براساس آمار منتشرشده سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى از ۲۸ اسفند ۸۵ تا ۱۳ فروردين سال ۸۶ بيش از ۵۰ ميليون سفر نوروزى در كشور انجام شده است. از سوى ديگر با اعلام سازمان بنادر و كشتيرانى ميزان جابه جايى مسافر از طريق دريا در سال ۸۵ تنها ۲/۵ ميليون مسافر بوده كه نسبت به مجموع سفرهايى كه در كشور انجام مى شود رقم بسيار ناچيزى است. طبق تكاليف برنامه چهارم توسعه در سال ،۸۴ ۸۵ و ۸۶ به ترتيب مى بايست ۴ ميليون و ،۷۶۰ ۵ ميليون و ۵ ميليون و ۲۸۰ هزار نفر از طريق دريا جابه جا مى شدند كه در هيچ يك از اين سال ها، عملكرد با اهداف پيش بينى شده در برنامه مطابقت نداشته است.
حال با توجه به اين كه ايران به دليل سواحل طولانى و جاذبه هاى بى شمار گردشگرى دريايى به عنوان يك كشور دريايى شناخته مى شود، علت سهم اندك حمل و نقل دريايى از كل حمل و نقل كشور چيست كارشناسان در پاسخ به اين سؤال عدم گسترش فرهنگ استفاده از دريا را يكى از دلايل اصلى بى اقبالى مردم نسبت به سفر از طريق دريا مى دانند. همچنين زيرساخت هاى نامناسب، نبود سياست هاى تشويقى و شناورهاى غيراستاندارد را مى توان به عامل فرهنگى اضافه كرد.
3 سياست براى افزايش سفرهاى دريايى
محمد نجفى، معاون امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى در خصوص اقدامات صورت گرفته از سوى سازمان يادشده به عنوان متولى اين امر، براى افزايش سفرهاى دريايى به خصوص در ايام تعطيلات نوروزى مى گويد: سازمان بنادر و كشتيرانى در ۳ مقوله براى افزايش رغبت مردم به سفر از طريق دريا برنامه ريزى و سرمايه گذارى كرده است.
وى مى افزايد: اقدام اول، ايجاد تسهيلات لازم براى اسكله هاى مسافرى است كه عمدتاً در بنادرى صورت گرفته كه امكان جذب مسافر بيشترى دارند.
وى توضيح مى دهد: طى سال ،۸۶ اسكله هاى موقت و دائمى بسيارى در بنادر كشور ايجاد شده است كه با راه اندازى آنها مسافرين به راحتى مى توانند از كشتى يا قايق استفاده كنند.
معاون امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى با اشاره به استفاده از كشتى هاى مناسب و استاندارد به عنوان دومين راهكار افزايش سفرهاى دريايى تصريح مى كند: از آنجا كه فرهنگ سفر دريايى در كشور ما گسترش چندانى نداشته به اين مقوله نيز توجه چندانى نشده است.
وى اضافه مى كند: از اين رو شناورهاى مسافرى ما عمدتاً از استانداردها و ايمنى لازم برخوردار نيستند. نجفى ادامه مى دهد: براى رفع اين نقيصه سازمان بنادر از محل وجوه اداره شده و با حمايت از كارخانه هايى كه در زمينه ساخت شناورهاى مسافرى مدرن فعال هستند، در مرحله اول پنج فروند كشتى مسافرى مدرن و استاندارد به ناوگان افزوده كه در حال افزايش است.
وى همچنين مى گويد: كارخانجات ساخت كشتى در جزاير كيش و قشم با حمايت سازمان بنادر احداث شده است و در صدد هستيم تا از تمام شركت هاى داخلى فعال در اين زمينه حمايت كنيم تا مردم مجبور نباشند با شناورهاى سنتى و غيرايمن سفر كنند.
نجفى سومين اقدام را مديريت حوادث و سوانح دريايى به ويژه در ايام نوروز عنوان و اظهار مى دارد: براى ايام نوروز گروه هاى تجسس و نجات دريايى در آماده باش كامل به سر مى برند تا در مواقع ضرورى با كمترين زمان ممكن وارد عمل شوند.
4 ميليون مسافر دريايى در سال ۸۶
معاون امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى مى گويد: در سال گذشته ۲/۵ ميليون مسافر از طريق دريا جابه جا شده اند كه پيش بينى مى شود در سال جارى به ۴ ميليون نفر افزايش يابد كه بيشترين حجم مربوط به ايام نوروز است.
وى با اشاره به علل حجم كم سفرهاى دريايى در كشور، يادآور مى شود: با توجه به مزيت هاى فراوان ايران در عرصه دريا مى توان گفت در اين زمينه دچار يك غفلت تاريخى شده ايم كه بايد آن را جبران كرد.
نجفى اضافه مى كند: هنوز فرهنگ استفاده از دريا بين مردم جا نيفتاده است به طورى كه حتى مسافران نوار ساحلى براى تردد به جزاير از طريق هوا اقدام مى كنند.
وى عدم ايجاد جاذبه هاى لازم سفرهاى دريايى توسط سازمان هاى ذيربط را عامل ديگر حجم كم سفرهاى دريايى عنوان و تأكيد مى كند: با برنامه ريزى و سرمايه گذارى مناسب بايد روى اين موضوع كار شود.
جابه جايى ۱/۵ ميليون مسافر نوروزى از طريق دريا
معاون امور دريايى سازمان بنادر و كشتيرانى در خصوص ميزان جابه جايى مسافران نوروزى از طريق دريا مى گويد: در ايام نوروز ،۸۷ جابه جايى ۱/۵ ميليون مسافر از طريق دريا را پيش بينى مى كنيم.
محمد نجفى مى افزايد: در نوروز سال گذشته در حدود ۱/۲ ميليون مسافر از طريق دريا جابه جا شده اند كه در سال جارى انتظار رشد ۲۰ درصدى در آن داريم.وى در خصوص علل افزايش سفرهاى دريايى در نوروز ۸۷ تصريح مى كند: طولانى بودن تعطيلات نوروزى پيش رو و اعطاى تسهيلات براى افزايش ظرفيت هاى بخش حمل ونقل مسافرى دريايى از عمده ترين دلايل رشد ۲۰ درصدى جابه جايى مسافر در اين بخش است.
وى در پايان با اشاره به اقداماتى كه براى توسعه ناوگان مسافرى انجام شده تصريح مى كند: در سال آينده شاهد تحولى عظيم در ناوگان مسافرى كشور خواهيم بود.