Iran Newspaper - سلامت

] مريم وادى پور[

ديگر آن دوره ها گذشت كه عده اى بخصوص نوجوان ها به خاطر يافتن به اصطلاح «پرستيژ»، آنقدر چشم خود را به كتابى كه مى خواندند نزديك مى كردند و به حدى به تلويزيون از نزديك زل مى زدند تا نمره چشم شان حداقل ۲۵ صدم ضعيف شده و به دنبال آن «عينكى» شوند. اگر آنها مى دانستند روزى خلاص شدن از عينك به آرزوى خيلى ها تبديل مى شود، هيچ وقت اين كار را نمى كردند.جاى غصه نيست چون همزمان با تلاش اين عده براى ضعيف كردن نمره چشم، پزشكان نيز تلاش مى كردند تا راه هايى براى كاهش آسيب هاى چشمى و برداشتن عينك پيدا كنند.

ليزيك، شيوه جراحى است كه مى تواند طيف وسيعى از نزديك بينى، دوربينى و آستيگماتيسم چشم را اصلاح كند. اولين عمل مشابه ليزيك با عنوان كراتوميليوزيس در سال ۱۹۶۳ انجام شده است و با پيشرفت علم، ليزر اكسايمر بيش از ۲۰ سال انجام شد. برداشتن لايه اى نازك از قرنيه و انجام ليزر زير آن در سال ۱۹۹۱ موجب شكل گيرى عمل جراحى انكسارى ليزيك شد.
بسيارى افراد به علت ناآشنايى با چگونگى انجام اين عمل، محدوديت هاى آن، ريسك پذيرى و به خصوص نحوه مراقبت پس از عمل ممكن است به كارهايى دست بزنند كه موجب آسيب بيشتر چشم مى شود.دكتر محمدامين سيديان، چشم پزشك و فوق تخصص قرنيه در گفت وگو با «ايران» با بيان اين كه ليزر و ليزيك، يك روش از ميان روش هاى مختلفى است كه عيوب انكسارى چشم به وسيله آنها اصلاح مى شود، مى گويد: عيب انكسارى هنگامى ايجاد مى شود كه قدرت انكسارى قرنيه و عدسى مناسب نيست و تصوير اشيا روى شبكيه نمى افتد، در اين صورت لازم است از عينك يا لنز تماسى براى بهتر ديدن كمك گرفت.
وى با اشاره به اين كه ليزر و ليزيك موجب مى شود تصوير به شكل مناسب روى شبكيه بيفتد، مى افزايد: در شيوه اى از درمان انحناى قرنيه را تغيير مى دهند و قدرت انكسارى آن را براساس نزديك بينى يا دوربينى، كمتر يا بيشتر مى كنند، اين روش شايع براى ليزر قرنيه است كه به وسيله آن عيب انكسارى چشم اصلاح مى شود.دكتر محمد زارع جوشقانى، معاون آموزشى بيمارستان لبافى نژاد نيز با بيان اين كه اعمال جراحى PRK كه در آنها قرنيه چشم با چاقو برش داده مى شد هم اكنون از رده خارج شده است، مى گويد: «امروزه با كمك اشعه ليزر سطح قرنيه تراش داده و صاف يا گود» مى شود.» وى با بيان اين كه اعمال جراحى كه روى قرنيه انجام مى شود به ضخامت و انحناى قرنيه وابسته است، مى گويد: اگر قرنيه چشم نازك يا شماره چشم بيشتر از حد لازم باشد كه تراش دادن آن، قرنيه را نازك مى كند، عمل ليزيك خطرناك خواهد بود و در آينده موجب ايجاد قوز قرنيه مى شود. به عبارتى اعمال جراحى اصلاح عيوب انكسارى محدوديت هايى دارند و روش هاى مختلفى براى درمان وجوددارد.دكتر سيديان نيز با بيان اين كه ايران هم اكنون از نظر اعمال جراحى ليزيك درحد كشورهاى پيشرفته اروپايى و آمريكاى شمالى است، توضيح مى دهد: همچنين ايران ازنظر دستگاه ها و تكنولوژى درمان عيوب انكسارى چشم با همه كشورهاى پيشرفته برابرى مى كند. به تازگى نيز دستگاهى با عنوان كنسرتو در عمل ليزيك استفاده مى شود كه هم اكنون فقط هفت كشور دنيا به اين دستگاه دسترسى دارند كه يكى از آنها ايران است.
