[على رضايى]
سيزدهمين دوره جام ملت هاى هندبال آسيا با قهرمانى كره جنوبى خاتمه يافت. چشم بادامى ها با پيروزى ۲۷ بر ۲۱ مقابل كويت در ديدار نهايى، بارديگر شايستگى هايشان را به اثبات رساندند. اين هفتمين قهرمانى كره اى ها در هندبال قاره كهن بود. پرافتخارترين تيم قاره كهن ۳ عنوان نايب قهرمانى را نيز در كارنامه دارد كه در مقابل كارنامه عملكرد كويتى ها در تاريخ جام ملت ها چشمگيرتر است. كويت تاكنون چهار عنوان قهرمانى، دو نايب قهرمانى و چهار نشان سومى كسب كرده كه سه مرتبه آن به دوره هاى دهم، يازدهم و دوازدهم برمى گردد. كارشناسان اين قهرمانى هاى كويتى ها را بى ربط با حضور يكى از هموطنان آنها (احمدالصباح) بر مسند رياست كنفدراسيون آسيا نمى دانند. اگرچه كويت همواره يكى از قدرت هاى برتر قاره بوده و با پيشرفت فراوانى كه داشته است حتى در ميادين جهانى نيز حرف هايى براى گفتن دارد.
اما كسب نشان سوم عربستانى ها در اصفهان جالب توجه است. اين براى دومين مرتبه در تاريخ است كه عربستانى ها به اين مهم مى رسند. پيش تر، آنها در دهمين دوره رقابت هاى جام ملت هاى آسيا، بر سكوى سوم آسيا تكيه زده بودند. عنوان سومى عربستان در سيزدهمين دوره جام ملت ها با پيروزى ميليمترى (۲۳-۲۴) اين تيم مقابل ايران در ديدار جنجالى رده بندى به دست آمد تا شانس حضور ايران در جام جهانى ۲۰۰۹ كرواسى را بگيرد. هرچند برخى ها تيم كشورمان را ناكام بزرگ اين دوره از جام ملت ها معرفى كردند. اما بررسى كيفيت كار تيم ايران و نيز در نظر گرفتن تاريخچه هندبال قاره آسيا نشان مى دهد تيم كشورمان خوش اقبال تر از ژاپن، قطر و... بود كه با استفاده از امتياز ميزبانى به جمع چهار تيم برتر آسيا راه يابد. قطر، بحرين، ژاپن، چين، امارات و لبنان هم به ترتيب عناوين پنجم تا دوازدهم را از آن خود كردند.
سيزدهمين دوره جام ملت هاى هندبال آسيا با حرف و حديث هاى فراوان در اصفهان آغاز شد و با جنجال هاى بسيار نيز خاتمه يافت. درگيرى هايى كه بين كنفدراسيون آسيا و فدراسيون بين المللى هندبال در ماه هاى گذشته به وجود آمده بود برگزارى اين تورنمنت را در هاله اى از ابهام قرار داد اما سرانجام تحت نظارت مستقيم نمايندگان فدراسيون جهانى اين مسابقه ها به انجام رسيد تا استقلال كنفدراسيون هندبال آسيا زيرسؤال برود. مشكلاتى كه بين اين دو نهاد قاره اى و جهانى از رقابت هاى انتخابى المپيك پكن به وجود آمده بود همچنان ادامه دارد و هيچ بعيد نيست در صورت مقاومت سران كنفدراسيون آسيا شاهد تغييراتى در رأس آن باشيم. شكايت هاى پياپى قدرت هاى شرق آسيا به فدراسيون جهانى نسبت به جانبدارى كنفدراسيون آسيا از كويت وفشارهاى پشت پرده اى كه ژاپن و كره به فدراسيون جهانى وارد كرده اند، هندبال آسيا را با بحران تازه اى مواجه كرده است و تنها قدرت بالاى مالى كويتى ها و ديگر كشورهاى عربى اين كرسى را براى آنها محفوظ نگه داشته است. با اين تفاسير به نظر مى رسد فدراسيون جهانى هندبال ديگر حمايت ها و نگاه گذشته را به كنفدراسيون آسيا ندارد. پس گرفتن سهميه المپيك از كويت يكى از نشانه هاى اين ادعاست. كويتى ها كه با حمايت هاى غيرقابل باور داوران چند ماه پيش در ژاپن سهميه ورودى المپيك را از آن خود كردند با ارجاع فيلم بازيها به فدراسيون جهانى و شكايت دسته جمعى تيم هاى شرق آسيا مجبور به شركت دوباره در رقابت هاى انتخابى شدند و اين بار كه مسابقه ها با نظارت مستقيم فدراسيون جهانى برگزار شد و از حمايت هاى داوران خبرى نبود، عرصه را به كره جنوبى باختند.
