استان قم ۲ سال پس از سفر استانى هيأت دولت به اين منطقه، اخيراً ميزبان گروهى از خبرنگاران بود تا از نحوه كار و ميزان پيشرفت پروژه هاى مهم آموزشى، فرهنگى، صنعتى ، ورزشى، بهداشتى و... اين استان بازديد كنند.
سفر خبرنگاران به استانها كه اكنون مانند سفرهاى استانى دولت روال منظم و مستمرى به خود گرفته است بنا به درخواست اصحاب مطبوعات و با همراهى و همكارى دفتر رياست جمهورى صورت مى گيرد.
پس از آن كه اولين دوره سفرهاى استانى دولت به تمام مناطق كشور پايان يافت ، حضور خبرنگاران در استان هاى مختلف كشور براى ارزيابى ميزان پيشرفت اين پروژه ها به يك ضرورت تبديل شد. بويژه آن كه منتقدان و مخالفان اين سفرهاى استانى دولت همچنان بر اثرات ناچيز اين سفرها تأكيد داشتند . اما استقبال دولت از حضور خبرنگاران در استان ها و مهيا ساختن امكانات بازديد نمايندگان رسانه ها از پروژه هاى در حال اجرا فرصتى ساخت تا اصحاب رسانه كه بر خلاف روال معمول به استناد آمار و ارقام مديران و مسئولان ، خبرها و گزارش هاى خود رامنتشر مى كردند، اين بار به زبان خود روايت كنند. بخصوص آن كه در اين سفرها به هنگام بازديد از پروژه ها تمام مسئولان استانى در دسترس خبرنگاران قرار دارند و امكان هرگونه پرسش و پاسخ و تطبيق آمارهاى اعلام شده با ميزان پيشرفت طرح هاى در دست اجرا بيش از پيش وجود دارد.
مرورى بر عملكرد رسانه ها در اين سفرها و استخدام واژه هايى كه خبرنگاران براى توصيف مشاهدات خودبه كار گرفته اند نشانگر افزايش اعتماد رسانه اى به تحقق وعده هايى است كه در سفرهاى استانى دولت در قالب مصوبه و يا توافق داده شده است.
بويژه آنجا كه خبرنگاران درمناطق محروم و دورافتاده تلاش هاى شبانه روزى مسئولان و مديران را ديده اند يا با مشاهده سربرآوردن ساختمان هاى بلند، زيبا و مستحكم در كنار جاده ها و در دل بيابان هاى تشنه و محروم بامردمانى قانع و خونگرم ، مضمون روايت هاى خود را به قلم صادق سپرده اند . روايت هايى كه در كوير، بيابان، شهر ، روستا و ... گواهى تلاش و خدمت روزافزون داده اند. آنچه گزارشگران در اين سفرها مى بينندگاه چنان باورنكردنى و دور از تصور آنها بوده كه اين سفرها را سفر به سرزمين هاى ناشناخته شبيه تر مى كند. اين تشبيه زمانى به نوشته هاى خبرنگاران راه يافت كه در زير تيغ آفتاب ، در سوز سرما و در دل منطقه اى فراموش شده به ثمر نشستن تلاش هايى را مشاهده كردند كه در سفرهاى استانى دولت تصويب شده بود.
نه تنها خبرنگاران كه حتى بوميان اين گونه مناطق به رسم عادت مألوف ساليان گذشته تصور نمى كردند كسى به خاطر آنها رنج ببرد. حقيقت اين است كه دراين سفرها واقعيت با تمام هيبت و قامت خود در مقابل ديدگان خبرنگاران قرار مى گيرد. آنجاست كه ديگر راوى فقط مى بيند نه اين كه فقط بشنود.

* در نگاه اول
شهر قم مركز استان قم و نيز مركز شهرستان قم مى باشد. اين شهر در سال ۱۳۷۵ خورشيدى به استان تبديل شد و كوچك ترين استان ايران است. قم در منطقه اى خشك و كويرى واقع گرديده است. با اين وجود به علت اهميت اين شهر، مركزى براى مهاجرت مردم از شهرها و كشورهاى گوناگون است.
قم جزو معدود شهرهاى جهان است كه تقريباً در تمام طول تاريخ اسلام فقط شيعه نشين بوده است.
ريشه نام اين شهر به «كومه» به معناى آلاچيق مانندى كه چوپانان براى استراحت مى ساختند، بازمى گردد. بنابر روايتى نيز نام قم از يك حديث منسوب به حضرت محمد (ص) پيامبر اسلام گرفته شده است.
قم چندين شهرت دارد كه از جمله آنها مى توان به اين ها اشاره كرد:
* «مجمع انصار القائم (عج)» يعنى محل تجمع ياران امام زمان.