وى با بيان اين كه دو روش براى اصلاح عيوب چشم وجوددارد، اظهار مى كند: در ليزيك لايه اى خيلى نازك از سطح قرنيه برداشته و زير اين لايه عمل ليزر انجام مى شود و دوباره لايه به جاى خود برگردانده مى شود. شيوه اى ديگر ليزر سطحى است كه در آن برشى روى قرنيه داده نشده و لايه بردارى صورت نمى گيرد بلكه ليزر مستقيم به سطح قرنيه تابانده مى شود.
دكتر سيديان درباره بهترين افراد كانديد براى انجام عمل ليزيك و درصد موفقيت اين عمل مى گويد: اين عمل با توجه به شماره چشم بيمار متفاوت خواهدبود. در نزديك بينى تا زير ۱۰ نمره مى توان تا ۹۰ درصد اطمينان به صفر شدن نمره چشم داشت و فقط در پنج درصد موارد ممكن است درصدى از نمره چشم باقى بماند. در آستيگماتيسم هاى بالا نيز احتمال اين كه عيب چشم به صورت كامل از بين نرود بيشتر است يعنى در ۳۰ درصد آستيگماتيسم هاى بالاى سه نمره احتمال باقى ماندن نمره چشم وجوددارد.وى با بيان اين كه در دوربينى بالا نيز فقط تا ۵ نمره، اصلاح عيب چشم ممكن است، مى افزايد: سن كسانى كه تمايل به انجام عمل ليزيك دارند بايد حتماً بيش از ۱۹ سال باشد، در ۱‎/۵ سال اخير نمره چشم آنها تغييرى نكرده باشد، بيمارى سيستميك و عمومى نداشته باشد و قرنيه چشم آنها منظم بوده و ضخامت كافى را داشته باشد. در اين صورت معمولاً اصلاح نزديك بينى تا ۱۰ نمره امكان پذير است و در چشم هاى بالاى ۱۰ نمره بهتر است عمل ليزيك انجام نشده و از روش هاى لنز داخل چشمى استفاده شود.به گفته اين فوق تخصص قرنيه در عمل ليزيك نيز همانند هر عمل جراحى ديگر، احتمال ايجاد عارضه وجود دارد كه درصد آن بسيار كم است و فقط در ۵ تا ۱۰ درصد موارد ممكن است كه ميزانى از نمره چشم باقى بماند، اما به هرحال ليزيك بخصوص با دستگاه هاى جديدى چون كنسرتو، عمل ايمنى است و عوارض درازمدت به خصوص تأثيرى بر پيرچشمى ندارد.
وى توضيح مى دهد: احتمال برگشت شماره چشم در اين عمل حدود دو درصد است كه معمولاً در شماره هاى بالاى چشم رخ مى دهد و اگر انتخاب بيمار مناسب باشد، هيچ مشكلى پيش نمى آيد.وى با بيان اين كه كنسرتو، آخرين نسل دستگاه هاى اگزايمرليزر است مى گويد: تمايز اصلى اين دستگاه، سرعت بسيار زياد است كه دو خصوصيت را با خود به همراه دارد. يعنى مدت زمانى كه قرنيه در معرض فضاى باز است و احتمال خشك شدن آن را كاهش مى دهد و درنتيجه عفونت نيز وجود نخواهد داشت. به علاوه در كنسرتو سرعت دستگاهى كه حركت هاى چشم را دنبال مى كند، بسيار زياد است و حتى ممكن است اين دستگاه در آينده در درمان پيرچشمى نيز مؤثر باشد.