آنها در جام ملت هاى آسيا هم نشان دادند توان مقابله با پيشرفت دوباره كره را ندارند. با وجود اين كه مقر كنفدراسيون هندبال آسيا در كويت بنا شده و احمد الصباح نيز رئيس هميشگى آن بوده است. اما براى نخستين بار است كه اين تيم عربى با بحرانى به نام نبود حمايت هاى داوران مواجه مى شود. مشكلاتى كه در ماه هاى گذشته هندبال آسيا با آن دست و پنجه نرم كرده به سيزدهمين دوره جام ملت هاى آسيا هم سرايت كرده بود، طورى كه تا چند روز پيش از آن برگزارى مسابقه ها در پرده اى از ابهام قرار داشت. فدراسيون جهانى نيز با تصميمى جنجال برانگيز انجام رقابت ها را تحت كنترل خود قرارداد و با ارسال ناظران و داوران اروپايى عملاً اختيار عمل را از كنفدراسيون آسيا سلب كرد. هرچند اين تصميم به مزاج تيم هاى عربى خوش نيامداما شرقى ها به خوبى از آن استقبال كردند و براى كسب سهميه ورودى جام جهانى با تمام قوا به اصفهان سفر كردند.
اجراى عدالت
الكساندر كوزوخوف يكى از ناظران فدراسيون جهانى پس از پايان رقابت ها در باره حضورش در اصفهان گفت: «اين براى نخستين بار بود كه چنين اتفاقى رخ مى داد. قبلاً ناظران جهانى در رقابت هاى آسيايى فعاليت مستقيم نداشتند. فراموش نكنيد حضور پررنگ ناظران و داوران جهانى براى رعايت شدن عدالت بوده است. سطح اين رقابت ها بالاتر از حد تصور من بود. به خصوص تيم هاى كويت، كره، ايران، عربستان و بحرين بهتر از بقيه بودند. ژاپن و چين هم بد نبودند. با روندى كه هندبال آسيا در پيش گرفته قطعاً در دو سال آينده شاهد كسب نتايج درخشان از سوى اين تيم ها خواهيم بود. كوزوخوف تأكيد كرد فدراسيون بين المللى براى كمك به قاره ها اين كار را انجام مى دهد و اگر در قاره ديگرى هم تخلفى مشاهده شود اقدامات اينچنينى صورت مى گيرد».
گفتنى است سه ناظر از كشورهاى اوكراين، روسيه و اسپانيا كه تحت هدايت كوزوخوف روس بودند سيزدهمين دوره جام ملت هاى آسيا را زير نظر داشتند. رامون خالخو اسپانيايى كه از سطح قضاوت هاى جام ملت ها رضايت داشت درباره اين مسابقات گفت: «من به عنوان ناظر فدراسيون جهانى از سطح كيفى مسابقه ها راضى هستم و داورى ها را هم كاملاً مورد تأييد قرار مى دهم. البته در ابتداى كار برخى اشتباهات وجود نداشت اما با كلاس هاى توجيهى كه هر روز تشكيل داديم و ضعف ها را برطرف كرديم اوضاع به مرور بهتر شد.
در كوران برگزارى سيزدهمين دوره جام ملت ها مشكلات عجيب و غريبى به وجود آمد. بى شك عجيب ترين آن درگيرى بين بازيكن هاى بحرين و كويت در هتل محل اقامت تيم ها و بازگشت غيرمنتظره بحرينى ها به منامه بود. بحرينى ها مدعى بودند كويت به طور عمدى بازى برده مقابل ايران را در لحظات پايانى واگذار كرده است تا زمينه هاى حذف بحرين فراهم آيد. البته حرف و حديث ها در اين باره زياد است و با وجود اين كه رحيمى رئيس فدراسيون ايران و نايب رئيس كنفدراسيون آسيا هرگونه مسائل پشت پرده به دليل رابطه دوستانه اى كه با رئيس كويتى كنفدراسيون آسيا دارد را رد مى كند اما هنوز ترديدهايى در اين باره وجود دارد. با اين همه رامون خالخو ناظر فدراسيون جهانى با نادرست خواندن ترك مسابقه توسط بحرينى ها مى گويد: «اين اشتباه بزرگى بود كه بحرينى ها مرتكب شدند. هيچ تيمى نبايد در ميانه تورنمنت بازى ها را ترك كند. آنها بايد مى ماندند و با هم صحبت مى كرديم. بى شك فدراسيون جهانى از كنار اين مسئله به سادگى عبور نمى كند.»