* «مأوى للفاطميين» يعنى پناهگاه منسوبين به فاطمه زهرا سلام الله عليها.
* «شهر خون و قيام» اين عنوان به دليل نقش فعال اين شهر در تاريخ معاصر ايران و انقلاب اسلامى به اين شهر داده شده است.
* موقعيت جغرافيايى
شهرى است در حاشيه كوير، كه در فاصله ۱۴۰ كيلومترى جنوب شهر تهران قرار دارد. وسعت اين شهرستان برابر با وسعت استان قم مى باشد و داراى ۵ بخش، ۱۰ دهستان و ۳۶۳ آبادى داراى سكنه است. پنج بخش آن عبارتند از: جعفرآباد، خلجستان، مركزى، سلفچگان و كهك.
از لحاظ جغرافيايى قم همسايه جنوبى استان تهران است. درياچه حوض سلطان در استان قم و چهل كيلومترى شهر قم واقع شده است. بلندترين ارتفاعات كوهستانى اين استان در ۴۵ كيلومترى شهر قم، منطقه فردو، به نام قله برف انبار به ارتفاع ۳۱۵۰ متر مى باشد كه در فصول سرد سال يخچالى دارد كه نام اين كوه نيز برگرفته از آن است.
مساحت شهر قم حدود يازده هزار كيلومترمربع است كه اندكى از كشور لبنان بزرگ تر است.
آرامگاه و حرم تاريخى و باستانى حضرت فاطمه معصومه دختر امام موسى كاظم (ع) و خواهر
امام رضا (ع) و مسجد جمكران و بيش از چهارصد امامزاده ديگر و حوزه ها و مدارس علميه قم و مساجد تاريخى و مهم مثل مسجد جامع و مسجد امام حسن (ع) و مسجد باب الجنه و مسجد رفعت و مؤسسات آموزشى و بين المللى و رودخانه قمرود با آن طغيان ها و پرآب شدن هاى قديمى كه به علت سد ۱۵ خرداد و دلايل جوى كم آب و يا بى آب شده، از جمله جاذبه هاى توريستى شهر قم مى باشند.
* موقعيت تاريخى
از لحاظ تاريخى روايت هاى گوناگونى در مورد تأسيس شهر قم وجود دارد . يك گزارش تاريخى برآن است كه شهر قم در سال هاى دور توسط مهاجرانى كه از يمن به ايران هجرت كرده بودند تأسيس شده است. روايت مستندتر حاكى از آن است كه اين شهر قدمت ۵۰۰۰ ساله دارد كه اين ادعا توسط دانشگاه آكسفورد با استناد به آزمايش كربن ، مورد تأييد واقع شده است.
* اقليم شهرستان
آب وهواى قم در طبقه بندى اقليمى كشور در زمره آب و هواى نيمه بيابانى (جزو اقليم كويرى و خشك) محسوب مى شود چون نزديك به منطقه بيابانى مركز ايران است. تابستان هاى آن گرم و خشك و زمستان هاى آن كم و بيش سرد است. اختلاف دماى سالانه نسبتاً زياد و در اغلب اوقات خشكى هوا غلبه دارد. على رغم آب و هواى خشك و نيمه بيابانى اين استان، مناطق خوش آب وهوايى اطراف شهر قم وجود دارد كه برخوردار از آب و هواى سرد كوهستانى بوده و محل مناسبى براى گذران تعطيلات و ايام گرم سال مى باشد.
* قابليت هاى استان
وجود حرم مطهر حضرت معصومه (س) و مسجد مقدس جمكران و حضور پربركت مراجع تقليد و آيات عظام اين استان را به يكى از استان هاى كليدى و مهم در كشور تبديل كرده است. به نحوى كه سالانه حدود ۱۵ ميليون نفر از سراسر ايران براى زيارت و ديدار با مراجع تقليد روانه شهرستان قم مى شوند.
۴۰ مؤسسه پژوهشى در اين استان فعاليت مى كند و ۳۰ درصد از كل چاپخانه هاى كشور در استان قم هستند.
همچنين قرار گرفتن در مسير ۱۷ استان كشور و دسترسى استان به راه آهن و راه هاى زيرزمينى بين المللى و امكان تبديل شدن قم به محل دپوى كالاهاى مورد نياز ساير استان هاى كشور از ديگر ويژگى هاى منحصر به فرد اين استان است.
وجود منطقه ويژه اقتصادى سلفچگان و پتانسيل جذب سرمايه هاى داخلى و خارجى، برخوردارى از صنعت فرش و ساير صنايع دستى، توانايى بالاى توليد محصولات دام و طيور، محصولات گلخانه اى، دانه هاى روغنى و انار، توان بالاى توليد نرم افزارهاى علوم اسلامى و فرهنگى از ديگر قابليت هاى استان است.
