گروه سياسى ـ سيدعابدين نورالدينى: تبليغات رسمى نامزدهاى كسب كرسى هاى سبز مجلس هشتم آنگونه كه قانون مى گويد ساعت هشت صبح فردا به پايان مى رسد و ۲۴ ساعت بعد از آن تعرفه هاى رأى گيرى توسط انتخاب كنندگان در صندوق هاى رأى آرام خواهند گرفت.
مجلس هشتم آنگونه كه از رفتارهاى گروه هاى سياسى استنباط مى شود از اهميت فوق العاده اى براى كارگزاران عرصه سياسى كشور برخوردار است و اين موضوع را مى توان از آرايش انتخاباتى اين گروه ها مشاهده كرد، بخصوص كه به اعتقاد اكثر كارشناسان، حساسيت تصميم گيران جريان هاى سياسى با علم به حضور گسترده مردم در اين انتخابات، افزايش يافته است. با اين حال غيرقابل پيش بينى بودن تصميم گيرى مردم در مورد گزينش كانديداها باعث شده تا شاهد رفتارهاى بديعى در برخى جريان هاى سياسى باشيم. رفتارهايى كه با قرار دادن برخى گزاره ها در كنار هم، هدف و انگيزه گروه هاى سياسى از در پيش گرفتن چنين برخوردهايى را آشكار مى كند. هرچند كه در اين راستا گذرى به پيشينه اين گروه ها و نحوه تعامل آنها با يكديگر فهم اين موضوع را سهل الوصول تر مى كند.
* دوم خرداد و اختلافاتى خارج از جنس مجلس
ارائه ليست واحد از سوى گروه هاى جريان دوم خرداد پس از شعله ور شدن اختلافات ميان مهدى كروبى، دبيركل حزب اعتماد ملى و اطرافيان سيدمحمد خاتمى در حزب مشاركت و سازمان مجاهدين، هرچند كه احتمالى بعيد بود اما شايد بسيارى از صاحبنظران و فعالان سياسى كشور تصور نمى كردند گروه هاى تابع اين جريان كه براساس قواعد پذيرفته شده علم سياست، مى بايست براى در اختيار گرفتن قدرت تا حد امكان اجماع مى كردند، با ليست هاى متعددى وارد عرصه انتخابات مردم شوند، اما اين اتفاق افتاد. با اين حال آرايش انتخاباتى جريان دوم خرداد بدون احتساب دو ائتلاف فرعى بدين شكل قابل ارزيابى است:
* ائتلاف اصلاح طلبان (ياران خاتمى)
هرچند نام اين ائتلاف تداعى گر حضور حزب مشاركت، سازمان مجاهدين و طيفى از مجمع روحانيون مبارز است اما بازيگرى حزب كارگزاران در اين ائتلاف آنقدر هست كه نمى توان به سادگى از كنار آن گذشت بخصوص كه ارگان رسانه اى اين حزب نيز وظيفه انعكاس و تبليغات اين ائتلاف را برعهده دارد. تمايل به قرابت دو سويه كارگزاران و دوگانه مشاركت ـ مجاهدين منحصر به اين انتخابات نيست بلكه از همان اوايل حاكميت دوم خرداد تا حدودى نمود پيدا كرد. با اين حال نگاهى اجمالى به ليست ائتلاف اصلاح طلبان براى انتخابات مجلس هشتم قدرت تصميم گيرى كارگزاران را در اين ائتلاف ملموس تر مى كند. ائتلاف اصلاح طلبان يا همان ياران خاتمى - البته بدون در نظر گرفتن برخى اسامى- اينك از سوى تصميم گيران اين ائتلاف به عنوان ائتلاف انتخاباتى اصلى جريان دوم خرداد در انتخابات مجلس هشتم قلمداد مى شود. البته سياست انكار انتساب ديگر ائتلاف ها به جريان دوم خرداد نيز تا حدودى در دستور كار قرار گرفته است به نحوى كه در يك مورد، محمدرضا خاتمى، دبيركل حزب اعتماد ملى (مهدى كروبى) را بيرون از دايره اصلاح طلبى معرفى كرد.