شايعه دوپينگ بازيكن هاى عربستانى و حضور نيافتن يكى از بازيكن هاى اين تيم در اتاق آزمايش دوپينگ و پس ازآن پيشنهاد دريافت رشوه براى لاپوشانى اين موضوع نيز از جمله اتفاقات ديگر اين تورنمنت بود. سيزدهمين دوره جام ملت هاى آسيا يك نكته بارز ديگر هم با ادوار گذشته داشت و آن حضور چشمگير تماشاچيان اصفهانى به خصوص هنگام برگزارى بازى هاى تيم ايران بود. از اين اتفاق خرسند همه تيم هاى آسيايى شگفت زده شدند و ناظران جهانى نيز آن را بسيار مهم دانستند.
يك فرصت بزرگ
بدون ترديد ميزبانى جام ملت هاى آسيا فرصت بزرگى بود تا تيم ايران براى نخستين بار به مرحله نهايى رقابت هاى جام جهانى صعود كند اما اين موقعيت به راحتى از دست رفت. تيم كشورمان اگرچه در گام نخست با نتيجه ۲۸ـ۳۶ از سد چين گذشت و در مسابقه دوم نيز لبنان را ۳۴ بر ۲۷ از پيش رو برداشت اما نداشتن تنوع تاكتيكى در ديگر ديدارها تيم ملى را به بن بست رساند. به طورى كه در چهار بازى بعدى تنها يك بار و با حرف و حديث فراوان برنده از زمين خارج شد. شاگردان يورى حكيم اف مقابل بحرين در حالى كه نيمه نخست را ۲۰ بر ۱۸ پيروز بودند. در نهايت ۳۲ـ۳۳ بازنده شدند، در برابر كويت پيروزى ۳۵ بر ۳۴ را رقم زدند اما در مواجه با كره جنوبى و عربستان به ترتيب ۳۳ بر ۲۴ و ۲۴ بر ۲۳ شكست را پذيرفتند تا جايگاه چهارمى دوره قبل را تكرار كنند. شايد اگر هر يك از تيم هاى حاضر در جام ملت ها از پشتوانه تحسين برانگيز تماشاگران ايران برخوردار بودند نتيجه اى به مراتب بهتر از آنچه نصيب تيم كشورمان شد را از آن خود مى كردند اما يورى حكيم اف و شاگردانش به اين شانس بزرگ پشت پا زدند و انتقادهايى را هم متوجه خود ديدند. تيم ايران با در نظر گرفتن رتبه اى كه در جدول رده بندى از آن خود كرد نسبت به دوره پيشين هيچ پيشرفتى نداشت و اين در حالى بود كه از امتياز ميزبانى برخوردار بود. هرچند كه مسئولان هندبال كشور در توجيه اين ناكامى تزريق برخى نيروهاى جوان به تركيب تيم و سرمايه گذارى براى بازى هاى آسيايى ۲۰۱۰ گوانگ ژو را مطرح مى كنند اما اگر واقع بين باشيم اشكالات فنى بسيارى را در تيم ايران ديديم كه تا پايان مسابقات پابر جا ماند و هيچ تلاشى از سوى كادر فنى براى رفع آن به چشم نيامد. شايد مهم ترين ضعف تيم ايران در بازى هاى مهم واگذارى نيمه مربيان بود. جداى از بازى با كويت در ساير ديدارهاى حساس، حريفان نيمه مربيان را از چنگ كادر فنى تيم ايران در آوردند و اين انكارناپذير است. ضعف قواى