]حميده امينى فرد ]

امروزه بيشتر ما به علت افزايش جمعيت شهرى و بالارفتن قيمت خانه مجبور به انتخاب آپارتمان هاى كوچك با فضايى بسته و خفه هستيم، اين انتخاب ما را ناچار كرده است تا به فكر راهى تازه براى فرار از اين محيط مرده باشيم. برخى ترجيح مى دهند به جاى اصلاح فضاى داخلى خانه فقط شب هنگام به منزل بروند و تعدادى هم تصميم مى گيرند با تغيير جزئى در چيدمان وسايل، فضاى بسته اطراف خود را زنده كنند. ماهنامه «ايران آذين» با ارائه الگوهايى بديع و كم هزينه به همه به ويژه زنان كمك مى كند تا با تغيير فضا متناسب با شرايط موجود، دست كم محيطى آرام و زيبا در خانه و حتى محل كار ايجاد كنند. در اين ميان برخى بدون صرف انرژى و وقت زياد با تغيير جزئى اثاث منزل، محيط جديد و تازه اى را ايجاد مى كنند كه خلق آن براى عده اى ديگر سخت و ناممكن است. اين افراد هميشه به بدسليقگى متهم مى شوند و خودشان هم انگيزه و ذوق چندانى براى ايجاد يك محيط تازه و پرنشاط ندارند.
فاطمه كاتب، مديرمسئول و سردبير ماهنامه «ايران آذين» كه دكتراى معمارى خود را در سال ۱۹۹۸ از دانشگاه UCE انگلستان دريافت كرده است و از اين دانشگاه و دانشگاه آكسفورد فلوشيپ دارد، با ارائه الگوهاى جديد و زيبا در اين مجله زنان بسيارى را به تغيير چيدمان و اثاث منزل، آراستن و تزئينات محيط داخلى خانه علاقه مند كرده است. شايد باور نكنيد زنى كه فقط بخشى از فعاليت هايش در طراحى مركز اسلامى آكسفورد، تأسيس رشته صنايع دستى در دانشگاه الزهرا، تأسيس دانشكده هنر و معمارى دانشگاه آزاد، رياست دانشگاه هنر اصفهان در سال هاى ۱۳۸۰ تا ،۱۳۸۳ همكارى و شركت در ايجاد رشته معمارى در پروژه مشترك مالزى و انگلستان و همكارى و شركت در ايجاد رشته معمارى در كالج هنر آتن يونان خلاصه مى شود، قبل از هر چيز، مادرى نمونه، پرانرژى، خلاق و پرعطوفت براى فرزندانش است.


* استفاده بهتر از فضاى محدود خانه
پرهيز از مدگرايى ، ايجاد انگيزه و خلاقيت در افراد و علاقه مند كردن زنان به چيدمان صحيح منزل از جمله اهداف اين ماهنامه است كه موجب جذب مخاطبان بسيارى شده است.
فاطمه كاتب در اين باره مى گويد: «در سال هاى اخير آراستن محيط زندگى و چيدن اثاث خانه مورد توجه بسيارى از افراد بويژه زنان قرار گرفته است، به طورى كه برخى براى رسيدن به اين منظور با پرداخت هزينه هاى بسيار سعى مى كنند از هر طريقى فضاى داخلى خانه خود را زيبا و شكيل كنند.
ازطرفى امروزه زندگى در آپارتمان هايى با متراژ اندك، فرصت ايجاد محيطى دلباز، نورگير و روشن را از بسيارى گرفته است.
اين مجله در درجه اول به مخاطب ياد مى دهد كه چگونه از فضاى محدود خانه به بهترين شكل استفاده كند. ما بايد از آنچه موجود است بيشترين بهره بردارى را كنيم، زنان مى توانند با تغيير جزئى در چيدمان منزل نظير رنگ آميزى ديوارهاى پذيرايى و يا عوض كردن پرده ها، فضاى زيبايى خلق كنند، در ماهنامه ايران آذين نيز خريد يك وسيله جديد به عنوان آخرين راهكار پيشنهاد و تأكيد مى شود. بايد به جاى دور ريختن برخى وسايل خراب، شكسته و غيرقابل استفاده آنها را دوباره بازبينى كرد.
به گفته وى مجله ايران آذين تنها مجله آرايه اى و دكوراسيون در ايران است كه همه شماره هاى آن به فروش مى رسد، در حالى كه در ارائه الگوهاى تزئينى و طراحى داخلى، به معمارى تخصصى و حرفه اى نمى پردازد، كارشناسان و دانشجويان مقطع دكترا هم مى توانند در زمينه كار خود از آن استفاده كنند.