* در مسير سازندگى
سفر به قم با اين سؤال در ذهن خبرنگاران آغاز مى شود كه دولت نهم براى شهرى كه پايگاه اصلى و حامى بى حد و حصر انقلاب اسلامى بوده ، چه كرده است سالهاست كه از تريبون هاى مختلف و توسط مراجع دينى و كارشناسى از محروميت شهرى گفته مى شود كه در كنار تهران نشسته و شاهد آمد و رفت فراوان مقامات ارشد كشورى به مناسبت هاى مختلف به اين شهر است . آنجا كه نه دورى ازمركز كشور، نه كمبود نيروى انسانى و تحصيل كرده هيچ كدام بهانه اى براى توجيه محروميت نبوده است. اما نبود اكسير عدالت و اراده تمام عيار دولتمردان ، كامل كننده چهره محروم قم بوده است. وقتى كه در سپيده دم نيمه بهمن وارد شهر قم مى شويم اشتياق مسئولانى را مى بينيم كه براى نمايش چهره جديد اين استان درجنب و جوش اند. پرونده قم با سخنان مهندس عباس محتاج استاندار اين استان باز
مى شود.
تصويب ۱۰۰ مصوبه و توافقنامه با اعتبارى بالغ بر ۳۲۰ ميليارد ريال براى احداث زيرساخت ها، توسعه حرم مطهر حضرت معصومه (س) و توسعه خيابان هاى منتهى به مسجد مقدس جمكران براى كاهش بار ترافيكى آن، توسعه بخش بهداشت و درمان، از مهمترين مصوبات نخستين سفر استانى رئيس جمهورى و هيأت دولت به اين استان است. تا قم با همه پتانسيل ها و قابليت ها، براى ساختن زيرساخت ها توجه ويژه مسئولان ارشد نظام و سختكوشى مسئولان استانى را تجربه كند و اكنون
« عباس محتاج » كارنامه عملكرد دو ساله دولت نهم را ريز به ريز و دقيق پيش روى خبرنگاران مى گذارد.
استاندار قم اينگونه آغاز كرد: در گذشته آنچنان كه بايد و شايد اين استان موردتوجه قرار نگرفته و نياز دارد كه با توجه به اهميت اين استان براى تمامى مردم كشور مورد توجه جدى قرار بگيرد. وى با بيان اين كه دولت نهم براى رفع محروميت ها و كاستى هاى استان قم عنايت ويژه اى دارد، تصريح كرد: در جريان سفر هيأت دولت به استان، مصوبات، توافقنامه ها و اعتبارات بسيار خوبى براى جبران كاستى هاى استان تصويب شد. استاندار با بيان اين كه ۹۳ درصد از مصوبات و توافقنامه هاى نخستين سفر استانى هيأت دولت به استان قم اجرايى شده است، گفت: هفت درصد باقى مانده نيز بنا به مشكلاتى ازجمله مسائل حقوقى و فنى تاكنون اجرايى نشده است.
محتاج يادآور شد: در مجموع بيش از ۶۰۰ ميليارد ريال طرح به بهره بردارى رسيده است و اين نشان مى دهد كه دو برابر اعتباراتى كه هيأت دولت در جريان نخستين سفر خود به اين استان اختصاص داده ، هزينه شده است. وى همچنين تصريح كرد: ميزان اعتبارات عمرانى استان در دو سال گذشته نسبت به مدت مشابه حدود ۳۵ درصد افزايش يافته است.
استاندار قم در بخش ديگرى از سخنان خود با بيان اين كه سالانه حدود ۱۰ ميليون نفر از شهرستان قم ديدن مى كنند، افزود: رئيس جمهورى علاوه بر اعتبارات سفر استانى، در سال ۸۶ مبلغ ۴۴۰ ميليارد ريال و در سال ۸۷ مبلغ ۳۳۰ ميليارد ريال اعتبار براى توسعه اطراف حرم حضرت معصومه (س) و ايجاد تسهيلات براى زائرين مسجد مقدس جمكران اختصاص داد.
محتاج گفت: تخصيص چنين اعتبارى براى توسعه اماكن مقدس در شهرستان قم بى سابقه است و به طور يقين با برنامه هايى كه براى توسعه حرم حضرت معصومه و مسجد جمكران در حال طراحى است و اعتبارات خوبى كه رئيس جمهورى اختصاص دادند، به طور يقين در آينده بسيارى از مشكلات كنونى كه زائرين با آن روبه رو هستند، مرتفع خواهدشد.