* اعتماد ملى (ياران كروبى)
به نظر مى رسد مهدى كروبى تا حدودى توانسته است به هدفش كه همان اعلام برائت از حلقه تصميم گيران دولت خاتمى است، برسد. هرچند كه هنوز انتقادات فراوانى نسبت به سكوت وى در روزگار حاكميت دوم خرداد وارد است. مهدى كروبى اينك اولين ليست انتخاباتى حزبش را روانه كارزار انتخابات مجلس هشتم كرده است.
ليستى كه هرچند اشتراكاتى ولو ناچيز با ليست ائتلاف اصلاح طلبان دارد ولى مشخصه بارز آن، عنوان آن و نيز نقش تصميم گيرى در انتخابات كانديداهاست. يعنى همان چيزى كه كاملاً مطلوب دبير كل اعتماد ملى است.
دبيركل اعتماد ملى كه روزگارى در جايگاه رياست مجلس ششم، محمدرضا خاتمى از مشاركت را در سمت راست و بهزاد نبوى از مجاهدين را در سمت چپ خود مى ديد، تصميم به آن گرفته تا خود آنچه را كه در طلب آن است، حصول كند، حتى اگر در اين مسير مجبور به بازگو كردن واقعياتى باشد كه صدمات جبران ناپذيرى را بر پيكره دوم خرداد وارد كند. همين اقدامات كروبى باعث شعله ورتر شدن آتش اختلافات وى با ياران خاتمى تا آخرين دقايق برگزارى انتخابات مجلس هشتم شده است. رايزنى هاى فراوان كروبى براى تأييد صلاحيت كانديداهاى متبوعش يكى از اين موارد است.
هم نتيجه و هم نفس اين رايزنى ها خوشايند بسيارى واقع نشد به طورى كه اين اقدام باعث شد تا برچسب هايى با عناوين گوناگون به وى نسبت داده شود و زمزمه هايى در ذم وى شنيده شود اما نه اين موضوع و نه موضوعات ديگر از اراده كروبى براى رسيدن به اهدافش نكاست. مطمئناً دليل اصلى اختلافات مهدى كروبى با اطرافيان سيدمحمد خاتمى اكنون ديگر نيازى به توضيح ندارد. اين موضوع از اين جمله محمدرضا خاتمى كه «كروبى اصلاح طلب نيست» و نيز اين جمله كروبى در گفت وگو با نيوزويك كه «اصلاحات دوران خاتمى اسلاميت نظام را زيرسؤال برد» كاملاً هويدا مى شود. دبيركل حزب اعتماد ملى براى تحقق آرزوى ديرينه اش تمامى اقدامات مقتضى را انجام داده و اكنون چشم به تركيب مجلس هشتم دارد چراكه به اعتقاد كروبى افزايش كميت طرفداران وى نسبت به حاميان خاتمى، در مجلس هشتم تا حدودى وضعيت جريان دوم خرداد را براى انتخاب كانديداى رياست جمهورى دهم مشخص مى كند. موضوعى كه ارزيابى رفتار تصميم گيران دولت خاتمى، آن را تا حدودى پرابهام مى كند.
* ائتلاف مردمى اصلاحات
همانگونه كه گفته شد تشديد اختلافات اعتماد ملى با دوستان خاتمى باعث پيدايش طيف هاى معترض ديگرى هم شد كه توانستند با كنار گرفتن در كنار كروبى تا حدودى هم خود را نشان داده و هم اعتراض خود را در هنگامى كه اين گروه ها در نازل ترين سطح از برخوردارى مؤلفه هاى قدرت هستند، برجسته كنند. اين گروه ها كه شامل تعدادى از گروه هاى كوچك جريان دوم خرداد هستند، توانستند با تشكيل ائتلافى به نام «ائتلاف مردمى اصلاحات» حضور خود را در عرصه انتخابات مجلس هشتم اعلام كنند. كمى تأمل در تركيب گروه هاى تشكيل دهنده اين ائتلاف كه شامل مجمع اسلامى بانوان، حزب مردم سالارى، جبهه آزادى و طيفى از همبستگى مى شود، اين واقعيت را آشكار مى كند كه وجه مشترك همه آنها قرابت با حزب اعتماد ملى و نيز دورى از مشاركت و مجاهدين- البته با لحاظ موقعيت و شرايط گروه هاى جريان دوم خرداد- است.با اين تفاصيل به رغم اينكه گروه هاى دوم خردادى اقدام به تبليغات وسيع عليه موضوع بررسى صلاحيت ها و مظلوم نمايى در اين خصوص كردند ولى در عمل آنچه پديدار شد، ارائه ۵ فهرست انتخاباتى كامل در سراسر كشور از سوى اين گروه ها است.