* با اصلاح مناظر آزاردهنده، به جنگ آلودگى هاى بصرى برويم
رهبر معظم انقلاب در سفر اخير خود به استان يزد در ملاقاتى با رئيس دانشكده معمارى اين استان از بى توجهى به آلودگى بصرى در شهرهاى كشور گلايه كردند. كاتب در اين باره مى گويد: «آلودگى بصرى از نبود ادراك بصرى ناشى مى شود. اگر در كنار پرداختن به ظاهر خود به محيط اطرافمان هم توجه كنيم از بسيارى بداخلاقى ها و عصبانيت ها كاسته مى شود.
درحقيقت زيباسازى محيط زندگى و اصلاح مناظر نابجا و آزاردهنده در فضاى شهرى به بهبود روابط اجتماعى و اخلاقى ميان شهروندان نيز كمك مى كند، زيرا روابط نامهربانانه انسان ها از پرورش در محيطى بى نظم و فضايى نامناسب سرچشمه مى گيرد.» وى به ارائه الگوهاى بومى و سنتى در ايجاد فضايى زيبا و خلاقانه تأكيد مى كند و مى گويد: آشنايى با صنايع دستى و هنرهاى سنتى به هيچ وجه شأن زنان را پائين نمى آورد، بلكه موجب افزايش صبر و حوصله و شور و نشاط در آنان نيز مى شود.
گسترش اين باور غلط در فرهنگ جامعه مبنى بر اين كه انجام كارهاى دستى و خانگى، قديمى و كهنه شده است بايد اصلاح شود.
اغلب كارشناسان نيز معتقدند بيشتر افسردگى ها بويژه در زنان خانه دار به علت بيكارى و نداشتن يك فعاليت هدفمند و منظم است.
بر همين اساس ما در شماره هاى اخير ماهنامه به طور جدى به چگونگى ايجاد دفتر كار خانگى در فضاهاى غيرقابل استفاده منازل پرداخته ايم، تا زنان در كنار نگهدارى از فرزندان و رسيدگى به كارهاى خانه، به اقتصاد خانواده نيز كمك كنند.
كاتب اختيار زنان ايرانى را در مقايسه با ديگر كشورها بيشتر مى داند و معتقد است: تبليغ كار خانگى به منزله خانه نشينى زنان نيست، بلكه اين موضوع موجب مى شود كه زنان در كنار انجام فعاليت هاى اجتماعى و اقتصادى، به عنوان يك منبع انرژى، علاقه،شور و نشاط و انگيزه را به فرزندان خود منتقل كنند.
مديرمسئول «ايران آذين» مى گويد: بهره مندى از فضايى آراسته، آرام و زيبا نياز همه افراد در هر زمان و مكانى است و در حقيقت همه انسان ها از نظر روانشناسى، جامعه شناسى و حتى در سيستم مديريتى و ادارى نيازمند اين رشته هستند، زيرا بازدهى كار افرادى كه در فضاى زيبا و مطلوب كار مى كنند به مراتب بيش از ديگران است،در حقيقت در فضاى نامطلوب نمى توان انتظار انجام كارى مطلوب را داشت.
وى با بيان اين كه توجه به ظاهر زيبايى نبايد ما را از اصل آن دور كند، مى گويد: گاهى به اماكنى وارد مى شويم كه از نظر ظاهرى طراحى زيبايى دارند، اما ضرب امنيتى و اجتماعى آنها مناسب نيست، اين موضوع نشان مى دهد كه صاحبان اين اماكن به ظاهر توجه كرده و از باطن غافل شده اند. هم اكنون بيشتر خانواده ها با اين مسئله دست به گريبانند، اغلب بهترين وسايل و مكان خانه به مهمانى هاى خانوادگى و مراسم رسمى اختصاص مى يابد و در حقيقت صاحبان آن خانه از اين وسايل كمترين بهره را مى برند. اين در حالى است كه بايد اثاث خانه پاسخگوى نياز صاحبان آن باشند و نبايد خانواده را از فضاى مفيد زندگى محروم كرد. در گذشته فضاى خانه ها متناسب با معمارى آن زمان از چندين اتاق مهمان، آفتاب رو، تابستانى و زمستانى تشكيل شده بود، اما هم اكنون پياده كردن اين الگو در يك آپارتمان ۶۰ مترى غيرممكن است.
* الگوهاى غلط حاكم بر فضاى شهرى را اصلاح كنيم
بسيارى مى گويند ارائه الگوهاى غيربومى موجب تضعيف فرهنگ بومى مى شود، اما كاتب معتقد است: ما اكنون در يك دهكده بين المللى زندگى مى كنيم، حتى خانه ها هم ايرانى نيستند و در آپارتمان هاى اروپايى زندگى مى كنيم. مترو، اتوبوس و اغلب وسايلى كه اطراف ما را احاطه كرده است، به نوعى برگرفته از الگوهاى غربى و غيربومى است، پس به ناچار بايد از طراحى داخلى و تزئينات غربى ها هم استفاده كنيم.
او تأكيد مى كند: اين مجله هم قصد دارد با ارائه الگوهاى متنوع از طراحى هاى مختلف دنيا، پنجره اى رو به ويژگى هاى فرهنگى و معمارى مردم آن منطقه باز كند.
