفر و جهانگردى با كمك مؤسسات توريستى و اماكن اقامتى استان داير شد.
به گفته وى، نمايشگاه سفر و جهانگردى كه اخيراً در محل دايمى نمايشگاه هاى صنايع دستى كردستان در خيابان پاسداران شهر سنندج پذيراى بازديدكنندگان و علاقه مندان بود.
وى هدف از برپايى اين نمايشگاه را بالابردن سطح آگاهى مردم در زمينه سفر و گردشگرى، نهادينه كردن امر گردشگرى و شناساندن پتانسيل هاى گردشگرى استان كردستان به مسافران و مردم عنوان كرد.
به گفته وى در اين نمايشگاه شركت هاى گردشگرى اطلاعات و نقشه هاى راهنما را به منظور آشنايى مردم با تورهاى مسافرتى در معرض ديد آنان قرار دادند. وى همچنين از بازسازى خانه كرد سنندج براى پذيرايى از ميهمانان نوروزى خبر داده و مى گويد: در راستاى اجراى اين طرح ۲۵ عدد از مجسمه هاى نمونه موزه مردم شناسى سنندج (خانه كرد) مرمت و بازسازى شد.
به گفته وى، مجسمه هاى نمونه قبلى كه نمايانگر تعدادى از مشاغل و سنت هاى شهرى و روستايى است از جنس فايبرگلاس ساخته شده و از فرهنگ مناطق مختلف استان الگوبردارى شده است.
فعله گرى در ادامه از حمايت استاندارى كردستان از بخش گردشگرى خبر داد و مى گويد: با حمايت هاى استاندارى كردستان بسيارى از مصوبات سفر رياست محترم جمهورى به استان كردستان در گردشگرى يا تحقق يافته است يا در مرحله اجراست.
وى با بيان اينكه پارسال بيش از ۷۰۰ هزار گردشگر داخلى و خارجى از استان كردستان ديدن كرده اند، مى گويد: استان كردستان امسال نيز آماده پذيرايى از ميهمانان نوروزى است.