* جريان اصولگرايى و حصول يك سازوكار منسجم
جريان اصولگرايى كه توانست با بسيج تمامى گروه هاى خود و استفاده حداكثرى از فضاها و فرصت هاى لازم، قواى مجريه و قانونگذارى را در اختيار بگيرد از چندين ماه قبل از انتخابات مجلس هشتم سازوكارى را در همين راستا و براى تداوم مسير موفقيت هاى خود ارائه كرد. هرچند كه در ميانه راه برخى اظهارنظرها و نيز ابهامات باعث وقفه در روند تصميم گيرى جبهه متحد اصولگرايى شد اما به مرور با انجام رايزنى ها و نيز توافقات حاصل شده در چارچوب سازوكار ۶+،۵ توافقات نهايى در اين خصوص حاصل شد. اين ائتلاف كه از همان ابتدا حتى از سوى اردوگاه مقابل به عنوان اصلى ترين ائتلاف اصولگرايان در انتخابات مجلس هشتم شناخته شد، در اواخر هفته گذشته ليست سراسرى خود را براى ورود به مجلس ارائه كرد. تصميم گيران جبهه متحد اصولگرايى با تسرى «راهكار تجميع» در تهران به ديگر استان هاى كشور تقريباً توافقات نهايى ميان گروه هاى اصولگرا را مدتى پيش در تمام كشور به انجام رساندند.
باوجود حضور گروه هاى با سابقه و نيز پرطرفدار در جبهه متحد اصولگرايى حمايت شخصيت ها و چهره هاى سرشناس جريان اصولگرايى باعث شده است تا قوام اين جبهه براى حضور در انتخابات مجلس هشتم تثبيت شود.
با اين حال و در شرايطى كه جبهه متحد اصولگرايى براساس شواهد موجود تمام اقدامات لازم را براى رسيدن به نتيجه دلخواه در انتخابات پيش رو انجام داده است؛ تعدادى از گروه هاى كمتر شناخته شده جريان اصولگرايى اقدام به تشكيل «ائتلاف فراگير اصولگرايى» كرده اند كه براساس برخى شنيده ها اراده چندانى براى رقابت جدى در عرصه انتخابات در ميان تصميم گيران آنها وجود ندارد. آنچه از مجموعه تحركات و تحولات صورت گرفته در جبهه متحد اصولگرايى استنباط مى شود تعهد گروه هاى تشكيل دهنده اين ائتلاف به تصميمات اتخاذ شده است و در اين صورت است كه مى توان گفت اين سازوكار يعنى راهكار ۶+۵ مى تواند يك ساز و كار و نقشه راه هميشگى براى جريان اصولگرايى در عرصه هاى تصميم گيرى باشد.
فراگيرى جبهه متحد اصولگرايان اگر چه تا چندى پيش به واسطه برخى شايعات مبنى بر عدم حمايت برخى چهره هاى شاخص از آن در معرض ابهام بود، اما اين ابهام چندان به طول نينجاميد. تأكيد اعضاى برجسته جامعه مدرسين حوزه علميه قم و جامعه روحانيت مبارز تهران (آيت الله يزدى و آيت الله مهدوى كنى) مبنى بر ترجيح دادن اين جبهه به ساير ليست ها، پشتوانه معنوى محكمى براى اين جبهه ايجاد كرد. محمدباقر قاليباف نيز چند روز پيش اعلام كرد كه از جبهه متحد اصولگرايان حمايت مى كند.
در آخرين ساعات روز گذشته نيز دفتر دكتر على لاريجانى با صدور اطلاعيه اى اعلام كرد كه وى از جبهه متحد اصولگرايان حمايت مى كند. بدين ترتيب با اعلام اين حمايت ها از جبهه متحد، مى توان انتظار داشت كه اين جبهه با حمايت چهره هاى شاخص جريان اصولگرايى به عنوان اصلى ترين و فراگير ترين ائتلاف سياسى اصولگرايان وارد صحنه انتخابات شود.