براى مثال اگر مردم جنوب آسيا آرام و خونگرم هستند، بيشتر از چه ويژگى هايى در فضاى شهرى و معمارى خود استفاده كرده اند، اين موضوع به ما كمك مى كند تا ضمن آشنايى با خصوصيات مثبت معمارى داخلى و شهرى هر منطقه، الگوهاى غلطى كه بر فضاهاى شهرى و داخلى حاكم شده است را نيز اصلاح كنيم.
كاتب مى گويد: سعى بر اين است تا خوانندگان مجله با نمونه هايى از معمارى هاى داخلى كشورهاى منطقه كه مشابهت زيادى با فرهنگ ما دارد، بيشتر آشنا شوند.
* كپى بردارى ممنوع!
او معتقد است: برخى ها بدون هيچ برنامه و ابتكارى، صرفاً از طرح هاى ارائه شده در مجله كپى بردارى مى كنند، اين موضوع موجب ركود خلاقيت و انگيزه در آنان مى شود، بنابراين برآنيم تا خلاقيت، آموزش و كاربرى خلاقانه اشيا و رنگ ها را جايگزين پيروى كوركورانه كنيم.
به گفته كاتب در اين مجله سعى شده است تا مخاطب بدون نياز به وارد شدن به پيچ و خم ها و اصول پيچيده معمارى و طراحى داخلى، با ارائه راهكارهاى ساده و عملى، تزئينات و چيدمان داخلى خانه را ساماندهى كند و پس از انجام هر تغيير، انرژى هاى مثبت را در خانه به جريان بيندازد.
البته به اعتقاد مديرمسئول «ايران آذين» به جريان انداختن انرژى هاى مثبت در فضاى داخلى خانه صرفاً با تغيير چيدمان، تزئينات و تغييرات جزئى تر، از قبيل تعويض رويه مبلمان و رنگ ديوارها امكانپذير نيست، بلكه هر تغييرى بايد با عشق و علاقه اعضاى آن خانه همراه باشد.
كاتب در اين باره توضيح مى دهد: در بعضى خانه ها همه وسايل رفاهى و مجلل براساس آخرين طراحى هاى روز چيده شده است، بى آن كه احساس آرامش و نشاط در آن وجود داشته باشد، برعكس در بعضى ديگر با وجود اثاثيه اى ساده و امكاناتى محدود، شادابى و آسايش به راحتى احساس مى شود.
در حقيقت علاقه به زندگى كليد انرژى هاى مثبت در هر خانه اى است. در چند سال اخير مرسوم شده است كه برخى خانواده هاى ايرانى بيشتر وقت خود را بيرون از خانه مى گذرانند و تقريباً همه وعده هاى غذايى را هم در رستوران ها و فست فودها ميل مى كنند، بخشى از اين عادات غلط به نامناسب بودن فضاى داخلى خانه برمى گردد. اين در حالى است كه ما مى توانيم با ريختن همان غذاهاى آماده در ظروف زيبا و مناسب، روحيه اعضاى خانه را تغيير دهيم.
* آموزش به جاى تبليغات
مجله ايران آذين به زبان ساده، ملموس و شيوا همه روش هاى جديد و كاربردى كه به زيباتر كردن محيط زندگى كمك مى كند، آموزش مى دهد.
كاتب با بيان اين كه جنبه آموزشى مجله بر جنبه تبليغاتى آن ارجحيت دارد مى گويد: انتخاب رنگ مناسب، شناخت سبك ها و كاربرى خلاقانه اشيا، استفاده از نور مناسب و يكنواخت، شهامت دور نريختن يا تعمير مجدد اثاث خانه، از جمله اين آموزش هاست.
* هيچ معمارى نبايد قبل از ديدن مسجد شيخ لطف الله بميرد!
«كاخ هاى ايرانى بايد رنگ و بوى ملى داشته باشد تا وقتى مهمانان خارجى وارد اين فضا مى شوند، از نزديك با معمارى داخلى و آثار ملى كشورمان آشنا شوند. در حقيقت همانطور كه فرش ايرانى نماد كشور ما است بايد معمارى، مس، سفال، برنج و نقره ايرانى هم به دنيا معرفى شود.»
كاتب با بيان اين مطلب سخنانش را اين گونه تمام مى كند: «يك معمار اسپانيايى به من گفت هيچ معمارى نبايد قبل از ديدن مسجد شيخ لطف الله اصفهان، بميرد.»
اين جمله از همان زمان در ذهن من رسوخ پيدا كرد كه ما كمتر از غربى ها به ارزش هاى فرهنگى و آثار ملى خود بها داده ايم و متأسفانه از اصل خودمان دور افتاده ايم.
بنابراين بايد در اين باره فرهنگسازى شود تا نسل جديد با معمارى و مفاخر ملى بيش از گذشته آشنا شوند.