جسمانى هم در بين بازيكنان ايرانى مشهود بود كه گروهى اين موضوع را به باور نداشتن كليم اف به بدنسازى اختصاصى ربط مى دهند. تيم ملى كه با تاكتيكى يكنواخت مقابل همه حريفان تنها به شكافتن عمق خط دفاعى آنها چشم داشت كمتر از گوش ها و بازيكن هاى بغل زن بهره مى گرفت و بدين ترتيب بودكه وقتى با دفاع فشرده اى مثل كره مواجه شد به بن بست رسيد. هرچند در پايان تورنمنت رحيم مؤمنى زاده به عنوان بهترين بغل زن چپ آسيا انتخاب شد اما اين بازيكن همواره با جهش هاى بلندى كه داشت در پستى ديگر انجام وظيفه مى كرد تا راهگشا و تاج بخش به عنوان دو بغل زن در تركيب تيم ملى قرار گيرند. شايد تيم ايران جزو معدود تيم هاى جام ملت ها بود كه كمترين كارايى را در استفاده از بازيكن هاى بغل زن داشت. ناهماهنگى ها در دفاع كه با حركت سريع مهاجمان حريف شكافته مى شد و نيز استفاده نكردن از توپ هاى ريباند شده و دوم هم جزو نكات بارزى بود كه در بازى تيم كشورمان به چشم مى آمد. مجموع اين مشكلات و عواملى ديگر مثل مشكلات روحى دست به دست هم دادند تاهندبال ايران يك فرصت بزرگ را براى رسيدن به دروازه هاى جهانى از دست بدهد. عليرضا رحيمى رئيس فدراسيون هندبال با اشاره به رقابت هاى جام ملت هاى آسيا مى گويد: «به قرار گرفتن روى سكوها خيلى اميدوار بوديم و اين يك افتخار واقعى بود اما بايد نقاط ضعف خود را برطرف كنيم تا در آينده به اهدافمان دست يابيم. قصد توجيه ندارم اما غيبت چند بازيكن سرنوشت ساز به خاطر مصدوميت ۳۰درصد از توان ما را كم كرد. با اين حال اعتراف مى كنم ساير تيم ها نيز بازيكنان مصدوم داشتند. به هرحال شايد تا سال ها چنين فرصتى نصيب تيم ايران نشود و بايد به راهمان براى پيشرفت ادامه بدهيم». وى در تشريح مشكلات تيم ملى در اين دوره از مسابقه ها توضيح مى دهد: «بازيكن ها تلاش خود را كردند. از عملكرد آنها راضى ام و در پى توجيه ناكامى نيستم. فكر مى كنم تيم ما بدنسازى خوبى نكرد. البته با مشكلات خاصى نيز مواجه شديم. از طرفى نمى توانستيم ليگ را تعطيل كنيم و از طرفى ديگر برخى از باشگاه ها نيز بدنسازى خوبى نداشتند.»
درخصوص مشكلات تيم ملى ايران تاكاشى گامو سرمربى تيم ژاپن نظر جالبى ارائه كرده است. وى پس از تماشاى دو، سه بازى تيم ايران مدعى شد اين تيم از ناهماهنگى بازيكنانش رنج مى برد و با اين كه بازيكن هايى بلندقد و با فيزيك مناسب در اختيار دارد اما بيشتر به حركات انفرادى دل مى بندد و از كارهاى گروهى در اين تيم خبرى نيست.
