محمد واعظ / استاد دانشگاه
اين كه چرا به طور پايدار بخش توليد در كشور ما از پديده اى تحت عنوان بى پولى و نقدينگى در تعارض است و از اين موضوع رنج مى برد عوامل متعددى را مى توان عنوان كرد كه به اختصار بيان مى كنم.
۱ـ متأسفانه به دليل ساختار بيمه اقتصاد ايران ماهيت فرآيندى توليد در كشور ما به اين گونه بوده و ديگر اين كه زمان برى فرآيند توليد در مقايسه با كشورهاى صنعتى بالاست. براى مثال دوره ساخت يك مجتمع مسكونى از زمان تشكيل پرونده در شهردارى تا تكميل و فروش آن زمانى طولانى تر از آن چه كه در كشورهاى صنعتى ملاحظه مى شود طول مى كشد و اين مسئله باعث بالارفتن حجم به اصطلاح خواب سرمايه كه منجر به تقاضاى نقدينگى در جامعه مى شود.
۲ـ محدود بودن ابزارهاى خريد اعتبارى براى بخش هاى توليدى مانند چك كه اصولاً كاركرد اعتبارى ندارد.
۳ـ جذابيت بخش هاى رقيب بخش توليد براى به خود كشيدن نقدينگى به طورى كه معمولاً يك يا چند بازار دارايى كاركرد تله براى نقدينگى جامعه را ايفا مى كنند.
۴ـ خود تورم نيز باعث كاهش قدرت خريد مردم شده و نقدينگى در اختيار بنگاه هاى توليدى افزايش پيدا كرده و لذا آنها مجبور به بالابردن تقاضاى اسمى خود براى نقدينگى مى شوند.
معتقدم با توجه به قدرت بالاى جذب تسهيلات بانكى توسط بخش هاى رقيب بخش توليد كه خود ناشى از بالا بردن نرخ بازدهى آن بخش هاست منابع باقى مانده بانكى كفاف بنگاه هاى توليدى را نمى دهد.
بايزيد مردوخى/ استاد دانشگاه
هنگامى كه نقدينگى تا اين حد در اقتصاد افزايش پيداكرده و موجبات فشارهاى تورمى در جامعه را مهيا مى كند، خود حكايت از آن دارد كه زمينه و بسترسازى مناسب براى سرمايه گذارى در جامعه فراهم شده ولى اين نقدينگى ها به تشكيل سرمايه منجر نمى گردند.
از اين رو به دليل اين كه نقدينگى عمدتاً از منشأ هزينه هاى مصرفى سرچشمه گرفته و صرف انجام اين هزينه ها مى شود و از طرف ديگر به دليل اين كه دروازه هاى وارداتى باز و فراوان بوده نتيجه اى جز افزودن فشارهاى تورمى به بار نخواهد آمد.
براى عقيم سازى آثار نقدينگى موارد زيررا مى توان در نظر داشت: الف - ايجاد زمينه هاى مناسب براى سرمايه گذارى و برقرارى مشوق ها براى جذب نقدينگى بخش خصوصى در طرح هاى سرمايه گذارى.
ب - افزايش كارايى بازار سرمايه و تضمين سلامت سرمايه گذارى هاى كوچك مالى در بازار اوراق بهادار.
ج - اجراى سريع برنامه ها و طرح هاى مردمى يعنى سرمايه گذارى در مناطق و استان هاى كمتر توسعه يافته. اين طرح بويژه اگر در تأمين نيازهاى حياتى مردم شهرنشين يعنى تأمين مسكن مناسب و ارزان به اجرا درآيد و اطمينان خاطر به مردم نيازمند سرپناه بويژه جوانان داده شود مى تواند نقدينگى را به سمت توسعه اقتصادى و اجتماعى هدايت كند.
عباسعلى ابونورى / استاد دانشگاه
طبيعتاً با ورود پول هاى سرگردان به اقتصاد، جامعه دچار نوعى اضافه سرمايه شده و در صورتى كه اين اضافه سرمايه به هدايت در بخش توليد منجر نگردد، باعث ايجاد اثرات زيانبار و نقدينگى خواهد شد.
برخلاف نظر عده اى كه معتقدند نظام بانكى هميشه براى بخش توليد با كمبود منابع روبه رو است، كمبود منابع در نظام بانكى در ايران را قبول ندارم و معتقدم كه متأسفانه اين پول ها به سمت توليد هدايت نمى شوند. در مورد اين مسئله مى توان به دلايل ذيل اشاره كرد:
الف ـ فقدان مديريت سرمايه گذارى در ايران
ب ـ امنيت ناكافى سرمايه گذارى
ج ـ نبود استراتژى هماهنگ بين توليد
يكى از دلايل رشد نقدينگى در اقتصاد ايران را هدايت نشدن منابع در بخش توليد مى دانم و دليل مهم آن نيز نبود كنترل در اين مسير است.
اگر نگاهى به كشورهاى توسعه يافته مانند آمريكا و ژاپن داشته باشيم متوجه خواهيم شد هنگامى كه در اين كشورها نرخ بهره مثلاً نيم درصد كاهش مى يابد مقادير نقدينگى نيز به واسطه آن چهار يا پنج درصد، از بانك ها خارج شده و به سمت توليد هدايت مى گردد. دليل آن را نيز مى توان وجود نقاط سرمايه گذارى مشخص در اين كشور عنوان كرد. امن ترين مسير جذب نقدينگى و هدايت در توليد را بازار سرمايه مى دانم و معتقدم دولت مى تواند با پويايى بازار سرمايه نقدينگى كاذب در جامعه را به اين بازار تزريق كرده و انگيزه سرمايه گذارى در جامعه را افزايش دهد و از اين طريق مى تواند نقدينگى را در مسير توليد هدايت كند.
امداد مشترك خودرو سازانبا توافق مديران عامل گروه خودروسازى سايپا و ايران خودرو براى نخستين بار طرح مشترك امداد نوروزى از سوى اين دو گروه خودروساز در كشور اجرا مى شود.
مراسم طرح مشترك خدمات و امداد نوروزى سال ۸۷ گروه خودروسازى سايپا و ايران خودرو با مشاركت بيش از ۵ هزار واحد نمايندگى مجاز و امدادگر روز يكشنبه ۱۹ اسفند برگزار مى شود. پوستين دوز مدير عامل امداد خودرو سايپا گفت: اين طرح به صورت عملياتى از روز ۲۷ اسفند ماه تا ۱۶ فروردين سال ۱۳۸۷ در جاده ها و محورهاى كشور اجرا مى شود و ۶۶۰ دستگاه خودروى امدادى و ۱۳۵۰ امدادگر گروه سايپا در محورهاى سراسر كشور مستقر خواهند شد. وى استقرار ۴۳ واحد پايگاه شبانه روزى مشترك با تجهيزات كامل امدادى و همكارى مركز پيام امداد شركت هاى امداد خودروى سايپا و امداد خودروى ايران، تأمين قطعات امدادى مورد نياز خودروهاى دو گروه خودروساز در پايگاه هاى شبانه روزى، حمل خودروهاى نياز به تعمير مسافران نوروزى به پايگاه هاى امدادى و نمايندگى هاى مجاز دو شركت را از جمله موارد مهم همكارى بين دو گروه خودروساز اعلام كرد.