ضعف جسمانى
|
|
|
هانى زمانى عضو باسابقه تيم ملى هندبال در بررسى علل ناكامى تيم كشورمان ضعف قواى جسمانى و مشكلات دفاعى رامدنظر قرار مى دهد. وى مى گويد: «بعداز چند بازى ديگر هيچ نيرويى برايمان باقى نمانده بود. از طرفى مشكل اصلى ما در خط دفاع است كه بازيكنان حريف به راحتى به سمت دروازه ما يورش مى آوردند. در بسيارى از لحظات حتى نحوه جايگيرى بازيكنان بسيار اشتباه بود و اين عامل را كسانى كه از هندبال سررشته دارند تأييد مى كنند. رحيم مؤمنى زاده كه در تيم منتخب آسيا نيز جاى گرفته است در تأييد حرف هاى همتيمى خود مى گويد: «حبيبى و صادقى دو مربى تيم ملى با بچه ها كار بدنسازى مى كردند اما يورى كليم اف ، سرمربى تيم اعتقاد چندانى به بدنسازى نداشت. ما در نيمه هاى دوم كم مى آورديم كه اين به بدنسازى بر مى گشت. البته فكر مى كنم از لحاظ تاكتيكى مشكلى نداشتيم و اگر رجبى و پيمان صادقى قبل از شروع رقابت ها مصدوم نمى شدند وضع تيم ما خيلى بهتر مى شد.» محسن اخگر يكى از اعضاى كادر فنى تيم ملى نوع برنامه ريزى فدراسيون و تصميم هاى نامناسب سرمربى تيم را جزو عوامل شكست تيم ايران در راه صعود به جام جهانى عنوان مى كند. وى البته پا را فراتر مى گذارد و با بيان اين كه كليم اف در آرايش بازيكنان در زمين خوب عمل نمى كند يادآور مى شود بازيكن بزرگ سال هاى دور شوروى سابق مربى بزرگى نمى تواند باشد و به همين خاطر كادر فنى تيم ملى از پتانسيل بالاى بازيكن ها بهره لازم را نگرفته است. كيوان صادقى يكى ديگر از مربيان تيم ملى نيز گفته است: تيم ايران با سيستم يكنواختى به مصاف حريفان رفت و اين موضوع باعث شد تا حريفان به راحتى تاكتيك هاى تيم ايران را خنثى كنند. اين مربى تأكيد مى كند: براى بهبود شرايط و پيشرفت بيشتر بايد كار كارشناسى صورت گيرد و فدراسيون نيز با در نظر گرفتن همه جوانب تصميم درستى را اتخاذ كند. صادقى همچنين مى گويد: «تيم ما با مشكلات بدنى زيادى مواجه بود. بچه ها در نيمه نخست خوب كار مى كردند اما در وقت دوم ديگر توان مقابله با حريف را نداشتند و اشتباهات مكررى از آنها سر مى زد. از طرفى يورى كليم اف به پيشنهاد همكارانش براى تغيير سيستم توجهى نداشت و در نهايت هيچ تغييرى در تاكتيك ها نديديم. نمى دانم چرا يورى كليم اف معتقد است تيم ملى هميشه با سيستم يكنواختى كار كند »
قاسم شعبانپور سرمربى سابق تيم كابل خودرو سبزوار و مدير فنى تيم جوانان ايران هم نسبت به تاكتيك و كيفيت بازى هاى تيم ملى نگاه خوشبيانه اى ندارد. اين كارشناس توضيح مى دهد: «ما وقتى كه حريفان تغيير سيستم مى دادند توانايى كوچينگ تيم ملى را نداشتيم و حتى در بازى با عربستان در دقايقى كه حريف دو يار كمتر داشت با همان تدبير قبلى به كارمان ادامه داديم و علاوه بر اين كه گلى به ثمر رسانديم از حريف گل هم دريافت كرديم. اين موضوع اصلاً خوشايند نيست. از طرفى ارنج تيم ما خوب نبود و بازيكنى كه بارها توپ خراب مى كرد يار تعويضى نداشت. در خط دفاع نيز بسيار باز بازى مى كرديم.»
بررسى هاى كارشناسان و نظرات مربيان و بازيكنان انتقادهايى را متوجه يورى كليم اف سرمربى روس و پا به سن گذاشته تيم ملى مى كند. برخى ها معتقدند با وجود خدمات مؤثرى كه اين مربى در سال هاى قبل در هندبال ايران داشته است ديگر حرف تازه اى براى پيشبرد اهداف تيم ملى ندارد و عمر مربيگرى اش در تيم ملى ايران به سر آمده است.
رحيمى رئيس فدراسيون هندبال در اين باره مى گويد: كليم اف از ما درخواست قطع همكارى كرده و با اين پيشنهاد موافقت كرده ايم. تلاشمان بر اين است يك مربى بزرگتر جذب كنيم. اميدواريم رئيس فدراسيون بازنگرى به برنامه هاى خود و همكارانش را نيز داشته باشد. وقتى سرمربى تيم ملى يكى دو روز پس از قرعه كشى جام ملت ها حتى از نام حريفان خود آگاه نيست و در تماس خبرنگار «ايران» با تلفن همراهش، اقدام به يادداشت نام رقبا مى كند، نمى توان اين بى تفاوتى را تنها به نام سرمربى خارجى تيم ملى ثبت كرد.